Шигифтӣ далераст ин аждаҳо

شگفتی دلیر است این اژدها

Ки дорад сари разм бо абрҳо

که دارد سر رزم با ابرها

Дарин гуфта биниҳода чун гӯши ҳуш

درین گفته بنهاده چون گوش هوش

Яке ним тан буд бо гӯши ҳуш

یکی نیم‌تن بود با گوش هوش

Ба афсунгарӣ ҳо набӯдаш назир

به افسونگری‌ها نبودش نظیر

Намӯдӣ ба тамӯзи маи змҳрир

نمودی به تموز مه زمهریر

Ба ҷодӯгарии бршдӣ бар сипеҳр

به جادوگری برشدی بر سپهر

Ба зер оваредӣ ҳамеи моҳу меҳр

به زیر آوریدی همی ماه و مهر

Варои номи танбали бадӣ дар ҷаҳон

ورا نام تنبل بدی در جهان

Блоӣии бадии баҳри мардуми ниҳон

بلائی بدی بهر مردم نهان

Ба танбал чунин гуфт онгоҳи гӯш

به تنبل چنین گفت آنگاه گوش

Ки ончат бигӯям ту бигушоӣ гӯш

که آنچت بگویم تو بگشای گوش

Яке ҷодўӣӣ кард бояд ба сом

یکی جادوئی کرد باید به سام

Магар кушта гардад ҳамон хўишком

مگر کشته گردد همان خویشکام

Вагарнаи براردи зи мо растхез

وگرنه برآرد ز ما رستخیز

Бабради тани мо ба шамшери тез

ببرد تن ما به شمشیر تیز

Чу бишунид танбали замин бӯса дод

چو بشنید تنبل زمین بوسه داد

Ба пайкори ҷодӯгарии рӯи ниҳод

به پیکار جادوگری رو نهاد

Яке кард афсун ба соми савор

یکی کرد افسون به سام سوار

Ки шуд тира бар пеш ӯ рӯзгор

که شد تیره بر پیش او روزگار

Ду чашми сипаҳдор азу шуд сифед

دو چشم سپهدار ازو شد سفید

Дили сом солор шуд ноумед

دل سام سالار شد ناامید

Бадв гуфт млоҳи к-эии паҳлавон

بدو گفت ملاح کای پهلوان

Нагуфтам зи ҷодӯии тираи равон

نگفتم ز جادوی تیره روان

Мабош эмин эй сарвари срўрў

مباش ایمن ای سرور سرورو

Ҳазар кун ба наздик эшон бирав

حذر کن به نزدیک ایشان برو

Накардӣ ба гуфтори ман ҳеҷ гӯш

نکردی به گفتار من هیچ گوش

Кунун афтодем дар чанги гӯш

کنون افتادیم در چنگ گوش

Ҷаҳон тира шуд пеши эшон ҳама

جهان تیره شد پیش ایشان همه

Шубонро накардӣ ҷудо аз рама

شبان را نکردی جدا از رمه

Ҷаҳони ҳамчу шаб шуд бар эшон сиёҳ

جهان همچو شب شد بر ایشان سیاه

На хуршеди диданди равшан на моҳ

نه خورشید دیدند روشن نه ماه

Форуманд солор дар он ҷзир

فروماند سالار در آن جزیر

Ду дид сипед ва ду оризи зрир

دو دید سپید و دو عارض زریر

Ба соҳил фитоданд дили ноумед

به ساحل فتادند دل ناامید

Ҳаме ҳар каси умед аз дил бурид

همی هر کس امید از دل برید

Бинолед соми сипаҳбади яке

بنالید سام سپهبد یکی

Ба яздон ки ҷуз ӯ набад бишкӣ

به یزدان که جز او نبد بیشکی

Ҳаме гуфт к-эии поки парвардгор

همی گفت کای پاک پروردگار

Ҳамаи неку бад аз ту ояд ба кор

همه نیک و بد از تو آید به کار

Ҳамаи равшан ва ҳам сиёҳии зи тест

همه روشن و هم سیاهی ز تست

