Хандаи сар ба меҳр зад дами субҳ

خندهٔ سر به مهر زد دم صبح

Алсбўҳ эй ҳарифи муҳаррами субҳ

الصبوح ای حریفِ محرمِ صبح

Нофи шаби сӯхти туфи миҷмари рӯз

ناف شب سوخت تفِ مجمر روز

Гӯй зар ёфт ҷайби млҳми субҳ

گوی زر یافت جیب مُلحَم صبح

Ба сари тозӣонаи заррин

به سر تازیانهٔ زرین

Шоҳ гардун гирифт олами субҳ

شاه گردون گرفت عالم صبح

Субҳ шуд Марям , офтоби Масеҳ

صبح شد مریم، آفتابْ مسیح

Қатраи жолаи ашки Марями субҳ

قطرهٔ ژاله، اشک مریم صبح

Тоси заррини каши офтоби осо

طاس زرین کش آفتاب‌آسا

КоФтобаст тоси парчами субҳ

کآفتاب است طاس پرچم صبح

Паии паии ишқи гир ва кам кам ақл

پی پیِ عشق گیر و کم کمِ عقل

Лаби лаби ҷоми хоҳу дами дами субҳ

لب لبِ جام خواه و دم دمِ صبح

Сими каши баҳри каши зи киштии зар

سیم کش بحر کش ز کشتی زر

Хон фикан хўончаҳ кун мусаллами субҳ

خوان فکن خوانچه کن مسلّم صبح

Ошиқонро зи субҳу шом чаҳ ранг

عاشقان را ز صبح و شام چه رنگ

Кам зан ишқ бошу гӯ кам субҳ

کم زنِ عشق باش و گو کمِ صبح

Аз тани ақли панҷ як баргир

از تنِ عقل پنج یک برگیر

Се яке хур ба рӯй хуррами субҳ

سه یکی خور به روی خرم صبح

Яди Байзои офтоби нигар

ید بیضای آفتاب نگر

Зар фишон зи остини муаллими субҳ

زر فشان ز آستین معلم صبح

Ки осмони пеши шаҳ ба наврӯзӣ

که آسمان پیش شه به نوروزی

Дар ҷл зар кашид адҳами субҳ

در جُل زر کشید ادهم صبح

Бурқаъи субҳ чун барандозанд

بُرقَع صبح چون براندازند

Кӯҳро халъа дар сар андозанд

کوه را خلعه در سر اندازند

Бар даранд аз сабои мшимаҳи субҳ

بردرند از صبا مشیمهٔ صبح

Тифли хунин ба ховар андозанд

طفل خونین به خاور اندازند

Тарк сбўҳ гуфта вақти сабӯҳ

ترک سبوح گفته وقت صبوح

Обидони сбҳаҳ ҳо дарандозанд

عابدان سُبحه‌ها دراندازند

Наварӯсони ҳиҷлаи наврӯз

نوعروسانِ حجلهٔ نوروز

Нўрҳони зар ва зевар андозанд

نورهانِ زر و زیور اندازند

зи он мураббаъ ниҳанд минқал ро

زآن مربع نهند منقل را

То мусаллас дар озар андозанд

تا مثلث در آذر اندازند

Қафас оҳанӣн кунанд ва дар ӯ

قفس آهنین کنند و در او

Мурғи ёқӯт пайкар андозанд

مرغ یاقوت پیکر اندازند

Дар мушаббаки даричаи пиндорӣ

در مشبک دریچه پنداری

КоФтоби Зуҳал хур андозанд

کافتاب زحل خور اندازند

ё дар он хонаи магаси гирон

یا در آن خانهٔ مگس گیران

Сурхи занбӯр кофар андозанд

سرخ زنبورِ کافر اندازند

Бар лаби хушки ҷоми раънои Фш

بر لب خشک جامِ رعنافَش

Ошиқони бӯса тар андозанд

عاشقان بوسهٔ تر اندازند

Гарчи мейрон лашкаранд ҳама

گرچه میران لشکرند همه

Ҷуръа бар мейр лашкар андозанд

جرعه بر میر لشکر اندازند

Чун ҳама ҷон шаванд чун майу субҳ

چون همه جان شوند چون می و صبح

Ҷон ба шоҳ Музаффар андозанд

جان به شاه مظفر اندازند

Соқиои тавбаро қалами даракаш

ساقیا توبه را قلم درکش

