Чу пӯшеди гардуни пилос сиёҳ

چو پوشید گردون پلاس سیاه

Чу абрӯии перони ояндаи роҳ

چو ابروی پیران آینده راه

Ду лашкари ҷудои гашт аз икдгр

دو لشکر جدا گشت از یکدگر

Тилоия бурун рафт бар дашт ва дар

طلایه برون رفت بر دشت و در

Чунин гуфт хотўраҳи шаддод ро

چنین گفت خاتوره شداد را

Ки имшаб ба оташи даҳуми бод ро

که امشب به آتش دهم باد را

Нмонми зи соми Наримони асар

نمانم ز سام نریمان اثر

Барорам дамор аз тани бдгҳр

برآرم دمار از تن بدگهر

Ҳамаи оташи кини баборам бар ӯ

همه آتش کین ببارم بر او

Ҳамаи рӯзи бадбахтии орм бар ӯ

همه روز بدبختی آرم بر او

Сифедаи мар ӯро бибинӣ баҷо

سفیده مر او را ببینی بجا

Магари сӯхтаи ҷумлаи пардаи саро

مگر سوخته جمله پرده‌سرا

Яке достони монами андари ҷаҳон

یکی داستان مانم اندر جهان

Ки монад зи ман дар миёни маон

که ماند ز من در میان مهان

Бадв гуфт шаддоди к-эии пурҳунар

بدو گفت شداد کای پرهنر

Бубинам чаҳ созӣ бидон бдгҳр

ببینم چه سازی بدان بدگهر

Зҷо хост хотўраҳи андрсро

زجا خاست خاتوره اندرسرا

Ҳамон дам биёмад ба пардаи саро

همان دم بیامد به پرده سرا

Ҳамаи соз афсунгарӣ барграфт

همه ساز افسونگری برگرفت

Дигар бднжодиш аз сар гирифт

دگر بدنژادیش از سر گرفت

Биёмад ба як сӯй оташ фурухт

بیامد به یک سوی آتش فروخت

Ҳамаи нафт бо қӣру гӯгирди сӯхт

همه نفت با قیر و گوگرد سوخت

Ба афсун лаб шавамро баргушод

به افسون لب شوم را برگشاد

Бар омад з рӯй ҳавои тунди бод

بر آمد ز روی هوا تند باد

Яке соъиқа дар замон шуд падед

یکی صاعقه در زمان شد پدید

Ки рӯй ҳаво шуд азуи нопадид

که روی هوا شد ازو ناپدید

Ҷаҳонро саросар сиёҳӣ гирифт

جهان را سراسر سیاهی گرفت

Ҳамаи кори гардун табоҳӣ гирифт

همه کار گردون تباهی گرفت

Чунон боди барзад ки бархест сахт

چنان باد برزد که برخاست سخت

Ки барканд аз решаи худ дарахт

که برکند از ریشه خود درخت

Саропардаҳоро ҳамаи боди барад

سراپرده‌ها را همه باد برد

Ту гуфтӣ ки рӯй замини баршумурд

تو گفتی که روی زمین برشمرد

Ҳиўнону асбони ҳамаи баради бод

هیونان و اسبان همه برد باد

Каси ин гӯна бодӣ надорад ба ёд

کس این گونه بادی ندارد به یاد

Нигаҳ кард сӯии ҳавои паҳлавон

نگه کرد سوی هوا پهلوان

Замона аз он бод гашта навон

زمانه از آن باد گشته نوان

Ба ногуҳ дигар оташ омад падед

به ناگه دگر آتش آمد پدید

Казон абр борид бар пок дид

کزان ابر بارید بر پاک دید

Сипаҳбад фурӯ монад аз он тираи меғ

سپهبد فرو ماند از آن تیره میغ

Ки май ҷуст зон барқ монанди теғ

که می‌جست زان برق مانند تیغ

Яке меғи баста чу қӣри сиёҳ

یکی میغ بسته چو قیر سیاه

На гардуни ҳувайдо на парвин на моҳ

نه گردون هویدا نه پروین نه ماه

На нўшоди пайдо на таслими шоҳ

نه نوشاد پیدا نه تسلیم شاه

Аз он оташу боду абри сиёҳ

از آن آتش و باد و ابر سیاه

Бирафтанд яксар сӯии брзкўаҳ