Дар гов то бурҷи моҳии зи тест

در گاو تا برج ماهی ز تست

Ба гетии тўӣии ҷони даҳу ҷони ситон

به گیتی توئی جان ده و جان‌ستان

Ки бар моҳи ҳаме тира шуд осмон

که بر ماه همی تیره شد آسمان

Марои пеши номади чунин рӯзи бад

مرا پیش نامد چنین روز بد

Бадви неки гетӣ ба мардум расад

بدو نیک گیتی به مردم رسد

Ба ҳар нек ва бад гаштаам ҳар диёр

به هر نیک و بد گشته‌ام هر دیار

Бишуд рӯзгорами зи ҳиҷрони ёр

بشد روزگارم ز هجران یار

Маро аз висоли парии духти моҳ

مرا از وصال پری‌دخت ماه

Ҳамеи шодмони соз Аё подшоҳ

همی شادمان ساز ایا پادشاه

Ҳаме гуфт ва нолиду рӯ бар замин

همی گفت و نالید و رو بر زمین

Бубахшед бар ваии ҷаҳони офарин

ببخشید بر وی جهان آفرین

Вази он рӯ нишаст аз бар гоҳи гӯш

وز آن رو نشست از بر گاه گوش

Ниҳода ба сари сӯ дар он роҳи гӯш

نهاده به سر سو در آن راه گوش

Ки ногуҳ даромад ба пешаши парӣ

که ناگه درآمد به پیشش پری

Биёроста рухи пас доварӣ

بیاراسته رخ پس داوری

Ба дунболи ма буд фарҳанги дев

به دنبال مه بود فرهنگ دیو

Ки гетӣ аз он деви бади пурғарив

که گیتی از آن دیو بد پرغریو

Навиштаи бадви шоҳи деву парӣ

نوشته بدو شاه دیو و پری

Ки эй гӯш нима макун доварӣ

که ای گوش نیمه مکن داوری

Чунин дон ки ин пӯри нирм буд

چنین دان که این پور نیرم بود

Ба неру ба гетӣ чу ӯ кам буд

به نیرو به گیتی چو او کم بود

Бародари писари гирд Гаршосб аст

برادر پسر گرد گرشاسب است

Ҷаҳондида аз тухм шидосб аст

جهاندیده از تخم شیداسب است

Чунин то ба тҳмўрси диўбнд

چنین تا به طهمورث دیوبند

Нёинд бар шоҳи худ арҷманд

نیایند بر شاه خود ارجمند

Бад-ӣнҳо на хубаст кардани бадӣ

بدینها نه خوبست کردن بدی

Биандеш аз фараи эзадӣ

بیندیش از فره ایزدی

Ки ӯ худ саранҷом ёбад раҳо

که او خود سرانجام یابد رها

Пас онгаҳ тан ту надорад баҳо

پس آنگه تن تو ندارد بها

Ҳамон танбали он ҷодӯии бадниҳод

همان تنبل آن جادوی بدنهاد

Бар ман фиристаш ба монанди бод

بر من فرستش به مانند باد

Ки то сомро вораанд зи банд

که تا سام را وارهاند ز بند

Тани ту наёбади зи бандаши газанд

تن تو نیابد ز بندش گزند

Вагарна ба ҷанги ту лашкари кашам

وگرنه به جنگ تو لشکر کشم

Чаҳ лшкркаҳи кишвар ба кишвари кашам

چه لشکرکه کشور به کشور کشم

Биорам ба разми ту чандон парӣ

بیارم به رزم تو چندان پری

Ки рӯй заминро дигар нанигарӣ

که روی زمین را دگر ننگری

Ки ман бандаам пеши фархундаи сом

که من بنده‌ام پیش فرخنده سام

Ҳаминаст пайғоми ман вассалом

همین است پیغام من والسلام

Чу бишунид азуи ин сухани шоҳи гӯш

چو بشنید ازو این سخن شاه گوش

