зи дониш ба ҷо нест на ақл ва ро

ز دانش به جا نیست نه عقل و را

Чу девонагон андар ояд зи ҷо

چو دیوانگان اندر آید ز جا

Чаҳ хуш будӣ ар гум шудӣ қаҳрамон

چه خوش بودی ار گم شدی قهرمان

Ва ё марг оварадӣ ӯро замон

و یا مرگ آوردی او را زمان

Раҳои гаштӣ аз зулми сақлоби рӯм

رها گشتی از ظلم سقلاب روم

Тани озоди гаштанди ин марзу бум

تن آزاد گشتند این مرز و بوم

Ҳамаи номдоронаш ошуфта анд

همه نامدارانش آشفته‌اند

з бисёре ранҷ ӯ тафта анд

ز بسیاری رنج او تفته‌اند

Каёнанд инҳо куҷо май раванд

کیانند اینها کجا می‌روند

Дарин пурхатари раҳ чаро май раванд

درین پرخطر ره چرا می‌روند

Нишоед ки эдар биёбанд ранҷ

نشاید که ایدر بیابند رنج

Биёред эдар сару ҷону ганҷ

بیارید ایدر سر و جان و گنج

Ки бедод мардӣаст сақлоби шоҳ

که بیداد مردیست سقلاب شاه

Ба бедод тозад сӯии меҳру моҳ

به بیداد تازد سوی مهر و ماه

Бадв гуфт шопӯр бо фару ном

بدو گفت شاپور با فر و نام

Ки солор мо ҳаст фархундаи сом

که سالار ما هست فرخنده سام

Гӯи номбурдори заррини кулоҳ

گو نامبردار زرین کلاه

Буд пӯри нирми яли сафи паноҳ

بود پور نیرم یل صف پناه

Ки аз аждаҳои меҳри оради бурун

که از اژدها مهر آرد برون

зи гардуни сари чархи оради нигун

ز گردون سر چرخ آرد نگون

Сипаҳдору солори Эрони сипоҳ

سپهدار و سالار ایران سپاه

Ки зебади мар ӯро нигину кулоҳ

که زیبد مر او را نگین و کلاه

Аз эдар шитобад ба мағриби замин

از ایدر شتابد به مغرب زمین

зи баҳри парии духти фағфури чин

ز بهر پری‌دخت فغفور چین

Ки барраанд ӯро зи чанги бало

که برهاند او را ز چنگ بلا

Ба хами андари оради сари абрҳо

به خم اندر آرد سر ابرها

Чу бишунид зу ин сухани чора гар

چو بشنید زو این سخن چاره‌گر

Пароканд нақулӣ аз он ҳўшбр

پراکند نقلی از آن هوشبر

Ба расми ниёзӣ ба шопӯр дод

به رسم نیازی به شاپور داد

Аз он чора гардид Фархори шод

از آن چاره گردید فرخار شاد

Чу биҳуш гардид шопӯри маст

چو بیهوش گردید شاپور مست

Мари он чорагар ҳар ду дасташ бибаст

مر آن چاره گر هر دو دستش ببست

Аз он дашти брбўди шопӯр ро

از آن دشت بربود شاپور را

Чу меғӣ ки пинҳон кунад ҳўр ро

چو میغی که پنهان کند هور را

Биоварад ӯро бар қаҳрамон

بیاورد او را بر قهرمان

Бадв гуфт шопӯри к-эии бадгумон

بدو گفت شاپور کای بدگمان

Чаро бастае дасту бозуии ман

چرا بسته‌ای دست و بازوی من

Набошад касе ҳам тарозуии ман

نباشد کسی هم ترازوی من

Ба макру фусуни дасти ман баста Эй

به مکر و فسون دست من بسته‌ای

зи чӯби гаронами ҳамеи руста Эй

ز چوب گرانم همی رسته‌ای

Агрдсти ман боз будӣ кунун

اگردست من باز بودی کنون

Равон кардамӣ дар ?бирти ҷӯии хӯн

روان کردمی در برت جوی خون

Вале сом аз пай бияёд чу шер

ولی سام از پی بیاید چو شیر

Ҳамаи боргоҳати дарорад ба зер

همه بارگاهت درآرد به زیر

Бикӯбад амӯдии гарон бар сарат

بکوبد عمودی گران بر سرت

зи хӯн сурх созад ҳамеи мағфират

ز خون سرخ سازد همی مغفرت

Намонад ки Монии замонӣ ба даҳр

نماند که مانی زمانی به دهر

Ҳамаи нӯш гетӣ шавад бар ту заҳр

همه نوش گیتی شود بر تو زهر

Бихандед аз он гуфта бидоршоаҳ

بخندید از آن گفته بیدارشاه

