Турраи мФшон каз ҳилолати ид ҷон барсохтанд

طره مفشان کز هلالت عید جان برساختند

Тайраи манишин каз ҷамолати ид лашкар сохтанд

طیره منشین کز جمالت عید لشکر ساختند

Моҳ нав дидӣ лабати байн , риштаи ҷонами нигар

ماه نو دیدی لبت بین، رشتهٔ جانم نگر

Кин серо аз бас ки борӣканд ҳамбар сохтанд

کاین سه را از بس که باریکند همبر ساختند

Пеши болоят ба болояти фурӯи резами гуҳар

پیش بالایت به بالایت فرو ریزم گهر

Зонка сад навбари маро зон як санавбар сохтанд

زانکه صد نوبر مرا زان یک صنوبر ساختند

Чун камари ҳалқа ба гӯшам , чашми пеш аз шарми онк

چون کمر حلقه به گوشم، چشم پیش از شرم آنک

Чун камари гоҳи ту бозами кӣса лоғар сохтанд

چون کمر گاه تو بازم کیسه لاغر ساختند

зи он лаб чун оташтар ҳадя кун як бӯси хушк

ز آن لب چون آتش تر هدیه کن یک بوس خشک

Гарчи бар оташи туро Меҳрии з анбар сохтанд

گرچه بر آتش تو را مهری ز عنبر ساختند

Ман неи хушками вгрчаҳи туъмаи оташ не аст

من نی خشکم وگرچه طعمهٔ آتش نی است

Туъмаи ин хушки неи зи он оташ тар сохтанд

طعمهٔ این خشک نی ز آن آتش تر ساختند

Саргузашти ҳоли хоқонӣ ба дафтари соз аз онк

سرگذشت حال خاقانی به دفتر ساز از آنک

Нав ба нави ғмҳоши ту бар ту чу дафтар сохтанд

نو به نو غمهاش تو بر تو چو دفتر ساختند

Сӯхта авдасту дилбандони бадви дандони сипед

سوخته عود است و دلبندان بدو دندان سپید

Шавқи шоҳаши оташу ширвонаш миҷмар сохтанд

شوق شاهش آتش و شروانش مجمر ساختند

Насраи алисломи гетии паҳлавони коҷроми чарх

نصرة الاسلام گیتی پهلوان کاجرام چرخ

Чорпои тахташ аз тоҷи ду пайкар сохтанд

چارپای تختش از تاج دو پیکر ساختند

Зилли ҳақи фарзанди шамси аддӣни атобак каз ҷалол

ظل حق فرزند شمس الدین اتابک کز جلال

Бар сари арш аз зилоли қадараш афсар сохтанд

بر سر عرش از ظلال قدرش افسر ساختند

Ҳашт ҳарфаст аз қизил то Арсалон чун бенгарӣ

هشت حرف است از قزل تا ارسلان چون بنگری

Ҳафт гардунро дар он ҳар ҳашт мзмр сохтанд

هفت گردون را در آن هر هشت مضمر ساختند

Рустами турон ситонаст ин халаф каз фар ӯ

رستم توران ستان است این خلف کز فر او

Алдгзро малики Кайхусрав муяссар сохтанд

الدگز را ملک کیخسرو میسر ساختند

Мамлакати бахше ки нақши ҳашт ҳарф ном ӯст

مملکت بخشی که نقش هشت حرف نام اوست

Байзаи Меҳрӣ ки бар китф паямбар сохтанд

بیضهٔ مهری که بر کتف پیمبر ساختند

Акси як ҷомаши ду гетӣ май намояд каз сафоаш

عکس یک جامش دو گیتی می‌نماید کز صفاش

Оби Хизру оинаи ҷон Сикандар сохтанд

آب خضر و آینهٔ جان سکندر ساختند

Ҳаст атобак чун Фаридун нест бок ар кофарон

هست اتابک چون فریدون نیست باک ار کافران

Хештани заҳҳоки шӯру аждаҳо сар сохтанд

خویشتن ضحاک شور و اژدها سر ساختند

Оби гази говсораш боди кӯро аршён

آب گز گاو سارش باد کو را عرشیان

Оташи заҳҳоки сӯзу аждаҳо хур сохтанд

آتش ضحاک سوز و اژدها خور ساختند