Бар дар майкада илм баркаш

بر در میکده علم برکش

Зуҳдро банди оҳанӣн бар на

زهد را بند آهنین بَرنِه

Ақлро майли оташини даракаш

عقل را میل آتشین درکش

Хонаи дил сиблат кун бар май

خانهٔ دل سبیل کن بر می

Рақами лоибоъ бар дар каш

رقم لایباع بر در کش

Ҷони саги тавқи дор маҷлис туаст

جان، سگِ طوق‌دارِ مجلسِ توست

Ҳам ту доғи сагяш бар саркаш

هم تو داغ سگیش بر سر کش

Гар ба дили қонеъии ду асбаи дарой

گر به دل قانعی دو اسبه درآی

Вар ба ҷони хшндии хари андари каш

ور به جان خُشنُدی خر اندر کش

Худ парастӣ чу ҳалқа бар дар на

خود پرستی چو حلقه بر در نه

Бехудиро чу ҳала дар баркаш

بی‌خودی را چو حُلّه در بر کش

Гар нае заҳр , синаи камтари сӯз

گر نه‌ای زهر، سینه کمتر سوز

Вар нае даҳр , кӣнаи камтари каш

ور نه‌ای دهر، کینه کمتر کش

Дасти гири офтобро чун субҳ

دست گیر آفتاب را چون صبح

Дар самоъи хуши қаландари каш

در سماعِ خوشِ قلندر کش

Рӯзу шаб чун хат музаввар нест

روز و شب چون خط مزوَر نیست

Хезу хат бар хати музаввари каш

خیز و خط بر خط مزور کش

Пеши дарёи кашӣ чу хоқонӣ

پیش دریا کشی چو خاقانی

Ёди шаҳи гиру киштии зари каш

یاد شه گیر و کشتی زر کش

Тарки ман коФтоб ҳиндӯӣ туаст

ترک من کآفتاب هندوی توست

Иди ҷонҳо ҳилол абрӯӣ туаст

عید جان‌ها هلال ابروی توست

Ҷӯҷу аз зари манам дар он бозор

جو جو از زر منم در آن بازار

Ки тарозуаши зулф ҷодӯӣ туаст

که ترازوش زلف جادوی توست

Ҷӯи заррин чаҳ синҷидат ки ба нақд

جو زرین چه سنجدت که به نقد

Қурси хуршед дар тарозуӣ туаст

قرص خورشید در ترازوی توست

Пеши чашмат хаёл ҳастӣ ман

پیش چشمت خیال هستی من

Сояи мӯии банд гесуӣ туаст

سایهٔ مویْ، بندِ گیسوی توست

Аз фалаки захмҳост бар дили ман

از فلک، زخم‌هاست بر دل من

Канаам аз дастбурд неруӣ туаст

کآنهم از دستبرد نیروی توست

Накунам марҳами ҷароҳати хеш

نکنم مرهم جراحت خویش

Кун ҷароҳат ба меҳр бозуӣ туаст

کآن جراحت به مُهر بازوی توست

Нолш аз осмон кунам неи не

نالش از آسمان کنم نی نی

Космони ҳам ба нолш аз хуй туаст

کآسمان هم به نالش از خوی توست

Паҳлу аз ман тиҳӣ макун ки маро

پهلو از من تهی مکن که مرا

Паҳлавии чарби ҳам з паҳлавӣ туаст

پهلوی چرب هم ز پهلوی توست

Васлу ҳиҷрати маро якеаст аз онк

وصل و هجرت مرا یکی است از آنک

Дарди ту ҳам мизоҷ доруӣ туаст

درد تو، هم‌مزاج داروی توست

Ҷони сапанди ту сохт хоқонӣ

جان سپند تو ساخت خاقانی

Чехияанд чашми олимӣ сӯй туаст

چه کند چشم عالَمی سوی توست

Лؤлؤи афшони туе ба мадҳати шоҳ

لؤلؤ افشان تویی به مدحت شاه

Ақди парвини баҳои лўлўӣ туаст

عقد پروین بهای لؤلوی توست

Захми ҳиҷрати миёни ҷони бигусаст

زخم هجرت میان جان بگسست

Мадади марҳам аз миёни бигусаст

مددِ مرهم از میان بگسست

Аз ҳама то ҳамаи дилӣ ки марост

