Ҳамон лаҳза чун соми мишкӣни ниқоб
همان لحظه چون سام مشکین نقاب
Фурӯи рафтаи як лаҳзаи чашмаш ба хоб
فرو رفته یک لحظه چشمش به خواب
Хушо талъати дӯст дидан ба хоб
خوشا طلعت دوست دیدن به خواب
Вале кас набинад ба шаби офтоб
ولی کس نبیند به شب آفتاب
Хушо бо хаёли сари зулфи ёр
خوشا با خیال سر زلف یار
Расани бозии дил ба шабҳои тор
رسن بازی دل به شبهای تار
Хушо бо гули сунбул дил фурӯз
خوشا با گل سنبل دلفروز
Шаби тира дар хоби бурдан ба рӯз
شب تیره در خواب بردن به روز
Ба шаби чашм ошиқ набинад ба хоб
به شب چشم عاشق نبیند به خواب
Магари ҳасрати ёри шбгўни ниқоб
مگر حسرت یار شبگون نقاب
Чу шуд шергири оҳӯяши масти хоб
چو شد شیرگیر آهویش مست خواب
Даромад зи ҳушаш аз дасти хоб
درآمد ز هوشش از دست خواب
Чу гулзори ҷинати яке боғ дид
چو گلزار جنت یکی باغ دید
Карон то карони лолау шнблид
کران تا کران لاله و شنبلید
Яке бӯстон чун рухи длстон
یکی بوستان چون رخ دلستان
Ҳамаи бӯстони сар ба сари гулистон
همه بوستان سر به سر گلستان
Равон гашта дар пои озоди сарв
روان گشته در پای آزاد سرو
Парии чеҳрае чун хиромони тзрў
پریچهرهای چون خرامان تذرو
Ба ҷилваи даровардаи шамшод ро
به جلوه درآورده شمشاد را
Чмон карда мари сарви озод ро
چمان کرده مر سرو آزاد را
Қадаши сарв бар сарви симинаши моҳ
قدش سرو بر سرو سیمینش ماه
Рахши моҳу шабро бирав такяи гоҳ
رخش ماه و شب را برو تکیهگاه
Мааши машки пӯшу шабаши машки соӣ
مهش مشک پوش و شبش مشک سای
Ғамаши ҷони гзоӣу лабаш ҷон физой
غمش جانگزای و لبش جانفزای
Чу хуррами биҳиштии пар аз рангу буи
چو خرم بهشتی پر از رنگ و بوی
Самани буиу гул рӯйу занҷири мӯӣ
سمن بوی و گل روی و زنجیر موی
Хромндаҳ дар пои сарви баланд
خرامنده در پای سرو بلند
Хами андар хам оварда мишкӣни каманд
خم اندر خم آورده مشکین کمند
Равон гашта бо наргис май параст
روان گشته با نرگس میپرست
Чу гулдастау дастаи гул ба даст
چو گلدسته و دسته گل به دست
Парокандаи гесуӣу домани кашон
پراکنده گیسوی و دامنکشان
зи ънбршкни турраи ънбрФшон
ز عنبرشکن طره عنبرفشان
Парастор бо ӯ ду насрини изор
پرستار با او دو نسرین عذار
Яке бар ямин ва яке бар ясор
یکی بر یمین و یکی بر یسار
зи зари баста бар кӯҳи симини камар
ز زر بسته بر کوه سیمین کمر
Равон карда аз лаъли ширини шукр
روان کرده از لعل شیرین شکر
Ба бустони сарои ин саро дар заданд
به بستان سرا این سرا در زدند
Ҷаҳонро чу гесуӣ бар ҳам заданд
جهان را چو گیسوی بر هم زدند
Ки хезед кони ҳур айн ме расад
که خیزید کان حور عین میرسد
Парии духти фағфур чин ме расад
