Ҳаме ронад то шаб ба ногуҳ расед

همی راند تا شب به ناگه رسید

Ба ногуҳи яке оташ аз давр дид

به ناگه یکی آتش از دور دید

Дарахшнда монанди фонӯси ол

درخشنده مانند فانوس آل

Нигаҳ кард солори фархундаи фол

نگه کرد سالار فرخنده فال

Бипурсед кони ол фонӯс чист

بپرسید کان آل فانوس چیست

Ба наздик фонӯс баргӯӣ кист

به نزدیک فانوس برگوی کیست

Бадв гуфт ризвон ки кӯҳ фаност

بدو گفت رضوان که کوه فناست

Ншимнгаҳи деви нари абрҳост

نشیمنگه دیو نر ابرهاست

Вале роҳ давраст то пеш ӯ

ولی راه دور است تا پیش او

Ба ду моҳ ҷӯяд раҳаши чораи ҷӯ

به دو ماه جوید رهش چاره‌جو

Шигифтии сипаҳдори азуи дрбмонд

شگفتی سپهدار ازو دربماند

Ҳамеи деви фонӯс бора баранд

همی دیو فانوس باره براند

Чунин то шаби тираи шани гашти рӯз

چنین تا شب تیره شان گشت روز

Баромади ҷаҳони гашти азуи длФрўз

برآمد جهان گشت ازو دلفروز

Ғроби сияҳро буриданд сар

غراب سیه را بریدند سر

Взўи хӯни фурӯи рехт бар дашт ва дар

وزو خون فرو ریخت بر دشت و در

Диловар бар чашмае дар расед

دلاور بر چشمه‌ای در رسید

Фурӯд омаду лашкариро бидид

فرود آمد و لشکری را بدید

Бипурсед коё ки бошад ба гоҳ

بپرسید کآیا که باشد به گاه

Дарин ҷо чаҳ ҷӯянд кист ин сипоҳ

درین جا چه جویند کیست این سپاه

Ду фарсанг аз он давр бар паҳлавон

دو فرسنگ از آن دور بر پهلوان

Фурӯд омад он гирди равшани равон

فرود آمد آن گرد روشن‌روان

Ба посух бадв гуфт фарҳанги дев

به پاسخ بدو گفت فرهنگ دیو

Шадидаст нопок бо рангу рию

شدید است ناپاک با رنگ و ریو

Ба ҳамроҳи тлоҷи ҷодўнжод

به همراه طلاج جادونژاد

Нишон ту ҷӯяд мари он бднжод

نشان تو جوید مر آن بدنژاد

Ки тлоҷ гуфтааст ӯро хабар

که طلاج گفته است او را خبر

зи кори тилисму зи арқми магар

ز کار طلسم و ز ارقم مگر

Фиристод то ъўҷ ояд ба ҷанг

فرستاد تا عوج آید به جنگ

Ҷаҳонро кунад бар манӯчеҳри танг

جهان را کند بر منوچهر تنگ

Чу бишунид бинишаст ва аз ҷо биҷуст

چو بشنید بنشست و از جا بجست

Камари баст монандаи пели маст

کمر بست ماننده پیل مست

Ҳамаи сози разму тилисмоти ҷам

همه ساز رزم و طلسمات جم

Бапушед сому дилу ҷони нижанд

بپوشید سام و دل و جان نژند

Чунин гуфт қлўодро паҳлавон

چنین گفت قلواد را پهلوان

Ки эдар бимони шоду равшани равон

که ایدر بمان شاد و روشن روان

Ки танҳо шитобам ба сӯии шадид

که تنها شتابم به سوی شدید

Бубинам чаҳ гуяд шадиди палид

ببینم چه گوید شدید پلید

Башуем зи дил дар замони бим ро

بشویم ز دل در زمان بیم را

Раҳонам азуи шоҳи таслим ро

رهانم ازو شاه تسلیم را

Ҳамаи боргоҳаш ба ҳам барзанам

همه بارگاهش به هم برزنم

Гараш зиндаи монам на мардуми занам

گرش زنده مانم نه مردم زنم

Бигуфту баромад ба пушти ғроб

بگفت و برآمد به پشت غراب

