Нисори ашки ман ҳар шаби шукр резӣаст пинҳонӣ

نثار اشک من هر شب شکر ریزی است پنهانی

Ки ҳимматро зношўӣӣаст аз зонуу пешонӣ

که همت را زناشوئی است از زانو و پیشانی

Чу ҳам зону шавам бо ғам , гиребонро кунам доман

چو هم‌زانو شوم با غم، گریبان را کنم دامن

Сари ман аз сар зону кунад домани гиребонӣ

سر من از سر زانو کند دامن گریبانی

Серум зон ҷуфт зону шуд ки аз тани ҳалқае созам

سرم زان جفت زانو شد که از تن حلقه‌ای سازم

Дар он ҳалқаи тарозуи дори бёъони рӯҳонӣ

در آن حلقه ترازو دار بیاعان روحانی

Дилам каъбаасту тани ҳалқа чигуна ҳалқае конро

دلم کعبه است و تن حلقه چگونه حلقه‌ای کانرا

зи баси дандонагар бинии даҳони замзамаши хуоне

ز بس دندانه گر بینی دهان زمزمش خوانی

Сари эҳромёни ишқ бар зону бааст аиро

سر احرامیان عشق بر زانو به است ایرا

Сафоу Марваи мардон сар зонуаст ,гар доне

صفا و مروهٔ مردان سر زانوست، گر دانی

Ту зини эҳрому зини каъба чаҳ доне каз буруни чашмат

تو زین احرام و زین کعبه چه دانی کز برون چشمت

зи каъбаи пӯшишӣ дидааст ва аз эҳроми урёнӣ

ز کعبه پوششی دیده است و از احرام عریانی

Шудааст ойӣнаи зонуи бунафш аз шонаи дастам

شده است آیینهٔ زانو بنفش از شانهٔ دستم

Ки дорам чун бунафшаи сар ба зонуии пушаймонӣ

که دارم چون بنفشه سر به زانوی پشیمانی

Малахи кирдор хӯн олудам аз борони ашки оре

ملخ کردار خون آلودم از باران اشک آری

Малахи сар бар сар зонуаст хӯни олӯдаи боронӣ

ملخ سر بر سر زانوست خون آلوده بارانی

Ҳаворо даст барбастам , хирадро пой бишикастам

هوا را دست بربستم، خرد را پای بشکستم

На саррофам , чаҳ хоҳам кард нақди инсӣу ҷонӣ

نه صرافم، چه خواهم کرد نقد انسی و جانی

Ҳаво хуфтааст ва бистар карда аз паҳлавии навмидӣ

هوا خفته است و بستر کرده از پهلوی نومیدی

Хрдмстаст ва болин дорад аз зонуии нодонӣ

خردمست است و بالین دارد از زانوی نادانی

Аз он шуд пардаи чашмам ба хӯни бикрии олӯда

از آن شد پردهٔ چشمم به خون بکری آلوده

Ки ғам бо лаъибатони дида ҷуфтӣ кард пинҳонӣ

که غم با لعبتان دیده جفتی کرد پنهانی

Бибин бар равзани чашмами арӯси рӯзи назора

ببین بر روزن چشمم عروس روز نظاره

Ки бинад бачагони дидаро дар рақси меҳмонӣ

که بیند بچگان دیده را در رقص مهمانی

Бипечад оҳи ман дар бар чу зи оташи чанбарӣ ва онгаҳ

بپیچد آه من در بر چو ز آتش چنبری و آنگه

Расани вори оташини чанбар гиреҳ гирад зи печоне

رسن‌وار آتشین چنبر گره گیرد ز پیچانی

Ба хӯн сода монад ашку хок суда дорад рух

به خون ساده ماند اشک و خاک سوده دارد رخ

Магари рухи наъл пайконасту ашками лаъли пайконе

مگر رخ نعل پیکان است و اشکم لعل پیکانی

Шаби ғамҳои ман чун шуд ба субҳи шодии обистан

شب غم‌های من چون شد به صبح شادی آبستن

Равад сомони нақби ман ҳама бар ганҷи сомонӣ