از همه تا همه دلی که مراست

Ба ҳамаи дили умеди ҷони бигусаст

به همه دل، امید جان بگسست

Бар сари Кувайт аз дарозии роҳ

بر سر کویت از درازی راه

Мураккаби ноларо Аннани бигусаст

مرکب ناله را عنان بگسست

Ҷаври ту ҳалқа ҷаҳон бигирифт

جور تو حلقهٔ جهان بگرفت

Рафту занҷири осмони бигусаст

رفت و زنجیرِ آسمان بگسست

Куштаи сабрами ошкорои сӯхт

کِشتهٔ صبرم آشکارا سوخت

Риштаи ҷонам аз ниҳони бигусаст

رشتهٔ جانم از نهان بگسست

Пеши хок дар ту чашм аз дар

پیش خاکِ درِ تو چشم از در

Сад тавила ба ройгони бигусаст

صد طویله به رایگان بگسست

Нафаси ман зи дарди ҳмнФсон

نفَس من ز درد همنفَسان

Чанд навбат ба як замони бигусаст

چند نوبت به یک زمان بگسست

Бар сари чоҳ бахтам омад чарх

بر سرِ چاهِ بختم آمد چرخ

Мадади ҷӯии умр аз он бигусаст

مدد جویِ عمر از آن بگسست

Об хӯн карду чоҳ сар бигирифт

آب خون کرد و چاه سر بگرفت

Далв бадареду ресмони бигусаст

دلو بدْرید و ریسمان بگسست

Даст хӯн монад бо ту хоқонӣ

دست‌خون مانْد با تو خاقانی

Тамаъ ҳастӣ аз ҷаҳони бигусаст

طمع هستی از جهان بگسست

Ҷавшани чархро ба тири замир

جوشن چرخ را به تیر ضمیر

Дар санои хдоигони бигусаст

در ثنای خدایگان بگسست

Лаълат аз хандаи кони ҳамеи резад

لعلت از خنده، کان همی ریزد

Дил бар он лаъли ҷони ҳамеи резад

دل بر آن لعل، جان همی ریزد

Чун бихандӣ хабар диҳад даҳанат

چون بخندی خبر دهد دهنت

Ки сҳо ахтарони ҳамеи резад

که سُها اختران همی ریزد

Даст болост кори ту ки фалак

دست بالاست کار تو که فلک

Зери пояти равони ҳамеи резад

زیر پایت روان همی ریزد

Найза болост хӯни зи ғамзаи ту

نیزه بالاست خون ز غمزهٔ تو

Ки ба мишкӣни синони ҳамеи резад

که به مشکین سنان همی ریزد

Осмони ҳам зи ҷаври ту чун ман

آسمان هم ز جور تو چون من

Хок бар осмони ҳамеи резад

خاک بر آسمان همی ریزد

На аз он тайраам ки турраи ту

نه از آن طِیره‌ام که طرهٔ تو

Хӯни ман ҳар замони ҳамеи резад

خون من هر زمان همی ریزد

Лек аз он дар хатам ки аз хати ту

لیک از آن در خطم که از خط تو

Нофаҳо ройгони ҳамеи резад

نافه‌ها رایگان همی ریزد

Ба чаҳ Зуҳраи забони ҳадис ту кард

به چه زَهره، زبان حدیث تو کرد

Кб рӯем забони ҳамеи резад

کآب رویم زبان همی ریزد

Чашм ман шуд гуноҳи шӯии забон

چشم من شد گناه شوی زبان

Кби сӯии даҳони ҳамеи резад

کآب سوی دهان همی ریزد

Абри хӯни бори чашми хоқонӣ

ابر خون‌بار چشم خاقانی

Соъиқа бар ҷаҳони ҳамеи резад

صاعقه بر جهان همی ریزد

Садафи хотираши ҷавоҳири нутқ

صدف خاطرش جواهر نطق

Бар сари ахстони ҳамеи резад

بر سر اخسِتان همی ریزد

Ҷавшани саркашии з сар баркаш

جوشن سرکشی ز سر برکش

Тири ҳиҷронам аз ҷигар баркаш

تیر هجرانم از جگر برکش

ё фурӯ бар танам ба оби адам

یا فرو بر تنم به آب عدم

