Вале нағмаи сози гулистони роз

ولی نغمه‌ساز گلستان راز

Навои зин нишон кард дар пардаи соз

نوا زین نشان کرد در پرده ساز

Ки чун соми фаррухи паии номвар

که چون سام فرخ‌پی نامور

зи ховар ба чин шуд ниҳони раҳи сипар

ز خاور به چین شد نهان ره‌سپر

Ки чун субҳи номи оварони сипоҳ

که چون صبح نام آوران سپاه

Надиданд шаҳро бар афрози гоҳ

ندیدند شه را بر افراز گاه

Бгштнд бисёр дар кӯҳу дашт

بگشتند بسیار در کوه و دشت

Нишону паии шоҳ пайдо нагашт

نشان و پی شاه پیدا نگشت

Бгштнди қлўоду қлўши басӣ

بگشتند قلواد و قلوش بسی

намегуфт роз наоне касе

نمی‌گفت راز نهانی کسی

Чу аз раҳи расиданди зии боргоҳ

چو از ره رسیدند زی بارگاه

Гиронмояи қлўши баромад ба гоҳ

گرانمایه قلوش برآمد به گاه

Аз он расми шоҳаншаҳӣ тоза шуд

از آن رسم شاهنشهی تازه شد

Ҳамаи кишвар аз вай пуровоза шуд

همه کشور از وی پرآوازه شد

Чу диданди кирдор ӯро сарон

چو دیدند کردار او را سران

Сголш гирифтанд андари ниҳон

سگالش گرفتند اندر نهان

Ки чун шоҳи мо дар ҷаҳон рух наҳуфт

که چون شاه ما در جهان رخ نهفت

Ба шоҳӣ дигар кас чаро гашти ҷуфт

به شاهی دگر کس چرا گشت جفت

Бандеми азин ҳар ду танро ба банд

بندیم ازین هر دو تن را به بند

Ки шоҳӣ азишон наёяд писанд

که شاهی ازیشان نیاید پسند

Дигар раҳи ҳамаи рӯ ба саҳро кунем

دگر ره همه رو به صحرا کنیم

Ки шоҳии зи нав низ пайдо кунем

که شاهی ز نو نیز پیدا کنیم

Шунид ин сухани шамсаи ховарӣ

شنید این سخن شمسه خاوری

Бигуфто нзибди чунин доварӣ

بگفتا نزیبد چنین داوری

Бакӯшед дар хӯни ин ҳар ду тан

بکوشید در خون این هر دو تن

Бипечед зишони сари анҷуман

بپیچید زیشان سر انجمن

НпзрФт кас гуфта шамсаи ҳеҷ

نپذرفت کس گفته شمسه هیچ

Ҳаме разм карданд ҳар як бсич

همی رزم کردند هر یک بسیچ

Сар аз баҳри кӣна барафрохтанад

سر از بهر کینه برافراختند

Зираи зери ҷома ниҳон сохтанд

زره زیر جامه نهان ساختند

Чу навмед шуд шамсаи ховарӣ

چو نومید شد شمسه خاوری

Бипечед бар худ аз он доварӣ

بپیچید بر خود از آن داوری

Фиристод кас назд ҳар ду тан

فرستاد کس نزد هر دو تن

Ки эй сарварони сари анҷуман

که ای سروران سر انجمن

Ки гардони зи кини сар гарон карда анд

که گردان ز کین سر گران کرده‌اند

Зираи зери ҷома ниҳон карда анд

زره زیر جامه نهان کرده‌اند

Шуморо бурун рафт бояд зи шаҳр

شما را برون رفت باید ز شهر

Вагарнаи з андӯҳ ёбед баҳр

وگرنه ز اندوه یابید بهر

Чу қлўоду қлўш хабар ёфтанд

چو قلواد و قلوش خبر یافتند

Ҳамон гуҳи сӯй чора бишитофтанд

همان‌گه سوی چاره بشتافتند

Наҳуфтанд танро ба сози набард

نهفتند تن را به ساز نبرد

Нишастанд бар бораи тези гирд

نشستند بر باره تیز گرد

Сарон дар расиданд аз баҳри ҷанг

سران در رسیدند از بهر جنگ

Бидон саракашон шуд ҷаҳони тору танг

بدان سرکشان شد جهان تار و تنگ

Басӣ тан бикуштанд аз он ҷангён

بسی تن بکشتند از آن جنگیان

Дар охир гирифтанд он ҳардуон

در آخر گرفتند آن هردوان

Сголш гирифтанд он худписанд

سگالش گرفتند آن خودپسند

Бибастанд он ҳар ду танро ба банд

ببستند آن هر دو تن را به بند

Аз он пас ба шамса камӣн сохтанд

از آن پس به شمسه کمین ساختند

