Он на рӯйаст онкии ошӯб ҷаҳонаст ончунон

آن نه روی است آنکه آشوب جهان است آنچنان

Ва он на зулфаст онкии дасти овез ҷонаст ончунон

و آن نه زلف است آنکه دست آویز جان است آنچنان

Зулф ӯ занҷир гардунаст ва бедодӣ кунад

زلف او زنجیر گردون است و بیدادی کند

Гарчи ӯ аз баҳри инсоф ҷаҳонаст ончунон

گرچه او از بهر انصاف جهان است آنچنان

Рости хоҳӣ бо ман аз ҳастӣ нишоне монда нест

راست خواهی با من از هستی نشانی مانده نیست

Дар ғами он лаб ки ҳаст ва бенишонаст ончунон

در غم آن لب که هست و بی‌نشان است آنچنان

Гарна розам офтобаст аз чаҳ пайдо шуд чунин

گرنه رازم آفتاب است از چه پیدا شد چنین

Варна васлаш кимиё шуд чун ниҳонаст ончунон

ورنه وصلش کیمیا شد چون نهان است آنچنان

Ҷон бар ӯ пошам ки то ҷон бо манаст ӯ беман аст

جان بر او پاشم که تا جان با من است او بی‌من است

Ва ин чунин беҳтар зем колҳқ зиёнаст ончунон

و این چنین بهتر زیَم کالحق زیان است آنچنان

Гуфтамаш дар садри васлам ҷой кун , гуфт эй салим

گفتمش در صدر وصلم جای کن، گفت ای سلیم

Ҷустаам ҷоӣии сазоят остонаст ончунон

جسته‌ام جائی سزایت آستان است آنچنان

Бар дар ман бугзарад бинад маро дар хоку хӯн

بر در من بگذرد بیند مرا در خاک و خون

Бо рақиб аз танз гуяд кин фалонаст ончунон

با رقیب از طنز گوید کاین فلان است آنچنان

ӯ кунад даъвӣ ки хӯну мол хоқонӣ марост

او کند دعوی که خون و مال خاقانی مراست

Ман кунам иқрор ва гӯям кончнонаст ончунон

من کنم اقرار و گویم کانچنان است آنچنان

Ишқ ӯро марди соҳиби дард бояд шак макун

عشق او را مرد صاحب درد باید شک مکن

Кандар ин охири замони садр замонаст ончунон

کاندر این آخر زمان صدر زمان است آنچنان

Ёрб андари чашми хўнризш чаҳ хобаст он ҳама

یارب اندر چشم خونریزش چه خواب است آن همه

Дар сари зулфи диловезаш чаҳ тобаст он ҳама

در سر زلف دلاویزش چه تاب است آن همه

Дар ду лаълаши обу андари ҷазаъ на охир бигӯӣ

در دو لعلش آب و اندر جزع نه آخر بگوی

Кин чаҳ беобӣаст чандин ва он чаҳ обаст он ҳама

کاین چه بی‌آبی است چندین و آن چه آب است آن همه

Хӯни халқии рехти вонгаҳи сурхе бар доманаш

خون خلقی ریخت وانگه سرخیی بر دامنش

Он ранг пурвазаст он хӯн нобаст он ҳама

آن نه رنگ پروز است آن خونِ ناب است آن همه

Чашми масташро кабобаст орзӯи зин рӯй ро

چشم مستش را کباب است آرزو زین روی را

Қасд дилҳо мекунад яъне кабобаст он ҳама

قصد دلها می‌کند یعنی کباب است آن همه

Шаҳнаи васлаши хароҷ аз олам ҷон барграфт

شحنهٔ وصلش خراج از عالم جان برگرفت

Ҷой дигар шуд ки медонад харобаст он ҳама

جای دیگر شد که می‌داند خراب است آن همه

Гуҳ бисӯзад гуҳ бисозад , алғёс эй қавм аз онк

گه بسوزد گه بسازد، الغیاث ای قوم از آنک

Хуй мардум нест , хуй офтобаст он ҳама

خوی مردم نیست، خوی آفتاب است آن همه

Ташнаи васлами марои он ваъдаҳои каж ки дод

تشنهٔ وصلم مرا آن وعده‌های کژ که داد

Кӣ кунад сирӣ ки медонам саробаст он ҳама

کی کند سیری که می‌دانم سراب است آن همه

Кошкӣ ранҷа шудӣ борӣ бидидӣ каз ғамаш

کاشکی رنجه شدی باری بدیدی کز غمش

Дар дили торики хоқонӣ чаҳ тобаст он ҳама

در دل تاریک خاقانی چه تاب است آن همه

Аз ҳётшгар фурӯғӣ ё насимӣ монда ҳаст

از حیاتش گر فروغی یا نسیمی مانده هست

Аз санои соҳиби молик рқобаст он ҳама