Равони гашт монанди дарёии об

روان گشت مانند دریای آب

Чу наздик омад диловар чу бод

چو نزدیک آمد دلاور چو باد

Хабар шуд бар пӯри шаддоди од

خبر شد بر پور شداد عاد

Ки омад сипаҳдори соми савор

که آمد سپهدار سام سوار

Чу ширӣ ки тозад ба сӯии шикор

چو شیری که تازد به سوی شکار

Ба бар карда асбоби ҷмшидшоаҳ

به بر کرده اسباب جمشیدشاه

Ғаривон даромад ба пеши сипоҳ

غریوان درآمد به پیش سپاه

Ҷӯи ном ял омад ба гӯши шадид

جو نام یل آمد به گوش شدید

Шудаш гӯнаи зарду дилаши бртпид

شدش گونه زرد و دلش برطپید

Битарсед одии зи овози сом

بترسید عادی ز آواز سام

Нмондш дигар ҳеҷ орому ком

نماندش دگر هیچ آرام و کام

Сипаҳбади ҷаҳони офаринро ситуд

سپهبد جهان‌آفرین را ستود

Дирамад ба монанди ҷангии гаравад

درمد به مانند جنگی گرود

Гиреҳ дар бирав ҳамчуи пелони маст

گره در برو همچو پیلان مست

Сӯии қабза теғ ёзид даст

سوی قبضه تیغ یازید دست

Ҷаҳони офаринро чунон кард ёд

جهان آفرین را چنان کرد یاد

Ки ларзид дил дар бар пӯри од

که لرزید دل در بر پور عاد

Нигаҳ кард соми яли кӣнаи хоҳ

نگه کرد سام یل کینه‌خواه

Ба банди андар он дид таслими шоҳ

به بند اندر آن دید تسلیم شاه

Аз он низ раҳмон ба ҳамроҳи он

از آن نیز رحمان به همراه آن

Чу дид ончунон номвари паҳлавон

چو دید آنچنان نامور پهلوان

Буғурред аз кӣна ёзид даст

بغرید از کینه یازید دست

Ҳамаи банду занҷир дар ҳам шикаст

همه بند و زنجیر در هم شکست

Раҳонед мар ҳар дуро пои зи банд

رهانید مر هر دو را پا ز بند

Буғурред шопӯри тани арҷманд

بغرید شاپور تن ارجمند

Бихандед азу сом гуфташ бас аст

بخندید ازو سام گفتش بس است

Ки ин рзмгаҳи ҷои дигар кас аст

که این رزمگه جای دیگر کس است

Аз эшон билразед анборгоҳ

از ایشان بلرزید انبارگاه

Ки буданд ҳаштсад тани рзмхўоаҳ

که بودند هشتصد تن رزمخواه

Ҳамаи диўчҳрони шаддодён

همه دیوچهران شدادیان

Ҳамаи пели тани тухмаи одён

همه پیل‌تن تخمه عادیان

Бавижа чу тлоҷи ҷодўнжод

بویژه چو طلاج جادونژاد

Дилаши пари зи оташи сараши пари збод

دلش پر ز آتش سرش پر زباد

Бипурсед аз соми фархундаи шер

بپرسید از سام فرخنده شیر

Гурезон чаро рафта будӣ ба зер

گریزان چرا رفته بودی به زیر

Бипурсед аз соми фархундаи шер

بپرسید از سام فرخنده شیر

Гурезон чаро рафта будӣ ба зер

گریزان چرا رفته بودی به زیر

Ҳамоно ки рафтӣ ба сӯии тилисм

همانا که رفتی به سوی طلسم

Тилисмотро бршкстӣ ба исм

طلسمات را برشکستی به اسم

Кунун аз тилисм омадӣ пеши ман

کنون از طلسم آمدی پیش من

Бибинӣ ба захми андари он неши ман

ببینی به زخم اندر آن نیش من

Ҳамаи паҳлавонони заррини кулоҳ

همه پهلوانان زرین کلاه

Бибинӣ далерони ин боргоҳ

ببینی دلیران این بارگاه

Чу мҳроси ҷангӣ ва чун қҳқҳом

چو مهراس جنگی و چون قهقهام

