Равон сом бархест гуфташ равост
روان سام برخاست گفتش رواست
Ки фармони фағфури моро ҳавост
که فرمان فغفور ما را هواست
Ба чарма даромад чу султони шарқ
به چرمه درآمد چو سلطان شرق
Ба айвони шаҳ рӯй биниҳод барқ
به ایوان شه روی بنهاد برق
Ки ногуҳи з ҳар сӯи баромади хурӯш
که ناگه ز هر سو برآمد خروش
зи хубони чин шаҳр омад ба ҷӯш
ز خوبان چین شهر آمد به جوش
з ҳар сӯи шитобони парии пайкарӣ
ز هر سو شتابان پری پیکری
з ҳар гӯшаи тобони қмрмнзрӣ
ز هر گوشه تابان قمرمنظری
Бурун омаданд аз ҳарами духтарон
برون آمدند از حرم دختران
Чу аз қуббаи зарнигори ахтарон
چو از قبه زرنگار اختران
Парии духти он моҳи хубони аҳд
پریدخت آن ماه خوبان عهد
Абри пушти пелони нари бастаи маҳд
ابر پشت پیلان نر بسته مهد
Равон гашта дар мавкибаши мҳрхон
روان گشته در موکبش مهرُخان
Чмон дар рикобаши шкрпосхон
چمان در رکابش شکرپاسخان
Каллаи дори таркони заррини камар
کلهدار ترکان زرینکمر
Камарбаста бар кӯҳи симини зи зар
کمربسته بر کوه سیمین ز زر
Қсби пӯши хубони ширини ҷавоб
قصب پوش خوبان شیرین جواب
Қсби баста бар гӯшаи моҳтоб
قصب بسته بر گوشه ماهتاب
Парокандаи зулфони хуршед рӯй
پراکنده زلفان خورشید روی
Ба чавгони шбгўни зи шаби бардаи гӯй
به چوگان شبگون ز شب بردهگوی
Хўотиннигорон гулчеҳри чеҳр
خواتین نگاران گلچهر چهر
Кашида ба ойини хури теғи меҳр
کشیده به آئین خور تیغ مهر
Яке ҳамчуи хури теғи заррин ба даст
یکی همچو خور تیغ زرین به دست
Барангехтаи асб чун пели маст
برانگیخته اسب چون پیل مست
Яке ҳамчуи гул дар кафш давр бош
یکی همچو گل در کفش دور باش
Задӣ наъра каз пеши раҳ давр бош
زدی نعره کز پیش ره دور باش
Яке бар камари баста заррин паранд
یکی بر کمر بسته زرین پرند
Яке бар хури афкандаи мишкӣни каманд
یکی بر خور افکنده مشکینکمند
Чу мар сом дид он парии чеҳр ро
چو مر سام دید آن پریچهر را
Бути олами орой бемеҳр ро
بت عالم آرای بیمهر را
Дилаш чун кабӯтар тпидн гирифт
دلش چون کبوتر طپیدن گرفت
зи мижгони сиришкаш чакидан гирифт
ز مژگان سرشکش چکیدن گرفت
зи савдои он афъии пуршикан
ز سودای آن افعی پرشکن
Бипечед чун мор бар хештан
بپیچید چون مار بر خویشتن
Нақибон бирав наъра бардоштанд
نقیبان برو نعره برداشتند
з ҳар сӯ бар он дида багумоштанд
ز هر سو بر آن دیده بگماشتند
Басои дўрбошш ки бар ҷон заданд
بسا دورباشش که بر جان زدند
Чу саргаштаи гӯйиш ба чавгон заданд
چو سرگشته گویش به چوگان زدند
Ки аз раҳи буруни шӯ киро ту нест
که از ره برون شو که را تو نیست
Марин арсаи гуҳи ҷойгоҳ ту нест
مرین عرصهگه جایگاه تو نیست
Ба нокоми мари сом чарма баранд
به ناکام مر سام چرمه براند
зи раҳи чармаи хеши як сӯи ҷаҳонад
ز ره چرمه خویش یک سو جهاند
На ҳушӣ ки танро бидорад ба пой
نه هوشی که تن را بدارد به پای
На ақлӣ ки ҳушаш бимонад ба ҷой
نه عقلی که هوشش بماند به جای
На рўӣӣ ки аз вай гузинад канор
نه روئی که از وی گزیند کنار
На роӣӣ ки беравиш гирад қарор
نه رائی که بی روش گیرد قرار
Равон сом гуфташ ки ширини аҳд
روان سام گفتش که شیرین عهد
Куҷо мебарандаш зи кошонаи маҳд
