Дарин гуфт сому сиррии пари зи хоб

درین گفت سام و سری پُر ز خواب

Ба хоб андарун дид каз рӯй об

به خواب اندرون دید کز روی آب

Фаридуни фаррухи падедори гашт

فریدون فرخ پدیدار گشت

Биёмад бар соми нирми гузашт

بیامد بر سام نیرم گذشت

Бихандед ва гуфт эй гиронмояи сом

بخندید و گفت ای گرانمایه سام

Зондаҳ макун рӯзи худро чу шом

زانده مکن روز خود را چو شام

Чу тнҳоӣӣу хаста будӣ ба ҷанг

چو تنهائی و خسته بودی به جنگ

Ҳамон низ монадӣ ба зиндони танг

همان نیز ماندی به زندان تنگ

Набинӣ ба хўдкомӣ эй номдор

نبینی به خودکامی‌ای نامدار

Туро ранҷ бошад фузун аз шумор

تو را رنج باشد فزون از شمار

Наримони ҷангии гардани фароз

نریمان جنگی گردن فراز

Басии ҷангу пайкорро дод соз

بسی جنگ و پیکار را داد ساز

Ки то ном ӯ шуд ба олами баланд

که تا نام او شد به عالم بلند

Ба назд маон шуд басии арҷманд

به نزد مهان شد بسی ارجمند

Валикини ҳунарҳои ин сарварон

ولیکن هنرهای این سروران

Ниҳон карда аз ту ба рӯй ҷаҳон

نهان کرده از تو به روی جهان

Туро корзорӣ шигарфаст пеш

تو را کارزاری شگرف است پیش

Фурӯзон шавад аз ту ойину кеш

فروزان شود از تو آئین و کیش

Даройад чу шохи умедат ба бор

درآید چو شاخ امیدت به بار

Бар сояаш бғнўди рӯзгор

بر سایه‌اش بغنود روزگار

зи насл ту гардад ҷаҳони шодмон

ز نسل تو گردد جهان شادمان

Бияёд замонаи зи бадҳо амон

بیاید زمانه ز بدها امان

Яке тоҷи бахши фурӯзандаи чеҳр

یکی تاج‌بخش فروزنده چهر

зи тухм ту ояд зи гашти сипеҳр

ز تخم تو آید ز گشت سپهر

Сари деву шеру наҳангон ба банд

سر دیو و شیر و نهنگان به بند

Дарорад ба теғ ва ба хами каманд

درآرد به تیغ و به خم کمند

Ҳама подшоҳон барандаш намоз

همه پادشاهان برندش نماز

Ба назд ҷаҳони офарини сарфароз

به نزد جهان‌آفرین سرفراز

Набошад ба гетӣ чу ӯ як далер

نباشد به گیتی چو او یک دلیر

Ҳшиўору бедор ва бисёр вир

هشیوار و بیدار و بسیار ویر

Ҳамаи мؤбдони пеш ӯ бандаи вор

همه مؤبدان پیش او بنده‌وار

Абои ёрау тавқ ва бо гӯшвора

ابا یاره و طوق و با گوشواره

Чу он мард бошад абои дастгоҳ

چو آن مرد باشد ابا دستگاه

Сазовор дияему тахту кулоҳ

سزاوار دیهیم و تخت و کلاه

Ба гетии варои номи рустам буд

به گیتی ورا نام رستم بود

Ки чун ӯ дигар дар ҷаҳон кам буд

که چون او دگر در جهان کم بود

Бидонро зи бади даст кӯтаҳ кунад

بدان را ز بد دست کوته کند

Равонро сӯии равшанӣ раҳ кунад

روان را سوی روشنی ره کند

Наяндешад аз рӯзгори дурушт

نیندیشد از روزگار درشت

з душман набинад яке рӯзи пушт

ز دشمن نبیند یکی روز پشت

На ҷодӯ бимонад на ҷодӯгарон

نه جادو بماند نه جادوگران

зи хӯн сурх созад карон то карон

ز خون سرخ سازد کران تا کران

