Корам аз дасти поимрди гузашт

کارم از دست پایمرد گذشت

Оҳам аз чархи лоҷуварди гузашт

آهم از چرخ لاجورد گذشت

Ҳамаи олам шабаст хоссаи мрок

همه عالم شب است خاصه مراک

Рӯзам аз офтоби зарди гузашт

روزم از آفتاب زرد گذشت

Рӯзи равшан надидаам монок

روز روشن ندیده‌ام ماناک

Ҳамаи умрам ба чашми дарди гузашт

همه عمرم به چشم درد گذشت

Зини ду то муҳраи сипеду сиёҳ

زین دو تا مهرهٔ سپید و سیاه

Ки бар ин сабз тахт нарад гузашт

که بر این سبز تخت نرد گذشت

Ба фиғонами зи рӯзгори висол

به فغانم ز روزگار وصال

Ки чу бод омад ва чу гирди гузашт

که چو باد آمد و چو گرد گذشت

Ҳеҷ ҳосил ба ҷуз дареғам нест

هیچ حاصل به جز دریغم نیست

зи ончӣ бар ман зи гарму сарди гузашт

ز آنچه بر من ز گرم و سرد گذشت

Ҳама офоқ огаҳанд ки боз

همه آفاق آگهند که باز

Кори хоқонӣ аз наварди гузашт

کار خاقانی از نورد گذشت

Хосса каз гардиши ҷаҳони зи ҷаҳон

خاصه کز گردش جهان ز جهان

Он ҷавони умри роди марди гузашт

آن جوان عمر راد مرد گذشت

Ҷони покаш ба боғ қудс расед

جان پاکش به باغ قدس رسید

Зини муғелон сол хӯрд гузашт

زین مغیلان سال‌خورد گذشت

зи офати рӯзгор бар хатарам

ز آفت روزگار بر خطرم

Ҳарчӣ рӯзаст тираи рўзтрм

هرچه روز است تیره روزترم

Ҳамчуи харчанги толеъи хешам

همچو خرچنگ طالع خویشم

Ки ҳамаи роҳи бози пас сипарам

که همه راه باز پس سپرم

Давр гардун гусаст бех ва бенам

دور گردون گسست بیخ و بنم

Марги ёрони шикасти болу пурм

مرگ یاران شکست بال و پرم

Ки фурушад ба қадари як ҷӯи сабр

که فروشد به قدر یک جو صبر

То ба нархи ҳазор ҷони бихарам

تا به نرخ هزار جان بخرم

Чанд гўӣӣ ки ғам махӯр эй мард

چند گوئی که غم مخور ای مرد

Ғам маро хӯрд , ғам чаро нахӯрам

غم مرا خورد، غم چرا نخورم

Бо чунин ғам маҳол бошад агар

با چنین غم محال باشد اگر

Хештанро зи зиндагони шимурам

خویشتن را ز زندگان شمرم

Гарчи аз аҳвалӣ ки чашм марост

گرچه از احولی که چشم مراست

Ғами як рӯзаро ду ме нагарм

غم یک روزه را دو می‌نگرم

Чобук устодаам ба зери фалак

چابک استاده‌ام به زیر فلک

Магар аз чанбараши буруни гузарам

مگر از چنبرش برون گذرم

Ман ки хоқонем ба боғи ҷаҳон

من که خاقانیم به باغ جهان

Андалебам валек навҳаи гарм

عندلیبم ولیک نوحه‌گرم

Шамъ гуёӣ ман хамӯш нишаст

شمع گویای من خموش نشست

Ман чаро бонг бар фалак набарам

من چرا بانگ بر فلک نبرم

Моя заҳраст нӯши олам ро

مایه زهر است نوش عالم را

Мива маргаст тухми одам ро

میوه مرگ است تخم آدم را

эй ҳарифи адами қадами дрнаҳ

ای حریف عدم قدم درنه

Кам зани ин олам кам аз кам ро

کم زن این عالم کم از کم را

Субҳ маҳшар дамид ва мо дар хоб

صبح محشر دمید و ما در خواب

Бонги зани хуфтагони олам ро

بانگ زن خفتگان عالم را

Ҳин ки фарши фанои бгстрднд

هین که فرش فنا بگستردند

Дарнавард ин бисоти хуррам ро

درنورد این بساط خرم را

Рахнаи гардон ба новаки саҳарӣ

رخنه گردان به ناوک سحری

Ин муъаллақи ҳисори муҳкам ро

این معلق حصار محکم را

Пас ба дасти хурӯш бар тани даҳр

پس به دست خروش بر تن دهر

Чоки зани ин қабои муаллим ро

چاک زن این قبای معلم را

Растхезаст хезу бози шикоф

رستخیز است خیز و باز شکاف

Сақфи айвону тоқи торам ро