کجا میبرندش ز کاشانه مهد
Бигуфто парии духти фағфури чин
بگفتا پریدخت فغفور چین
Яке боғ дорад чу хулди барин
یکی باغ دارد چو خلد برین
Мрони боғро тӯбои ободи ном
مرآن باغ را طوبی آباد نام
Дарави сохтаи кохӣ аз сими хом
درو ساخته کاخی از سیم خام
Шудаи обу хоки ваии оби ҳаёт
شده آب و خاک وی آب حیات
Дарахтонаш оварда шӯр аз набот
درختانش آورده شور از نبات
Чу ояд баҳорони ардии биҳишт
چو آید بهاران اردیبهشت
Лаб кишт гардад чу боғи биҳишт
لب کشت گردد چو باغ بهشت
Ба ҳар сол чун гашти фасли баҳор
به هر سال چون گشت فصل بهار
Даройанд мурғон хуш хон ҳазор
درآیند مرغان خوشخوان هزار
Парии духти тӯбои хиром аз ҳарам
پریدخت طوبی خرام از حرم
БроФрозд аз боми кохаши илм
برافرازد از بام کاخش علم
Ду ҳафта дар онҷо буд бе диранг
دو هفته در آنجا بود بیدرنگ
Кашад бодаи як ҳафта бо ноӣу чанг
کشد باده یک هفته با نای و چنگ
Ғизолон ғазал хон дар он дашту роғ
غزالان غزلخوان در آن دشت و راغ
Сароёни сароёни тзрўони боғ
سرایان سرایان تذروان باغ
Гуҳӣ дар ҳавоӣ раёҳин паранд
گهی در هوای ریاحین پرند
Гуҳӣ аз самани барги насрини чннд
گهی از سمن برگ نسرین چنند
Гуҳии чанг бар соз булбул зананд
گهی چنگ بر ساز بلبل زنند
Гуҳии чанг дар шох сунбул зананд
گهی چنگ در شاخ سنبل زنند
Гуҳӣ бар лаб равад соғари кашанд
گهی بر لب رود ساغر کشند
Гуҳӣ равад созанд ва май дркшнд
گهی رود سازند و می درکشند
Ба хилвати гуҳии майли саҳбои кашанд
به خلوتگهی میل صهبا کشند
Ба нузҳати гуҳии гашт саҳро кунанд
به نزهتگهی گشت صحرا کنند
Ду ҳафтаи худу моҳи рӯйони даҳр
دو هفته خود و ماهرویان دهر
Пас аз ҳафта Эй бозгардад ба шаҳр
پس از هفتهای بازگردد به شهر
Саман бар батон дар рикобаш чу моҳ
سمن بر بتان در رکابش چو ماه
Рухи оранд дар дам ба ороми гоҳ
رخ آرند در دم به آرامگاه
Кунун рӯз айшасту фасли баҳор
کنون روز عیشست و فصل بهار
Гуҳи хилвату бодаи хуши гўор
گه خلوت و باده خوشگوار
Равон шуд зи чашми ҷаҳони ҷӯии хӯн
روان شد ز چشم جهان جوی خون
Ки меомад аз кор ӯ буии хӯн
که میآمد از کار او بوی خون
Бароварда сӯзанда оҳӣ ба дард
برآورده سوزنده آهی به درد
Бинолед пинҳон ва пайдо накард
بنالید پنهان و پیدا نکرد
зи сарчашмаи дидагон хӯн баранд
ز سرچشمه دیدگان خون براند
Пас онгаҳ равони асб гулгун баранд
پس آنگه روان اسب گلگون براند
Аз он сӯ равон шуд ҷаҳони паҳлавон
از آن سو روان شد جهانپهلوان
Ба айвони фағфур чин шуд равон
به ایوان فغفور چین شد روان
Киёнии бисоти шаҳӣ бӯса дод
کیانی بساط شهی بوسه داد
Чу ашкаши равон бар замини аўФтод
چو اشکش روان بر زمین اوفتاد
Малик офарин кардаш ва хонд пеш
ملک آفرین کردش و خواند پیش
Ақиқӣ мяш дод ва бинишонад пеш
عقیقی میش داد و بنشاند پیش
Ки ин бода бар қавл мутриб бануш
که این باده بر قول مطرب بنوش
Замонӣ ба пардаи сарои дори гӯш
زمانی به پرده سرا دار گوش
Ки даҳ рӯзи рӯи сӯии сайди оварем
که ده روز رو سوی صید آوریم
Басои коҳўонро ба қайди оварем
بسا کآهوان را به قید آوریم
Ҳам имрӯзи азм тамошо кунем
هم امروز عزم تماشا کنیم