پری دخت فغفور چین میرسد
Чу бишунид номи парии духт , сом
چو بشنید نام پریدخت، سام
Ба гиря даромад яли неки ном
به گریه درآمد یل نیکنام
Чу сарвӣ ба хоки раҳаши дрФтод
چو سروی به خاک رهش درفتاد
Ҳамон гуҳи лаб дирафшон баргушод
همانگه لب درفشان برگشاد
Ки эй марҳами ришу ороми дил
که ای مرهم ریش و آرام دل
Диламро лаби лаъли ту коми дил
دلم را لب لعل تو کام دل
Шаби зулфат аз чин ба шоми аўФтод
شب زلفت از چین به شام اوفتاد
Шикоряши лоғар ба доми аўФтод
شکاریش لاغر به دام اوفتاد
Ман аз зобули афтода дар чин ба қайд
من از زابل افتاده در چین به قید
Ту дар чини зи зобули даровардаи сайд
تو در چین ز زابل درآورده صید
Зиҳӣ карда шоми ту дар чини каманд
زهی کرده شام تو در چین کمند
Ту дар чин ва оварда аз чини каманд
تو در چین و آورده از چین کمند
Миёни ту мўӣӣ ва аз мӯӣ кам
میان تو موئی و از موی کم
Ман аз ғам чу мўӣӣ ва аз мӯии хам
من از غم چو موئی و از موی خم
Чу ҳиндӯии зулфи ту дар оташам
چو هندوی زلف تو در آتشم
зи хуршед рӯй ту дар тобишам
ز خورشید روی تو در تابشم
зи нақши рахти нусхае дида ам
ز نقش رخت نسخهای دیدهام
Чаҳ нақшӣ ки мисли ту нашунида ам
چه نقشی که مثل تو نشنیدهام
Ту дар чину нақши туам дар хаёл
تو در چین و نقش توام در خیال
Чаҳ нақшӣ ки мисли ту бошад маҳол
چه نقشی که مثل تو باشد محال
Ман аз нақши рӯят дар андеша ам
من از نقش رویت در اندیشهام
Ки сӯрати парастӣ шуда пеша ам
که صورتپرستی شده پیشهام
Ту дар дилбарӣ ва ман аз дил , барӣ
تو در دلبری و من از دل، بری
Бигӯ то кӣ аз дилбарони дили барӣ
بگو تا کی از دلبران دلبری
Диламро чу зулфат қарорӣ мабод
دلم را چو زلفت قراری مباد
Марои ҷузи ғамат ғмгсорӣ мабод
مرا جز غمت غمگساری مباد
Ду оҳӯии чашмам ба сайд ту шуд
دو آهوی چشمم به صید تو شد
Чу оҳӯи гирифтори қайд ту шуд
چو آهو گرفتار قید تو شد
Дилам муддатӣ шуд ки дар дасти тест
دلم مدتی شد که در دست تست
Гирифтори он зулф чун шасти тест
گرفتار آن زلف چون شست تست
Нишон ту меҷӯям аз ҳар чаҳ ҳаст
نشان تو میجویم از هر چه هست
Ҳадиси ту май пурсам аз ҳар ки ҳаст
حدیث تو میپرسم از هر که هست
Чаҳ нақшии ту эй лаъибати озарӣ
چه نقشی تو ای لعبت آذری
Ки нақшӣ надидам бад-ӣни дилбарӣ
که نقشی ندیدم بدین دلبری
Зиҳии қоматати сарви озоди дил
زهی قامتت سرو آزاد دل
Чу додам туро дил бидиҳ дод дил
چو دادم ترا دل بده داد دل
Казин раҳгар азмот ёрӣ расад
کزین ره گر ازمات یاری رسد
Вазин раҳгузорат ғуборӣ расад
وزین رهگذارت غباری رسد
Махӯр ғам ки ин дард ва ғам бугзарад
مخور غم که این درد و غم بگذرد
