Дарин гуфтугӯ буд он бднжод

درین گفتگو بود آن بدنژاد

Ки девӣ даромад ба монанди бод

که دیوی درآمد به مانند باد

Сано гуфт дар пеши сақлоби шоҳ

ثنا گفت در پیش سقلاب شاه

Яке нома биниҳод дар пешгоҳ

یکی نامه بنهاد در پیشگاه

Даромад далерии сараш боз кард

درآمد دلیری سرش باز کرد

Саросари фурӯи хондан оғоз кард

سراسر فرو خواندن آغاز کرد

Навиштаи сари номаи номи салим

نوشته سر نامه نام سلیم

Ки деву парӣ буд азуи пари зи бим

که دیو و پری بود ازو پر ز بیم

Сари подшоҳони деву парӣ

سر پادشاهان دیو و پری

Бҳҳри ҷои расидаи азуи доварӣ

بههر جا رسیده ازو داوری

Нишонаст ҳар ҷои таслими шоҳ

نشانست هر جای تسلیم شاه

Ки бар чархи гардуни ниҳодаи кулоҳ

که بر چرخ گردون نهاده کلاه

Салимаст боби ман андари ҷаҳон

سلیم است باب من اندر جهان

Азуи монда бар ман нишону маон

ازو مانده بر من نشان و مهان

Ту доне ки мағриб ба фармони мост

تو دانی که مغرب به فرمان ماست

Ҷаҳони сар ба сари зери паймони мост

جهان سر به سر زیر پیمان ماست

Падари бади марои зери фармони ҷам

پدر بد مرا زیر فرمان جم

зи ҷамшеди ҷам будмон беш ва кам

ز جمشید جم بودمان بیش و کم

Бурун рафт акнӯн марои шаҳриёр

برون رفت اکنون مرا شهریار

Ба таслим бошад ҳамаи рӯзгор

به تسلیم باشد همه روزگار

Маро духтарӣ ҳаст ризвон ба ном

مرا دختری هست رضوان به نام

Ки будӣ ҳаводори фархундаи сом

که بودی هوادار فرخنده سام

Дарафтоди ногуҳ ба доми бало

درافتاد ناگه به دام بلا

Рабӯдаш ба ногуҳи ҳамеи абрҳо

ربودش به ناگه همی ابرها

Парии духту ризвон ба банд андаранд

پری‌دخت و رضوان به بند اندرند

Бар абрҳо дар каманд андаранд

بر ابرها در کمند اندرند

Кунун соми фархунда аз баҳри мо

کنون سام فرخنده از بهر ما

Шитобад ба кӯҳи фанои разми хоҳ

شتابد به کوه فنا رزم‌خواه

Ба ҷодӯ фикандед ӯро ба банд

به جادو فکندید او را به بند

зи тухми Наримони гӯи арҷманд

ز تخم نریمان گو ارجمند

Шунидӣ ки чун гашти амлоқи дев

شنیدی که چون گشت املاق دیو

Ҳамон деви зубини сари пари ғарив

همان دیو زوبین سر پر غریو

Кунун ин хирадманд фарзанд ӯст

کنون این خردمند فرزند اوست

зи шохи далерӣ барӯманд ӯст

ز شاخ دلیری برومند اوست

Раҳои соз ӯро зи зиндони хеш

رها ساز او را ز زندان خویش

Мазан беш азин кӣна бар ҷони хеш

مزن بیش ازین کینه بر جان خویش

Ки мо дӯстдорем бар ҷони сом

که ما دوستداریم بر جان سام

Сухан аспр шуд дигар вассалом

سخن اسپری شد دگر والسلام

зи гуфтор ӯ қаҳрамон шуд ба хашм

ز گفتار او قهرمان شد به خشم

з кӣна бигардонад бар деви чашм

ز کینه بگرداند بر دیو چشم

Битундӣад ва пурсед ном ту чист

بتندید و پرسید نام تو چیست

Ки бар гуфта ӯ бибояд гирист

که بر گفته او بباید گریست

Натарсам зи таслиму пӯри салим