رود سامان نقب من همه بر گنج سامانی

Дил аз таълими ғами печади маози аллоҳ ки бигзорам

دل از تعلیم غم پیچد معاذ الله که بگذارم

Ки ғами пер дабистонасту дили Тифли шабистонӣ

که غم پیر دبستان است و دل طفل شبستانی

Аз он чун лавҳи тФлонм ба сурхии ашку зардии рух

از آن چون لوح طفلانم به سرخی اشک و زردی رخ

Ки дилро нашра идаст зи он пери дабистонӣ

که دل را نشرهٔ عید است ز آن پیر دبستانی

Рқўми ашк агар бинӣ ба аҷаму нуқта бар рӯем

رقوم اشک اگر بینی به عجم و نقطه بر رویم

Румузи ғами з ҳар ҳарфӣ ба мад ва ҳамза бархонӣ

رموز غم ز هر حرفی به مد و همزه برخوانی

Бибастам ҳирсро чашму шикастами озро дандон

ببستم حرص را چشم و شکستم آز را دندان

Чу мем андари хати котиб чу син дар ҳарфи девонӣ

چو میم اندر خط کاتب چو سین در حرف دیوانی

Мушоъ омад миёни исо ва ман гулшани ваҳдат

مشاع آمد میان عیسی و من گلشن وحدت

Ба ҷони он нимаи бхридми ҳам аз исо ба арзонӣ

به جان آن نیمه بخریدم هم از عیسی به ارزانی

Фалак чун оташи деҳқон , синон кин кашад бар ман

فلک چون آتش دهقان، سنان کین کشد بر من

Ки бар малик Масеҳам ҳаст мсоҳӣу деҳқонӣ

که بر ملک مسیحم هست مساحی و دهقانی

Маро шуд гулшани исоу зини рашки аФтоб онгаҳ

مرا شد گلشن عیسی و زین رشک افتاب آنگه

Сипар фармуд Дайлами вор ва зубин кард моконӣ

سپر فرمود دیلم‌وار و زوبین کرد ماکانی

Марои ойӣнаи ваҳдати намояди сӯрати анқо

مرا آیینهٔ وحدت نماید صورت عنقا

Марои парвона азлат диҳад малики сулаймонӣ

مرا پروانهٔ عزلت دهد ملک سلیمانی

Чаҳ ҷои азлат ва маликаст конҷои сохт ҳиммат хон

چه جای عزلت و ملک است کانجا ساخت همت خوان

Ки анқои мўрхўони гашту сулаймони марди ҳам хуоне

که عنقا مورخوان گشت و سلیمان مرد هم خوانی

Вагар чун исо аз хуршеди созами хўончаҳи заррин

وگر چون عیسی از خورشید سازم خوانچهٔ زرین

Пари товус Фирдавсӣ кунад бархон магаси ронӣ

پر طاووس فردوسی کند برخوان مگس رانی

Ба дасти ҳиммат аз хотир баронам ғам ки султонон

به دست همت از خاطر برانم غم که سلطانان

Магаси рон ҳо кунанд аз пари товусони бастоне

مگس‌ران‌ها کنند از پر طاووسان بستانی

Нкўӣӣ бар диласт аз даҳру бад бар табъи олӯда

نکوئی بر دل است از دهر و بد بر طبع آلوده

Тараб бар мардумаст аз ъидўи ғам бар гови қурбонӣ

طرب بر مردم است از عیدو غم بر گاو قربانی

Диламро манзилӣ пешасту вопаси мондагон аз пас

دلم را منزلی پیش است و واپس ماندگان از پس

Ки роҳаши санг лохасту сам афкандааст полонӣ

که راهش سنگ‌لاخ است و سم افکنده است پالانی

Ба ҳафтод обу хок аз дил башуем гирди зулмат ро

به هفتاد آب و خاک از دل بشویم گرد ظلمت را

Ки ҳафтодаш ҳуҷҷат бешаст ва ҳар ҳафтод зулмоне

که هفتادش حجت بیش است و هر هفتاد ظلمانی

Дили ӣнҷо иллатӣ дорад ки нзҷӣ нест дардаш ро

دل اینجا علتی دارد که نضجی نیست دردش را