Ба неки ахтари оҳанг саҳро кунем
به نیک اختر آهنگ صحرا کنیم
з симин барон ҷом ме хостанд
ز سیمینبران جام میخواستند
Қадаҳ нӯш карданду бархестанд
قدح نوش کردند و برخاستند
Касе кӯ шавад сайди широФкнӣ
کسی کو شود صید شیرافکنی
Гирифтори оҳӯии широФкнӣ
گرفتار آهوی شیرافکنی
Ба саҳрои хиромад ба оҳанги сайд
به صحرا خرامد به آهنگ صید
Чу оҳӯии ваҳшии дроФтд ба қайд
چو آهوی وحشی درافتد به قید
Барояд камони абрўӣӣ аз ҳарам
برآید کمان ابروئی از حرم
Занад бар дили нозукаши тири ғам
زند بر دل نازکش تیر غم
Кунад азми нахҷӣр чу пели маст
کند عزم نخجیر چو پیل مست
Шавад куштаи оҳӯии шери маст
شود کشته آهوی شیر مست
Чаҳ пурвои сайдаш буд ё шикор
چه پروای صیدش بود یا شکار
Чу савдои ишқаш буд ё баҳор
چو سودای عشقش بود یا بهار
Вале ҳар ки бар тахти заррин буд
ولی هر که بر تخت زرین بود
Чаҳ огаҳи зи дарвеши мискин буд
چه آگه ز درویش مسکین بود
Ҷавонӣ ки набӯд ба ранҷии асир
جوانی که نبود به رنجی اسیر
Чаҳ андеша дорад зи тимори пер
چه اندیشه دارد ز تیمار پیر
Ба фоли ҳумоюни шаҳи комёб
به فال همایون شه کامیاب
Бурун омад аз кохи андари шитоб
برون آمد از کاخ اندر شتاب
Хурӯши табираи баромад ба моҳ
خروش تبیره برآمد به ماه
Ҷаҳон шуд зи гирди саворони сиёҳ
جهان شد ز گرد سواران سیاه
Баромади ғўи кӯсу овоз ноӣ
برآمد غو کوس و آواز نای
Дарафтоди грўдни саркаши зи пой
درافتاد گرودن سرکش ز پای
Илм баркашиданд гардани кашон
علم برکشیدند گردنکشان
Дарахшнда шуд ханҷари саракашон
درخشنده شد خنجر سرکشان
Ту гуфтӣ зи баси теғҳоу дирафш
تو گفتی ز بس تیغها و درفش
Бапушед гардуни ҳарири бунафш
بپوشید گردون حریر بنفش
Маликро ба саҳро кашиданд рахт
ملک را به صحرا کشیدند رخت
Ниҳоданд бар кӯҳаи пели тахт
نهادند بر کوهه پیل تخت
Шаҳи чину хлх ба ойини ҷам
شه چین و خلخ به آئین جم
зи харгаҳ ба нхҷиргаҳ зад илм
ز خرگه به نخجیرگه زد علم
Равон дар рикобаши шаҳи бохтар
روان در رکابش شه باختر
Ҷнибти кашон ҳар тарафи даргузар
جنیبتکشان هر طرف درگذر
Дигар соми нирм бар асби сиёҳ
دگر سام نیرم بر اسب سیاه
Равон гашта бар тарафи нахҷӣргоҳ
روان گشته بر طرف نخجیرگاه
Ба гардуни баромади ғўи табли боз
به گردون برآمد غو طبل باز
Ба ҳомӯн рух оварда сайд аз фароз
به هامون رخ آورده صید از فراز
Гирифтаи ҳавои мурғи нахҷӣргир
گرفته هوا مرغ نخجیرگیر
Гушӯдаи камӣни соми яли шергир
گشوده کمین سام یل شیرگیر
Паланги афканони ханҷари афрохта
پلنگافکنان خنجر افراخته
Ҷаҳон аз ҳужаброн бипардохта
جهان از هژبران بپرداخته
Уқобони з ҳар сӯи шитобон шуда
عقابان ز هر سو شتابان شده
Тзрўони шикори уқобон шуда
تذروان شکار عقابان شده
зи хӯни гавазнони ҳамаи кӯҳи лаъл
ز خون گوزنان همه کوه لعل
зи сами самандони ҳамаи дашти наъл
ز سم سمندان همه دشت نعل
Ҳужаброни асири далерон шуда
هژبران اسیر دلیران شده
Палангони гирифтори шерон шуда
پلنگان گرفتار شیران شده
Сргўр дар чанбари саракашон
سرگور در چنبر سرکشان
Дили бабри пурхӯни зи гардани кашон
دل ببر پرخون ز گردنکشان
Сияҳи гӯш бар оҳӯон гашта чир
سیه گوش بر آهوان گشته چیر