Ки эй бе хиради мард бефару ҷоҳ

که ای بی‌خرد مرد بی‌ فر و جاه

Ту деҳқони пери марои кушта Эй

تو دهقان پیر مرا کشته‌ای

Чунин тухми бедодро кушта Эй

چنین تخم بیداد را کشته‌ای

Далерони моро фикандӣ ба хок

دلیران ما را فکندی به خاک

На шарм аз худо ва на аз шоҳи бок

نه شرم از خدا و نه از شاه باک

Кунун ман гунаҳкораму тира ро

کنون من گنهکارم و تیره را

Бияёд зи паии соми разми озмо

بیاید ز پی سام رزم‌آزما

Кунад боргоҳами саросари нигун

کند بارگاهم سراسر نگون

Равон созад аз марзи мо ҷӯии хӯн

روان سازد از مرز ما جوی خون

Ҳамин дам кунам пайкаратро ба дор

همین دم کنم پیکرت را به دار

Ба ту тири боРоми фузун аз шумор

به تو تیر بارم فزون از شمار

Ҳама ҳмрҳонт бабандам ба ҷанг

همه همرهانت ببندم به جنگ

Бикӯбам сари душманонро ба санг

بکوبم سر دشمنان را به سنگ

Ҳамон соми ялро ба гоҳи ситез

همان سام یل را به گاه ستیز

Танишро ба ханҷар кунам ризриз

تنش را به خنجر کنم ریزریز

Ки дигар касе хӯни деҳқони шоҳ

که دیگر کسی خون دهقان شاه

Наризад ба хира ба ҳар ҷойгоҳ

نریزد به خیره به هر جایگاه

Ба посух бадв гуфт шопӯри шер

به پاسخ بدو گفت شاپور شیر

Ки эй шоҳи сақлоби дил нопазир

که ای شاه سقلاب دل‌ناپذیر

Дарин марзи сақлоб сом омадаст

درین مرز سقلاب سام آمدست

Камарбастаи ҷӯёӣ ном омадаст

کمربسته جویای نام آمدست

Надидаст гетӣ чу соми савор

ندیدست گیتی چو سام سوار

На дар разму базм ва на дар корзор

نه در رزم و بزم و نه در کارزار

Сари чархи гардун ба чанбар кашад

سر چرخ گردون به چنبر کشد

зи дарёи наҳангон ба дами дркшд

ز دریا نهنگان به دم درکشد

Намонад ба сақлобёни зиндаи кас

نماند به سقلابیان زنده کس

Ба оташ занад маликат аз хору хас

به آتش زند ملکت از خار و خس

Взў кушта омад мкўколи дев

وزو کشته آمد مکوکال دیو

Фурӯи басти дасти нҳнколи дев

فرو بست دست نهنکال دیو

Басӣ корҳо кард дар марзи чин

بسی کارها کرد در مرز چین

Ки ҳаргизи надида касе ин чунин

که هرگز ندیده کسی این چنین

Валикин чаҳ хуш гуфт деҳқони пер

ولیکن چه خوش گفت دهقان پیر

Ки ҳар ҷо буд гуфтааш дилпазир

که هر جا بود گفته‌اش دلپذیر

Шунидани куҷои ҳамчу дидан буд

شنیدن کجا همچو دیدن بود

На гуфт касон чун шунидан буд

نه گفت کسان چون شنیدن بود

Чу сом ял омад ба пайкори ту

چو سام یل آمد به پیکار تو

Бидонади ҳамаи кору кирдори ту

بداند همه کار و کردار تو

Бадоне ки ман гуфтам ин гуфта рост

بدانی که من گفتم این گفته راست

Бикун ончии хоҳӣ чунонкат ҳавост

بکن آنچه خواهی چنانکت هواست

Ҷӯ зу қаҳрамони ин суханҳо шунид

جو زو قهرمان این سخنها شنید

Блрзир монанди дарё дамид

بلرزیر مانند دریا دمید

Ба дижхим фармуд кинро бабр

به دژخیم فرمود کاین را ببر

Биёвез ӯро ба наздик дар

بیاویز او را به نزدیک در

Бидон то варо тирборон кунанд

بدان تا ورا تیرباران کنند

Танишро нишон саворон кунанд

تنش را نشان سواران کنند

Бадв гуфт дижхими абрӯ ба чин

بدو گفت دژخیم ابرو به چین

Ки бархез комди гуҳи хашму кин

که برخیز کآمد گه خشم و کین

Аз он сӯ чу бедор гардид сом

از آن سو چو بیدار گردید سام

Тан куштагон дид онҷои кном