برفتند یکسر سوی برزکوه

Аз он оташ ва бод гашта сутӯҳ

از آن آتش و باد گشته ستوه

Диловар бинолед бар кирдигор

دلاور بنالید بر کردگار

Ки аз тести неку бади рӯзгор

که از تست نیک و بد روزگار

Ҳаме гуфт к-эии довари обу хок

همی گفت کای داور آب و خاک

Ҳамеи ҷони ту бахше васозӣ ҳалок

همی جان تو بخشی و سازی هلاک

зи ту оташ ва об омад падед

ز تو آتش و آب آمد پدید

Биҷузи ту дигар ҷисм ва ҷонам надид

بجز تو دگر جسم و جانم ندید

Ба ҳар сӯ ки байнами ту онҷои буи

به هر سو که بینم تو آنجا بوی

Маконати срӣ то сурайёи буи

مکانت ثری تا ثریا بوی

Ту донеи ҳамаи ошкору ниҳон

تو دانی همه آشکار و نهان

Ту дории замину замони ҷаҳон

تو داری زمین و زمان جهان

Туро зор ҳар каси ҳаме равшан аст

تو را زار هر کس همی روشن است

Мари ин пери ҷодӯ ки дар ҷавшан аст

مر این پیر جادو که در جوشن است

Бигуфто манам зору бечора Эй

بگفتا منم زار و بیچاره‌ای

Гирифтор дар дасти патёра Эй

گرفتار در دست پتیاره‌ای

Ба ҳар сӯ ки байнами ғамам бар ғам аст

به هر سو که بینم غمم بر غم است

Ғаму ранҷу андӯҳи ман дарҳам аст

غم و رنج و اندوه من درهم است

Азин ғами раҳои сози ҷони маро

ازین غم رها ساز جان مرا

Туоне даҳ ин нотавони маро

توانی ده این ناتوان مرا

Бигуфту бимолиди рух бар замин

بگفت و بمالید رخ بر زمین

Басӣ хонд бар кирдигори офарин

بسی خواند بر کردگار آفرین

Ки ногуҳ даромад ба гӯшаши сурӯш

که ناگه درآمد به گوشش سروش

Ки эй соми бедори чандини мҷўш

که ای سام بیدار چندین مجوش

Чароғи ту равшан шавад дар ҷаҳон

چراغ تو روشن شود در جهان

Сарафкандаи пешат киону маон

سرافکنده پیشت کهان و مهان

з оташ макун кор бар хеши танг

ز آتش مکن کار بر خویش تنگ

Ки хотўраҳи оростаи риюу ранг

که خاتوره آراسته ریو و رنگ

Чу ӯро бикуштӣ раҳо ёфтӣ

چو او را بکشتی رها یافتی

Раҳо аз дам аждаҳо ёфтӣ

رها از دم اژدها یافتی

Худои ҷаҳонро ҳамеи ёди дор

خدای جهان را همی یاد دار

Дигар кори душмани ҳамаи боди дор

دگر کار دشمن همه باد دار

Чу бишунид бурҷаст фархундаи сом

چو بشنید برجست فرخنده سام

Лабии пари зи хандаи дилии шодком

لبی پر ز خنده دلی شادکام

Ҳамон дами баромад ба пушти ғроб

همان دم برآمد به پشت غراب

Дилии пари зи кӣнаи ду абрӯ ба тоб

دلی پر ز کینه دو ابرو به تاب

Гирифта ба кафи теғи ҷамшеди ҷам

گرفته به کف تیغ جمشید جم

Ҳаме рафт монанди шери дижам

همی رفت مانند شیر دژم

Ҳаме гуфт ҷодӯи ҳамеи ҷусти боз

همی گفت جادو همی جست باز

Ки оради сари бдкншро ба газ

که آرد سر بدکنش را به گاز

Ки омад ба ногоҳ фарҳанги дев

که آمد به ناگاه فرهنگ دیو

Сано гуфт бар паҳлуи гирди ню

ثنا گفت بر پهلو گرد نیو

Бадв гуфт к-эии соми равшани гуҳар

بدو گفت کای سام روشن‌گهر

Нигаҳ кун сӯии кӯҳи ҷодӯи нигар

نگه کن سوی کوه جادو نگر

Ки хотўраҳи моам ъўҷи палид