Ҳаст атобаки Мустафои таъйиду Искандари хисол

هست اتابک مصطفی تایید و اسکندر خصال

Кин дуро ҳам дар ятемии малик парвар сохтанд

کاین دو را هم در یتیمی ملک پرور ساختند

Вари якишон дар қбоӣли қобил фармон нашуд

ور یکیشان در قبائل قابل فرمان نشد

Охираши чўндънсри аввал мбтр сохтанд

آخرش چوندعنصر اول مبتر ساختند

Мустафо дар шаст ва се , Искандари андари сӣ ва ду

مصطفی در شصت و سه، اسکندر اندر سی و دو

Душманонро масх карданд ва мусаххар сохтанд

دشمنان را مسخ کردند و مسخر ساختند

Ҳаст атобаки осмонӣ кин халаф хуршед ӯст

هست اتابک آسمانی کاین خلف خورشید اوست

Осмонро афсар аз хуршед анвар сохтанд

آسمان را افسر از خورشید انور ساختند

Ҳаст атобаки баҳмани осо кин халаф дороӣ ӯст

هست اتابک بهمن آسا کاین خلف دارای اوست

Лоҷарам дар миллаташи доро ва довар сохтанд

لاجرم در ملتش دارا و داور ساختند

Пеши ёҷўҷӣ ки зулмати хонаи илҳоди рост

پیش یاجوجی که ظلمت خانهٔ الحاد راست

Дасту теғи ин Сикандари сад Акбар сохтанд

دست و تیغ این سکندر سد اکبر ساختند

Хастагони деви зулм аз хоки даргоҳаш ба лаб

خستگان دیو ظلم از خاک درگاهش به لب

Нашра карданд ва ба оби рух мзъФр сохтанд

نشره کردند و به آب رخ مزعفر ساختند

Пеши сақфи боргоҳаши хона мӯрӣаст чарх

پیش سقف بارگاهش خانهٔ موری است چرخ

Каз шабистони сулаймоняш манзар сохтанд

کز شبستان سلیمانیش منظر ساختند

Каъба маликаст саҳни боргоҳаш каз шараф

کعبهٔ ملک است صحن بارگاهش کز شرف

Боғи ризвонро кабӯтари хона эдар сохтанд

باغ رضوان را کبوتر خانه ایدر ساختند

Балки то ин каъбаи ризвонро кабӯтар хона шуд

بلکه تا این کعبه رضوان را کبوتر خانه شد

Чун кабӯтари каъбаро гардиш мчоўр сохтанд

چون کبوتر کعبه را گردش مچاور ساختند

Зу мазолимтузу золими сӯзтар шоҳӣ набӯд

زو مظالم توز و ظالم سوزتر شاهی نبود

То тазаллуми гоҳи ин майдон ағбр сохтанд

تا تظلم گاه این میدان اغبر ساختند

Киштии салҷӯқиён бар ҷўдии адли истод

کشتی سلجوقیان بر جودی عدل ایستاد

То сўоъқи бори тӯфонаши з ханҷар сохтанд

تا صواعق بار طوفانش ز خنجر ساختند

Кофарамгар пеш аз ӯ ё пеш аз ӯ ислом ро

کافرم گر پیش از او یا پیش از او اسلام را

Зини нмти кӯи сохт тамҳид мўФр сохтанд

زین نمط کو ساخت تمهید موفر ساختند

Аз пас аҳди Каюмарси каён то даври шоҳ

از پس عهد کیومرث کیان تا دور شاه

Кордорони фалаки ойин мункир сохтанд

کارداران فلک آئین منکر ساختند

Гуҳ ба нопокии зи боди анҷӣр бед ангехтанд

گه به ناپاکی ز باد انجیر بید انگیختند

Гуҳ ба хўдроӣии зи беди анҷӣр ърър сохтанд

گه به خودرائی ز بید انجیر عرعر ساختند

Шери хоронро ба мағзу шери мардонро ба ҷон

شیر خواران را به مغز و شیر مردان را به جان

Туъмаи мору шикори гург ҳмир сохтанд

طعمهٔ مار و شکار گرگ حمیر ساختند

Пас ба охири ин накӯ карданд кандар сад қирон

پس به آخر این نکو کردند کاندر صد قران