از ثنای صاحب مالک رقاب است آن همه

Саракашон аз ишқи ту дар хоку хӯни домани кашанд

سرکشان از عشق تو در خاک و خون دامن کشند

Ман кӣм дар кӯии ишқат кин рақам бар ман кашанд

من کیم در کوی عشقت کاین رقم بر من کشند

Гар ба ҷони фармони диҳии фармонатро гардани нуҳум

گر به جان فرمان دهی فرمانت را گردن نهم

Пеши тугар ту тӯии гардани кашони гардани кашанд

پیش تو گر تو توی گردن کشان گردن کشند

Ғмзгонти қасд кин доранд вази ман дар ғамат

غمزگانت قصد کین دارند وز من در غمت

Соя эй мондааст магари ин кини зи пероҳани кашанд

سایه‌ای مانده است مگر این کین ز پیراهن کشند

Оҳи ман чандон фурӯзон шуд ки кӯрони ним шаб

آه من چندان فروزان شد که کوران نیم شب

Аз фурӯғи сӯзи оҳами ришта дар сӯзани кашанд

از فروغ سوز آهم رشته در سوزن کشند

Дида ман шуд сипед аз ҳиҷру дил торик монад

دیدهٔ من شد سپید از هجر و دل تاریک ماند

Хонаҳо торӣ шавад чун парда бар равзани кашанд

خانه‌ها تاری شود چون پرده بر روزن کشند

Бо хасони дрсохтӣ то бар дар ва дар базми ту

با خسان درساختی تا بر در و در بزم تو

Ман ғами ҳиҷрони кашам ва эшон май равшани кашанд

من غم هجران کشم و ایشان می روشن کشند

Некуӣ кун расми бадаҳдон раҳо кун каз ҷафо

نیکویی کن رسم بدعهدان رها کن کز جفا

Дарди зӣ ошиқ диҳанду соф бо душмани кашанд

درد زی عاشق دهند و صاف با دشمن کشند

Ҳар замон дар кӯии ту хоқонии осои олимӣ

هر زمان در کوی تو خاقانی‌آسا عالمی

Остин бар ҷон фишонанду кафан дар тани кашанд

آستین بر جان فشانند و کفن در تن کشند

Вази паии он то зи дев озашон бошад амон

وز پی آن تا ز دیوِ آزشان باشد امان

Хати афсуни мдиҳи садри пиромни кашанд

خط افسون مدیح صدر پیرامن کشند

Дидаи хӯни афшону лаб оташ фишонаст аз ғамат

دیده خون افشان و لب آتش‌فشان است از غمت

Волҳқ ар инсофи хоҳии ҷон онаст аз ғамат

والحق ار انصاف خواهی جان آن است از غمت

То ғаматро бар дили ман номзад кард осмон

تا غمت را بر دل من نامزد کرد آسمان

Ҳсни сабрам ҳар шабии бом осмонаст аз ғамат

حصن صبرم هر شبی بام آسمان است از غمت

Ҳар замони гўӣии зи ишқи ман ба ҷон пардохтӣ

هر زمان گوئی ز عشق من به جان پرداختی

Ин сухан бошад марои пурвой ҷонаст аз ғамат

این سخن باشد مرا پروای جان است از غمت

Аз гулистони рахти бории марогар ҳеҷ нест

از گلستان رُخت باری مرا گر هیچ نیست

Марғзори чашми ман пар арғавонаст аз ғамат

مرغزار چشم من پر ارغوان است از غمت

Заъфарон шодӣ фазояд венаи бтар кондўаҳи ман

زعفران شادی فزاید وین بتر کاندوه من

Давр аз он рухи зини рух чун заъфаронаст аз ғамат

دور از آن رخ زین رخ چون زعفران است از غمت

Меҳнати андари синаи ман раҳ надонистӣ кунун

محنت اندر سینهٔ من ره ندانستی کنون

Шоҳроҳи синаи ман нордонаст аз ғамат

شاهراه سینهٔ من ناردان است از غمت

Аз лабат чун бӯса хоҳам каз паии он лаби маро

از لبت چون بوسه خواهم کز پی آن لب مرا

Ончии андари кӣса бояд бар рухонаст аз ғамат

آنچه اندر کیسه باید بر رخان است از غمت

Онкӣ аз ишқат зар ифшоанд надонам кист он

آنکه از عشقت زر افشاند ندانم کیست آن

Ин ки хоқонӣ аст донам ҷон фишонаст аз ғамат

این که خاقانی است دانم جان فشان است از غمت

Ҳам нбхшўдии дилатгар бохабар будӣ аз онк

