Чу тлоҷ бишунид азуи гашти зард

چو طلاج بشنید ازو گشت زرد

Бидонаст он теғро дар набард

بدانست آن تیغ را در نبرد

Нишон буд он теғи андари ҷаҳон

نشان بود آن تیغ اندر جهان

Миён киону миёни ҷаҳон

میان کهان و میان جهان

Билразед тлоҷ бар дашти ҷанг

بلرزید طلاج بر دشت جنگ

Чу он теғро дид гардид танг

چو آن تیغ را دید گردید تنگ

Бидонаст комади мар ӯро аҷал

بدانست کامد مر او را اجل

Рҳоӣии наёбади зи чанголи ял

رهائی نیابد ز چنگال یل

Бадв гуфт к-эии паҳлавони соми шер

بدو گفت کای پهلوان سام شیر

Яке панд бишинав зи ман ёди гир

یکی پند بشنو ز من یاد گیر

Ки зи баҳри ту сӯдманд омадаст

که ز بهر تو سودمند آمدست

зи баҳри хирадманд панд омадаст

ز بهر خردمند پند آمدست

Туро бо шадиди ошноӣии даҳум

تو را با شدید آشنائی دهم

Азин ошнои рўшноӣии даҳум

ازین آشنا روشنائی دهم

Миёнро зи кӣнаи яке боз кун

میان را ز کینه یکی باز کن

Сӯии соғару бода оғоз кун

سوی ساغر و باده آغاز کن

Дамии зиндагонӣ ба шоҳии гузор

دمی زندگانی به شاهی گذار

Ки гетӣ сипанҷасту нопойдор

که گیتی سپنج است و ناپایدار

Барам ман туро назд шаддоди од

برم من تو را نزد شداد عاد

Бибинӣ худованд бо рой ва дод

ببینی خداوند با رای و داد

Ба тани кӯҳи Албурз худ равад нил

به تن کوه البرز خود رود نیل

Пас онгаҳ кунад мари туро Ҷабраил

پس آنگه کند مر تو را جبرئیل

Наёрад ба рӯй ту ин доварӣ

نیارد به روی تو این داوری

Бубахшад туро ҷои пайғамбарӣ

ببخشد تو را جای پیغمبری

Ба гетии шӯии сарфароз аз ялон

به گیتی شوی سرفراز از یلان

Чаҳ кӯшӣ ту аз баҳри эрониён

چه کوشی تو از بهر ایرانیان

Манӯчеҳри солори тахту кулоҳ

منوچهر سالار تخت و کلاه

Набахшад туро он қадари молу ҷоҳ

نبخشد تو را آن قدر مال و جاه

Аз он пас сипоҳат фаровон шавад

از آن پس سپاهت فراوان شود

Ҳамаи душманати зор ва биҷон шавад

همه دشمنت زار و بیجان شود

Наёбад ба гетӣ касе пеши ту

نیابد به گیتی کسی پیش تو

Чу шаддоди одӣ буд хеши ту

چو شداد عادی بود خویش تو

Яке духтараш бошад ӯ моҳрӯ

یکی دخترش باشد او ماهرو

Басии дилрабоу басии неки ху

بسی دلربا و بسی نیک‌خو

Ба боло чу сарв ва ба рух чун баҳор

به بالا چو سرو و به رخ چون بهار

Ба хӯбии басони бути Қандаҳор

به خوبی بسان بت قندهار

зи хӯбӣ ба хуршеди норади нигоҳ

ز خوبی به خورشید نارد نگاه

Ҷаҳон тира созад ба чашми сиёҳ

جهان تیره سازد به چشم سیاه

Буд ном ӯ моҳи заррини ниқоб

بود نام او ماه زرین نقاب

Нтобад ба пеши Рахши офтоб

نتابد به پیش رخش آفتاب

зи баҳри тўош хосторӣ кунам

ز بهر تواش خواستاری کنم

Дарин кори ман устуворӣ кунам

درین کار من استواری کنم

Парии духтро ном дигар мабар

پری‌دخت را نام دیگر مبر

Бунаи дил бар ин марз ва ин бум ва бар

بنه دل بر این مرز و این بوم و بر

Бихандед сом ва бадв гуфт бас