سقف ایوان و طاق طارم را

Як дам аз дӯди оҳи хоқонӣ

یک دم از دود آه خاقانی

Нилгун кун либоси мотам ро

نیلگون کن لباس ماتم را

Гар ба ғурбати сумуми қаҳри аҷал

گر به غربت سموم قهر اجل

Хушк кард он , ниҳоли пари нам ро

خشک کرد آن، نهال پر نم را

Хез то зи оби дида об занем

خیز تا ز آب دیده آب زنیم

Рӯй ин турбати муаззам ро

روی این تربت معظم را

Кӯи маӣ ки офтоб чокар ӯст

کو مهی که آفتاب چاکر اوست

Нуқтаи хоки тира ховар ӯст

نقطهٔ خاک تیره خاور اوست

Ҷони покони нисори он хокӣ

جان پاکان نثار آن خاکی

Кони латифи ҷаҳон муҷовир ӯст

کان لطیف جهان مجاور اوست

Ҳуққаи гўҳрор чаҳ дар хок аст

حقهٔ گوهرار چه در خاک است

Мурғ аршӣаст ончӣ гавҳар ӯст

مرغ عرشی است آنچه گوهر اوست

Сари тобути бози гир ва бибин

سر تابوت باز گیر و ببین

Ки чаҳ рангаст ончӣ пайкар ӯст

که چه رنگ است آنچه پیکر اوست

Сӯсан ӯ ба гӯнаи сунбул

سوسن او به گونهٔ سنبل

Лола ӯ ба ранг ъбҳр аст

لالهٔ او به رنگ عبهر است

Ин зи гардуни мубин ки гардун низ

این ز گردون مبین که گردون نیز

Бо либоси кабӯд ғмхўр ӯст

با لباس کبود غمخور اوست

Бар дар он касе тазаллум кун

بر در آن کسی تظلم کن

Ки фалаки шакли ҳалқа дар ӯст

که فلک شکل حلقهٔ در اوست

Ба сафар шуд , куҷо ? ба боғи биҳишт

به سفر شد، کجا؟ به باغ بهشت

Тӯбоу сидраи соя густар ӯст

طوبی و سدره سایه گستر اوست

Назд мо ҳам хаёл ӯ бошад

نزد ما هم خیال او باشد

Он кабӯтар ки нома овар ӯст

آن کبوتر که نامه‌آور اوست

ӯ худ осуд дар канори падар

او خود آسود در کنار پدر

Анда мо барои модар ӯст

انده ما برای مادر اوست

Пас азин дар равони душмани бод

پس ازین در روان دشمن باد

Ончӣ дар сина бародар ӯст

آنچه در سینهٔ برادر اوست

Юсуфӣ аз бародарон гум шуд

یوسفی از برادران گم شد

Офтоб аз миён анҷум шуд

آفتاب از میان انجم شد

эй сулаймон биор навҳаи Нӯҳ

ای سلیمان بیار نوحهٔ نوح

Ки парӣ аз миён мардум шуд

که پری از میان مردم شد

Гавҳарӣ гум шуд аз хазонаи мо

گوهری گم شد از خزانهٔ ما

Чаҳ зи мо каз ҳамаи ҷаҳон гум шуд

چه ز ما کز همه جهان گم شد

Исои дувуми омада ба замин

عیسی دوم آمده به زمین

Боз бар исмон чорам шуд

باز بر اسمان چارم شد

Мавкиби шаҳсавор хубон рафт

موکب شهسوار خوبان رفت

Лошаи сабри мо дамодам шуд

لاشهٔ صبر ما دمادم شد

Олам аз захми мори фурқат ӯ

عالم از زخم مار فرقت او

Даст бар сари занон чу каждум шуд

دست بر سر زنان چو کژدم شد

На сипеҳр аз барои мрситш

نه سپهر از برای مرثیتش

Даҳ забон чун дарахт гандум шуд

ده زبان چون درخت گندم شد

Дар шабистон марг шуд зи он пеш

در شبستان مرگ شد ز آن پیش

Ки ба бустон ба сад тнъм шуд

که به بستان به صد تنعم شد

То кӣ аз ҳиҷр ӯ тазаллуми мо

تا کی از هجر او تظلم ما

Умри мо дар сар тазаллум шуд

عمر ما در سر تظلم شد

Шӯ тараҳҳум фирист хоқонӣ

شو ترحم فرست خاقانی

Хоссаи кӯи олам тараҳҳум шуд

خاصه کو عالم ترحم شد

Соли умраши ду даҳ набӯда ҳануз

سال عمرش دو ده نبوده هنوز

Давр на чархи нозмўдаҳ ҳануз

دور نه چرخ نازموده هنوز

Нолаи зор дӯстон башнавад

نالهٔ زار دوستان بشنود

Нағмаи зери ношнўдаҳ ҳануз

نغمهٔ زیر ناشنوده هنوز

Ба ҳалокаши бёзмўдаҳи ҷаҳон