Ин яке соҳиби қиронро шоҳ ва сарвар сохтанд

این یکی صاحب قران را شاه و سرور ساختند

Пойгоҳ тозӣонаш сохтанд айвони рӯм

پایگاه تازیانش ساختند ایوان روم

Балки хӯки пойгоҳаши ҷон қайсар сохтанд

بلکه خوک پایگاهش جان قیصر ساختند

Ҳосидон дар захм хӯрдани сарнигӯн чун сикка анд

حاسدان در زخم خوردن سرنگون چون سکه‌اند

То ба номаши сиккаи Эрон мшҳр сохтанд

تا به نامش سکهٔ ایران مشهر ساختند

Вази паии таъзими сиккаи шро зи рўҳинои ҳинд

وز پی تعظیم سکه‌ش را ز روهینای هند

Шоҳи ҷинро ҷинён дияем ва афсар сохтанд

شاه جن را جنیان دیهیم و افسر ساختند

Гар салотини парчами шаби ранг бо пари хаданг

گر سلاطین پرچم شب‌رنگ با پر خدنگ

Аз пари мурғу дами шер диловар сохтанд

از پر مرغ و دم شیر دلاور ساختند

Мейри моро аз пари рӯҳи аломину зулфи ҳур

میر ما را از پر روح الامین و زلف حور

Пари тиру парчами Рахш мзмр сохтанд

پر تیر و پرچم رخش مضمر ساختند

Он нагӯям каз дами шери фалаки вази офтоб

آن نگویم کز دم شیر فلک وز آفتاب

Парчаму тосаш барои хинг ва ашқр сохтанд

پرچم و طاسش برای خنگ و اشقر ساختند

Саҳв шуд бар ақли коўли рустам сониш хонд

سهو شد بر عقل کاول رستم ثانیش خواند

Гарчи аз иқлӣми рӯмаш ҳафт хон бар сохтанд

گرچه از اقلیم رومش هفت خوان بر ساختند

Каз паии мейри охурӣ дар пойгоҳи Рахш ӯ

کز پی میر آخوری در پایگاه رخش او

Охшиҷони ҷони рустамро мукаррар сохтанд

آخشیجان جان رستم را مکرر ساختند

Соҳати ин ҳафт кишвар барнатобад лашкараш

ساحت این هفت کشور برنتابد لشکرش

Шояд ар хзроӣ на чархиш мъскр сохтанд

شاید ار خضرای نه چرخش معسکر ساختند

Пор дидӣ кин сари салҷӯқиён бар аҳли куфр

پار دیدی کاین سر سلجوقیان بر اهل کفر

Чун шабихуни сохт к-эйашони ғӯл раҳбар сохтанд

چون شبیخون ساخت کایشان غول رهبر ساختند

Чун ду лашкар бар ҳам афтоданд чун гесуии ҳур

چون دو لشکر بر هم افتادند چون گیسوی حور

Ҳафт гесудори чарх аз гирд мъҷр сохтанд

هفت گیسودار چرخ از گرد معجر ساختند

Нӯки пайконҳо чу дарҳами хона исо расед

نوک پیکان‌ها چو درهم خانهٔ عیسی رسید

Чархи тарсои ҷомаро даҷол аъўр сохтанд

چرخ ترسا جامه را دجال اعور ساختند

Дар миёни абу оташ кин силаҳаст он саманд

در میان اب و آتش کاین سلاح است آن سمند

Шери мардон чун слҳФот ва самандар сохтанд

شیر مردان چون سلحفات و سمندر ساختند

Шаҳи халили эъҷозу ҳиҷои оташу гирди халил

شه خلیل اعجاز و هیجا آتش و گرد خلیل

Аз баҳору гули нгорстон озр сохтанд

از بهار و گل نگارستان آزر ساختند

Мураккабони шоҳро чун ҷўзҳр бар бастаи дам

مرکبان شاه را چون جوزهر بر بسته دم

Гуфтӣ аз ҳар ҷўзҳри ҷавзоӣ азҳр сохтанд

گفتی از هر جوزهر جوزای ازهر ساختند

Чун эй фатҳи пӯр алдгз бикшод бол

چون همای فتح پور الدگز بگشاد بال

Каркасони чарх аз он хӯни хўоргон хур сохтанд

کرکسان چرخ از آن خون خوارگان خور ساختند