بخندید سام و بدو گفت بس

Паноҳам ба яздони фарёдрас

پناهم به یزدان فریادرس

Ки ҷуз ӯ надонам худоӣ дигар

که جز او ندانم خدای دگر

Ки ӯ бандаро медиҳад зӯру фар

که او بنده را می‌دهد زور و فر

Ба фармони рои ҷаҳони кирдигор

به فرمان رای جهان کردگار

зи шаддод одӣ барорам дамор

ز شداد عادی برآرم دمار

Якеро нмонм ба гетии нишон

یکی را نمانم به گیتی نشان

Ба майдон кунам ҷумларо срФшон

به میدان کنم جمله را سرفشان

Дигар онкӣ гуфтӣ манӯчеҳри шоҳ

دگر آنکه گفتی منوچهر شاه

Гузору биё назд ҷодӯи сипоҳ

گذار و بیا نزد جادو سپاه

Манӯчеҳр , додарро пайрав аст

منوچهر، دادار را پیرو است

Ба рӯй ҷаҳони шаҳриёр нав аст

به روی جهان شهریار نو است

Падар бар падари соҳиби тоҷу тахт

پدر بر پدر صاحب تاج و تخت

Ҳамаи неки хоҳу ҳамаи неки бахт

همه نیک‌خواه و همه نیک‌بخت

Ниёкони ман наздашон чун раҳе

نیاکان من نزدشان چون رهی

Ба сар барниҳода кулоҳи маӣ

به سر برنهاده کلاه مهی

Чисони ман азу рӯй гардон шавам

چسان من ازو روی گردان شوم

Ба сӯии шадид пурафсун шавам

به سوی شدید پرافسون شوم

Биёям ба наздики шаддоди од

بیایم به نزدیک شداد عاد

зи баҳри яке духти нопоки зод

ز بهر یکی دخت ناپاک زاد

Ҳазорон чу шаддоду заррини ниқоб

هزاران چو شداد و زرین‌نقاب

Ба қурбони он дилбари комёб

به قربان آن دلبر کامیاب

Ки номаши парии духти ма пайкар аст

که نامش پری‌دخت مه پیکر است

Сари сарваронро ҳама сарвар аст

سر سروران را همه سرور است

Ман аз баҳр ӯ ҷон ва дил дода ам

من از بهر او جان و دل داده‌ام

Ба гетии чунин зор афтода ам

به گیتی چنین زار افتاده‌ام

На лашкар на кишвар на тахту кулоҳ

نه لشکر نه کشور نه تخت و کلاه

Нахоҳам магари духти ФғФўршоаҳ

نخواهم مگر دخت فغفورشاه

Натарсам зи ъўҷу зи шаддоди од

نترسم ز عوج و ز شداد عاد

На аз ҷодӯёни бади бднжод

نه از جادویان بد بدنژاد

Ба фармони яздони ҷони офарин

به فرمان یزدان جان آفرین

Нмонми якеро ба рӯй замин

نمانم یکی را به روی زمین

Бадв гуфт тлоҷи к-эии шер зуаш

بدو گفت طلاج کای شیر زوش

Накардӣ ба панди хирадманди гӯш

نکردی به پند خردمند گوش

Кунун ҷанги пеши ор ва ҳарза магӯ

کنون جنگ پیش آر و هرزه مگو

Агар марди размии дрои рӯ ба рӯ

اگر مرد رزمی درآ رو به رو

Ту нозӣ ба шамшери ҷамшеди ҷам

تو نازی به شمشیر جمشید جم

Ки тундии нмоӣии ҳамеи дам ба дам

که تندی نمائی همی دم به دم

Ба фармони шаддоди кайҳони хдиў

به فرمان شداد کیهان خدیو

Барорам зи ҷонати ҳамин дами ғарив

برآرم ز جانت همین دم غریو

Ҷаҳонро кунам пеши чашмати сиёҳ

جهان را کنم پیش چشمت سیاه

Ки дигари нёӣӣ ба овардгоҳ

که دیگر نیائی به آوردگاه

Бигуфту ҳмонгаҳи зи оҳани рибо

بگفت و همانگه ز آهن ربا

Баровард омад сӯии сгаро

برآورد آمد سوی سرگرا

Ба як дасти оҳан , ба як дасти мор

به یک دست آهن، به یک دست مار