که خاتوره مام عوج پلید

Чунин абру оташ азу шуд падед

چنین ابر و آتش ازو شد پدید

Ба ангушт бинмуд патёра ро

به انگشت بنمود پتیاره را

Мари он зишти ҷодӯии хунхора ро

مر آن زشت جادوی خونخواره را

Нигаҳ кард сомаш бидон теғи кӯҳ

نگه کرد سامش بدان تیغ کوه

Нишаста зи саҳараши замонаи сутӯҳ

نشسته ز سحرش زمانه ستوه

Барангехти чармаи зи ҷои ҳамчуи шер

برانگیخت چرمه ز جا همچو شیر

Равон шуд ба наздики он гандаи пер

روان شد به نزدیک آن گنده پیر

Фурӯд омад аз пушти асби сиёҳ

فرود آمد از پشت اسب سیاه

Баромад аз он кӯҳи гирди сиёҳ

برآمد از آن کوه گرد سیاه

Сараши ҳамчуи гунбади таниш чун минор

سرش همچو گنبد تنش چون منار

Ҳамеи қӣ азу кард мурдори хор

همی قی ازو کرد مردار خوار

Ба тани мӯӣ ӯ ҳамчуи ёли сутур

به تن موی او همچو یال ستور

з зиштӣ нтобед бар равиши ҳўр

ز زشتی نتابید بر روش هور

Ду байняш чун киштии сарнигӯн

دو بینیش چون کشتی سرنگون

Ки афтода бошад ба дарёии хӯн

که افتاده باشد به دریای خون

Лабонаш ба монандаи танги нил

لبانش به ماننده تنگ نیل

Ду гӯшаш ба монандаи гӯши пел

دو گوشش به ماننده گوش پیل

Нишаста ба монандаи брзкўаҳ

نشسته به ماننده برزکوه

Тани кӯҳ аз пайкар ӯ сутӯҳ

تن کوه از پیکر او ستوه

Буриши нафту оташи зи гӯгирду қӣр

برش نفت و آتش ز گوگرد و قیر

Рухи марг аз андеша ӯ зрир

رخ مرگ از اندیشه او زریر

Чу соми Наримони мар ӯро бидид

چو سام نریمان مر او را بدید

Шигифтӣ фурӯ монад аз он пок дид

شگفتی فرو ماند از آن پاک دید

Бинолед бар довари осмон

بنالید بر داور آسمان

Казу гашти пайдои замину замон

کزو گشت پیدا زمین و زمان

Чунин зишти патёраи нопоки дайн

چنین زشت پتیاره ناپاک دین

Азуи гашти пайдои дилии пари зкин

ازو گشت پیدا دلی پر زکین

Бкӣ наъра зад соми прхошхр

بکی نعره زد سام پرخاشخر

Ки эй зишти патёраи бдгҳр

که ای زشت پتیاره بدگهر

Чаҳ бошӣ дарин ки ба афсунгарӣ

چه باشی درین که به افسونگری

Бибин теғи тезам ки ҷон биспурӣ

ببین تیغ تیزم که جان بسپری

Натарсӣ зи додари парвардгор

نترسی ز دادار پروردگار

Ки оташи баборӣ ба мардони кор

که آتش بباری به مردان کار

Ндонӣ магари номи ман дар масоф

ندانی مگر نام من در مصاف

Ки ларзад зи теғами дили кӯҳи қоф

که لرزد ز تیغم دل کوه قاف

Чунин гуфт хотўраҳи ном ман аст

چنین گفت خاتوره نام من است

зи найранги каркас ба дом ман аст

ز نیرنگ کرکس به دام من است

Ба гетии манам моам ъўҷи ънқ

به گیتی منم مام عوج عنق

Ки ёзм чу чанголро бар уфуқ

که یازم چو چنگال را بر افق

Ҷаҳонро ба як дам ба ҳам барзанам

جهان را به یک دم به هم برزنم

Манам сарви майдон агарчӣ занам

منم سرو میدان اگرچه زنم

Ҳужабр далерем печон шавад

هژبر دلیریم پیچان شود

зи зӯрами тани кӯҳ биҷон шавад

ز زورم تن کوه بیجان شود

Надидӣ марои ту ба овардгоҳ

ندیدی مرا تو به آوردگاه