تن کشتگان دید آنجا کنام

Нишонеи зи шопӯр фаррух надид

نشانی ز شاپور فرخ ندید

Сарангушти ҳайрат ба дандон гузид

سرانگشت حیرت به دندان گزید

Чунин гуфт қлўодро паҳлавон

چنین گفت قلواد را پهلوان

Ки эй шери прхошҷўии гӯон

که ای شیر پرخاشجوی گوان

Нишонеи зи шопӯри ҷангии биҷавӣ

نشانی ز شاپور جنگی بجوی

Нишоед ки ӯро бад ояд ба рӯй

نشاید که او را بد آید به روی

Ки инак расидами ман акнӯн зи пай

که اینک رسیدم من اکنون ز پی

Ки сӯзами ҳамаи марзро ҳамчуи не

که سوزم همه مرز را همچو نی

Чу қлўод бишунид дар дами давид

چو قلواد بشنید در دم دوید

Аннани хирадро ҳамон дам кашид

عنان خرد را همان دم کشید

Чу бишунид қлўод бар шуд ба асб

چو بشنید قلواد بر شد به اسب

Сӯй шаҳр омад чу озргшсб

سوی شهر آمد چو آذرگشسب

Ба суръати расониди худро ба шер

به سرعت رسانید خود را به شیر

Рахш аз ғами вай шуда чун зрир

رخش از غم وی شده چون زریر

Саросар ба сом диловар бигуфт

سراسر به سام دلاور بگفت

Сипаҳбад чу бишунид шуд дар шигифт

سپهبد چو بشنید شد در شگفت

Нишаст аз бар асб омад ба шаҳр

نشست از بر اسب آمد به شهر

Сиррии пари зкинаҳи дилии пари зи қаҳр

سری پر زکینه دلی پر ز قهر

Даромад ба харгоҳи сақлоби шоҳ

درآمد به خرگاه سقلاب شاه

Бидид он ҳамаи афсару боргоҳ

بدید آن همه افسر و بارگاه

Нигаҳ кард мардӣ нишаста стбр

نگه کرد مردی نشسته سطبر

Ба дил нараҳ шер ва ба тан чун ҳужабр

به دل نره شیر و به تن چون هژبر

Саропоӣ гашта дар оҳани ниҳон

سراپای گشته در آهن نهان

Фурӯзандаи гўӣӣ чу хур дар ҷаҳон

فروزنده گوئی چو خور در جهان

Бадв гуфт бархез то як замон

بدو گفت برخیز تا یک زمان

Ба ҷоят нишинам бар қаҳрамон

به جایت نشینم بر قهرمان

Ки то як сухан гӯям ва бишинавам

که تا یک سخن گویم و بشنوم

Пас онгаҳ дарин бум ва бар нғнўм

پس آنگه درین بوم و بر نغنوم

Бадв гуфт ?вилам ки беҳудаи бас

بدو گفت ویلم که بیهوده بس

Ба ҳарза макун бодро дар қафас

به هرزه مکن باد را در قفس

На ман рӯбаҳамгар ту ҳастӣ чу шер

نه من روبهم گر تو هستی چو شیر

Сари чархи гардуни дрорм ба зер

سر چرخ گردون درآرم به زیر

Надидӣ ҳамоно зи ман камтарӣ

ندیدی همانا ز من کمتری

Ки дорӣ ба ман кӣнау доварӣ

که داری به من کینه و داوری

Ба найзаи сари аждаҳои бркнм

به نیزه سر اژدها برکنم

Тани бабр бар хоку хӯни афканам

تن ببر بر خاک و خون افکنم

Бигуфт ва ба ханҷари бёзиди даст

بگفت و به خنجر بیازید دست

Буғурред аз ҷой ва чун барқи ҷуст

بغرید از جای و چون برق جست

Яке ҳамла оварад бар сӯии сом

یکی حمله آورد بر سوی سام

з тундӣ Биҷӯшеду бргФти ном

ز تندی بجوشید و برگفت نام

Сипаҳбад барошуфт аз гуфтанаш

سپهبد برآشفت از گفتنش

Яке мушт зад бар бару гарданаш

یکی مشت زد بر بر و گردنش

Ба як мушт ӯ муҳра бишикаст хӯрд

به یک مشت او مهره بشکست خورد

Чу зу қаҳрамон дид он дастбурд

چو زو قهرمان دید آن دستبرد

Шигифтӣ фурӯ монад лабро гузид

شگفتی فرو ماند لب را گزید

Ки чун ин диловар ба гетӣ надид

که چون این دلاور به گیتی ندید

Ба дил гуфт ин мард бо фару ком

به دل گفت این مرد با فر و کام

Маро рост гуфт аз ҳшиўори сом

مرا راست گفت از هشیوار سام