Диловар биёмад ба ҷои намоз

دلاور بیامد به جای نماز

Бинолед бар довар бе ниёз

بنالید بر داور بی‌نیاز

Азуи хости фирӯзии аждаҳо

ازو خواست فیروزی اژدها

Казу ҷон арқм биёбад раҳо

کزو جان ارقم بیابد رها

Дигар гуфт к-эии кирдигори ҷаҳон

دگر گفت کای کردگار جهان

Фаровони маро душманаст аз миён

فراوان مرا دشمن است از میان

зи ҷодӯ ва аз дев ва аз одён

ز جادو و از دیو و از عادیان

зи ҳақи ношиносони шаддодён

ز حق ناشناسان شدادیان

Ҳар он кас ки ояд ба пешам ба ҷанг

هر آن کس که آید به پیشم به جنگ

Умедам ки норади замонии диранг

امیدم که نارد زمانی درنگ

Бидонро зи гетии ҳама бар кунам

بدان را ز گیتی همه بر کنم

зи танашон ба мардии ҳамеи сркнм

ز تنشان به مردی همی سرکنم

Бабандам ду чанголи деви абрҳо

ببندم دو چنگال دیو ابرها

Ба фарат надоранд инҳо баҳо

به فرت ندارند اینها بها

Ҳама аз ту байнами фарозу нишеб

همه از تو بینم فراز و نشیب

Нахоҳам ки байнами азинҳои наҳиф

نخواهم که بینم ازینها نهیب

Бигуфту бимолид бар хоки рӯ

بگفت و بمالید بر خاک رو

Бишуд ҳуш аз он марди пархошҷу

بشد هوش از آن مرد پرخاشجو

Ба гӯш омадаш ногаҳон аз сурӯш

به گوش آمدش ناگهان از سروش

Ки эй сом фархунда бигушоӣ гӯш

که ای سام فرخنده بگشای گوش

Чунин гуфт яздони парвардгор

چنین گفت یزدان پروردگار

Ки додемати фирӯзии корзор

که دادیمت فیروزی کارزار

Туро офаридам чу шери жён

تو را آفریدم چو شیر ژیان

Нтобад ба ту ҳеҷ кас дар ҷаҳон

نتابد به تو هیچ‌کس در جهان

Сари душманони зери даст ту шуд

سر دشمنان زیر دست تو شد

Баландишони ҷумлаи паст ту шуд

بلندیشان جمله پست تو شد

Ҳар он чизи хоҳӣ ба гетии ту ком

هر آن چیز خواهی به گیتی تو کام

Биёбӣ Аё номвари гирди сом

بیابی ایا نامور گرد سام

зи тухмати далерон падед оварам

ز تخمت دلیران پدید آورم

Ба ҳар банд азишон калид оварам

به هر بند ازیشان کلید آورم

Набераи яке номвари пилтан

نبیره یکی نامور پیلتن

Диҳемати яке гирди лшкршкн

دهیمت یکی گرد لشکرشکن

Або ӯ нтобад ба тани ҳеҷ кас

ابا او نتابد به تن هیچ‌کس

Ба ҳар кас буд сахти фарёдрас

به هر کس بود سخت فریادرس

Ту андеша аз баҳр душман макун

تو اندیشه از بهر دشمن مکن

зи бонги сурӯши ин сухан ёд кун

ز بانگ سروش این سخن یاد کن

Чу ин гуфта бишунид солори сом

چو این گفته بشنید سالار سام

зи ҷои ҷусти хуррами дилу шодмон

ز جا جست خرم دل و شادمان

Миёни далерӣ диловар бибаст

میان دلیری دلاور ببست

Аз он мужда гардӣда монанди маст

از آن مژده گردیده مانند مست

Чу симурғи хуршед парвоз кард

چو سیمرغ خورشید پرواز کرد

Барин ошён низ пар боз кард

برین آشیان نیز پر باز کرد

зи анҷуми ҳамаи донаи наздику давр

ز انجم همه دانه نزدیک و دور

Бурун кард мурғии зи минқори нур

برون کرد مرغی ز منقار نور

Сипаҳбад даромад ба пушти ғроб

سپهبد درآمد به پشت غراب

Сараши пари зи кӣнаи ду абрӯ ба тоб

سرش پر ز کینه دو ابرو به تاب

Камари таркиш паҳливонӣ бибаст

کمر ترکش پهلوانی ببست

Равон шуд аз онҷо ба монанди маст

روان شد از آنجا به مانند مست