Чу лўоҷи одии мари он хўишком

چو لواج عادی مر آن خویشکام

Чу шбошу кбосу шмнии се гирд

چو شباش و کباس و شمنی سه گرد

Чу брҷосу брҷис бо дастбурд

چو برجاس و برجیس با دستبرد

Чу Фархори кҳсору кркўии шер

چو فرخار کهسار و کرکوی شیر

Чу шёру ҳишўӣ бо дору гир

چو شیار و هیشوی با دار و گیر

Ҳамаи номдорони мағриби замин

همه نامداران مغرب زمین

Ҳамаи паҳлавонони пари тобу кин

همه پهلوانان پر تاب و کین

Бихандед аз гуфтанаши соми шер

بخندید از گفتنش سام شیر

Ки эй рӯсиёҳи палиди шарир

که ای روسیاه پلید شریر

Ба тавфиқи яздони парвардгор

به توفیق یزدان پروردگار

Барорам зи ҷонатони якояки дамор

برآرم ز جانتان یکایک دمار

Ба неруии яздони ҷони офарин

به نیروی یزدان جان آفرین

Нмонми якеро ба рӯй замин

نمانم یکی را به روی زمین

Чу лўоҷи ҷодӯи азуи бишанвед

چو لواج جادو ازو بشنوید

Нигаҳ кард онгаҳ ба сӯии шадид

نگه کرد آنگه به سوی شدید

Ки Эронии хираи гӯро бибин

که ایرانی خیره‌گو را ببین

Чигуна суханҳо ба мағриби замин

چگونه سخنها به مغرب زمین

Танишро ба шамшери созами ду ним

تنش را به شمشیر سازم دو نیم

Ки то по наёрад зиёд аз гилӣм

که تا پا نیارد زیاد از گلیم

Бигуфту зи ҷои ҷуст ва тундед сахт

بگفت و ز جا جست و تندید سخت

Бадв гуфт к-эии соми шӯридаи бахт

بدو گفت کای سام شوریده‌بخت

Суханро ндонӣ ҳамеи пеш ва пас

سخن را ندانی همی پیش و پس

Кунӣ пашша аз зӯри тан дар қафас

کنی پشه از زور تن در قفس

Биё то ба киштии набарди оварем

بیا تا به کشتی نبرد آوریم

Сари икдгри зери гирди оварем

سر یکدگر زیر گرد آوریم

Бубинам чаҳ дории зи неруи нишон

ببینم چه داری ز نیرو نشان

Миёни далерону гарданкашон

میان دلیران و گردنکشان

Ту гўӣӣ ки пӯри Наримони манам

تو گوئی که پور نریمان منم

Ба неруии гирди карямони манам

به نیروی گرد کریمان منم

Чу бишунид азу сом хандид сахт

چو بشنید ازو سام خندید سخت

Бадв посух оварад к-эии шӯрбахт

بدو پاسخ آورد کای شوربخت

Касе лоф гуяд бар кӣнаи вар

کسی لاف گوید بر کینه‌ور

Ки аз бозуӣ худ надорад хабар

که از بازوی خود ندارد خبر

Ман аз рӯй мардии гузорами сухан

من از روی مردی گذارم سخن

Натарсам на аз шер ва наз аҳриман

نترسم نه از شیر و نز اهرمن

Сари чархи гарданда паст оварам

سر چرخ گردنده پست آورم

Ҳамеи ҳамла бар пел маст оварам

همی حمله بر پیل مست آورم

Ба неруии яздони прўргор

به نیروی یزدان پرورگار

зи шер даманда барорам дамор

ز شیر دمنده برآرم دمار

Бадв ҳамла оварад лўоҷи шер

بدو حمله آورد لواج شیر

Чу пелӣ ки дар ҷанг бошад далер

چو پیلی که در جنگ باشد دلیر

Бадв гуфт дар кори киштӣ касе

بدو گفت در کار کشتی کسی

Нтобед дар пеши дастам касе

نتابید در پیش دستم کسی

Саропои майдони ту бо ман бигард