Чунин магзар аз мо ки ҳам бугзарад
چنین مگذر از ما که هم بگذرد
Ба фарёди мо рас ки фарёди мо
به فریاد ما رس که فریاد ما
зи чарх барин бугзарад дод мо
ز چرخ برین بگذرد داد ما
Ғами кори мо хур ки ғмхўораҳ ем
غم کار ما خور که غمخوارهایم
Бикун чори ?и мо ки бечора ем
بکن چار? ما که بیچارهایم
Бути моҳи пайкари маи машки мӯӣ
بت ماهپیکر مه مشک موی
Гули ёсумани буии гулбарг рӯй
گل یاسمن بوی گلبرگ روی
Ҳамаи зулфи ънбршкни бршкст
همه زلف عنبرشکن برشکست
Ба танги шукри нархи шукри шикаст
به تنگ شکر نرخ شکر شکست
Сари дарҷи гўҳрФшони бргшўд
سر درج گوهرفشان برگشود
Пас онгаҳ ба посухи забони бргшўд
پس آنگه به پاسخ زبان برگشود
Ки эй фориғ аз меҳрбонӣу бас
که ای فارغ از مهربانی و بس
Чу сӯсани саросари забонӣу бас
چو سوسن سراسر زبانی و بس
Кунун аз парии духти нораии ту ёд
کنون از پری دخت ناری تو یاد
Ки сайди призоди гаштӣ чу бод
که صید پریزاد گشتی چو باد
Маро чун миёни аждаҳо ҳеҷ нест
مرا چون میان اژدها هیچ نیست
Кунун бо туам дар миён ҳеҷ нест
کنون با توام در میان هیچ نیست
Ба бозори мо дил куҷо шуд дуруст
به بازار ما دل کجا شد درست
Чаҳ арзад ки қалбасту баси нодуруст
چه ارزد که قلب است و بس نادرست
Ту бар тахти шоҳии даъвии ишқ
تو بر تخت شاهی دعوی عشق
Надониста рамзии зи даъвии ишқ
ندانسته رمزی ز دعوی عشق
Мақоми муҳаббати сар тахт нест
مقام محبت سر تخت نیست
Сарафкандагонро сар бахт нест
سرافکندگان را سر بخت نیست
Агар ошиқии тарк шоҳӣ бидиҳ
اگر عاشقی ترک شاهی بده
Ба хӯни дили худ гувоҳӣ бидиҳ
به خون دل خود گواهی بده
Дили дардмандат ки девонаи ист
دل دردمندت که دیوانهایست
Ба мастӣу ҷонбозии афсонаи ист
به مستی و جانبازی افسانهایست
Дарин зулфи мишкӣн чаҳ кораш буд
درین زلف مشکین چه کارش بود
Куҷои тоқати захми мораш буд
کجا طاقت زخم مارش بود
Ки гуфтаст рӯи ошиқии пеши гир
که گفتهست رو عاشقی پیش گیر
Бирав сари буна ё сари хеши гир
برو سر بنه یا سر خویش گیر
Ту низ эй дили танг аз тангноӣ
تو نیز ای دل تنگ از تنگنای
Буруни рӯ каз аинсон фарохаст ҷой
برون رو کز اینسان فراخست جای
Чу афтод оҳӯии сар дар каманд
چو افتاد آهوی سر در کمند
Дарин шаҳр то кӣ буд зери банд
درین شهر تا کی بود زیر بند
Бирав тарки ин меҳнати ободи гир
برو ترک این محنتآباد گیر
Лаби диҷлаи шаҳри Бағдоди гир
لب دجله شهر بغداد گیر
Чу Айюби дарбанд Кирмон мабош
چو ایوب دربند کرمان مباش
Чу ёқӯби дарбанд ҳурмон мабош
چو یعقوب دربند حرمان مباش
з ҳар гӯшаи дармони дардии талаб
ز هر گوشه درمان دردی طلب
з ҳар чашмае об хӯрдӣ талаб
ز هر چشمهای آب خوردی طلب