Ҳануз он равзанаш бастааст ва ӯ бемори буҳронӣ

هنوز آن روزنش بسته است و او بیمار بحرانی

Ҳануз Исфандиёр ман нарафт аз ҳафт хон берун

هنوز اسفندیار من نرفت از هفت‌خوان بیرون

Ҳанузаш дар дижи рўӣини ърўсоннди зиндонӣ

هنوزش در دژ روئین عروسانند زندانی

Дилам чун бар нишастани хости султони хиради гуфто

دلم چون بر نشستن خواست سلطان خرد گفتا

Ки бар боди ҳаваси манишин ки шамъ рӯҳ бинишонӣ

که بر باد هوس منشین که شمع روح بنشانی

Надидӣ офтоби ҷон дар устурлоби андеша

ندیدی آفتاب جان در اسطرلاب اندیشه

Нхўондии аҳсани алтқўим дар таҳвили инсонӣ

نخواندی احسن التقویم در تحویل انسانی

На ҳарзааст ончии дидстӣ , на ишвааст ончии хўондстӣ

نه هرزه است آنچه دیدستی، نه عشوه است آنچه خواندستی

На мӯҳмали олами халқӣ , на қосири илми яздоне

نه مهمل عالم خلقی، نه قاصر علم یزدانی

Ба дасти шаръи лбс табъ медаргар хирадмандӣ

به دست شرع لبس طبع میدر گر خردمندی

Ба оби ақли ҳайзи нафас май шӯй ар мусулмонӣ

به آب عقل حیض نفس می‌شوی ار مسلمانی

Чу товусат чаҳ бояд лбс агар бози ҳўогирӣ

چو طاووست چه باید لبس اگر باز هواگیری

Чу харгӯшат чаҳ бояд ҳайз агар шер нестоне

چو خرگوشت چه باید حیض اگر شیر نیستانی

Туро гуфтанд азин бозор магзар хок безӣ кун

تو را گفتند ازین بازار مگذر خاک بیزی کن

Ки ӣнҷо резҳо резанд саррофони раббонӣ

که اینجا ریزها ریزند صرافان ربانی

Мақомати хоки безии рост то зарҳо ба дасти оре

مقامت خاک بیزی راست تا زرها به دست آری

Ту зар дар хок май безӣу охири даст май Монӣ

تو زر در خاک می‌بیزی و آخر دست می‌مانی

Чаҳ суд аз лавҳ кӯ монад зи нуқтаи аввалин ҳарфӣ

چه سود از لوح کو ماند ز نقطه اولین حرفی

Ки аз рӯй гарони бории зи абҷади ҳарфи поёнӣ

که از روی گران باری ز ابجد حرف پایانی

Агар хоҳӣ гирифт аз рези рӯзии рӯзаи азлат

اگر خواهی گرفت از ریز روزی روزهٔ عزلت

Кулӯх андозро аз дидаи роўқи рези райҳонӣ

کلوخ انداز را از دیده راوق ریز ریحانی

Вагар як раҳи намози мурда хоҳӣ кард бар гетӣ

وگر یک ره نماز مرده خواهی کرد بر گیتی

Вузӯ аз об чашмон кун ки баси олӯдаи домоне

وضو از آب چشمان کن که بس آلوده دامانی

Дар ин иллати сарои даҳри хурсандии табибати бас

در این علت سرای دهر خرسندی طبیبت بس

Чу таскини созат ӯ бошад кунад дарди ту дармонӣ

چو تسکین سازت او باشد کند درد تو درمانی

Ба хон даҳр чун дулоби ёбии косаҳо шаста

به خوان دهر چون دولاب یابی کاسه‌ها شسته

Ки бар дулоб гардун ҳаст кораши косаи гирдоне

که بر دولاب گردون هست کارش کاسه گردانی

Айёри даҳр кам арзаст , дидам зи оташи ҳиммат

عیار دهر کم ارز است، دیدم ز آتش همت

Зараш зиФаст ва чун оташ ба арзонӣаст арзонӣ

زرش زیف است و چون آتش به ارزانی است ارزانی

Ба киштӣ монад ин айёму бодаши чархи саргардон