Ба бандаши з ногуҳ дарандохтанд

به بندش ز ناگه درانداختند

Аз он пас киу ма бурун шуд зи шаҳр

از آن پس که و مه برون شد ز شهر

Ки гирданд аз шоҳи нави неки баҳр

که گردند از شاه نو نیک‌بهر

Супурданд раҳ чун сарони сипоҳ

سپردند ره چون سران سپاه

Намӯдор шуд диўзодаҳи зи роҳ

نمودار شد دیوزاده ز راه

Шунидам ки дар дашти овардгоҳ

شنیدم که در دشت آوردگاه

Ки шуд давр аз паҳлавони сипоҳ

که شد دور از پهلوان سپاه

Фаровони бгшт ӯ з ҳар сӯи шитофт

فراوان بگشت او ز هر سو شتافت

зи соми диловар нишоне наёфт

ز سام دلاور نشانی نیافت

Саранҷом аз кораш огоҳ шуд

سرانجام از کارش آگاه شد

зи нхҷиргаҳи зӣ шаҳаншоҳ шуд

ز نخجیرگه زی شهنشاه شد

Ҳамаи ҳол ӯ бо шаҳаншоҳ гуфт

همه حال او با شهنشاه گفت

Шаҳаншоҳ аз гуфт ӯ дар шигифт

شهنشاه از گفت او در شگفت

Ки башитоб аз ҳолаш огоҳ бош

که بشتاب از حالش آگاه باش

Ба қлўоду қлўш нкўхўоаҳ бош

به قلواد و قلوش نکوخواه باش

Паёмии зи ман бар ба соми далер

پیامی ز من بر به سام دلیر

Ки эй гирди широФкни шергир

که ای گرد شیرافکن شیرگیر

Ду чашмами пробсту ҷони мустаманд

دو چشمم پرآبست و جان مستمند

Ба ёди ту эй паҳлавони баланд

به یاد تو ای پهلوان بلند

Дамӣ шодмонӣ набинам зи ғам

دمی شادمانی نبینم ز غم

Аз он рӯ ки кардӣ диламро нижанд

از آن رو که کردی دلم را نژند

Бирафтӣу ҷонами з ҳиҷрат бсухт

برفتی و جانم ز هجرت بسوخت

Чу оташи ҳама сина ам барфурӯхт

چو آتش همه سینه‌ام برفروخت

Ба ҳангоми базму тамошои боғ

به هنگام بزم و تماشای باغ

Ба нахҷӣргоҳ ва ба ҳомӯну роғ

به نخجیرگاه و به هامون و راغ

зи меҳри ту лофам ба назд кион

ز مهر تو لافم به نزد کهان

зи васф ту гӯям ба назд маон

ز وصف تو گویم به نزد مهان

Ту дар ишқи бозӣ ва ман дили фигор

تو در عشق‌بازی و من دل‌فگار

Ту дар дили навозӣ ва ман бе қарор

تو در دل‌نوازی و من بی‌قرار

Намонда марои тоқати даврят

نمانده مرا طاقت دوریت

Дигар нестам тоби мҳҷурият

دگر نیستم تاب محجوریت

Равони сӯии Эрони дрои ҳамчуи бод

روان سوی ایران درآ همچو باد

Ки бо ҳам нишинем дар базми шод

که با هم نشینیم در بزم شاد

Ки гетӣ ҳамеша намонад ба кас

که گیتی همیشه نماند به کس

Ҳамон ба ки шодии нмоӣиму бас

همان به که شادی نمائیم و بس

Шаҳи тоҷўри оФридўни гирд

شه تاجور آفریدون گرد

Маро бо ту аз рӯй ёрии супурд

مرا با تو از روی یاری سپرد

Ки бошӣ ба ҳар анҷумани ёри ман

که باشی به هر انجمن یار من

Нҷўӣии сари мўӣии озори ман

نجوئی سر موئی آزار من

Супурдии раҳи чину Мочӣну чин

سپردی ره چین و ماچین و چین

Буруни гаштӣ аз роҳи ойину дайн

برون گشتی از راه آئین و دین

Ба нақшии дил хеш додӣ зи даст

به نقشی دل خویش دادی ز دست

Ба қайд Ғаззолӣ шудӣ пои баст

به قید غزالی شدی پای بست

Фаромӯш кардӣ ҳамаи кори ман

فراموش کردی همه کار من

Биҷустӣ бад-ӣни гӯнаи озори ман

بجستی بدین گونه آزار من

Умедам ба яздони парвардгор

امیدم به یزدان پروردگار

Ки рӯй ту байнам дигар ошкор

که روی تو بینم دگر آشکار

Шавам тозау хуррами андари ҷаҳон

شوم تازه و خرم اندر جهان

Сарафрози гирдами миёни маон

سرافراز گردم میان مهان

Чу гуфтори шоҳ андар омад ба бен