Аз дил ва рухсорашон хӯрданд чандон каркасон

از دل و رخسارشان خوردند چندان کرکسان

Каз шабаҳи минқор ва аз зрних жоғр сохтанд

کز شبه منقار و از زرنیخ ژاغر ساختند

Бар чунон фатҳӣ ки ин шоҳи млоик пеша кард

بر چنان فتحی که این شاه ملایک پیشه کرد

Ҳам млоики шоҳдолҳолнд ва маҳзар сохтанд

هم ملایک شاهدالحالند و محضر ساختند

Душманонаш ҳамраҳ ғӯланд агар худ баҳри ҳрз

دشمنانش همره غولند اگر خود بهر حرز

Ҳашт ҳарфаши ҳафт ҳайкали вор дарбар сохтанд

هشت حرفش هفت هیکل‌وار دربر ساختند

Бахт гум карданд чун ёрии з кофар хостанд

بخت گم کردند چون یاری ز کافر خواستند

Рӯй кажи диданд чун ойина мғФр сохтанд

روی کژ دیدند چون آئینه مغفر ساختند

Тахт нарад маликро зи он сӯ ки бад хоҳон ӯст

تخت نرد ملک را ز آن سو که بد خواهان اوست

Ҳафт народ фалаки хона мшшдр сохтанд

هفت نراد فلک خانه مششدر ساختند

Нави арӯс аз раҳ нишинон шукр чун гуяд аз онк

نو عروس از ره نشینان شکر چون گوید از آنک

Доми анин аз сқнқўр музаввар сохтанд

دام عنین از سقنقور مزور ساختند

эй ки мардони аҷами пешат чу Тифлони араб

ای که مردان عجم پیشت چو طفلان عرب

Тавқ дар ҳалқанд ва науммат тоҷ муфаххар сохтанд

طوق در حلقند و نامت تاج مفخر ساختند

Нохунӣ аз мъну ҷаъфар кам накардӣ фазл аз онк

ناخنی از معن و جعفر کم نکردی فضل از آنک

Фазла ҳар нохунатро мън ва ҷаъфар сохтанд

فضلهٔ هر ناخنت را معن و جعفر ساختند

То дарат байнам ба дигар ҷой нафаристам сано

تا درت بینم به دیگر جای نفرستم ثنا

Каз дарат дъўтгаҳи рӯҳ мутаҳҳар сохтанд

کز درت دعوتگه روح مطهر ساختند

Кӯдакиро сӯй бустон хонд ъам кӯдак чаҳ гуфт ?

کودکی را سوی بستان خواند عم کودک چه گفت؟

Гуфт : рӯи бустони мо пистон модар сохтанд

گفت: رو بستان ما پستان مادر ساختند

Шеъри ман фолӣаст номаши саъди Акбари гир аз онк

شعر من فالی است نامش سعد اکبر گیر از آنک

Ровии ман дар саноат аз саъд Асғар сохтанд

راوی من در ثنات از سعد اصغر ساختند

Чун кафу хилқат ба тозӣ ҳаст хороу нсиҷ

چون کف و خلقت به تازی هست خارا و نسیج

Хонаи ман ҳалау Бағдод ва шаштар сохтанд

خانهٔ من حله و بغداد و ششتر ساختند

Ҳиммату лутфи туро дар хонда , ӣнҷои бахшишам

همت و لطف تو را در خوانده، اینجا بخششم

Зару зарбафту ғулому тавқ ва астар сохтанд

زر و زربفت و غلام و طوق و استر ساختند

Адли врзои хсрўои пайванди умрати боди адл

عدل ورزا خسروا پیوند عمرت باد عدل

Каз ҷаҳон адласту баси ковро Муъаммар сохтанд

کز جهان عدل است و بس کاو را معمر ساختند

Иди боқии соз каз соъоти рӯзи умри ту

عید باقی ساز کز ساعات روز عمر تو

Соъатиро ҳафтае аз рӯз маҳшар сохтанд

ساعتی را هفته‌ای از روز محشر ساختند

Малику ақлу шаръи зери хотаму калаки ту бод

ملک و عقل و شرع زیر خاتم و کلک تو باد

Кин серо зи иқболи ин ду бахт ёвар сохтанд

کاین سه را ز اقبال این دو بخت یاور ساختند