Сияҳ шуд ҳама рӯй гетӣ чу қор

سیه شد همه روی گیتی چو قار

Яке мор зад аз паланг аз наҳиф

یکی مار زد از پلنگ از نهیب

Ки кӯҳ андар омад зи боло ба шеб

که کوه اندر آمد ز بالا به شیب

Дигарбораи майдони овардгоҳ

دگرباره میدان آوردگاه

Аз он дӯд ва дам шуд саросари сиёҳ

از آن دود و دم شد سراسر سیاه

Чу сом ончунон дид шуд дар шигифт

چو سام آنچنان دید شد در شگفت

Ҷаҳони офаринро ниёйиш гирифт

جهان‌آفرین را نیایش گرفت

Сипаҳбади ҳамон теғи ҷамшеди ҷам

سپهبد همان تیغ جمشید جم

Казу буд марги расидаи дижам

کزو بود مرگ رسیده دژم

Баровард шамшерро аз ғилоф

برآورد شمشیر را از غلاف

Ду нима шуд аз бим ӯ кӯҳи қоф

دو نیمه شد از بیم او کوه قاف

Сипар бар сроўрди тлоҷи дев

سپر بر سرآورد طلاج دیو

Забонаши пар аз танбалу рангу рию

زبانش پر از تنبل و رنگ و ریو

Бузад бар сари теғи заҳри обдор

بزد بر سر تیغ زهر آبدار

Ки оҳани риборо бибаред хор

که آهن‌ربا را ببرید خوار

Аз он пас сару тарк ӯро битофт

از آن پس سر و ترک او را بتافت

Бдздиди сарро зи пешаши шитофт

بدزدید سر را ز پیشش شتافت

Гурезони сӯй ъўҷ биниҳод рӯ

گریزان سوی عوج بنهاد رو

Бадв гуфт инаст яли размҷу

بدو گفت این است یل رزمجو

Ҳаминаст эй ъўҷи пӯри ънқ

همین است ای عوج پور عنق

Бихандеду ханда аш бишуд бар уфуқ

بخندید و خنده‌اش بشد بر افق

Нигаҳ кард бар сом чун бингаред

نگه کرد بر سام چون بنگرید

Ба чашмаш наомад мари он пок дид

به چشمش نیامد مر آن پاک دید

Чунин гуфт кинаст соми савор

چنین گفت کاین است سام سوار

Ки аз бим ӯ тира шуд рӯзгор

که از بیم او تیره شد روزگار

Ҷаҳонии пар овоза ӯсту бас

جهانی پر آوازه اوست و بس

Ҳамаи разм ӯ байнам аз пешу бас

همه رزم او بینم از پیش و بس

Чаҳ бошад мари ин кӯдаки бднжод

چه باشد مر این کودک بدنژاد

Ки ояд ба пайкори шаддоди од

که آید به پیکار شداد عاد

Азуи одёнро буд тарсу бим

ازو عادیان را بود ترس و بیم

Дили ҷангҷуён шуда бар ду ним

دل جنگجویان شده بر دو نیم

Надонам азин камтарӣ дар ҷаҳон

ندانم ازین کمتری در جهان

Чаро нола доред андари ниҳон

چرا ناله دارید اندر نهان

Ҳамин дами мари ин соми разми озмоӣ

همین دم مر این سام رزم‌آزمای

Бигирам бар андозмш бар самоӣ

بگیرم بر اندازمش بر سمای

Кунам гуми варои ном дар рӯзгор

کنم گم ورا نام در روزگار

Матарсед чандини зи соми савор

مترسید چندین ز سام سوار

Дарин гуфтугӯ буд ъўҷи палид

درین گفتگو بود عوج پلید

Ки ногоҳ бонгӣ чу тундар шунид

که ناگاه بانگی چو تندر شنید

Нигаҳ кард пас ъўҷ бар соми ял

نگه کرد پس عوج بر سام یل

Ялӣ дид монанди шахси аҷал

یلی دید مانند شخص اجل

Саропо дар оҳан ниҳон карда буд

سراپا در آهن نهان کرده بود

Ба гетии ҳамаи қасд ҷон карда буд

به گیتی همه قصد جان کرده بود

Ба боло чу сарв ва ба тан нараҳ шер

به بالا چو سرو و به تن نره‌شیر