Бар он гуфтаҳо ҳеҷ наниҳода гӯш

بر آن گفته‌ها هیچ ننهاده گوش

Буғурред он шоҳи нимаи танон

بغرید آن شاه نیمه تنان

Биандешам аз шоҳи аҳрӣманон

بیندیشم از شاه اهریمنان

Ки таслими ҷинӣ ки бошад ба даҳр

که تسلیم جنی که باشد به دهر

Ки нӯшам кунад дар ҷаҳони ҳамчуи заҳр

که نوشم کند در جهان همچو زهر

Барорам дамор аз тан ӯ ба ҷанг

برآرم دمار از تن او به جنگ

Надидаст таслими ҷинии паланг

ندیدست تسلیم جنی پلنگ

На таҳдид гуяд сухан аз масоф

نه تهدید گوید سخن از مصاف

Бад-ӣн гӯна гуяд сухан аз газоф

بدین گونه گوید سخن از گزاف

Бигирам ҳамаи кишварашро ба зӯр

بگیرم همه کشورش را به زور

Кунам тира бар чашм ӯ моҳу ҳўр

کنم تیره بر چشم او ماه و هور

Ба посух бадв гуфт фарҳанги дев

به پاسخ بدو گفت فرهنگ دیو

Ки чандин чаҳ дорӣ ба ҳарзаи ғарив

که چندین چه داری به هرزه غریو

Надории ту аз шоҳи таслими бим

نداری تو از شاه تسلیم بیم

Ки худро бапушӣ ба зери гилӣм

که خود را بپوشی به زیر گلیم

Биҷунбад сипоҳаш чу дарёии рӯм

بجنبد سپاهش چو دریای روم

Билразад зи бимаши ҳамаи марзу бум

بلرزد ز بیمش همه مرز و بوم

Замину замони пари зи деву парӣ

زمین و زمان پر ز دیو و پری

Кунад чун даройади гуҳи доварӣ

کند چون درآید گه داوری

Ҳама рӯй гетӣ шавад қиррнг

همه روی گیتی شود قیررنگ

Чу таслим рӯй оварад сӯии ҷанг

چو تسلیم روی آورد سوی جنگ

Мабодо ки ӯ кӣна пеш оварад

مبادا که او کینه پیش آورد

Абри аждаҳои хам неш оварад

ابر اژدها خم نیش آورد

Ба гетии варои срсрии дида Эй

به گیتی ورا سرسری دیده‌ای

Ки худро ба размаши писандида Эй

که خود را به رزمش پسندیده‌ای

Сухан бишинав аз ман макун саркашӣ

سخن بشنو از من مکن سرکشی

Ба хира мефурӯз худ оташӣ

به خیره میفروز خود آتشی

Ки аз ӯҳдаи он нёӣии бурун

که از عهده آن نیائی برون

Ҳамаи тахт ва бахтат шавад сарнигӯн

همه تخت و بختت شود سرنگون

Чу гӯши ин суханро азу гӯш кард

چو گوش این سخن را ازو گوش کرد

Чу дарёи зи кӣнаи яке ҷӯш кард

چو دریا ز کینه یکی جوش کرد

Бадв гуфт к-эии деви ворунаи рой

بدو گفت کای دیو وارونه رای

зи хира чаро гаштае жожхоӣ

ز خیره چرا گشته‌ای ژاژخای

Ба ман подшоҳӣ сазад дар ҷаҳон

به من پادشاهی سزد در جهان

Ки бо ман нтобад касе аз маон

که با من نتابد کسی از مهان

На аз шоҳи таслим ва на зи аҳриман

نه از شاه تسلیم و نه ز اهرمن

Нтобад касе пеши ин ним тан

نتابد کسی پیش این نیم تن

Чу ҷамшед кӯ дошт деву парӣ

چو جمشید کو داشت دیو و پری

Нтобед бо ман ба зӯроварӣ

نتابید با من به زورآوری

Чу тҳмўрсу бози Ҳушанги шоҳ

چو طهمورث و باز هوشنگ شاه

Сиёмаки кёмрс бо дастгоҳ

سیامک کیامرث با دستگاه