Бирав дасти азин худпарастӣ бидор
برو دست ازین خودپرستی بدار
зи дарёии ғам дар ба шодӣ барор
ز دریای غم دُر به شادی برآر
Чу гул дар ?бирти тўФ дебо мапуаш
چو گل در برت طوف دیبا مپوش
Чу ба мшкбў бошу пашминаи пӯш
چو به مشکبو باش و پشمینه پوش
Касоне ки дар нестӣ ху кунанд
کسانی که در نیستی خو کنند
Зҳстии тбро чу хоҷу кунанд
ز هستی تبرا چو خواجو کنند
Чу бинии дарин зулфи пари печу тоб
چو بینی درین زلف پر پیچ و تاب
Чаҳ бинии дарин ним наргис ба хоб
چه بینی درین نیم نرگس به خواب
Чу дар хобӣ аз ҳури Айнии маро
چو در خوابی از حور عینی مرا
Яқинам ки дар хоби бинии маро
یقینم که در خواب بینی مرا
Гар аз чашмаи чашмат об омадӣ
گر از چشمه چشمت آب آمدی
Кят дар чунин варта хоб омадӣ
کیت در چنین ورطه خواب آمدی
Ту дар оташӣ обат ояд ба чашм
تو در آتشی آبت آید به چشم
Зиҳии чашм агар хобат ояд ба чашм
زهی چشم اگر خوابت آید به چشم
Куҷои сом чун ин ба гӯш омадаш
کجا سام چون این به گوش آمدش
Дили хаста дар бар ба ҷӯш омадаш
دل خسته در بر به جوش آمدش
Баровард бонг ва даромад зи хоб
برآورد بانگ و درآمد ز خواب
зи чашмаши равони гашти сад чашмаи об
ز چشمش روان گشت صد چشمه آب
Бурун омад аз қасри гўҳрнгор
برون آمد از قصر گوهرنگار
Ғаривону гирён чу абри баҳор
غریوان و گریان چو ابر بهار
Барон бўр саркаш барафканад зин
بران بور سرکش برافکند زین
Равон шуд сӯии марзи турони замин
روان شد سوی مرز توران زمین
Барии гашт аз малику фармони диҳӣ
بری گشت از ملک و فرماندهی
Малул аз сари тахти шоҳаншаҳӣ
ملول از سر تخت شاهنشهی
На каси ҳамраҳаш ҷузи ғами ишқи ёр
نه کس همرهاش جز غم عشق یار
На каси ҳамдамаши ҷузи дили биқрор
نه کس همدمش جز دل بیقرار
Аннан дод барқи замини кӯб ро
عنان داد برق زمینکوب را
Қарин гашта дарди дили ошӯб ро
قرین گشته درد دل آشوب را
Бад-ӣн гӯна меронад бо дарду ғам
بدین گونه میراند با درد و غم
Пас онгаҳ ба сарҳад чин зад илм
پس آنگه به سرحد چین زد علم
Чу лаъли хур аз кон баровард сар
چو لعل خور از کان برآورد سر
зи зари басти кӯҳи кмркши камар
ز زر بست کوه کمرکش کمر
Шаҳи машриқ аз брз ки теғ зад
شه مشرق از برز که تیغ زد
Сари теғ бар ҷавшан меғ зад
سر تیغ بر جوشن میغ زد
зи хоўрзмини соми нирми нажод
ز خاورزمین سام نیرم نژاد
Ба сарҳад чин ронад тавсан чу бод
به سرحد چین راند توسن چو باد
зи ногуҳ ба манзилгаҳӣ дар расед
ز ناگه به منزلگهی در رسید
Ҳамаи марҳалаи пари гул ва сабз дид
همه مرحله پر گل و سبز دید
Дарави корвонии бад аз марду зан
درو کاروانی بد از مرد و زن
Шуда бар лаби оби гири анҷуман