Ба тани кӯҳи пайкар ба бозуи далер

به تن کوه‌پیکر به بازو دلیر

Рухӣ дид монандаи гулистон

رخی دید ماننده گلستان

Наҳангӣ ба дарёии Зобулстон

نهنگی به دریای زابلستان

Ба гирди гулаши сунбули анбарин

به گرد گلش سنبل عنبرین

Бунафшаи фурӯашони бозори чин

بنفشه فروشان بازار چین

Ҳамаи машк бар рӯй гули рехта

همه مشک بر روی گل ریخته

Ба лолаи ҳамаи анбари омехта

به لاله همه عنبر آمیخته

Димоғи ҷаҳон аз хаташи машки буи

دماغ جهان از خطش مشک بوی

Ҳаме вом карда азуи машк , буи

همی وام کرده ازو مشک، بوی

Ҷавонӣ ба ойини тҳмўрсӣ

جوانی به آئین طهمورثی

Ба боло ва пенҳо кёмўрсӣ

به بالا و پنها کیامورثی

Чу гршсби бозу чу нирм ба зӯр

چو گرشسب بازو چو نیرم به زور

Ба савлати наҳанг ва ба чеҳра чу ҳур

به صولت نهنگ و به چهره چو حور

Ба фари Фаридуни шаҳи арҷманд

به فر فریدون شه ارجمند

Ба мардӣ чу тҳмўрси диўбнд

به مردی چو طهمورث دیوبند

Чу ъўҷи ончунон чеҳра ва брз дид

چو عوج آنچنان چهره و برز دید

Ба куполу мардяш пургурз дид

به کوپال و مردیش پرگرز دید

Битундӣад аз соми пӯри ънқ

بتندید از سام پور عنق

Ки аз рӯй ӯ нур кардӣ ттқ

که از روی او نور کردی تتق

Сипаҳбад ба монандаи пели маст

سپهبد به ماننده پیل مست

Ҳамон дам гирифт теғи ҷамро ба даст

همان دم گرفت تیغ جم را به دست

Сипар бар сари дасти гирди далер

سپر بر سر دست گرد دلیر

Буғурред бирасон ғуррандаи шер

بغرید برسان غرنده شیر

Бигуфто манам пӯри нирми нажод

بگفتا منم پور نیرم‌نژاد

Ҳамеша з додар дорам ба ёд

همیشه ز دادار دارم به یاد

Надорам биҷузи додгари як худоӣ

ندارم بجز دادگر یک خدای

Ки ӯ ҳаст некии даҳу раҳнамоӣ

که او هست نیکی ده و رهنمای

Азўисти мардӣу мардони ҷанг

ازویست مردی و مردان جنگ

Азу чарх гардӣда фирӯзаи ранг

ازو چرخ گردیده فیروزه رنگ

Ба шаддоди оди он бади бднжод

به شداد عاد آن بد بدنژاد

Ки ӯ новирди номи яздон ба ёд

که او ناورد نام یزدان به یاد

Бигуфт ва яке ҳамла оварад ню

بگفت و یکی حمله آورد نیو

Ғаривон даромад ба тлоҷи дев

غریوان درآمد به طلاج دیو

Бадв гуфт к-эии ҷодӯи нобакор

بدو گفت کای جادو نابکار

з пешам бирафтӣ ва кардӣ фирор

ز پیشم برفتی و کردی فرار

Туро кӣ гузорами ҳаме дар ҷаҳон

تو را کی گذارم همی در جهان

Ки дигари Бамонеу гардии ниҳон

که دیگر بمانی و گردی نهان

Чу бишунид бурҷаст монанди кӯҳ

چو بشنید برجست مانند کوه

Даромад сӯии соми дониш пажӯҳ

درآمد سوی سام دانش‌پژوه

Ки аз ҷои барангехти фархундаи сом

که از جا برانگیخت فرخنده سام

БроФрохти шамшерро аз ниёам

برافراخت شمشیر را از نیام

Ҳамон гурз аз санги оҳани рибо

همان گرز از سنگ آهن ربا

Биндохт бар соми разми озмо

بینداخت بر سام رزم‌آزما

Бон то ба гардиши магари сари барад

بان تا به گردش مگر سر برد

Ба ҷодӯгарии сомро бшкрд

به جادوگری سام را بشکرد