Чу одам ки фарзанд азу шуд падед

چو آدم که فرزند ازو شد پدید

Ҳам инҳо ки гӯши ту аз ман шунид

هم اینها که گوش تو از من شنید

Ба ман бар баробар наёяд ба зӯр

به من بر برابر نیاید به زور

Сияҳи гашт аз бими ман чашми ҳўр

سیه گشت از بیم من چشم هور

Даҳ ва ду ҳазораст умрам ба сол

ده و دو هزار است عمرم به سال

Ки номад касе пеши ман ё ҳам?ил

که نامد کسی پیش من یا همال

Нтрсидм аз ҳеҷ каси рӯзи ҷанг

نترسیدم از هیچ کس روز جنگ

На аз одаму деву шеру паланг

نه از آدم و دیو و شیر و پلنگ

Бадв гуфт фарҳанг бо фару ҳуш

بدو گفت فرهنگ با فر و هوش

Ки таслим чун оварад кину ҷӯш

که تسلیم چون آورد کین و جوش

Ба ҳам барзанади марзи ин ним тан

به هم برزند مرز این نیم تن

Туро низ созад зи ҷӯши кафан

تو را نیز سازد ز جوش کفن

Ба хира чаро посухи оре ба ман

به خیره چرا پاسخ آری به من

На охири туро ҳаст як ним тан

نه آخر تو را هست یک نیم تن

Чу ноқис падед омадӣ дар ҷаҳон

چو ناقص پدید آمدی در جهان

Макун саркашии пеши шоҳаншаҳон

مکن سرکشی پیش شاهنشهان

Ба мо даҳ ҳамон танбали бдкнш

به ما ده همان تنبل بدکنش

Бидон то бимонад ба ҷонати маниш

بدان تا بماند به جانت منش

Раҳои сози соми сарфароз ро

رها ساز سام سرفراز را

Ҳамон паҳлуи гирди кини соз ро

همان پهلو گرد کین ساز را

Вагарнаи ҷаҳони тирасозӣ ба худ

وگرنه جهان تیره سازی به خود

Ду чанголи моро бёзӣ ба худ

دو چنگال ما را بیازی به خود

Барошуфт азин гуфта он ним тан

برآشفت ازین گفته آن نیم تن

Бигирӣд гуфтои мари ин аҳриман

بگیرید گفتا مر این اهرمن

Ки бошад бад-ӣни сони ҳам эдар ба зӯр

که باشد بدین سان هم ایدر به زور

Бидон то бидонад чисонаст ҳўр

بدان تا بداند چسانست هور

Бадв ҳамла карданд нимаи танон

بدو حمله کردند نیمه‌تنان

Ба як дасти лекин чу аҳрӣманон

به یک دست لیکن چو اهریمنان

зи ҷои ҷусти фарҳанги коид ба ҷанг

ز جا جست فرهنگ کآید به جنگ

Гирифтанд ӯро бибастанд танг

گرفتند او را ببستند تنگ

Призодро гуфт онгоҳи гӯш

پریزاد را گفت آنگاه گوش

Ки рӯи пеши таслим беройу ҳуш

که رو پیش تسلیم بی رای و هوش

Бигӯяш ки эй хираи тираи рой

بگویش که ای خیره تیره رای

Набояд ки бунаии дарин марзи пой

نباید که بنهی درین مرز پای

Вагарна барорам зи тани ҷони ту

وگرنه برآرم ز تن جان تو

Кунам маргро низ дармони ту

کنم مرگ را نیز درمان تو

зи худ байну андешау макри ҷӯ

ز خود بین و اندیشه و مکر جو

Ба ҳарза макун ин чунин гуфтугӯ

به هرزه مکن این چنین گفتگو

Бурун шуд призоду рафтанди ҳуш

برون شد پریزاد و رفتند هوش

Биёмад бигуфт ончӣ дид ӯ зи гӯш

بیامد بگفت آنچه دید او ز گوش