Шудаи оби шамшер дар ҳалқи шер
شده آب شمشیر در حلق شیر
Вале сом бе оҳӯии чашми ёр
ولی سام بی آهوی چشم یار
Наме буд бо оҳӯонаши қарор
نمیبود با آهوانش قرار
зи савдои он наргиси шергир
ز سودای آن نرگس شیرگیر
Наме будаш аз ширгирии гзир
نمیبودش از شیرگیری گزیر
зи ташвиши он тоб дода каманд
ز تشویش آن تاب داده کمند
зи дасташ ба саҳрои фитодаи каманд
ز دستش به صحرا فتاده کمند
Саворон чу фориғ шуданд аз шикор
سواران چو فارغ شدند از شکار
Илм баркашиданд бар марғзор
علم برکشیدند بر مرغزار
Биоварад ҳар кас бар шоҳи сайд
بیاورد هر کس بر شاه صید
Вале соми бади пеши дилдори қайд
ولی سام بد پیش دلدار قید
Чу омад ба наздики фағфури шоҳ
چو آمد به نزدیک فغفور شاه
Хромндаҳ бар пушти асби сиёҳ
خرامنده بر پشت اسب سیاه
Ба якбор чун оҳӯии пои банд
به یکبار چون آهوی پایبند
Бпичидаҳи худро з по барфаканд
بپیچیده خود را ز پا برفکند
Чу бсмл шудаи сайд бар рӯй хок
چو بسمل شده صید بر روی خاک
Бғлтид гуё дили дарднок
بغلطید گویا دل دردناک
Ки шоҳо ба ҷонат ки мардуми зи дард
که شاها به جانت که مردم ز درد
Ба нхҷиргаҳи ҷони супурдами зи дард
به نخجیرگه جان سپردم ز درد
Чаҳ созам ки бас бе амонами зи ранҷ
چه سازم که بس بیامانم ز رنج
БиФтоди тиру камонами зи панҷ
بیفتاد تیر و کمانم ز پنج
Бипурсед шаҳ каз чаҳ дории ?илам
بپرسید شه کز چه داری الم
Заминро бабўсед ва гуфт аз шикам
زمین را ببوسید و گفت از شکم
зи сӯзи дилами олимии хӯн шуда
ز سوز دلم عالمی خون شده
Вазин ранҷи ҳолами дигаргун шуда
وزین رنج حالم دگرگون شده
Надонист фағфури дардаш з чист
ندانست فغفور دردش ز چیست
Дами оташини оҳи сардаш з чист
دم آتشین آه سردش ز چیست
Чаҳ донад касе кӯи з дил ғофиласт
چه داند کسی کو ز دل غافلست
Ки бемории бедилон аз диласт
که بیماری بیدلان از دلست
Бифармуд комшби дарин ҷой бош
بفرمود کامشب درین جای باش
Дарин марғзори дил орой бош
درین مرغزار دل آرای باش
Вале чун сифедаи براردи нафас
ولی چون سفیده برآرد نفس
Ба ҷунбиши дрорнди мурғони ҷарас
به جنبش درآرند مرغان جرس
Барангези чарма ки бо мо рисӣ
برانگیز چرمه که با ما رسی
зи тахти срӣ бар сурайёи рисӣ
ز تخت ثری بر ثریا رسی
Пас онгоҳи байрақ барафрохтанад
پس آنگاه بیرق برافراختند
Ба нхҷиргоҳӣ дигар тохтанд
به نخجیرگاهی دگر تاختند
Шабу рӯзи манзил ба манзил чу моҳ
شب و روز منزل به منزل چو ماه
ШкороФкнон мебуриданд роҳ
شکارافکنان میبریدند راه
Чун зон ҷойгаҳ рахт бардоштанд
چون زان جایگه رخت برداشتند
Вале сомро хастаи бгзоштнд
ولی سام را خسته بگذاشتند
Чу пинҳон шуд аз дидаи яли ғубор
چو پنهان شد از دیده یل غبار
Шикам ба шудаш сом дар ишқи ёр
شکم به شدش سام در عشق یار
Расад ҳар ки оҳанги ишқаш ба шамъ
رسد هر که آهنگ عشقش به شمع
Чу парвонаи худро бисӯзад ба шамъ
چو پروانه خود را بسوزد به شمع
Чу булбул ҳар он кӯ ки дорад ҳаво
چو بلبل هر آن کو که دارد هوا
з ушшоқ дорад ҳазорон наво
ز عشاق دارد هزاران نوا
Равони сом чун барқ аз ҷо биҷуст
روان سام چون برق از جا بجست
Ба ки пайкари хора сам барнишаст
به که پیکر خاره سم برنشست