Ки соми Наримони вологуҳар

که سام نریمان والاگهر

Паноҳед бар довари додгар

پناهید بر داور دادگر

Ба дасташи ҳамон теғи зҳробдор

به دستش همان تیغ زهرآبدار

Ки кардӣ абри кӯҳи хорои гузор

که کردی ابر کوه خارا گذار

Бузад бар сари гурз ва ду ним шуд

بزد بر سر گرز و دو نیم شد

Дили деви ҷодӯи пар аз бим шуд

دل دیو جادو پر از بیم شد

Чу рад шуд з гурзаш даромад ба сар

چو رد شد ز گرزش درآمد به سر

Ки бшикофт то пешгоҳи камар

که بشکافت تا پیشگاه کمر

Валикини чунон теғ зад паҳлавон

ولیکن چنان تیغ زد پهلوان

Ки бар теғ аз он хӯн набӯдӣ нишон

که بر تیغ از آن خون نبودی نشان

Яке дӯд бархест аз хӯн ӯ

یکی دود برخاست از خون او

Ки шуд тираи чашми яли номҷу

که شد تیره چشم یل نامجو

Замонии сари худ ба зонуи ниҳод

زمانی سر خود به زانو نهاد

Пас онгаҳ зи додар худ кард ёд

پس آنگه ز دادار خود کرد یاد

Ки ин ҷодӯи бднжоди палид

که این جادو بدنژاد پلید

Ки будӣ нигаҳдори ҷони шадид

که بودی نگهدار جان شدید

Ба шамшери ҷамшед ӯ кушта шуд

به شمشیر جمشید او کشته شد

Сари бахт ӯ дар ҷаҳон гашта шуд

سر بخت او در جهان گشته شد

Аз он рӯи шадиди шарири лъин

از آن رو شدید شریر لعین

Яке бонг зад бар далерони кин

یکی بانگ زد بر دلیران کین

Ки як тан равад сӯии майдони кор

که یک تن رود سوی میدان کار

Ки гирад камаргоҳи соми савор

که گیرد کمرگاه سام سوار

Биорад бар ҳамчуи шери ърин

بیارد بر همچو شیر عرین

Сараши барфарозам ба чархи барин

سرش برفرازم به چرخ برین

Далерии зи гардони мағриби замин

دلیری ز گردان مغرب زمین

зи шаддодён аз худои пари зкин

ز شدادیان از خدا پر زکین

Мҳобти бадаши ному одии нажод

مهابت بدش نام و عادی‌نژاد

зи хуишони наздики шаддоди од

ز خویشان نزدیک شداد عاد

Чу он дид тундед ва бурҷаст сахт

چو آن دید تندید و برجست سخت

Бихандед аз ҷо чу шохи дарахт

بخندید از جا چو شاخ درخت

Нишаст аз бар асб ва омад ба ҷанг

نشست از بر اسب و آمد به جنگ

Буғурред бар сони ғурони паланг

بغرید بر سان غران پلنگ

Яке тешаи нуҳсад маниши бад ба даст

یکی تیشه نهصد منش بد به دست

Ки аз захм ӯ кӯҳ гардид паст

که از زخم او کوه گردید پست

Даромад ба пайкори фархундаи сом

درآمد به پیکار فرخنده سام

Чу бабрӣ ки ояд бурун аз кном

چو ببری که آید برون از کنام

Бадв гуфт бингар яке захми чанг

بدو گفت بنگر یکی زخم چنگ

Азин тешаи тезу венаи тизчнг

ازین تیشه تیز و وین تیزچنگ

Намоями туро тизчнголи шер

نمایم تو را تیزچنگال شیر

Ки номи худатро наёрӣ ба вир

که نام خودت را نیاری به ویر

Ба посух бадв гуфт соми савор

به پاسخ بدو گفت سام سوار

Бигӯ то чаҳ номии бад-ӣни рӯзгор

بگو تا چه نامی بدین روزگار

Пас аз гуфтани номи ҷанги оварем

پس از گفتن نام جنگ آوریم

Фарохии гетӣ ба танги оварем

فراخی گیتی به تنگ آوریم