ё дилами зи оташ сқр баркаш

یا دلم ز آتش سقر برکش

Раги ҷонами кушода гашт бабанд

رگ جانم گشاده گشت، ببند

Пештари нӯк нештар баркаш

پیشتر، نوک، نیشتر برکش

Мавҷи хӯни миннат ба каъб расед

موج خون منت به کعب رسید

Домани ҳала бештар баркаш

دامن حُلّه بیشتر برکش

Бӯса Эй кардам орзӯ , гуфтӣ

بوسه‌ای کردم آرزو، گفتی

Ки тарозу биор ва зар баркаш

که ترازو بیار و زر برکش

Зар надорам валек ҷон нақд аст

زر ندارم ولیک جان نقد است

Шӯи баҳо бар на ва шукр баркаш

شو بها بر نه و شکر برکش

Гар бидон каффаи зари ҳаме санҷӣ

گر بدان کفه زر همی سنجی

Ҷони бад-ӣни каффа дигар баркаш

جان بدین کفهٔ دگر برکش

Домани дӯсти гири хоқонӣ

دامن دوست گیر خاقانی

Вази гиребони ишқ сар баркаш

وز گریبان عشق سر برکش

Рояти нутқро ъробии вор

رایت نطق را عَرابی‌وار

Бар дар каъба зафар баркаш

بر در کعبهٔ ظفر برکش

Аз паии муҳаррамони каъбаи шоҳ

از پی محرمان کعبهٔ شاه

Обӣ аз замзам ҳунар баркаш

آبی از زمزم هنر برکش

Ҷӯ ба ҷӯи ҷавр длстон баргир

جو به جو جور دلستان برگیر

Дили ҷӯҷу шудаи з ҷон баргир

دل جو جو شده ز جان برگیر

Ба гумони Юсуфяти гум шуда буд

به گمان یوسفیت گم شده بود

Юсуфат гург шуд гумон баргир

یوسفت گرگ شد گمان برگیر

Бар сар хон зиндагии хӯришат

بر سر خوان زندگی، خورشت

Чун ҷигари гӯша Эй аст хон баргир

چون جگر گوشه‌ای است، خوان برگیر

Нест дар ҳалқаи ҷаҳони як аҳл

نیست در حلقهٔ جهان یک اهل

Пои аҳлят аз миён баргир

پای اهلیت از میان برگیر

Аҳли дил кас наёфт зи аҳли ҷаҳон

اهل دل کس نیافت ز اهل جهان

Бирав эй дили дил аз ҷаҳон баргир

برو ای دل، دل از جهان برگیر

Ду ба ду бо ҳариф ҷон биншин

دو به دو با حریف جان بنشین

Як ба як ғдр осмон баргир

یک به یک غدر آسمان برگیر

Бас харобаст лаҳви хонаи даҳр

بس خراب است لهوخانهٔ دهر

Ба нигаҳи умри з осмон баргир

بُنْگهِ عمر ز آسمان برگیر

Бар дар нақби ин харобаи ту ро

بر در نقبِ این خرابه، تو را

То нагиранд нақб аз он гир

تا نگیرند، نقب از آن برگیر

Гули инсофи кори хоқонӣ

گل انصاف کار خاقانی

Хск аз роҳ дӯстон баргир

خسک از راه دوستان برگیر

Чун манӯчеҳри хуфта дар хок аст

چون منوچهر خفته در خاک است

Меҳр азин шавам хокдон баргир

مهر ازین شوم خاکدان برگیر

Дил ба гирд замона ме нарасад

دل به گرد زمانه می‌نرسد

Мурғи ҳиммат ба дона ме нарасад

مرغ همت به دانه می‌نرسد

Аз замона чаҳ орзӯ хоҳам

از زمانه چه آرزو خواهم

Ки ба нақш замона ме нарасад

که به نقش زمانه می‌نرسد

Пешгоҳи мурод чун талабам

پیشگاه مراد چون طلبم

Ки ба ман остона ме нарасад

که به من آستانه می‌نرسد

Ҷони ду асбаи давони паии дилу умр

جان دو اسبه دوان پی دل و عمر

Ба яке зин дугона ме нарасад

به یکی زین دوگانه می‌نرسد

Ман чу ҳиндӯи ним маро аз бахт