سراپای میدان تو با من بگرد

Пас онгаҳ ба майдони ман ҳамчуи гирд

پس آنگه به میدان من همچو گرد

Ба киштӣ ба мағриб набӯдаш ҳам?ил

به کشتی به مغرب نبودش همال

Ба неруии бозуии куполу ёл

به نیروی بازوی کوپال و یال

Ҳаводор ӯ ҷумлаи шаддодён

هوادار او جمله شدادیان

Ки лўоҷ будӣ ҳам аз одён

که لواج بودی هم از عادیان

Сипаҳбади зи ҷои ҷуст чун пели маст

سپهبد ز جا جست چون پیل مست

Ба неруии куполу бозуии даст

به نیروی کوپال و بازوی دست

Бадв гуфт лўоҷи к-эй бе хирад

بدو گفت لواج کای بی‌خرد

Ба лўоҷи пел дмон нагзарад

به لواج پیل دمان نگذرد

Рибоед зи майдони тани жандаи пел

رباید ز میدان تن ژنده‌پیل

Наҳанги дмонро дароради ду майл

نهنگ دمان را درآرد دو میل

Ба баҳрому кайвони расонади халал

به بهرام و کیوان رساند خلل

Битарсад азу дар гуҳи кини аҷал

بترسد ازو در گه کین اجل

Чу ширӣаст ё аждаҳои дижам

چو شیریست یا اژدهای دژم

Ки пайкори ҷӯянд аз ҷангу дам

که پیکار جویند از جنگ و دم

Ба тани сахти бозуи басони дарахт

به تن سخت بازو بسان درخت

Шавад мум дар чанг ӯ санги сахт

شود موم در چنگ او سنگ سخت

Бихандед азуи сом ва посух нагуфт

بخندید ازو سام و پاسخ نگفت

Бидон то чаҳ ояд бурун аз наҳуфт

بدان تا چه آید برون از نهفت

Давиданд дар ҳам чу пелони маст

دویدند در هم چو پیلان مست

Чу хартум дар ҳам фиканданд даст

چو خرطوم در هم فکندند دست

Шигифтии бадии хираи лўоҷи ном

شگفتی بدی خیره لواج نام

зи коми наҳангони баровардаи ком

ز کام نهنگان برآورده کام

Чиҳил раши фузун буд паҳноӣ ӯ

چهل رش فزون بود پهنای او

Сад ва шаст раш буд болой ӯ

صد و شصت رش بود بالای او

Ба киштии абои ҳам дроўихтнд

به کشتی ابا هم درآویختند

Ба неруи ҷаҳон дар ҳам омехтанд

به نیرو جهان در هم آمیختند

Бёзид ва як пой паҳлу гирифт

بیازید و یک پای پهلو گرفت

Ба неру даромад з рӯй шигифт

به نیرو درآمد ز روی شگفت

Басӣ кард зӯру зи ҷои брнкнд

بسی کرد زور و ز جا برنکند

Билразед лўоҷ зу шуд нижанд

بلرزید لواج زو شد نژند

Фурӯи рехт аз дарди хунаши зи чашм

فرو ریخت از درد خونش ز چشم

Сипаҳбад биҷунбед аз кину хашм

سپهبد بجنبید از کین و خشم

Чиҳил зӯри лўоҷ бар сом кард

چهل زور لواج بر سام کرد

Биҷунбед як пой ӯ дар набард

بجنبید یک پای او در نبرد

Бихандед азуи сом ва неру гирифт

بخندید ازو سام و نیرو گرفت

Бёзидши онгоҳ бозу гирифт

بیازیدش آنگاه بازو گرفت

Ба як даст ва як пои он жандаи пел

به یک دست و یک پای آن ژنده پیل

Чу бигирифт ҷӯшед чун равад нил

چو بگرفت جوشید چون رود نیل

Бинолед бар довари додгар

بنالید بر داور دادگر

Ки ӯ медиҳад бандаро зӯру фар

که او می‌دهد بنده را زور و فر

Ҳамаи рӯзи бадбахтӣу кори сахт

همه روز بدبختی و کار سخت

Азўист бо фарау тоҷу тахт