Нахустин биёмад ба дашти набард

نخستین بیامد به دشت نبرد

Ба ҳар сӯ нигаҳ кард он шермард

به هر سو نگه کرد آن شیرمرد

Мари он кӯҳи хоро дар онҷо надид

مر آن کوه خارا در آنجا ندید

Сӯй дарра омад фиғон баркашид

سوی دره آمد فغان برکشید

Се фарсанг омад миёни дарра

سه فرسنگ آمد میان دره

Сияҳ дид дарраи ҳамаи яксара

سیه دید دره همه یکسره

Ҳамаи санг ӯ сӯхтаи рехта

همه سنگ او سوخته ریخته

Фалаки гўӣии оташи ҳамаи бихтаҳ

فلک گوئی آتش همه بیخته

Ба ҳар кўҳсри обҳо сурху зард

به هر کوهسر آبها سرخ و زرد

зи тани рехтаи заҳр аз хашму дард

ز تن ریخته زهر از خشم و درد

Напаред симурғ аз онҷои зи бим

نپرید سیمرغ از آنجا ز بیم

Дил санг гашта зи андӯҳи ду ним

دل سنگ گشته ز اندوه دو نیم

Сипаҳдор аз он дарра ҳайрон бимонад

سپهدار از آن دره حیران بماند

Ҳамеи номи яздон фаровон бихонад

همی نام یزدان فراوان بخواند

Нигаҳ кард дар дарраи соми савор

نگه کرد در دره سام سوار

Яке аждаҳо дид чун кӯҳсор

یکی اژدها دید چون کوهسار

Ба боло намӯдӣ тан ӯ ду майл

به بالا نمودی تن او دو میل

Шиками зард ва паҳлу намӯдӣ чу нил

شکم زرد و پهلو نمودی چو نیل

Миёни дарраи ҳалқаи бастаи таниш

میان دره حلقه بسته تنش

Ба монанди пели дмони гарданаш

به مانند پیل دمان گردنش

Шудаи чашму байняши оташфишон

شده چشم و بینیش آتشفشان

зи ду майли кӯҳи гаронро кашон

ز دو میل کوه گران را کشان

Ҳамаи дарра аз дӯди он дади сиёҳ

همه دره از دود آن دد سیاه

Чу дӯдӣ ки торики азуи меҳру моҳ

چو دودی که تاریک ازو مهر و ماه

Чу соми диловари мар ӯро бидид

چو سام دلاور مر او را بدید

Чу тундар Биҷӯшед ва наъра кашид

چو تندر بجوشید و نعره کشید

Ки эй зишти патёраи бдлқо

که ای زشت پتیاره بدلقا

Шитобам аз эдар ба кӯҳи фано

شتابم از ایدر به کوه فنا

Ки бар абрҳо тираи созами ҷаҳон

که بر ابرها تیره سازم جهان

Ту борӣ ки бошӣ миёни маон

تو باری که باشی میان مهان

зи бимами бад-ӣни гӯнаи ранг оварӣ

ز بیمم بدین گونه رنگ آوری

Гуҳии аждаҳои гоҳи санг оварӣ

گهی اژدها گاه سنگ آوری

Наёбӣ зи шамшери тезами амон

نیابی ز شمشیر تیزم امان

Ба фармон яздон раседат замон

به فرمان یزدان رسیدت زمان

Манам соми нирми зи Эрони сипоҳ

منم سام نیرم ز ایران سپاه

Тан якка кӯшам дар овардгоҳ

تن یکه کوشم در آوردگاه

Натарсам зи девону ҷодӯгарон

نترسم ز دیوان و جادوگران

Ман вдшт овараду гурзи гарон

من ودشت آورد و گرز گران

Маро фара бахшед яздони пок

مرا فره بخشید یزدان پاک

Ки то ин дадонро кунам синаи чок

که تا این ددان را کنم سینه چاک

Чу арқми чунин гуфтугӯҳо шунид

چو ارقم چنین گفتگوها شنید

Билразед ва ҷанбед деви палид

بلرزید و جنبید دیو پلید

Ба як даст ва як по дар омад зи ҷо

به یک دست و یک پا در آمد ز جا

Бадв гуфт к-эии соми разми озмо

بدو گفت کای سام رزم‌آزما

Басии ғарраи гаштӣ ба бозуии хеш

بسی غره گشتی به بازوی خویش

Бад-ӣни қаду болоу неруии хеш

بدین قد و بالا و نیروی خویش

Ндонӣ магар зон ки ман кистам

ندانی مگر زان که من کیستم