به کشتی ماند این ایام و بادش چرخ سرگردان

Ба аъамӣ монад ин киштӣу қоиди боди обоне

به اعمی ماند این کشتی و قائد باد آبانی

Фалаки ҳам мураккабӣ тундаст кажи ҷавлон ки чун киштӣ

فلک هم مرکبی تند است کژ جولان که چون کشتی

Аннан бар пордм дорад з рӯй танг майдонӣ

عنان بر پاردم دارد ز روی تنگ میدانی

Ҳамаи даври фалак ҷавраст ва ту доғи фалаки дорӣ

همه دور فلک جور است و تو داغ فلک داری

зи паргори фалаки берун туоне рафт ? натавонӣ

ز پرگار فلک بیرون توانی رفت؟ نتوانی

Фалакро шева бадбахтӣаст дар кори накукорон

فلک را شیوه بدبختی است در کار نکوکاران

Чу бахтии бори бадбахтии каш аз мастӣу ҳайронӣ

چو بختی بار بدبختی کش از مستی و حیرانی

Агар бо бахти нар мода қаринанд он худои даврон

اگر با بخت نر ماده قرینند آن خدا دوران

Ту чун даврон ба фардии сози кохри Фҳли давроне

تو چون دوران به فردی ساز کاخر فحل دورانی

Баҳрносозӣӣ дрсозу дил бо нохушӣ хуш кун

بهر ناسازیی درساز و دل با ناخوشی خوش کن

Ки обати зер коҳасту камолати зери нақсоне

که آبت زیر کاه است و کمالت زیر نقصانی

Ба маълулии тани андари даҳ ки ёқӯт аз фурӯъи хур

به معلولی تن اندر ده که یاقوت از فروع خور

СФрҷли ранг буд аввал ки охири гашти румонӣ

سفرجل رنگ بود اول که آخر گشت رمانی

Чу хуршед ва чу имони шӯ ки вайрон ҳо кунӣ равшан

چو خورشید و چو ایمان شو که ویران‌ها کنی روشن

Бараҳнаи ҷомҳо май бахш агар хуршеди ӣмонӣ

برهنه جامها می‌بخش اگر خورشید ایمانی

Чу дарвешӣ ба даравишони назар ба кун ки ҷурми хур

چو درویشی به درویشان نظر به کن که جرم خور

Ба ъўрӣ кард ъўронро Фнки пӯши зимистонӣ

به عوری کرد عوران را فنک پوش زمستانی

Агар бар буии як рангӣ гурезат нест аз ёрон

اگر بر بوی یک‌رنگی گریزت نیست از یاران

Ба ёр бдқноът кун ки беёрӣаст бе ҷонӣ

به یار بدقناعت کن که بی‌یاری است بی‌جانی

На исо дошт аз ёрони каминаи сӯзании дарбар

نه عیسی داشت از یاران کمینه سوزنی دربر

На сӯзани шабаҳ даҷолӣаст як чашми сипоҳоне

نه سوزن شبه دجالی است یک چشم سپاهانی

Вагар ънқоӣӣ аз мурғони зи кӯҳи қоф дайн магзар

وگر عنقائی از مرغان ز کوه قاف دین مگذر

Ки чун беқоф шуд анқо ъно гардад зи нолонӣ

که چون بی‌قاف شد عنقا عنا گردد ز نالانی

Силаҳати баҳри дайни беҳтар ки занбӯр аз паии шаҳдӣ

سلاحت بهر دین بهتر که زنبور از پی شهدی

Чу гӣлии гӯри дайн пӯшаст ва зубин карда гӣлонӣ

چو گیلی گور دین پوش است و زوبین کرده گیلانی

Аз он дар хирқаи одами хашини хуӣ ки дар ботин

از آن در خرقهٔ آدم خشن خویی که در باطن

Мураққаъи дори Иблисӣ , муламмаъи дори шайтонӣ

مرقع‌دار ابلیسی، ملمع دار شیطانی

Туро дар ранги озодони куҷои маънии озодӣ

تو را در رنگ آزادان کجا معنی آزادی

Ки азрақи пӯш чун пайкони хашини сират чу савҳонӣ

که ازرق پوش چون پیکان خشن سیرت چو سوهانی