ازویست با فره و تاج و تخت

Ки эй кирдигори замину замон

که ای کردگار زمین و زمان

Ту додӣ мари фару ёл ва тавон

تو دادی مر فر و یال و توان

Ки бастами ду дасти нҳнколи дев

که بستم دو دست نهنکال دیو

Барандохтам аз ҷаҳони макру рию

برانداختم از جهان مکر و ریو

Тилисмоти ҷамшеди вологуҳар

طلسمات جمشید والاگهر

Ки як сӯи ҷаҳон буд азуи пурҳазар

که یک سو جهان بود ازو پرحذر

Гирифтам ҳамаи марзи ҷодӯгарон

گرفتم همه مرز جادوگران

Ҷаҳон пок кардам зи нимаи танон

جهان پاک کردم ز نیمه‌تنان

зи неруии ту арқми бдгҳр

ز نیروی تو ارقم بدگهر

Бикуштам ба фари ту эй додгар

بکشتم به فر تو ای دادگر

Бигуфт ва ба неруи ҷаҳони паҳлавон

بگفت و به نیرو جهان‌پهلوان

Рабӯдаши зи ҷои ҳамчуи кӯҳи гарон

ربودش ز جا همچو کوه گران

Баровард ӯро бар гирди сом

برآورد او را بر گرد سام

Бузад бар заминаши гӯи ширФр

بزد بر زمینش گو شیرفر

Ки ларзид ҳомӯн ва он боргоҳ

که لرزید هامون و آن بارگاه

Ҷаҳон шуд саросар ба чашмаши сиёҳ

جهان شد سراسر به چشمش سیاه

Чу зад бар замин дид он зӯри чанг

چو زد بر زمین دید آن زور چنگ

Бпридшони ҷумла аз рӯй ранг

بپریدشان جمله از روی رنگ

Яке наърае аз ҷигар баркашид

یکی نعره‌ای از جگر برکشید

Мар ӯро чу карбос аз ҳам дарид

مر او را چو کرباس از هم درید

Ҳаме ҳар касе сӯй ҳам бингаред

همی هر کسی سوی هم بنگرید

Билразед аз он зӯри бозуи шадид

بلرزید از آن زور بازو شدید

Сипаҳбад аз онҷоӣ чун пели маст

سپهبد از آنجای چون پیل مست

Ба пушти ғроб ткоўр нишаст

به پشت غراب تکاور نشست

Биёмад ба наздики он чашма сор

بیامد به نزدیک آن چشمه‌سار

Сар ва тан бишуст он гӯи номдор

سر و تن بشست آن گو نامدار

Рух хеш биниҳод бар рӯй хок

رخ خویش بنهاد بر روی خاک

Ниёйиши кунони пеши яздони пок

نیایش کنان پیش یزدان پاک

Ки эй холиқи поки парвардгор

که ای خالق پاک پروردگار

Тўӣии офаринандаи рӯзгор

توئی آفریننده روزگار

Тўоноӣӣу қудрати мо зи тест

توانائی و قدرت ما ز تست

Шкибоӣӣу роҳати мо зи тест

شکیبائی و راحت ما ز تست

Надонам ҷуз аз ту касеро дигар

ندانم جز از تو کسی را دگر

Набандам бар даргаи каси камар

نبندم بر درگه کس کمر

Ба фари ту ин ҷодӯии бднжод

به فر تو این جادوی بدنژاد

Ба киштӣ бидодам сарашро ба бод

به کشتی بدادم سرش را به باد

Чу бардошти сари паҳлуи номдор

چو برداشت سر پهلو نامدار

Бишуд назд қлўоди фаррухи табор

بشد نزد قلواد فرخ تبار

Ҳамаи ҷамъи гаштанди шерон зуаш

همه جمع گشتند شیران زوش

Ки таслим бар зад зи ногуҳи хурӯш

که تسلیم بر زد ز ناگه خروش

Падар чун ки рухсор духтар бидид

پدر چون که رخسار دختر بدید

Мар ӯро ғаривон ба бар дркшид

مر او را غریوان به بر درکشید

Бпрсидш аз ранҷи раҳ дар гудоз

بپرسیدش از رنج ره در گداز

Ки чун буд зиндону роҳи дароз