Бигирад сари тахти афросйоб

بگیرد سر تخت افراسیاب

Набинад з вай хӯрду орому хоб

نبیند ز وی خورد و آرام و خواب

Хуррами онкӣ ӯ бошадаш паҳлавон

خرم آنکه او باشدش پهلوان

Сазовор гардад ба ҳар ду ҷаҳон

سزاوار گردد به هر دو جهان

Тўро низ азу ном гардад баланд

تورا نیز ازو نام گردد بلند

зи ту боз гуяд гӯи арҷманд

ز تو باز گوید گو ارجمند

Амӯди туро кор фармоед ӯ

عمود تو را کار فرماید او

Ба ҳар кини зи яздон мадад хоҳад ӯ

به هر کین ز یزدان مدد خواهد او

Валикини саранҷом маргаст гӯр

ولیکن سرانجام مرگ است گور

Ту ҳам то туоне машав бе ҳузур

تو هم تا توانی مشو بی‌حضور

Ки гетӣ намонад ҳамеша ба кас

که گیتی نماند همیشه به کس

Ҳаме ба ки шодӣ гузинӣу бас

همی به که شادی گزینی و بس

Махӯр ғами азин роҳи давру дароз

مخور غم ازین راه دور و دراز

Хирад пеша кун чанд рӯзӣ бисоз

خرد پیشه کن چند روزی بساز

Ки бинии рухи дилбари ҷонФзо

که بینی رخ دلبر جانفزا

Шӯии хўшдл аз роҳи даври хто

شوی خوشدل از راه دور ختا

Ба чин ҳам кунӣ бештари корзор

به چین هم کنی بیشتر کارزار

Срории ҷаҳонро ба мардони кор

سرآری جهان را به مردان کار

зи чини сӯии мағриби шитобӣ ба кин

ز چین سوی مغرب شتابی به کین

Кунӣ разми шаддоди бедоди дайн

کنی رزم شداد بیداد دین

Ба бозуии кор ва ба неруии ҷанг

به بازوی کار و به نیروی جنگ

Бидӯзӣ синонишон ба тири хаданг

بدوزی سنانشان به تیر خدنگ

Чаҳ ронӣ ба сӯй кашф равад , бўр

چه رانی به سوی کشف‌‌رود، بور

Шавад аждаҳо аз кашф равад давр

شود اژدها از کشف‌رود دور

Абои деви сӯрии шӯии зрмҷўӣ

ابا دیو صوری شوی زرمجوی

Ҷаҳони тирасозӣ гуҳи кин бар ӯй

جهان تیره سازی گه کین بر اوی

Ҳисорӣ бигирӣ зи мағриби замин

حصاری بگیری ز مغرب زمین

Ки Фонўраҳ хонд варои пеши байн

که فانوره خواند ورا پیش‌بین

Абои духти шаддоди бидодгар

ابا دخت شداد بیدادگر

Ки тӯтӣ буд номи он симбр

که طوطی بود نام آن سیمبر

Ба мағриби замин дар кунӣ корҳо

به مغرب زمین در کنی کارها

Кисозӣ фаромӯши пайкорҳо

که سازی فراموش پیکارها

Ба Мозандарон низ ҷўӣии набард

به مازندران نیز جوئی نبرد

Ба найза ба шоҳи андари ореи ту гирд

به نیزه به شاه اندر آری تو گرد

Ки модараш бошад зи заҳҳоки шоҳ

که مادرش باشد ز ضحاک شاه

Ҳаме ҷӯяд аз шоҳи тахту кулоҳ

همی جوید از شاه تخت و کلاه

Барории паии кин чу гурзи гарон

برآری پی کین چو گرز گران

Кунӣ пасти девони Мозандарон

کنی پست دیوان مازندران

Бигуфт аз бар сом шуд тоҷўр

بگفت از بر سام شد تاجور

Бимолиди дастӣ бар ӯро ба сар

بمالید دستی بر او را به سر

Ҳамон лаҳза бедор гардид он

همان لحظه بیدار گردید آن

з гуфт Фаридун бишуд шодмон

ز گفت فریدون بشد شادمان