Аз он бар сари знндти путк ҳамчун пои пели аиро

از آن بر سر زنندت پتک همچون پای پیل ایرا

Ки санадоне ва дар трбиъи шакли каъбаро Монӣ

که سندانی و در تربیع شکل کعبه را مانی

зи ҷайби Мӯсавии лофӣ ва пас чун уммати Мӯсо

ز جیب موسوی لافی و پس چون امت موسی

На аҳли тсъи оётӣ ки марди сабъи алвонӣ

نه اهل تسع آیاتی که مرد سبع الوانی

Фрўкни нтъи озодӣ , барафкан лоами дарвешӣ

فروکن نطع آزادی، برافکن لام درویشی

Ки бо лоами сияҳ пӯшон намонад лофи ломонӣ

که با لام سیه‌پوشان نماند لاف لامانی

Яҳуди осои ғёрии дуз бар китфи мусулмонон

یهود آسا غیاری دوز بر کتف مسلمانان

Агарашон бар дар ағёри дайни бинӣ ба дарбоне

اگرشان بر در اغیار دین بینی به دربانی

Ба сахтии ҷони саг май дори ҳон то чун сабк сорон

به سختی جان سگ می‌دار هان تا چون سبک‌ساران

Чу саг дар пеши сагсорон ба лоба дам наҷунбоне

چو سگ در پیش سگ‌ساران به لابه دم نجنبانی

Ба ламс перзан монад ҳузури нокасони коўл

به لمس پیرزن ماند حضور ناکسان کاول

Вузӯ ботил кунад ва охир надорад нори пастоне

وضو باطل کند و آخر ندارد نار پستانی

Чаҳ бошӣ машки саққоёни гуҳати диқу гуҳи истисқо

چه باشی مشک سقایان گهت دق و گه استسقا

Нисори афшон ҳар хону зкўаҳи устон ҳар хонӣ

نثار افشان هر خوان و زکوة استان هر خانی

Иморат дӯст шуд товус аз он пой гулин дорад

عمارت دوست شد طاووس از آن پای گلین دارد

Валикини сар бузургӣ ёфт бум аз буми вайронӣ

ولیکن سر بزرگی یافت بوم از بوم ویرانی

Шабаҳро каз сияҳи пӯшии баромади номи озодӣ

شبه را کز سیه پوشی برآمد نام آزادی

Ба аз ёқӯти атласи пӯши доғи бандаи фурмоне

به از یاقوت اطلس پوش داغ بنده فرمانی

Намонад оби вафои ҷоӣии магар дар ҷӯии даравишон

نماند آب وفا جائی مگر در جوی درویشان

Ба обу дона эшон бисоз ар мурғи эшонӣ

به آب و دانهٔ ایشان بساز ار مرغ ایشانی

Чаҳ озоданд даравишони зи осеби гарони борӣ

چه آزادند درویشان ز آسیب گران‌باری

Чаҳ муҳтоҷанд султонон ба асбоби ҷаҳони бонӣ

چه محتاجند سلطانان به اسباب جهان‌بانی

Бдои слтонёи кўро буд ранҷи дили ошӯбӣ

بدا سلطانیا کورا بود رنج دل آشوبی

Хушо дрўишёи кўро буд ганҷи тани осонӣ

خوشا درویشیا کورا بود گنج تن آسانی

Пас аз сӣ соли равшани гашт бар хоқонии ин маънӣ

پس از سی سال روشن گشت بر خاقانی این معنی

Ки султонӣаст дарвешӣ ва дарвешӣаст султонӣ

که سلطانی است درویشی و درویشی است سلطانی

зи девони азали маншури коўл дар миён омад

ز دیوان ازل منشور کاول در میان آمد

Амӣрии ҷумларо доданд вслтонӣ ба хоқонӣ

امیری جمله را دادند وسلطانی به خاقانی

Ба хон маънии ороӣии броҳимӣ падед омад

به خوان معنی آرائی براهیمی پدید آمد

зи пушти озри санъати алии наҷҷори ширвонӣ

ز پشت آزر صنعت علی نجار شروانی

Сухани гуфтан ба ки хатмаст май доне ва май пурсӣ ?