شده بر لب آبگیر انجمن
Яке пери фархундаи солори бор
یکی پیر فرخنده سالار بار
Басии дидаи неку бади рӯзгор
بسی دیده نیک و بد روزگار
зи андозаи беруни варои симу зар
ز اندازه بیرون ورا سیم و زر
Ба пешаши ғуломони заррини камар
به پیشش غلامان زرینکمر
Нажодаши зи Эрону чинаши мақом
نژادش ز ایران و چینش مقام
Чу саъди фалаки перу саъдонаши ном
چو سعد فلک پیر و سعدانش نام
Чу мари сомро дид бар пои ҷуст
چو مر سام را دید بر پای جست
Рикобаш бабўсед ва бигирифт даст
رکابش ببوسید و بگرفت دست
Сано гуфт ва бинишасту пешаши нишонд
ثنا گفت و بنشست و پیشش نشاند
Бабўсед бар чашми хешаши нишонд
ببوسید بر چشم خویشش نشاند
Ки шод омадӣ эй ҷавон назд мо
که شاد آمدی ای جوان نزد ما
Шитобандаи зин сон бигӯ то куҷо
شتابنده زین سان بگو تا کجا
Бифармо ки фархундаи ном ту чист
بفرما که فرخنده نام تو چیست
Мақомати куҷоу нажодат з кист
مقامت کجا و نژادت ز کیست
Бадв сом гуфт эй ҷаҳони дидаи пер
بدو سام گفت ای جهاندیده پیر
Диламро ҳадисат чу ҷони дилпазир
دلم را حدیثت چو جان دلپذیر
Ғарибами зи зобули буруни омадам
غریبم ز زابل برون آمدم
Вале ғарқи дарёии хӯни омадам
ولی غرق دریای خون آمدم
Бидон эй ҷаҳони дидаи неки ном
بدان ای جهان دیده نیکنام
Ҷаҳонати ҳаводору бахтати ғулом
جهانت هوادار و بختت غلام
Марои виси висони ҳамеи дони ту ном
مرا ویس ویسان همی دان تو نام
Ба чинами ҳавои аўФтодаҳи тамом
به چینم هوا اوفتاده تمام
Манам пӯри висони бозоргон
منم پور ویسان بازارگان
Забун гашта дар дасти хўнхўоргон
زبون گشته در دست خونخوارگان
зи баҳри тиҷорати буруни омадам
ز بهر تجارت برون آمدم
Вале ғарқи дарёии хӯни омадам
ولی غرق دریای خون آمدم
Ки чун кӯси риҳлати бузади корвон
که چون کوس رحلت بزد کاروان
Рух оварад сӯии сафар дар замон
رخ آورد سوی سفر در زمان
Чиҳил зангии дузд бо теғу тир
چهل زنگی دزد با تیغ و تیر
Ба тани ҳамчуи қору бадани ҳамчуи қӣр
به تن همچو قار و بدن همچو قیر
зи дарёи илми сӯй саҳро заданд
ز دریا علم سوی صحرا زدند
зи мо мавҷи хӯн бар сурайё заданд
ز ما موج خون بر ثریا زدند
Ббрднд бо корвон ҳар чаҳ буд
ببردند با کاروان هر چه بود
Бгштнд дар корвон ҳар ки буд
بگشتند در کاروان هر که بود
Ман хастаро ин ткоўри саманд
من خسته را این تکاور سمند
Аз он врти ?и хӯни бад-ӣн ҷо фиканд
از آن ورط? خون بدین جا فکند
Ту ҳам бозгуи як ба як рози хеш
تو هم بازگو یک به یک راز خویش
Фрўхўони саранҷому оғози хеш
فروخوان سرانجام و آغاز خویش
Ки ӣнҷои зи баҳр ки доред ҷой
که اینجا ز بهر که دارید جای
Вази ӣнҷо ба сӯй ки доред рой