من چو هندو نیَم مرا از بخت

Тараб зангӣона ме нарасад

طرب زنگیانه می‌نرسد

Оҳ каз чархи оҳи ёўгён

آه کز چرخِ آهِ یاوگیان

Новакӣ бар нишона ме нарасад

ناوکی بر نشانه می‌نرسد

Ғарқаи хӯни ҳазор киштӣ ҳаст

غرقهٔ خون هزار کشتی هست

Ки яке бар карона ме нарасад

که یکی بر کرانه می‌نرسد

Нася бар ном рӯзгор навис

نسیه بر نام روزگار نویس

зи он ки нақд аз хазона ме нарасад

ز آن که نقد از خزانه می‌نرسد

Миваи он ба ки офтоби пазад

میوه، آن بِه که آفتاب پَزَد

Сояи пурвирд хона ме нарасад

سایه پروردِ خانه می‌نرسد

Пар бурӣдааст мурғи хоқонӣ

پرْ بریده است مرغِ خاقانی

зи он сӯй ошиёна ме нарасад

ز آن سوی آشیانه می‌نرسد

Шамъи иқболи шаҳ чунон афрӯхт

شمعِ اقبال، شه چنان افروخت

Ки фалак бар забона ме нарасад

که فلک بر زبانه می‌نرسد

Адл ӯ Зуҳра ситам бшикофт

عدل او زَهرهٔ ستم بشکافت

Базл ӯ нофа карам бшикофт

بذل او نافهٔ کرم بشکافت

Зулмро чун ҳадаф ҷигар бадаред

ظلم را چون هدف جگر بدرید

Бухлро чун садаф шикам бшикофт

بخل را چون صدف شکم بشکافت

Қаҳраш аз баҳри қатъи насли аду

قهرش از بهر قطع نسل عدو

Раҳми модар адам бшикофт

رَحِمِ مادرِ عدم بشکافت

Бахташи ангуштарӣ вадиат дод

بختش انگشتری ودیعت داد

Моҳӣ аз баҳри он шикам бшикофт

ماهی از بهر آن شکم بشکافت

Осмони набувват ар ма ро

آسمان نبوت ار مه را

Чун гиребони субҳ дам бшикофт

چون گریبان صبحدم بشکافت

Теғи шаҳи Зуҳра Зуҳал бадаред

تیغ شه زَهرهٔ زحل بدرید

Ҷигари офтоб ҳам бшикофт

جگر آفتاب هم بشکافت

Теғ ӯ даст Мӯсавӣаст аз онк

تیغ او دست موسوی است از آنک

Нилро чун сар қалам бшикофт

نیل را چون سر قلم بشکافت

эй чароғи язидён ки дилат

ای چراغ یزیدیان که دلت

Чун алии хайбар ситам бшикофт

چون علی خیبر ستم بشکافت

Тораки зўолхмори бидъат ро

تارک ذوالخمارِ بدعت را

Зулфиқори ту лоҷарам бшикофт

ذوالفقار تو لاجرم بشکافت

Бар шикофии димоғи хасм чунонк

برشکافی دماغ خصم چنانک

Нофи Суҳроб рўстм бшикофт

ناف سهراب، روستم بشکافت

Равзаи оташин блорк туаст

روضهٔ آتشین بَلارَکِ توست

Боди ҷўдии шикоф новак туаст

باد جودی شکاف ناوک توست

Тахти ҷамшеду тоҷи нўшрўон

تخت جمشید و تاج نوشروان

Орзӯманди пой ва торак туаст

آرزومند پای و تارک توست

Бахти ту кӯдаку арӯси зафар

بخت تو کودک و عروس ظفر

Интизори булӯғ кӯдак туаст

انتظار بلوغ کودک توست

Малики аламути молу исои ҳол

ملک الموتِ مال و عیسیِ حال

Базл бисёру ҳирс андак туаст

بذلِ بسیار و حرصِ اندک توست

Муштарӣ Чехия навис қадари ту бас

مشتری چک نویس قدر تو بس

Ки саодати сҷли он Чехия туаст

که سعادت سجل آن چک توست

Бо ятемӣ чу Мустафо май соз

با یتیمی چو مصطفی می‌ساز

Чаҳ кунӣ Ҷабраил атобак туаст

چه کنی جبرئیل اتابک توست

Дар ҷаҳони молики ҷаҳони сухан

در جهان مالک جهان سخن