Нгўинди мардони азин сони газоф

نگویند مردان ازین سان گزاف

Ҳунар пеш бошад ба майдон на лоф

هنر پیش باشد به میدان نه لاف

Сар аз лоф бисёр гардад нигун

سر از لاف بسیار گردد نگون

Басии лоФзўни куштаи ғарқоби хӯн

بسی لافزون کشته غرقاب خون

Бадв гуфт онгаҳ мҳобти манам

بدو گفت آنگه مهابت منم

Басони аҷали пурсалобати манам

بسان اجل پرصلابت منم

Ба мағриб надорам касеро ҳам?ил

به مغرب ندارم کسی را همال

Фалакро ба майдони даҳуми гӯшмол

فلک را به میدان دهم گوشمال

Ҳамин дами тани ту дрорм ба паст

همین دم تن تو درآرم به پست

Ба хам камандат бабандам ду даст

به خم کمندت ببندم دو دست

Барам ман туро пеши шаддоди од

برم من تو را پیش شداد عاد

Бидон то бибинӣ мари он поки зод

بدان تا ببینی مر آن پاک‌زاد

Чу бинии мар ӯро ситоиш кунӣ

چو بینی مر او را ستایش کنی

Суҷудаш кунӣ ва ниёйиш кунӣ

سجودش کنی و نیایش کنی

Ҳамон дам бубахшад гуноҳи ту ро

همان دم ببخشد گناه تو را

Ба гардуни براردи кулоҳи ту ро

به گردون برآرد کلاه تو را

Бихандед азуи соми бидорбхт

بخندید ازو سام بیداربخت

Ки осон кунам бар ту ин кори сахт

که آسان کنم بر تو این کار سخت

Кунам кӯтаҳи ин гуфтугӯии дароз

کنم کوته این گفتگوی دراز

Танатро дрорм ба дандону газ

تنت را درآرم به دندان و گاز

Бигуфту барангехт аз ҷои ғроб

بگفت و برانگیخت از جا غراب

Дар абрӯи дроФкндаҳ аз хашми тоб

در ابرو درافکنده از خشم تاب

Амӯди гарони санг аз пушти зин

عمود گران سنگ از پشت زین

Баровард ва ғуред шери ърин

برآورد و غرید شیر عرین

Ҷаҳондида ба неру даромад нахуст

جهاندیده به نیرو درآمد نخست

Ҳамаи биму андеша аз дил бишуст

همه بیم و اندیشه از دل بشست

Вази он пас мари он ҷодӯии тира ро

وز آن پس مر آن جادوی تیره را

Даромад бар он яли сгаро

درآمد بر آن یل سرگرا

Бузади найза бар он прхошхр

بزد نیزه بر آن پرخاشخر

Ки бар сом паҳлу нашуд коргар

که بر سام پهلو نشد کارگر

Дигар раҳ даромад ба найзаи ду даст

دگر ره درآمد به نیزه دو دست

Синонро чу зад найза дар ҳам шикаст

سنان را چو زد نیزه در هم شکست

Ба шмширбндии бёзиди чанг

به شمشیربندی بیازید چنگ

Барангехти он чармаи серумаи ранг

برانگیخت آن چرمه سرمه‌رنگ

Дарандохт бар тарки соми савор

درانداخت بر ترک سام سوار

Сипар бар саровар ширшкор

سپر بر سر آور شیرشکار

Чу зу теғ бар дрқаҳ гардид хӯрд

چو زو تیغ بر درقه گردید خورد

Бадв ҳамла оварад гирди стрд

بدو حمله آورد گرد سترد

Гиребон гирифту зи асбаши рабӯд

گریبان گرفت و ز اسبش ربود

Барандохт бар сӯии чархи кабӯд

برانداخت بر سوی چرخ کبود

Бузади теғи ҷамшед бар гарданаш

بزد تیغ جمشید بر گردنش

Бибаред ду дасту ёлу буриш

ببرید دو دست و یال و برش

Ҳамон ъўҷ аз захм ӯ хира шуд

همان عوج از زخم او خیره شد

Ҷаҳони пеши чашмаши ҳаме тира шуд

جهان پیش چشمش همی تیره شد