سخن گفتن به که ختم است می‌دانی و می‌پرسی؟

Фалакро байн ки мегуяд ба хоқонӣ ба хоқонӣ

فلک را بین که می‌گوید به خاقانی به خاقانی

Агар бар Аҳмади мухтор кас хонд чунин шеърӣ

اگر بر احمد مختار کس خواند چنین شعری

зи садр ӯ Нидо ояд ки қади аҳсанти ҳисоне

ز صدر او ندا آید که قد احسنت حسانی

Ироқам ҷилва кард имсол бар лшкргаҳи султон

عراقم جلوه کرد امسال بر لشکرگه سلطان

Ки будаш зи офтоби хотирами лофи хуросонӣ

که بودش ز آفتاب خاطرم لاف خراسانی

Чу овози вафоти Носири аддӣн дар Ироқ омад

چو آواز وفات ناصر الدین در عراق آمد

Ману хоки Ироқ ошуфта гаштем аз парешоне

من و خاک عراق آشفته گشتیم از پریشانی

Бинолад ҷони иброҳӣм ва гиряд дидаи каъба

بنالد جان ابراهیم و گرید دیدهٔ کعبه

Бар иброҳӣми раббонӣу каъбаи сидқро бонӣ

بر ابراهیم ربانی و کعبهٔ صدق را بانی

Мар ӯ буд ҳам Нӯҳ ва ҳам иброҳӣму дигари кас

مر او بود هم نوح و هم ابراهیم و دیگر کس

Ҳамаи канъон но аҳланд ё намруди канъонӣ

همه کنعان نا اهلند یا نمرود کنعانی

Хилофати дори Аҳмади бўдўи ҳам Аҳмад Нидо кардаш

خلافت‌دار احمد بودو هم احمد ندا کردش

Ки форуқи Фриқинӣу зўи алнўрини фарқоне

که فاروق فریقینی و ذو النورین فرقانی

Ҳаво чун хоки пойу ози хӯк пойгоҳат шуд

هوا چون خاک پای و آز خوک پایگاهت شد

Хароҷ аз даҳри змӣ рӯй рӯмии хуии бастоне

خراج از دهر ذمی روی رومی خوی بستانی

Дил аз ҳаш рафт чун Мӯсоу тани печид чун събон

دل از هش رفت چون موسی و تن پیچید چون ثعبان

Ки марди он Мӯсавии дастӣ ки калакаш кард събонӣ

که مرد آن موسوی دستی که کلکش کرد ثعبانی

зи Қатарони шабу кофури рӯзами ҳосил ин омад

ز قطران شب و کافور روزم حاصل این آمد

Ки аз нами дида кофурӣаст вази ғами ҷомаи Қатароне

که از نم دیده کافوری است وز غم جامه قطرانی

Агар кофур бо Қатарони раҳ зодани фурӯи бандад

اگر کافور با قطران ره زادن فرو بندد

Марои кофуру Қатарони зоди дарду доғи пинҳонӣ

مرا کافور و قطران زاد درد و داغ پنهانی

Дилами марги писар ъам сӯхт ва дар ҷонам зад он оташ

دلم مرگ پسر عم سوخت و در جانم زد آن آتش

Ки ҳемаи ши арақи шарёни гашту дӯдаши рӯҳи ҳайвонӣ

که هیمه‌ش عرق شریان گشت و دودش روح حیوانی

Сухан дар мотамаст акнӯн ки ман чун Марям аз аввал

سخن در ماتم است اکنون که من چون مریم از اول

Дар гуфтани фурӯи бастам ба марги исои сонӣ

در گفتن فرو بستم به مرگ عیسی ثانی

Алиро гӯ ки ғавғои ҳаводиси кишти Усмон ро

علی را گو که غوغای حوادث کشت عثمان را

Алии вор аз ҷаҳони бугсал ки мотами дори усмонӣ

علی‌وار از جهان بگسل که ماتم دار عثمانی

Ваҳиди Идрӣси олам буду луқмони ҷаҳон аммо

وحید ادریس عالم بود و لقمان جهان اما

Чу марг омад чаҳ судаш дошт Идрӣсӣу луқмонӣ

چو مرگ آمد چه سودش داشت ادریسی و لقمانی

Ба як дами бозрасат аз чарху нанги саъду наҳс ӯ

به یک‌دم بازرست از چرخ و ننگ سعد و نحس او

Ки ин таслис брҷисаст ва он трбиъи кайвонӣ

که این تثلیث برجیس است و آن تربیع کیوانی