Ҳамеи гашт то чеҳра хур бидид

همی گشت تا چهره خور بدید

Сиёҳи шаб аз теғ ӯ дар рамед

سیاه شب از تیغ او در رمید

зи киштии бозоргонони хӯриш

ز کشتی بازارگانان خورش

Фароз оваред аз паии парвариш

فراز آورید از پی پرورش

Яке заврақи афканд бар рӯй об

یکی زورق افکند بر روی آب

Даромад ба заврақи яли комёб

درآمد به زورق یل کامیاب

Сӯии беша зангён кард рӯй

سوی بیشه زنگیان کرد روی

Ки қлўоди иклро кунад ҷусти вҷўӣ

که قلواد یکل را کند جست‌وجوی

Дами субҳ то шом заврақ баранд

دم صبح تا شام زورق براند

зи тӯмори ором ҳарфӣ нахонд

ز طومار آرام حرفی نخواند

На аз зангён дид ҷоӣии асар

نه از زنگیان دید جائی اثر

На будаш зи қлўоди ҷоӣии хабар

نه بودش ز قلواد جائی خبر

Ҳамон ҳам з манзил набӯдаш нишон

همان هم ز منزل نبودش نشان

Бмўӣид бар хеш чун бе ҳашон

بموئید بر خویش چون بی‌هُشان

Гуҳӣ аз манӯчеҳри шаҳ ёд кард

گهی از منوچهر شه یاد کرد

Гуҳ аз даврии ёр фарёд кард

گه از دوری یار فریاد کرد

Гуҳ аз диўзодаҳи сухани сохтӣ

گه از دیوزاده سخن ساختی

Гуҳии разм қлўод пардохтӣ

گهی رزم قلواد پرداختی

Шаби тира то рӯз бинмуд ҳўр

شب تیره تا روز بنمود هور

Бад-ӣни гӯна дар дил ҳаме дошт шӯр

بدین‌گونه در دل همی داشت شور

Чу шуд рӯз аз даври кӯҳии падед

چو شد روز از دور کوهی پدید

Пар аз лолау сунбулу шнблид

پر از لاله و سنبل و شنبلید

Бар афрози он ки яке майл буд

بر افراز آن که یکی میل بود

зи рашкаши фалаки сар ба сари нил буд

ز رشکش فلک سر به سر نیل بود

зи сайли зкаҳ дршгФтӣ бимонад

ز سیل زکه درشگفتی بماند

Ҳмонгаҳи сӯии кӯҳ заврақ баранд

همانگه سوی کوه زورق براند

Гумон буд кон ҳаст оромгоҳ

گمان بود کان هست آرامگاه

Надонист ки бошад яке домгоҳ

ندانست که باشد یکی دامگاه

Чу омад бар он домгоҳи шигарф

چو آمد بر آن دامگاه شگرف

Ҳамеи гашти заврақ ба гирдоби жарф

همی گشت زورق به گرداب ژرف

Ҳмонгаҳ бидонаст фархундаи сом

همانگه بدانست فرخنده سام

Ки афтод аз гашти гардун ба дом

که افتاد از گشت گردون به دام

Чу худро бидон ки саросема дид

چو خود را بدان که سراسیمه دید

зи ғайрати ҳамеи лаб ба дандон гузид

ز غیرت همی لب به دندان گزید

Ҳамеи гашт заврақ бидон пои пул

همی گشت زورق بدان پای پل

Ҷаҳон буд бар соми фархундаи гул

جهان بود بر سام فرخنده گل

Се рӯз ва се шаби андари он ҷойгоҳ

سه روز و سه شب اندر آن جایگاه

Фурӯ монад он гирди заррини кулоҳ

فرو ماند آن گرد زرین کلاه

Ба рӯзи чаҳорум чу бФрўхти ҳўр

به روز چهارم چو بفروخت هور

Ду киштӣ падед омад аз роҳи давр

دو کشتی پدید آمد از راه دور

Дар он ҳар ду киштии басии марду зан

در آن هر دو کشتی بسی مرد و زن

Ба ҳар сӯи яке номдори анҷуман

به هر سو یکی نامدار انجمن