Модҳи ҳазрат муборак туаст

مادح حضرت مبارک توست

Шуд Уторид ба нутқи сад як ӯ

شد عطارد به نطق صد یک او

Чун ба халқи офтоби сад як туаст

چون به خُلق، آفتابْ صد یکِ توست

Чун ту гардун сарир натавон ёфт

چون تو گردون سریر نتوان یافت

Чун ман ахтар замир натавон ёфт

چون من اختر ضمیر نتوان یافت

Офтобӣу ҷуз ба даргоҳат

آفتابی و جز به درگاهت

Ахтаронро масир натавон ёфт

اختران را مسیر نتوان یافت

Ҷуз ба садрати айёри дониш ро

جز به صدرت عیار دانش را

Ноқидон басир натавон ёфт

ناقدان بصیر نتوان یافت

Гуфтӣ аз расми сӣ ҳазор дирам

گفتی از رسم سی هزار درم

Кам зи сӣ найза гир натавон ёфт

کم ز سی نیزه‌گیر نتوان یافت

Лек аз сад ҳазор найзау тир

لیک از صد هزار نیزه و تیر

Ин қаламро назир натавон ёфт

این قلم را نظیر نتوان یافت

Сухан инаст ногузири ҷаҳон

سخن این است ناگزیرِ جهان

Иваз ногузир натавон ёфт

عوض ناگزیر نتوان یافت

То чу теғам ба зари нёроӣӣ

تا چو تیغم به زر نیارائی

Хотирамро чу тир натавон ёфт

خاطرم را چو تیر نتوان یافت

Чашма хотираст санги анбор

چشمهٔ خاطر است سنگْ انبار

Об аз ӯ хайр хайр натавон ёфт

آب از او خیر خیر نتوان یافت

Булбулиро ки сина бихарошӣ

بلبلی را که سینه بخراشی

Аз дам ӯ сафир натавон ёфт

از دم او صفیر نتوان یافت

Қаламиро ки мӯӣ дар сар монад

قلمی را که موی در سر ماند

Кори соз дабир натавон ёфт

کار ساز دبیر نتوان یافت

Хонаи перзан ки тӯфони барад

خانهٔ پیرزن که طوفان برد

Дар танураш фатир натавон ёфт

در تنورش فطیر نتوان یافت

Дар камоли ту чашми бади мрсод

در کمال تو چشم بد مرساد

Нарасад дар ту чашм ва худ мрсод

نرسد در تو چشم و خود مرساد

Бар рикоби фалаки ҷнибти ту

بر رکاب فلک جنیبت تو

Офатӣ каз фалак расад , мрсод

آفتی کز فلک رسد، مرساد

Духтари бахтро ҷуз аз дар ту

دختر بخت را جز از در تو

Бар фалаки бонги номзади мрсод

بر فلک بانگ نامزد مرساد

Он ки умрати ҳазор сол нахост

آن که عمرت هزار سال نخواست

Рӯзаш аз як ба даҳ , ба сад мрсод

روزش از یک به ده، به صد مرساد

Бар умеди кулоҳи давлати ту

بر امید کلاه دولت تو

Ҳосидонро қабо намад мрсод

حاسدان را قبا نمد مرساد

Душманатро ки ҷонаш маъдӯм аст

دشمنت را که جانش معدوم است

Ҳоли бади ҷуз ба колбуди мрсод

حال بد جز به کالبد مرساد

зи аблақи чори комаи шабу рӯз

ز ابلق چار کامهٔ شب و روز

Рони як рантро лагади мрсод

ران یک رانت را لگد مرساد

ҶиФаҳи душманони ҷоФии ту

جیفهٔ دشمنان جافی تو

Аз забонӣ ба дому дади мрсод

از زبانی به دام و دد مرساد

Садри олӣати каъба хирад аст

صدر عالیت کعبهٔ خرد است

Рахна дар каъбаи хиради мрсод

رخنه در کعبهٔ خرد مرساد

Ин дуои вирди ҷон хоқонӣ аст

این دعا ورد جان خاقانی است

К-эии малики зи осмонати бади мрсод

کای ملک ز آسمانت بد مرساد