هم نبخشودی دلت گر باخبر بودی از آنک

Ҳоли ман дар дасти маҷлис достонаст аз ғамат

حال من در دست مجلس داستان است از غمت

Калак ӯ қасри макорим май тарозад ҳар замон

کلک او قصر مکارم می‌طرازد هر زمان

Ном ӯ чатри мъолӣ май фарозад ҳар замон

نام او چتر معالی می‌فرازد هر زمان

Гарчи дар аҳком даст ӯрост ман ҳам огаҳам

گرچه در احکام دست او راست من هم آگهم

Космон дар пардаи кораш май тарозад ҳар замон

کآسمان در پرده کارش می‌طرازد هر زمان

Чашми захмиро ки дид иқбол ҳо бинад чунонк

چشم زخمی را که دید اقبال‌ها بیند چنانک

Қадар ӯ бар чашма хуршед тозад ҳар замон

قدر او بر چشمهٔ خورشید تازد هر زمان

Хок бар сар мекунад гардуни зи дасташи кӯ чаро

خاک بر سر می‌کند گردون ز دستش کو چرا

Таҳтаи хок аз сар кайвон насозад ҳар замон

تختهٔ خاک از سر کیوان نسازد هر زمان

зи ин хатари кӯи хокро додаст хок аз кибриё

ز این خطر کو خاک را داده‌ست خاک از کبریا

Бар се унсур то қиёмат мебинозад ҳар замон

بر سه عنصر تا قیامت می‌بنازد هر زمان

Ҳурмати онро ки майл ӯ ба асл аз оҳан аст

حرمت آن را که میل او به اصل از آهن است

Нест оташро маҳали куҳани гудозад ҳар замон

نیست آتش را محل کآهن گدازد هر زمان

Чун бенонаш сӯй калак ояд бидон монад ҳаме

چون بنانش سوی کلک آید بدان ماند همی

КоФтоби чархи сӯии ҳути ёзд ҳар замон

کآفتاب چرخ سوی حوت یازد هر زمان

Зон навозишҳо казу дорад дили маҷрӯҳи ман

زآن نوازش‌ها کزو دارد دل مجروح من

Ҷонам аз мадҳаши нўоӣӣ май навозад ҳар замон

جانم از مدحش نوائی می‌نوازد هر زمان

Тозаи рӯйони офаринами зи офарин ӯ чунонк

تازه رویان آفرینم ز آفرین او چنانک

Бо рух ҳар як замона ишқ бозад ҳар замон

با رخ هر یک زمانه عشق بازد هر زمان

Ҳукми сад солаи тавон дидани зи як тақвим ӯ

حکم صد ساله توان دیدن ز یک تقویم او

Тифли як рӯза мҷстӣ гирад аз таълим ӯ

طفل یک روزه مِجسطی گیرد از تعلیم او

То ки мушарраф ӯст аҷроми фалакро аз фалак

تا که مشرف اوست اجرام فلک را از فلک

Он ду пери наҳс риҳлат кардаанд аз бим ӯ

آن دو پیر نحس رحلت کرده‌اند از بیم او

Ҳимматӣ дорад чунон коФлок бо лавҳу қалам

همتی دارد چنان کافلاک با لوح و قلم

Камтарин ҷузвӣаст андари дафтари таъзим ӯ

کمترین جزوی است اندر دفتر تعظیم او

Боз дидам дар ҳамаи илмӣ назираш нест кас

باز دیدم در همه علمی نظیرش نیست کس

Дар ҳамаи иқлӣмҳо не дар яке иқлӣм ӯ

در همه اقلیم‌ها نی در یکی اقلیم او

Калакаш аз баҳри шарафи маҳкӯм теғ омад балӣ

کلکش از بهر شرف محکوم تیغ آمد بلی

Мартабати бФзўди асмъилро таслим ӯ

مرتبت بفزود اسمعیل را تسلیم او

Муштарии дида нае , рӯйиши нигари гўӣӣ касе

مشتری دیده نه‌ای، رویش نگر گوئی کسی

Себро бшикофт сӯй чарх шуд як ним ӯ

سیب را بشکافت سوی چرخ شد یک نیم او

Зоҳираст ансобаш аз кофии умри даргиру рӯ

ظاهر است انسابش از کافی عمر درگیر و رو

Май шимур то қади салафи Усмону иброҳӣм ӯ

می‌شمر تا قد سلف عثمان و ابراهیم او

Исавии дами боду Аҳмади дайму чашми ҳодисот

عیسوی دم باد و احمد دیم و چشم حادثات

Дар шукри хоби арӯсон аз дам аз дайм ӯ

در شکر خواب عروسان از دم و از دیم او

Бар ҷаноб ӯ ва бар аҳли ҷаҳони фархундаи бод

بر جناب او و بر اهل جهان فرخنده باد

Раҷъати наврӯзу тарҷеъи ману тақвим ӯ