Расиданд бар гирди гирдоби дом

رسیدند بر گرد گرداب دام

Ба ногуҳ бидиданд фархундаи сом

به ناگه بدیدند فرخنده سام

Бигуфтанд бо гирд сом гузин

بگفتند با گرد سام گزین

Ки эй марди бечораи поки дайн

که ای مرد بیچاره پاک دین

Бигӯ то чисони аўФтодӣ ба дом

بگو تا چسان اوفتادی به دام

Казин пас наёбӣ ба гетии ту ком

کزین پس نیابی به گیتی تو کام

Ҷаҳонҷуи зи оғоз ва анҷом гуфт

جهانجو ز آغاز و انجام گفت

Ҳамаи мардум аз кор ӯ дар шигифт

همه مردم از کار او در شگفت

Ба посух бигуфтанд к-эии номвар

به پاسخ بگفتند کای نامور

Наёбӣ азин кӯҳи пояи гузар

نیابی ازین کوه‌پایه گذر

Дариғо ки монадӣ ба доми бало

دریغا که ماندی به دام بلا

Агар мурғ гардӣ наёбӣ раҳо

اگر مرغ گردی نیابی رها

Ҷаҳонро агарчӣ набошад шитоб

جهان را اگرچه نباشد شتاب

Валикин набинӣ ту дигари ҳаёт

ولیکن نبینی تو دیگر حیات

Бигуфтанд киштии ҳаме ронда анд

بگفتند کشتی همی رانده‌اند

Ҷаҳони офаринро бирав хонда анд

جهان آفرین را برو خوانده‌اند

Чу бечора шуд соми дасти ниёз

چو بیچاره شد سام دست نیاز

Баровард бар дарга бе ниёз

برآورد بر درگه بی‌نیاز

Ҳаме гуфт к-эии довари обу хок

همی گفت کای داور آب و خاک

Марои даври гардони зи доми ҳалок

مرا دور گردان ز دام هلاک

Бароранда чархи гардуни тўӣӣ

برآرنده چرخ گردون توئی

Падедовар родмардони тўӣӣ

پدید آور رادمردان توئی

Чунон кун ки ҷонро ба ҷонони даҳум

چنان کن که جان را به جانان دهم

Бубинами рухи ёр ва пас ҷони даҳум

ببینم رخ یار و پس جان دهم

Надидаст чашмами се даҳ рӯзи хоб

ندیدست چشمم سه ده روز خواب

зи ҳиҷри парӣ духт гашта кабоб

ز هجر پری‌دخت گشته کباب

Дарин бад ки бодии баромади шигарф

درین بد که بادی برآمد شگرف

Буруни баради заврақи зи гирдоби жарф

برون برد زورق ز گرداب ژرف

Қазоро яке корвон дигар

قضا را یکی کاروان دگر

Расиданд яксар дарон раҳгузар

رسیدند یکسر دران رهگذر

Чу дид он ҳамаи паҳлуи комёб

چو دید آن همه پهلو کامیاب

Равон кард заврақ ба дарёии об

روان کرد زورق به دریای آب

Бипурсед аз он мардуми корвон

بپرسید از آن مردم کاروان

Куҷо рафт хоҳии азин раҳи равон

کجا رفت خواهی ازین ره روان

Бигуфтанд сӯй хто ме рӯем

بگفتند سوی ختا می‌رویم

Абои ҳам з рӯй вафо ме рӯем

ابا هم ز روی وفا می‌رویم

Басӣ шод шуд паҳлавони андарин

بسی شاد شد پهلوان اندرین

Сано гуфт бар довар доду дайн

ثنا گفت بر داور داد و دین

Даромад ба киштии савдогарон

درآمد به کشتی سوداگران

Аз он шоди гаштанди перу ҷавон

از آن شاد گشتند پیر و جوان

Шаҳи корвон зу бипурсед ном

شه کاروان زو بپرسید نام

Ки баргӯ чаҳ номӣу ҷояти кадом

که برگو چه نامی و جایت کدام

Ҷаҳонҷӯии гуфтои зи прмоигон