Аз он барниҳодӣ ба мардии кулоҳ

از آن برنهادی به مردی کلاه

Чу бишунид азуи соми яли ?бардамӣад

چو بشنید ازو سام یل بردمید

Лаби паҳливонӣ ба дандон гузид

لب پهلوانی به دندان گزید

Кашид аз миён ӯ ямонӣ паранд

کشید از میان او یمانی پرند

Даромад чу тҳмўрси диўбнд

درآمد چو طهمورث دیوبند

Бирав ҳамла оварад соми савор

برو حمله آورد سام سوار

Ки хотўраҳ бурҷаст дар кӯҳсор

که خاتوره برجست در کوهسار

Яке гови кӯҳии гирифта ба даст

یکی گاو کوهی گرفته به دست

Даромад ба ҳамлаи сӯии пели маст

درآمد به حمله سوی پیل مست

Барандохт бар сӯии фархундаи сом

برانداخت بر سوی فرخنده سام

Сипар бар сар оварад он никном

سپر بر سر آورد آن نیکنام

Чунон бар сипар зад ки гардид хӯрд

چنان بر سپر زد که گردید خورد

Фурӯи рехт бар гирди солори гирд

فرو ریخت بر گرد سالار گرد

Сипаҳбад бинолед бар додгар

سپهبد بنالید بر دادگر

Даромад ба пайкори он бдгҳр

درآمد به پیکار آن بدگهر

Бузади теғу афканди дасташ ба хок

بزد تیغ و افکند دستش به خاک

з хотўраҳ гуфтӣ баромади ҳалок

ز خاتوره گفتی برآمد هلاک

Ба як даст бар паҳлавон ҳамла кард

به یک دست بر پهلوان حمله کرد

Аз он кӯҳ бархест бар чархи гирд

از آن کوه برخاست بر چرخ گرد

Аз он кӯҳи афканди он шӯрбахт

از آن کوه افکند آن شوربخت

Ба як даст барканд аз бен дарахт

به یک دست برکند از بن درخت

Дарандохт бар тораки паҳлавон

درانداخت بر تارک پهلوان

Ки аз зарби дасташ ҷаҳон шуд навон

که از ضرب دستش جهان شد نوان

Дарахти гшни шохро бар сипар

درخت گشن شاخ را بر سپر

Чунон зад ки бишикаст бар икдгр

چنان زد که بشکست بر یکدگر

Сари паҳлавонро наомад зиён

سر پهلوان را نیامد زیان

Ба дашном бикшод онгаҳ забон

به دشنام بگشاد آنگه زبان

Бадв гуфт к-эии ҷодӯи зишти кор

بدو گفت کای جادو زشت کار

Ҳамин дам барорам зи ҷонати дамор

همین دم برآرم ز جانت دمار

Ҳамин дами танатро ба шамшери тез

همین دم تنت را به شمشیر تیز

Дар оварад созами ҳамеи резаи рез

در آورد سازم همی ریزه ریز

Дигар порт он шавам баргаштаи бахт

دگر پورت آن شوم برگشته بخت

Ба майдон кунам пайкараши лухти лухт

به میدان کنم پیکرش لخت لخت

Барандозами ин тухмаи одён

براندازم این تخمه عادیان

Нмонм дигар номи шаддодён

نمانم دگر نام شدادیان

Бигуфт ва ҳамон ҳарбаи номдор

بگفت و همان حربه نامدار

Ки аз шоҳи ҷами бади бадви ёдгор

که از شاه جم بد بدو یادگار

Даровард аз фараи додгар

درآورد از فره دادگر

Яке ҳамла оварад прхошхр

یکی حمله آورد پرخاشخر

Бидон пои хотўраҳи афканди зер

بدان پای خاتوره افکند زیر

Хурӯшед он зишти дил нопазир

خروشید آن زشت دل‌ناپذیر

Бадв гуфт к-эии соми нирми нажод

بدو گفت کای سام نیرم‌نژاد

Ба пӯрам диҳадгар хабар зон ки бод

به پورم دهد گر خبر زان که باد

Ки хотўраҳ аз теғи соми савор

که خاتوره از تیغ سام سوار