نترسم ز تسلیم و پور سلیم

Надорам аз он ҷодӯёни ҳеҷ бим

ندارم از آن جادویان هیچ بیم

зи ҷинӣ ҳар он кас ки тарсад ба дил

ز جنی هر آن کس که ترسد به دل

Ҳамон ба ки бошад таниши зери гул

همان به که باشد تنش زیر گل

Натарсам ба гетии ман аз ҳеҷ кас

نترسم به گیتی من از هیچ کس

Магари ҷузи худованди шаддоду бас

مگر جز خداوند شداد و بس

Фузӯнӣ чаро кард бояд ба ман

فزونی چرا کرد باید به من

Ки дорам призод бо аҳриман

که دارم پریزاد با اهرمن

Дигар онкии пӯри Наримони шер

دگر آنکه پور نریمان شیر

Ба банд андар афтод аз хираи хайр

به بند اندر افتاد از خیره خیر

Гар ӯро Раҳонам зи занҷиру банд

گر او را رهانم ز زنجیر و بند

Ба ҷонами расонади ҳамон дами газанд

به جانم رساند همان دم گزند

Чу зини банд берун шавад шери кин

چو زین بند بیرون شود شیر کین

Ба ҳам барзанади марзи мағриби замин

به هم برزند مرز مغرب زمین

Нахустин ба шаддод ҷанг оварад

نخستین به شداد جنگ آورد

Ҷаҳон бар тани марг танг оварад

جهان بر تن مرگ تنگ آورد

Ту борӣ чаҳ номии зи девони ҷанг

تو باری چه نامی ز دیوان جنگ

Ба таслими ҷинӣ чаҳ дории диранг

به تسلیم جنی چه داری درنگ

Бадв гуфт фарҳанги девам ба ном

بدو گفت فرهنگ دیوم به نام

Ки бошад ду гетӣ барам неки ном

که باشد دو گیتی برم نیک نام

Яке бандаам пеши таслими шоҳ

یکی بنده‌‌ام پیش تسلیم شاه

Чаҳ дар разму нахҷӣр чаҳ дар базмгоҳ

چه در رزم و نخجیر چه در بزمگاه

Фиристод моро бар соми гирд

فرستاد ما را بر سام گرد

Бидон то намоями яке дастбурд

بدان تا نمایم یکی دستبرد

Буруни орм ӯро зи занҷиру ғул

برون آرم او را ز زنجیر و غل

Ки барбаста аз деви ҷодӯ ба мл

که بربسته از دیو جادو به مل

Раҳонам мар ӯро зи ҷодӯгарон

رهانم مر او را ز جادوگران

Натарсам зи гардони кндоўрон

نترسم ز گردان کندآوران

Азуи оқ ҷодӯ барошуфт сахт

ازو عاق جادو برآشفت سخت

Бадв гуфт к-эии деви шӯридаи бахт

بدو گفت کای دیو شوریده بخت

Ки бошӣ ки ӯро раҳонеи зи банд

که باشی که او را رهانی ز بند

Ҳазорам чу ту ҳаст деви нижанд

هزارم چو تو هست دیو نژند

На зон гӯна афтод ӯ ногаҳон

نه زان گونه افتاد او ناگهان

Ки ӯро раҳанд касе дар ҷаҳон

که او را رهاند کسی در جهان

Ҳар он кас ки дар банд ман монад монад

هر آن کس که در بند من ماند ماند

Дигар номаи зиндагии брнхўонд

دگر نامه زندگی برنخواند

Буруни шӯ ба таслим ҷинӣ бигӯӣ

برون شو به تسلیم جنی بگوی

Ки дами даракашу чораи худ биҷавӣ

که دم درکش و چاره خود بجوی

Машав ғарра бар лашкари бекарон

مشو غره بر لشکر بیکران

Ки як тани з ҷинӣ набахшам амон

که یک تن ز جنی نبخشم امان

Забонро зи гуфтори тани ҳуши дор

زبان را ز گفتار تن هوش‌دار

Мабодо ки куштаи шӯии гӯши дор

مبادا که کشته شوی گوش دار