جهانجوی گفتا ز پرمایگان

Маро ном шуд виси бозоргон

مرا نام شد ویس بازارگان

зи чини сӯй Эрон шудам тизпўӣ

ز چین سوی ایران شدم تیزپوی

Ба назд манӯчеҳр дияем ҷӯй

به نزد منوچهر دیهیم جوی

Азуи лаъл ва дару гуҳар бе шумор

ازو لعل و دُر و گُهر بی‌شمار

Шаҳи тоҷўрро намудем нисор

شه تاجور را نمودم نثار

Манӯчеҳри шаҳи зини басии шоди гашт

منوچهر شه زین بسی شاد گشت

Басони яке сарви озоди гашт

بسان یکی سرو آزاد گشت

Ҳамин асб ки бинии ту шоҳам бидод

همین اسب که بینی تو شاهم بداد

Шудам беҳад аз лутф ӯ низ шод

شدم بی‌حد از لطف او نیز شاد

Пас онгаҳ ба даргоҳи шоҳи ҷаҳон

پس آنگه به درگاه شاه جهان

Сӯии чини ниҳодами рухи худ равон

سوی چین نهادم رخ خود روان

Куҷо буд бо ман яке корвон

کجا بود با من یکی کاروان

Казон хираи гаштии бираҳи равон

کزان خیره گشتی بیره روان

з ногоҳ дуздон ба мо барзаданд

ز ناگاه دزدان به ما برزدند

Дар он корвон ҳар чаҳ бади бстднд

در آن کاروان هر چه بد بستدند

Бикуштанд бисёр аз он корвон

بکشتند بسیار از آن کاروان

Ба ҳар гӯшае ҷӯй хӯн шуд равон

به هر گوشه ای جوی خون شد روان

Ман аз бими бораи барангехтам

من از بیم باره برانگیختم

зи дуздон бебок бигурехтам

ز دزدان بی‌باک بگریختم

Чу рафтанди дуздон ба мأўои хеш

چو رفتند دزدان به مأوای خویش

Нишастам ба заврақи дил аз дарди риш

نشستم به زورق دل از درد ریش

Ба ногуҳи зи киштӣ бе раҳи равон

به ناگه ز کشتی بی‌ره روان

Бимонадам ба гирдоби баси нотавон

بماندم به گرداب بس ناتوان

з гетӣ буридам ба як раҳи умед

ز گیتی بریدم به یک ره امید

Ки ногуҳи яке корвонӣ расед

که ناگه یکی کاروانی رسید

Бар корвон ронад заврақ чу бод

بر کاروان راند زورق چو باد

Маро гуфт каз ҷон макун ҳеҷ ёд

مرا گفت کز جان مکن هیچ یاد

Ки монадӣ ба гирдоби жарфи андарун

که ماندی به گرداب ژرف اندرون

Ҳамоно дигар май нёӣии бурун

همانا دگر می‌نیائی برون

Чу рафтанди ногуҳи яке тундбод

چو رفتند ناگه یکی تندباد

Биёмад занда рҳоӣим дод

بیامد ز انده رهائیم داد

Ба тавфиқи додари парвардгор

به توفیق دادار پروردگار

Шудам фориғ аз гашти ин рӯзгор

شدم فارغ از گشت این روزگار

Басии шоди гаштанди азуи корвон

بسی شاد گشتند ازو کاروان

Кашиданд бар авҷи маи бодбон

کشیدند بر اوج مه بادبان

Яке ҳафтаи рафтанд бар рӯй об

یکی هفته رفتند بر روی آب

Ба ҳаштум чу бинмуд рухи офтоб

به هشتم چو بنمود رخ آفتاب

Баромади зи болои ғўи нохудо

برآمد ز بالا غو ناخدا

Бидон сон ки ҷон гардад аз тани ҷудо

بدان سان که جان گردد از تن جدا

Ҳаме гуфт раҳро ғалат карда ем

همی گفت ره را غلط کرده‌ایم

Бар зангёни сар бароварда ем

بر زنگیان سر برآورده‌ایم

Ба ҷой самандон раседем танг