Бишуд кушта аз теғи он номдор

بشد کشته از تیغ آن نامدار

Агар чархи гардии танат бар дард

اگر چرخ گردی تنت بر درد

Вагар кӯҳ бошӣ туро бшкрд

وگر کوه باشی تو را بشکرد

Наёбӣ зи чанголи пӯрами амон

نیابی ز چنگال پورم امان

Ҳамон дами туро бар сари оради замон

همان دم تو را بر سر آرد زمان

Бадв гуфт сомаш натарсам зи кас

بدو گفت سامش نترسم ز کس

Ба фармони яздони фарёди рас

به فرمان یزدان فریاد رس

Барам ъўҷ монандаи пашша нест

برم عوج ماننده پشه نیست

зи пайкор ӯ ҳеҷам андеша нест

ز پیکار او هیچم اندیشه نیست

Чунонаш кунам кор дар дашти зор

چنانش کنم کار در دشت زار

Ки гиряд бадви арсаи рӯзгор

که گرید بدو عرصه روزگار

Бигуфт ва дигар поиши афканди паст

بگفت و دگر پایش افکند پست

Хурӯшед онгаҳ чу пелони маст

خروشید آنگه چو پیلان مست

Бишуд ҷони хотўраҳ зу дарднок

بشد جان خاتوره زو دردناک

БиФтоди бечора бар рӯй хок

بیفتاد بیچاره بر روی خاک

Ба болой ӯ ним фарсанг беш

به بالای او نیم فرسنگ بیش

Таниш буд пари мӯӣ чун говмеш

تنش بود پر موی چون گاومیش

Ба теғи чаҳоруми яли номвар

به تیغ چهارم یل نامور

Чунон зад абри фарқи он бдгҳр

چنان زد ابر فرق آن بدگهر

Ки нимӣ сараш бар замини аўФтод

که نیمی سرش بر زمین اوفتاد

Ба сӯй ҷаҳаннам бишуд бднжод

به سوی جهنم بشد بدنژاد

Ҷаҳонҷу ба пеши ҷаҳони офарин

جهانجو به پیش جهان‌آفرین

Фаровони бимолиди рух бар замин

فراوان بمالید رخ بر زمین

Ҳаме гуфт к-эии довари мӯру мор

همی گفت کای داور مور و مار

Ҷаҳондори бедори парвардгор

جهاندار بیدار پروردگار

Марои Фрҳии даҳ ба майдони ҷанг

مرا فرهی ده به میدان جنگ

Ки бар дев ҷодӯ кунам кори танг

که بر دیو جادو کنم کار تنگ

Валикин дигар душманӣ ҳаст сахт

ولیکن دگر دشمنی هست سخت

Ки аз зӯр ӯ кӯҳ шуд лухти лухт

که از زور او کوه شد لخت لخت

Ба майдони марои комкории диҳӣ

به میدان مرا کامکاری دهی

Ки ёбам зи пайкор ӯ Фрҳӣ

که یابم ز پیکار او فرهی

Пас онгаҳ парии духти фағфури чин

پس آنگه پری‌دخت فغفور چین

Ба даст оварам дил башуем зи кин

به دست آورم دل بشویم ز کین

Нишаст аз бар асб ва омад ба зер

نشست از بر اسب و آمد به زیر

Сӯй лашкар омад ғаривон чу шер

سوی لشکر آمد غریوان چو شیر

Биёмад ба лашкари ҳама боз гуфт

بیامد به لشکر همه باز گفت

Бимонаданд гардони азу дар шигифт

بماندند گردان ازو در شگفت

Ба паҳлуи ҳамеи офарини хонданд

به پهلو همی آفرین خواندند

Варои паҳлавони замини хонданд

ورا پهلوان زمین خواندند

Ки ҳаргизи мубиноади чашмати бадӣ

که هرگز مبیناد چشمت بدی

Буд ёри ту фараи эзадӣ

بود یار تو فره ایزدی

Бибин то дигар пери гўҳрФрўш

ببین تا دگر پیر گوهرفروش

Гуҳари рехт дар нтъи фирӯзаи пӯш

گهر ریخت در نطع فیروزه‌پوش

Барафрӯхт бозор аз нури моҳ

برافروخت بازار از نور ماه

Чу шамъӣ ба дасти ғуломи сиёҳ

چو شمعی به دست غلام سیاه