که چون بود زندان و راه دراز

Бадв гуфт ризвон ки яздони сипос

بدو گفت رضوان که یزدان سپاس

Рҳоӣии зи соми Наримони шинос

رهائی ز سام نریمان شناس

Агар ӯ набӯдӣ дарин рӯзгор

اگر او نبودی درین روزگار

Тани ман нрстӣ аз он нобакор

تن من نرستی از آن نابکار

зи арқми чисони кас раҳо ёфтӣ

ز ارقم چسان کس رها یافتی

Раҳо аз дам аждаҳо ёфтӣ

رها از دم اژدها یافتی

Умедами зи додари фирӯзгар

امیدم ز دادار فیروزگر

Ки шодон шавад соми фаррухи гуҳар

که شادان شود سام فرخ گهر

зи бахти парии духти ФғФўршоаҳ

ز بخت پری‌دخت فغفورشاه

Бибинад рухи шоҳи Эрони сипоҳ

ببیند رخ شاه ایران سپاه

Пас онгаҳ бидон разм паҳлу бигуфт

پس آنگه بدان رزم پهلو بگفت

Ки таслими шаҳи ҳамчуи гули бршкФт

که تسلیم شه همچو گل برشکفت

Ки фарҳанг фархунда омад падед

که فرهنگ فرخنده آمد پدید

Дар он чашмаи харгоҳ шоҳӣ кашид

در آن چشمه خرگاه شاهی کشید

Парии пайкарони ҷумла ҷамъ омаданд

پری‌ پیکران جمله جمع آمدند

Чу парвона бар гирд шамъ омаданд

چو پروانه بر گرد شمع آمدند

Ҳамон шамсаи ризвон ба бар даргирифт

همان شمسه رضوان به بر درگرفت

зи ҳиҷрони басии даст бар сар гирифт

ز هجران بسی دست بر سر گرفت

Дигар базм бода биёростанд

دگر بزم باده بیاراستند

Парии чеҳрагон чеҳра оростанд

پری‌چهرگان چهره آراستند

Ба гардиш даромад май лаъли фом

به گردش درآمد می لعل فام

Шигифтаи зи кирдори фархундаи сом

شگفته ز کردار فرخنده سام

Ҳамаи дард ваанда фаромӯш шуд

همه درد و انده فراموش شد

Якояки ҳамаи лаби пар аз нӯш шуд

یکایک همه لب پر از نوش شد

Ба ҳар чашмаи сад сомрӣ баста шуд

به هر چشمه صد سامری بسته شد

Ба ғамзаи ҳамаи тир пайваста шуд

به غمزه همه تیر پیوسته شد

Дар шодӣу хуррамӣ боз шуд

در شادی و خرمی باز شد

Ба дилҳо ҳамаи ъушрат анбоз шуд

به دلها همه عشرت انباز شد

Пиёла ба ҳар сӯй саргашта шуд

پیاله به هر سوی سرگشته شد

Ҳамаи доман май зи гул шаста шуд

همه دامن می ز گل شسته شد

Аз он май ҷавонон чу гул руста шуд

از آن می جوانان چو گل رسته شد

Ба ҳар сӯии сунбули зи гул даста шуд

به هر سوی سنبل ز گل دسته شد

Чу махмури наргиси зи ғам хаста шуд

چو مخمور نرگس ز غم خسته شد

Ҳамаи маҷлис аз май чу гул даста шуд

همه مجلس از می چو گل‌دسته شد

Ҷаҳонии бадишон дигар тоза шуд

جهانی بدیشان دگر تازه شد

Ҳамаи гӯши гардун пуровоза шуд

همه گوش گردون پرآوازه شد

зи андӯҳи таслим озод шуд

ز اندوه تسلیم آزاد شد

Басони яке теғ пӯлод шуд

بسان یکی تیغ پولاد شد

Чунин то дигар мурғи заррини сипар

چنین تا دگر مرغ زرین سپر

Абои теғи бардошт аз худ сар

ابا تیغ برداشت از خود سر

Шаҳи зангёнро ба хӯни дркшид

شه زنگیان را به خون درکشید

Ба гардуни саропарда Эй баркашид

به گردون سراپرده‌ای برکشید