رجعت نوروز و ترجیع من و تقویم او

Тарк тоз ғамзаи ту ғорат аз ҷон даргирифт

ترک‌تاز غمزهٔ تو غارت از جان درگرفت

Рой қурбон карду аввали захми з имон даргирифт

رای قربان کرد و اول زخم ز ایمان درگرفت

Рӯзгории рӯзгор аз фитнаҳо осӯда буд

روزگاری روزگار از فتنه‌ها آسوده بود

Зулфи шаби ранг ту омад фитна даврон даргирифт

زلف شبرنگ تو آمد فتنه دوران درگرفت

Кори мо худ рафта буд аз дасти боз аз ишқи ту

کار ما خود رفته بود از دست باز از عشق تو

Даҳри захмаи дрФзўду чарх дастон даргирифт

دهر زخمه درفزود و چرخ دستان درگرفت

Хуии ту бо мо чаҳ рӯзӣ зиндагонӣ карда буд

خوی تو با ما چه روزی زندگانی کرده بود

Каз паии хўнризи моро , роҳ ҳиҷрон даргирифт

کز پی خونریز ما را، راه هجران درگرفت

Мотами дилҳо арӯсӣ буд моро пеши азин

ماتم دل‌ها عروسی بود ما را پیش ازین

То даромад шаҳнае ғами ғорат ҷон даргирифт

تا درآمد شحنه‌ای غم غارت جان درگرفت

Нола ҳо кардам чунон каз чарх бонг омад ки бас

ناله‌ها کردم چنان کز چرخ بانگ آمد که بس

эй ъФии аллоҳ дар ту гўӣии заррае з он даргирифт

ای عفی‌الله در تو گوئی ذره‌ای ز آن درگرفت

Аз дами сардами чароғ осмон битавон нишонд

از دم سردم چراغ آسمان بتوان نشاند

Вази туфи оҳами ҳазорон шамъ битавон даргирифт

وز تف آهم هزاران شمع بتوان درگرفت

Гуфтӣ эй хоқонӣ аз ғарқоби ғам чун май раҳе

گفتی ای خاقانی از غرقاب غم چون می‌رهی

Чун раҳам каз пои ман то сар ба тӯфон даргирифт

چون رهم کز پای من تا سر به طوفان درگرفت

Дил ки аз даргоҳи ту маҳрӯм шуд маҳрӯми вор

دل که از درگاه تو محروم شد محروم‌وار

Рафту роҳи остони садр Эрон даргирифт

رفت و راه آستان صدر ایران درگرفت

Хоки пояти дидаҳоро равшаноӣ ме диҳад

خاک پایت دیده‌ها را روشنایی می‌دهد

Ҳар саҳари буии ту бо ҷон ошноӣ ме диҳад

هر سحر بوی تو با جان آشنایی می‌دهد

Кори ҷазаъ ва лаъл туаст озурдану бнўохтн

کار جزع و لعل توست آزردن و بنواختن

Ҳаркиро ин бишиканади он мумиёе ме диҳад

هرکه را این بشکند آن مومیایی می‌دهد

Бози хӯнҳо хӯрдае колўдаҳ май байнами лабат

باز خون‌ها خورده‌ای کالوده می‌بینم لبت

Ман чаҳ гӯям худ лабат бар ту гўоиӣ ме диҳад

من چه گویم خود لبت بر تو گوایی می‌دهد

Тира шуд кори ман аз ғами ҳон ва ҳон дарёб кор

تیره شد کار من از غم هان و هان دریاب کار

То чароғи умр қадре равшаноӣ ме диҳад

تا چراغ عمر قدری روشنایی می‌دهد

Аз паии дарюзаи васли омадам дар кӯии ту

از پی دریوزهٔ وصل آمدم در کوی تو

Чун кунам чун бахти рӯзӣ аз гадоӣ ме диҳад

چون کنم چون بخت روزی از گدایی می‌دهد

Як дамӣ то мезем дар ҳиҷру умеди висол

یک دمی تا می‌زیَم در هجر و امید وصال

Гуҳи кулоҳам май баради гуҳ подшоҳӣ ме диҳад

گه کلاهم می‌برد گه پادشاهی می‌دهد

Гар марои меҳнат гёӣӣ медиҳад аз боғи ишқ

گر مرا محنت گیائی می‌دهد از باغ عشق

Дар шак уфтам кун марои давлат киёе ме диҳад

در شک افتم کآن مرا دولت کیایی می‌دهد

Ҷони хоқонӣ ба ришват май даҳуми айём ро

جان خاقانی به رشوت می‌دهم ایام را

Гар марои зини рӯзи ғами рӯзӣ раҳоӣ ме диҳад

گر مرا زین روز غم روزی رهایی می‌دهد

Ғам чаҳ бошад чун замири ваҳии пардози маро

غم چه باشد چون ضمیر وحی پرداز مرا

Фари мадҳаши ояти мӯъҷизи намое май диҳӣ

فر مدحش آیت معجز نمایی می‌دهی