به هلاکش بیازموده جهان

ӯ ҷаҳонро ниёзмуда ҳануз

او جهان را نیازموده هنوز

Шуд ба ногуҳи рабӯдаи айём

شد به ناگه ربودهٔ ایام

Бар зи айёми норабӯда ҳануз

بر ز ایام ناربوده هنوز

Дид найранги чархи оинаи ранг

دید نیرنگ چرخ آینه رنگ

Оинаи айши нои задуда ҳануз

آینهٔ عیش نا زدوده هنوز

Кафани маргро бсўди таниш

کفن مرگ را بسود تنش

Халъати умри нои бсўдаҳ ҳануз

خلعت عمر نا بسوده هنوز

Рӯзи умраши хат фано бархонад

روز عمرش خط فنا برخواند

Хати шаб ранг нонамӯда ҳануз

خط شب‌رنگ نانموده هنوز

Ҳаст дар чашми олимии монда

هست در چشم عالمی مانده

Нақши он пайкари сутӯда ҳануз

نقش آن پیکر ستوده هنوز

Длброннд бар сари гӯраш

دلبرانند بر سر گورش

Зулфи бибридаи рухи шхўдаҳ ҳануз

زلف ببریده رخ شخوده هنوز

Рафт чун дӯду дӯди ҳасрат ӯ

رفت چون دود و دود حسرت او

Кам нашуд зини бузурги дӯда ҳануз

کم نشد زین بزرگ دوده هنوز

Рӯй фарёд нест дам мазанед

روی فریاد نیست دم مزنید

Рафтаи рафта буд ҷазаъ макунед

رفته رفته بود جزع مکنید

Натавонед ҳеҷ дармон кард

نتوانید هیچ درمان کرد

Гар ҷаҳони сӯз ва осмон шиканед

گر جهان سوز و آسمان شکنید

Ғалатами ман чароғи дилатони мард

غلطم من چراغ دلتان مرد

Шояд ар сўкўор ва мумтаҳанед

شاید ار سوکوار و ممتحنید

Моҳатон дар сифри сиёҳ шуда аст

ماهتان در صفر سیاه شده است

зи он чу гардун кабӯд перҳанед

ز آن چو گردون کبود پیرهنید

Гар сифри боз дар ҷаҳон ояд

گر صفر باز در جهان آید

Раг ӯро зи бех ва бен бикунед

رگ او را ز بیخ و بن بکنید

Гар замона ба узратон кӯшад

گر زمانه به عذرتان کوشد

Хок дар дидаи замонаи занед

خاک در دیدهٔ زمانه زنید

Вари фалаки шарбат ғурур диҳад

ور فلک شربت غرور دهد

Санг бар соғар фалак фиканед

سنگ بر ساغر فلک فکنید

Рхсаҳи тон май даҳум ба дӯди нафас

رخصه‌تان می‌دهم به دود نفس

Парда бар рӯй офтоб танед

پرده بر روی آفتاب تنید

Ҳеҷ тақсир дар мъзоиш

هیچ تقصیر در معزایش

Макунед ар мувофиқон манед

مکنید ار موافقان منید

Бишанвед аз забони хоқонӣ

بشنوید از زبان خاقانی

Ин суханҳо ки мақсад суханед

این سخن‌ها که مقصد سخنید

эй ба сӯрати надими хок шуда

ای به صورت ندیم خاک شده

Ба сифати сокини смок шуда

به صفت ساکن سماک شده

Аз ҷамоли ту вақти ҷони стдн

از جمال تو وقت جان ستدن

Молики аламути шрмнок шуда

مالک الموت شرمناک شده

Ҷони поки ту дар саҳифаи хок

جان پاک تو در صحیفهٔ خاک

Ҷуста аз нору нури пок шуда

جسته از نار و نور پاک شده

Ҳури пеши омада ба истиқбол

حور پیش آمده به استقبال

Ақди бигушода , ҳалаи чок шуда

عقد بگشاده، حله چاک شده

Руста аз чаҳ чу Юсуф ва чу Масеҳ

رسته از چه چو یوسف و چو مسیح

Бар фалак бенаҳифу бок шуда

بر فلک بی‌نهیب و باک شده

Нафаст онҷои Халифаи арвоҳ

نفست آنجا خلیفهٔ ارواح

Нақшати ӣнҷои асири хок шуда

نقشت اینجا اسیر خاک شده

Мураккаб аз чӯб карда кӯдаки вор

مرکب از چوب کرده کودک وار

Пас ба дарвозаи ҳалок шуда

پس به دروازهٔ هلاک شده

Бе тамошои чашми равшани ту

بی‌تماشای چشم روشن تو

Чашми хуршед дар муғок шуда

چشم خورشید در مغاک شده

Шеъри хоқонӣ аз мросии ту

شعر خاقانی از مراثی تو

Санг хӯн карда ҳар кҷок шуда

سنگ خون کرده هر کجاک شده