Чу ин гуфта бишунид фарҳанги дев

چو این گفته بشنید فرهنگ دیو

Буғурред бар оқ ва бар шуд ғарив

بغرید بر عاق و بر شد غریو

Бадв гуфт к-эии бдрги шӯраи рӯ

بدو گفت کای بدرگ شوره رو

Сухани ҳеҷ зи андӯҳ берун магӯ

سخن هیچ ز اندوه بیرون مگو

Вагарнаи ҳамин дами бабрами сарат

وگرنه همین دم ببرم سرت

Ба хӯни ғарқаи созами сару мағфират

به خون غرقه سازم سر و مغفرت

Надидӣ ба гетии ту чанголи ман

ندیدی به گیتی تو چنگال من

Ба майдони мардӣ ҳам оварад ман

به میدان مردی هم‌آورد من

зи зӯри ман ин чарх гардӣда хам

ز زور من این چرخ گردیده خم

Шудаи аждаҳо аз наҳифами дижам

شده اژدها از نهیبم دژم

Бадв гуфт пас оқи зарринаи чанг

بدو گفت پس عاق زرینه چنگ

Ки эй деви нопок беному нанг

که ای دیو ناپاک بی نام و ننگ

Ду дастами зи пайкор бар баста аст

دو دستم ز پیکار بر بسته است

Наҷунбад ду дастам ки бишкаста аст

نجنبد دو دستم که بشکسته است

Вагарнаи саратро зи тани кндмӣ

وگرنه سرت را ز تن کندمی

Танатро ба хории биФкндмӣ

تنت را به خواری بیفکندمی

Ки пржожи хуонеу вроўнаҳи ху

که پرژاژ خوانی و وراونه خو

Надории ҳамеи об ва оташ биҷӯ

نداری همی آب و آتش بجو

Суханро набинӣ ҳамеи пеш ва пас

سخن را نبینی همی پیش و پس

Ба ҳарза макун бодро дар қафас

به هرزه مکن باد را در قفس

Бирав то туро ҳаст ҷои амон

برو تا تو را هست جای امان

Ба наздики таслими равшани равон

به نزدیک تسلیم روشن روان

Вагарнаи тани худ ба куштани диҳӣ

وگرنه تن خود به کشتن دهی

Сару ҷони худро ба душмани диҳӣ

سر و جان خود را به دشمن دهی

Бадв гуфт фарҳанг бо фару санг

بدو گفت فرهنگ با فر و سنگ

Ки акнӯн бибинӣ зи ман зӯри ҷанг

که اکنون ببینی ز من زور جنگ

Бигуфту зи ҷои ҷусти фарҳанги дев

بگفت و ز جا جست فرهنگ دیو

Яке ҳамла оварад ва бар шуд ғарив

یکی حمله آورد و بر شد غریو

Чу ду дасти ҷодӯи зи кини хаста буд

چو دو دست جادو ز کین خسته بود

зи пайкори шопӯри бишкаста буд

ز پیکار شاپور بشکسته بود

Накардӣ ду дасташи ҳамеи дору гир

نکردی دو دستش همی دار و گیر

Форуманд бечораи рӯйиши зрир

فروماند بیچاره رویش زریر

Ба ду даст бигирифт ҷангии сараш

به دو دست بگرفت جنگی سرش

Бипечед ва барканд аз пайкараш

بپیچید و برکند از پیکرش

Сарашро биндохт бар пои тахт

سرش را بینداخت بر پای تخت

Азу оқ гардид шӯридаи бахт

ازو عاق گردید شوریده بخت

Биппаред ранги Рахши қаҳрамон

بپرید رنگ رخش قهرمان

Ба дил гуфт комади ҳам андари замон

به دل گفت کامد هم اندر زمان

Вази он рӯ нигаҳ кард фархундаи сом

وز آن رو نگه کرد فرخنده سام

Ки аз ҳам фурӯи рехти шишаи тамом

که از هم فرو ریخت شیشه تمام

Ҳамаи кӯҳи шиша шудаи нопадид

همه کوه شیشه شده ناپدید

Лаби худ сипаҳбад ба дандон гузид

لب خود سپهبد به دندان گزید