Ба кӯҳи наҳангон пай чистам

به کوه نهنگان پی چیستم

Марои ном арқм ниҳодаст моам

مرا نام ارقم نهادست مام

зи ман вом карда аҷали заҳри ҷом

ز من وام کرده اجل زهر جام

Ҳамаи марзи мағриб аз он ман аст

همه مرز مغرب از آن من است

Замонаи ҳамаи зери ком ман аст

زمانه همه زیر کام من است

Нтобад ба гетии марои кас ба ҷанг

نتابد به گیتی مرا کس به جنگ

Нтобад дар разм бо ман наҳанг

نتابد در رزم با من نهنگ

Дарин кӯҳи симурғ пар бификанад

درین کوه سیمرغ پر بفکند

Сипардори гардуни сипари афканд

سپردار گردون سپر افکند

Яке панди некӯи зи ман бар нюаш

یکی پند نیکو ز من بر نیوش

Ба ҷону тани хештани дори гӯш

به جان و تن خویشتن‌دار گوش

Аннанро бигардон азин кӯҳсор

عنان را بگردان ازین کوهسار

Машав ғарра бар номи соми савор

مشو غره بر نام سام سوار

Бибахшоӣ бар бозуии хештан

ببخشای بر بازوی خویشتن

Макун синаи каркасонро кафан

مکن سینه کرکسان را کفن

Бигуфту даҳонро яке боз кард

بگفت و دهان را یکی باز کرد

Дигар кори афсунгарӣ соз кард

دگر کار افسونگری ساز کرد

Нафасро барандохт бар паҳлавон

نفس را برانداخت بر پهلوان

Ҳамон соми нирм ба равшани равон

همان سام نیرم به روشن روان

Ба хотир раседаш магари сад каманд

به خاطر رسیدش مگر صد کمند

Фиканданд бар бозуии арҷманд

فکندند بر بازوی ارجمند

Ҳаме бар замин кард пои устувор

همی بر زمین کرد پا استوار

Наҷунбед аз ҷои гӯи номдор

نجنبید از جا گو نامدار

Пас онгаҳ сари оташи андари кушод

پس آنگه سر آتش اندر گشاد

Баборед оташ бидон гирди род

ببارید آتش بدان گرد راد

Сипар бар сар оварад шери жён

سپر بر سر آورد شیر ژیان

Басии рехт оташ бирав бадгумон

بسی ریخت آتش برو بدگمان

Пас онгаҳ сипаҳбад камон баркашид

پس آنگه سپهبد کمان برکشید

Ба зиҳ андар оварад ва бар сар кашид

به زه اندر آورد و بر سر کشید

Баровард тирии зи ҷамшеди ҷам

برآورد تیری ز جمشید جم

Чапаш рост кард ва шудаш рости хам

چپش راست کرد و شدش راست خم

Ҳилол аз ма бадар омад падед

هلال از مه بدر آمد پدید

Гиреҳ кард бар зиҳ хамида хамед

گره کرد بر زه خمیده خمید

зи кажии ҳаме ростӣ шуд ҷудо

ز کژی همی راستی شد جدا

Даромад ба чашми чапи аждаҳо

درآمد به چشم چپ اژدها

Ҳамон номи солор боло гирифт

همان نام سالار بالا گرفت

Чу он мурғ бар ошён ҷо гирифт

چو آن مرغ بر آشیان جا گرفت

Ғаривии баромади зи арқм ба зор

غریوی برآمد ز ارقم به زار

Бузад сар бидон домани кӯҳсор

بزد سر بدان دامن کوهسار

Сипаҳбад баровард тир дигар

سپهبد برآورد تیر دگر

Броростш зу гӯи номдор

برآراستش زو گو نامدار

Бишуд ҳар ду чашмаш чу аз тири кӯр

بشد هر دو چشمش چو از تیر کور

Сияҳи гашт дар пеш ӯ моҳу ҳўр

سیه گشت در پیش او ماه و هور

Бипечед арқми абри хештан

بپیچید ارقم ابر خویشتن

Басии наъра бар зад ба ҷӯши аҳриман

بسی نعره بر زد به جوش اهرمن

Яке дӯд гардид ҷангии гаравад

یکی دود گردید جنگی گرود

Ки печид бар сӯии чархи кабӯд

که پیچید بر سوی چرخ کبود

Сипаҳбади сӯй теғ ёзид даст

سپهبد سوی تیغ یازید دست