وز اینجا به سوی که دارید رای
Гиронмояи саъдони бозоргон
گرانمایه سعدان بازارگان
Бирав офарин кард ва гуфт эй ҷавон
برو آفرین کرد و گفت ای جوان
Манам мӯбади духти фағфури чин
منم موبد دخت فغفور چین
Валикини нажодами зи Эрони замин
ولیکن نژادم ز ایران زمین
Басии гирди олам бгрдидаҳ ам
بسی گرد عالم بگردیدهام
Баду неку шодӣу ғам дида ам
بد و نیک و شادی و غم دیدهام
зи рӯми омадами сари ниҳода ба чин
ز روم آمدم سر نهاده به چین
Чу оҳӯии мишкӣни фитода ба чин
چو آهوی مشکین فتاده به چین
Ту шод омадӣ эй ҷавони пеши мо
تو شاد آمدی ای جوان پیش ما
Ки рӯй ту шуд марҳами риши мо
که روی تو شد مرهم ریش ما
Чунин рӯй зебо ба олами крост
چنین روی زیبا به عالم کراست
Ба қадат наёяд сеӣ сарви рост
به قدت نیاید سهی سرو راست
Ҳар он кӯ нигаҳ кард бар рӯй ту
هر آن کو نگه کرد بر روی تو
Шуд ошуфта чун зулфи ҳиндӯии ту
شد آشفته چون زلف هندوی تو
Касеро шикеб аз ҷамол ту нест
کسی را شکیب از جمال تو نیست
Таманнои ҳиҷру фироқ ту нест
تمنای هجر و فراق تو نیست
Валикин дижӣ ҳаст дар раҳгузар
ولیکن دژی هست در رهگذر
зи рифъат ба гардуни баровардаи сар
ز رفعت به گردون برآورده سر
Мари он қалъаи ганҷинаи дижи ном ӯ
مر آن قلعه گنجینهدژ نام او
Фалаки камтарини пояи бом ӯ
فلک کمترین پایه بام او
Дарав жанд ҷодӯи гирифтаи қарор
درو ژند جادو گرفته قرار
Фурӯбаста бар мурғу моҳии гузор
فروبسته بر مرغ و ماهی گذار
Дигар зон ки бинад яке қофила
دگر زان که بیند یکی قافله
Кунад хубрӯёни зи мардуми яла
کند خوبرویان ز مردم یله
Касеро куҷо ҳаст рӯй накӯ
کسی را کجا هست روی نکو
Саломат наёрад шудани пеш ӯ
سلامت نیارد شدن پیش او
Кунунгар ту аз мо нагардӣ малул
کنون گر تو از ما نگردی ملول
Ба фарзандят дорам акнӯн қабул
به فرزندیت دارم اکنون قبول
Вале чун маро бо ту афтодаи меҳр
ولی چون مرا با تو افتاده مهر
Ҳазар кун азин ҷодӯии диўчҳр
حذر کن ازین جادوی دیوچهر
Куҷои сом чун роз худ ме наҳуфт
کجا سام چون راز خود مینهفت
Дуо кард ва дасташ бабўсед ва гуфт
دعا کرد و دستش ببوسید و گفت
Ту солорӣ ва ман камӣни бандаи ?ут
تو سالاری و من کمین بندهات
Ту фармони даҳ ва ман сарафкандаи ?ут
تو فرمانده و من سرافکندهات
Валикин наяндешам аз ҷодўӣӣ
ولیکن نیندیشم از جادوئی
Ба ҷодӯи намоями кафи Мӯсавӣ
به جادو نمایم کف موسوی
Чу ман баркашам теғи хнҷргзор
چو من برکشم تیغ خنجرگذار
зи ҷодӯ ва девон барорам дамор
ز جادو و دیوان برآرم دمار
Бигуфт ин ва бар кӯҳ пайкар нишаст
بگفت این و بر کوه پیکر نشست
Чу бар кӯҳаи шери нари пели маст
چو بر کوهه شیر نر پیل مست