Бидонаст кори яздон буд

بدانست کار یزدان بود

Ки аз фар ӯ мушкили осон буд

که از فر او مشکل آسان بود

Ба ҳар ҷо ки яздон нигаҳдор шуд

به هر جا که یزدان نگهدار شد

Ҳамаи чораи душманон хор шуд

همه چاره دشمنان خوار شد

Раҳои гашти шопӯр аз ҷаври банд

رها گشت شاپور از جور بند

Биёмад ба харгоҳи деви нижанд

بیامد به خرگاه دیو نژند

Ғриўндаҳ ҳар сӯ чу пелони маст

غریونده هر سو چو پیلان مست

Гирифтаи ду дастии ҳамеи чўбдст

گرفته دو دستی همی چوبدست

Яке ҳамла оварад шопӯри шер

یکی حمله آورد شاپور شیر

Ду абрӯи гиреҳи барзад аз дору гир

دو ابرو گره برزد از دار و گیر

Ба тундӣ чунин гуфт бо қаҳрамон

به تندی چنین گفت با قهرمان

Ки эй бдрги хираи бадгумон

که ای بدرگ خیره بدگمان

Чаҳ буд инки бо сом ангехтӣ

چه بود اینکه با سام انگیختی

Ки бо шаҳд ӯ заҳр омехтӣ

که با شهد او زهر آمیختی

Натарсӣ ту аз довари доварон

نترسی تو از داور داوران

зи биғораҳи зишти номи оварон

ز بیغاره زشت نام‌آوران

Ндонӣ ки соми Наримони нажод

ندانی که سام نریمان‌نژاد

Ба неру бигирад сари тундбод

به نیرو بگیرد سر تندباد

براردи дамор аз далерони кор

برآرد دمار از دلیران کار

зи шамшер ӯ марг гирад фирор

ز شمشیر او مرگ گیرد فرار

Дарин бад ки омад сипаҳдори сом

درین بد که آمد سپهدار سام

Бидон тоз душман кашад интиқом

بدان تاز دشمن کشد انتقام

Билразед аз бими сақлоби шоҳ

بلرزید از بیم سقلاب شاه

Шуд аз бими рангаш ба кирдори коҳ

شد از بیم رنگش به کردار کاه

Сарафканда дар пеш аз шарм ӯ

سرافکنده در پیش از شرم او

Ба рӯйиш надид ҳеҷ озарм ӯ

به رویش ندید هیچ آزرم او

Бадв гуфт онгоҳи солори гӯ

بدو گفت آنگاه سالار گو

Ки ҳар дами яке чорасозӣ зи нав

که هر دم یکی چاره سازی ز نو

Ба афсун дарандозем дар бало

به افسون دراندازیم در بلا

Ндонӣ ки охири шӯии мубтало

ندانی که آخر شوی مبتلا

Ту нашунидае панди донои пер

تو نشنیده‌ای پند دانای پیر

Ки мегуфт бо пери дигари далер

که می‌گفت با پیر دیگر دلیر

Ки то метуоне макун бад ба кас

که تا می‌توانی مکن بد به کس

Ки то бад набинӣ ба гетӣу бас

که تا بد نبینی به گیتی و بس

Ки деҳқон ҳар он чизи корд ба дашт

که دهقان هر آن چیز کارد به دشت

Ҳамон бадрӯди оқибат кон бикушт

همان بدرود عاقبت کان بکشت

Ҷаҳон ҳамчу кӯҳӣаст одами Нидо

جهان همچو کوهیست آدم ندا

Ҳар он чиз гўӣӣ диҳад он садо

هر آن چیز گوئی دهد آن صدا

Ту бо ман чҳо кардае аз бадӣ

تو با من چها کرده‌ای از بدی

Нтрсидӣ аз фараи эзадӣ

نترسیدی از فره ایزدی

Чаҳ гўӣӣ ки акнӯн ба шамшери тез

چه گوئی که اکنون به شمشیر تیز

Тани бдргтро кунам резаи рез

تن بدرگت را کنم ریزه ریز

Ба пӯзиш даромад бадви қаҳрамон

به پوزش درآمد بدو قهرمان

Ҳамеи хост аз соми нирми амон