Биҷӯшед монандаи пели маст

بجوشید ماننده پیل مست

Баровард теғии басони аҷал

برآورد تیغی بسان اجل

зи тезии расонадии аҷалро халал

ز تیزی رساندی اجل را خلل

Ба кӯҳ ар гузаштии чунонаш зи бим

به کوه ار گذشتی چنانش ز بیم

зи тезӣ ӯ кӯҳи гаштии ду ним

ز تیزی او کوه گشتی دو نیم

Ба кӯҳ ӯ расонадии гуҳи кини шарор

به کوه او رساندی گه کین شرار

Дили барқи азуи хостӣ зинҳор

دل برق ازو خواستی زینهار

Тилисмии бади андари миёни нопадид

طلسمی بد اندر میان ناپدید

Казу ҷуз баридан наомад падед

کزو جز بریدن نیامد پدید

Сипаҳбад бурун оваред аз ғилоф

سپهبد برون آورید از غلاف

Ки ларзид аз бим ӯ кӯҳи қоф

که لرزید از بیم او کوه قاف

Бузади ончунон бар миёни гаравад

بزد آنچنان بر میان گرود

Ки бархест аз ҷон ӯ тираи дӯд

که برخاست از جان او تیره دود

Ба ду пора шуд дар замони аждаҳо

به دو پاره شد در زمان اژدها

Ҷаҳон ёфт аз чанг шавамаш раҳо

جهان یافت از چنگ شومش رها

Тани худ ба оби андари андохти сом

تن خود به آب اندر انداخت سام

Чу аз кор ҷодӯ бипардохт сом

چو از کار جادو بپرداخت سام

Ҳамон дам биёмад ба ҷои намоз

همان دم بیامد به جای نماز

Ба наздик симурғ омад фароз

به نزدیک سیمرغ آمد فراز

Бадв офарин кард фархундаи мурғ

بدو آفرین کرد فرخنده مرغ

Ки аз ту дигар зинда гардид мурғ

که از تو دگر زنده گردید مرغ

Рҳондии диламро азин сахти дард

رهاندی دلم را ازین سخت درد

Ки ҳаргиз набӯдаш касе ҳам набард

که هرگز نبودش کسی هم نبرد

Шикастӣ дил шавам шаддодён

شکستی دل شوم شدادیان

Ки нафрини бади бод бар одён

که نفرین بد باد بر عادیان

Дарин гуфтугӯ буд симурғи пер

درین گفتگو بود سیمرغ پیر

Ки зи роҳ қлўод омад далер

که ز راه قلواد آمد دلیر

Ба ҳамроҳ ризвон биёмад чу бод

به همراه رضوان بیامد چو باد

Гуруҳ дигар аз пас эдар чу бод

گروه دگر از پس ایدر چو باد

Бирафтанд ҳар як ба ҳар марзу бум

برفتند هر یک به هر مرز و بوم

Чу бар ҳинду чин ва чаҳ бар роҳи рӯм

چو بر هند و چین و چه بر راه روم

Ҳама офарин хон ба соми савор

همه آفرین‌خوان به سام سوار

Ки аз банди арқм шудаи растгор

که از بند ارقم شده رستگار

Ки аз бад раҳо шуд ҷаҳонӣ дигар

که از بد رها شد جهانی دگر

Бидидем мо ҷисму ҷонӣ дигар

بدیدیم ما جسم و جانی دگر

Яке аҳди симурғ бо соми баст

یکی عهد سیمرغ با سام بست

Чу аҳдӣ ки ӯро набояд шикаст

چو عهدی که او را نباید شکست

Ки ҳар кас ки ояд зи фарзанди ту

که هر کس که آید ز فرزند تو

зи хуишон ва аз тухму пайванди ту

ز خویشان و از تخم و پیوند تو

Ба ҳар чорае ёр бошам варо

به هر چاره‌ای یار باشم ورا

Нкўӣии намоям ба ҳар ду саро

نکوئی نمایم به هر دو سرا

Бигуфт ва аз онҷоӣ парвоз кард

بگفت و از آنجای پرواز کرد

Сӯии кӯҳи Албурзи пар боз кард

سوی کوه البرز پر باز کرد

Сипаҳбад нишаст аз бар серумаи ранг

سپهبد نشست از بر سرمه رنگ

Равон дар рикобаши яли тизчнг

روان در رکابش یل تیزچنگ

Пасу пушти ризвони ма ҷой кард

پس و پشت رضوان مه جای کرد

Вази онҷои сӯии шорсон рой кард

وز آنجا سوی شارسان رای کرد