به جای سمندان رسیدیم تنگ

Ки ёрад ки бо ӯ битобад ба ҷанг

که یارد که با او بتابد به جنگ

Шуниданд гуфтор ӯ корвон

شنیدند گفتار او کاروان

Бромди яке шеван аз ногаҳон

برامد یکی شیون از ناگهان

Ҷудо ҳар як аз бим ӯ хӯн гирист

جدا هر یک از بیم او خون گریست

зи баси нолаи шани кӯҳ ва ҳомӯн гирист

ز بس ناله‌شان کوه و هامون گریست

Хурӯшӣ баровард чун раъди сом

خروشی برآورد چون رعد سام

Ки бошед яксар ба орому ком

که باشید یکسر به آرام و کام

Ки ман бо самандон шавам разми ҷӯй

که من با سمندان شوم رزم‌جوی

з хунаш баронам сӯии баҳри ҷӯй

ز خونش برانم سوی بحر جوی

Бигуфтанд бо вай ки девона Эй

بگفتند با وی که دیوانه‌ای

зи роҳи хирад низ бегона Эй

ز راه خرد نیز بیگانه‌ای

Туро бо самандон куҷо ҳаст тоб

تو را با سمندان کجا هست تاب

Ки гўӣӣ буд ӯ наҳанги андари об

که گوئی بود او نهنگ اندر آب

зи ногуҳи самандон падедор шуд

ز ناگه سمندان پدیدار شد

Ҷаҳони паҳлавони сӯй пайкор шуд

جهان پهلوان سوی پیکار شد

Яке наъра Эй зад самандони занг

یکی نعره‌ای زد سمندان زنگ

Ки марди ҳушёр бо фару ҳонг

که مرد هشیار با فر و هنگ

Чигуна фитодӣ дарин сарзамин

چگونه فتادی درین سرزمین

Магари сайри гаштии зи пайкору кин

مگر سیر گشتی ز پیکار و کین

Ба посух бадв гуфт к-эии ҷангҷӯӣ

به پاسخ بدو گفت کای جنگجوی

Ҷаҳони офаринам чунин дод рӯй

جهان آفرینم چنین داد روی

Ки қлўодро аз ту гирам ба зӯр

که قلواد را از تو گیرم به زور

Танатро кунам туъмаи мору мӯр

تنت را کنم طعمه مار و مور

Бихандед азин гуфтугӯи бадсигол

بخندید ازین گفتگو بدسگال

Бадв гуфт фикр ту бошад маҳол

بدو گفت فکر تو باشد محال

Ҷаҳони паҳлавони баст бар кини миён

جهان‌پهلوان بست بر کین میان

Хурӯшед бар кин чу шери жён

خروشید بر کین چو شیر ژیان

Броўихт бо зангии бдгҳр

برآویخت با زنگی بدگهر

Паноҳед бар довари додгар

پناهید بر داور دادگر

Самандон буриш шуд ҳамон гуҳ ба ҷанг

سمندان برش شد همان‌گه به جنگ

Яке ар ?и пушти моҳӣ ба чанг

یکی ار? پشت ماهی به چنگ

Аз он хира шуд соми гардани фароз

از آن خیره شد سام گردن فراز

Броўихт бо ваии замонии дароз

برآویخت با وی زمانی دراز

Бидон сон бибастанд бар кини камар

بدان سان ببستند بر کین کمر

Ки тўФид аз бонгашони дашт ва дар

که توفید از بانگشان دشت و در

Самандон хурӯшед чун пели маст

سمندان خروشید چون پیل مست

Гарон ар ?и пушти моҳӣ ба даст

گران ار? پشت ماهی به دست

Биндохт бар тораки соми шер

بینداخت بر تارک سام شیر

Гирифташ сари дасти соми далер

گرفتش سر دست سام دلیر

Гарони ҳарбааш баради беруни зи чанг

گران حربه‌اش برد بیرون ز چنگ

Вази он пас басони дамандаи паланг

وز آن پس بسان دمنده پلنگ