همی خواست از سام نیرم امان

Кигар ман бадӣ кардам аз рӯзгор

که گر من بدی کردم از روزگار

Ту дар бӯстони тухми зиштии макор

تو در بوستان تخم زشتی مکار

Пушаймонам аз карда бостон

پشیمانم از کرده باستان

Мазан боз аз рафтаҳо достон

مزن باز از رفته‌ها داستان

Басӣ бӯса додаш ба даст ва ба по

بسی بوسه دادش به دست و به پا

Ки бад кардам эй соми разми озмо

که بد کردم ای سام رزم‌آزما

Ба ҷони шаҳаншоҳи Эрони замин

به جان شهنشاه ایران زمین

Ба меҳри парии духт ёр гузин

به مهر پری‌دخت یار گزین

Ки аз дил бурун кун ҳамаи хашму кин

که از دل برون کن همه خشم و کین

Ки икрнги гаштами туро ман яқин

که یکرنگ گشتم تو را من یقین

Бубахшед сомаш чу пӯзиш бидид

ببخشید سامش چو پوزش بدید

Бар он хок бӯсӣ фурӯзаш бидид

بر آن خاک‌بوسی فروزش بدید

Дигар раҳ нишастанд соғар ба даст

دگر ره نشستند ساغر به دست

Чу чашм батон бозгаштанд маст

چو چشم بتان بازگشتند مست

Ба ёди парии духти симини бадан

به یاد پری‌دخت سیمین بدن

Бути моҳрӯёни чину хутан

بت ماهرویان چین و ختن

Шаҳи глрхони сарви бустони ман

شه گلرخان سرو بستان من

Ки будӣ саропои гулистони ман

که بودی سراپا گلستان من

Чунонаш ба пеш назар дошт сом

چنانش به پیش نظر داشت سام

Ки субҳи умедаш ба ғам карда шом

که صبح امیدش به غم کرده شام

Қадаҳ нӯш кардӣ ва бигиристӣ

قدح نوش کردی و بگریستی

Агар менахурдӣ чисони зистӣ

اگر می نخوردی چسان زیستی

Чу зулфи парешони ошуфтаи кор

چو زلف پریشان آشفته کار

зи ҳиҷрони таниши хам шудаи зери бор

ز هجران تنش خم شده زیر بار

Чу абрӯии хубони хамидаи қадаш

چو ابروی خوبان خمیده قدش

Ду рухсори худ заъфаронии бадаш

دو رخسار خود زعفرانی بدش

Қадаҳ чун бихӯрадӣ яке ҷӯии хӯн

قدح چون بخوردی یکی جوی خون

Ҳаме кард аз чашм ҳар дами бурун

همی کرد از چشم هر دم برون

Хамидаи ҳамеи сурӯш аз тоби дил

خمیده همی سروش از تاب دل

зи сар то ба пои ғарқи хуноби дил

ز سر تا به پا غرق خوناب دل

Ҳамеи сӯхтӣу ҳамеи сохтӣ

همی سوختی و همی ساختی

Ба майдонанда ҳамеи тохтӣ

به میدان انده همی تاختی

Касе донад аҳволи фархундаи сом

کسی داند احوال فرخنده سام

Ки субҳи умедӣ ба ғам карда шом

که صبح امیدی به غم کرده شام

Кашида ҳамаи заҳри ҳиҷрони дамӣ

کشیده همه زهر هجران دمی

Набӯда дар он ғами варои ҳамдамӣ

نبوده در آن غم ورا همدمی

Ғамаши мӯнису ҳиҷри ҳамроҳи дил

غمش مونس و هجر همراه دل

Нафас дар нафаси дарди ҷонкоҳи дил

نفس در نفس درد جانکاه دل

Касе донад инро ки дидаст ҳиҷр

کسی داند این را که دیدست هجر

Чашидааст заҳр ва кашидааст ҳиҷр

چشیده است زهر و کشیده است هجر

зи васл ӯ шуда дар дилаши хорхор

ز وصل او شده در دلش خارخار

зи ҳиҷрон ба ҷонаш халидааст хор

ز هجران به جانش خلیده است خار