چو گفتار شاه اندر آمد به بن

Дил диўзодаҳ бишуд зини сухан

دل دیوزاده بشد زین سخن

Бипечед сар дар замон раҳ бурид

بپیچید سر در زمان ره برید

Чунин то ба наздик дарё расед

چنین تا به نزدیک دریا رسید

Тан зангён дид афтодаи хор

تن زنگیان دید افتاده خوار

Сухан кард аз божбони хостор

سخن کرد از باژبان خواستار

зи барбари нишон диловар гирифт

ز بربر نشان دلاور گرفت

Ба киштӣ нишасту раҳ андар гирифт

به کشتی نشست و ره اندر گرفت

Шаҳи барбараш аз нишон то нишон

شه بربرش از نشان تا نشان

Ки шуд сӯии чини он сари саракашон

که شد سوی چین آن سر سرکشان

зи барбари шитобон ба ховар расед

ز بربر شتابان به خاور رسید

Назар кард ва ин лашкар гшн дид

نظر کرد و این لشکر گشن دید

Саронро ҳаме буд аз ваии шигифт

سران را همی بود از وی شگفت

Азу ҳар касе лаб ба дандон гирифт

ازو هر کسی لب به دندان گرفت

Ки ин девро чун шҳншаҳ кунем

که این دیو را چون شهنشه کنیم

Чигуна зи шоҳяш огаҳ кунем

چگونه ز شاهیش آگه کنیم

Ки ӯро нишонем бар рӯй тахт

که او را نشانیم بر روی تخت

Ба баҳри фанои андари ореми рахт

به بحر فنا اندر آریم رخت

зи раҳи диўзодаҳи баромад чу бод

ز ره دیوزاده برآمد چو باد

Нишони ҷуст аз соми фаррухи нажод

نشان جست از سام فرخ‌نژاد

Кас ӯро намедод зини ду ҷавоб

کس او را نمی‌داد زین دو جواب

Дилаш кард бар разм кардани шитоб

دلش کرد بر رزم کردن شتاب

Баровард чӯб ва даромад ба чанг

برآورد چوب و درآمد به چنگ

Барони номдорон ҷаҳон кард танг

برآن نامداران جهان کرد تنگ

Яке корзорӣ намӯд он далер

یکی کارزاری نمود آن دلیر

Ки шуд рӯй хуршеду маи ҳамчуи қӣр

که شد روی خورشید و مه همچو قیر

Фиғонаши баромад ба чархи баланд

فغانش برآمد به چرخ بلند

Ду сад тани зи мардон ховар фиканд

دو صد تن ز مردان خاور فکند

Далерони зи пешаш гурезон шуданд

دلیران ز پیشش گریزان شدند

Чу вақти хазони барг резон шуданд

چو وقت خزان برگ‌ریزان شدند

Баромади ҳаёҳӯии мардони ҷанг

برآمد هیاهوی مردان جنگ

з ҳар сӯи шитобон аз он тизчнг

ز هر سو شتابان از آن تیزچنگ

Пушаймон шуданд андари он кори хеш

پشیمان شدند اندر آن کار خویش

Аз он гӯнаи кирдору афъоли хеш

از آن گونه کردار و افعال خویش

Бигуфтанд ин меҳнату дарду ғам

بگفتند این محنت و درد و غم

Аз он ҳар ду тан шуд абои мо ситам

از آن هر دو تن شد ابا ما ستم

Ба банд гаронишон фурӯбаста ем

به بند گرانشان فروبسته‌ایم

Ки акнӯн чу эшон ҷигар хаста ем

که اکنون چو ایشان جگر خسته‌ایم

Дигарбораи он диўзодаҳ ба ҷанг

دگرباره آن دیوزاده به جنگ

Хурӯшед шуд ҳамчуи ғурони паланг

خروشید شد همچو غران پلنگ

Ҳаме гуфтгар зонка гардид ром

همی گفت گر زانکه گردید رام

Диҳедам нишони сарафрози сом

دهیدم نشان سرافراز سام

Биҷӯем набард ва шавам раҳи сипар

بجویم نبرد و شوم ره‌سپر

Аз эдар ба наздики он номвар

از ایدر به نزدیک آن نامور

Вагар зонка доред розаши ниҳон

وگر زانکه دارید رازش نهان

Срорми ҳам акнӯн шуморо замон

سرآرم هم‌اکنون شما را زمان

Чу гуфтор ӯ саракашон ёфтанд

چو گفتار او سرکشان یافتند

Пас посухаш ҷумла бишитофтанд

پس پاسخش جمله بشتافتند

Бигуфтанд бо вай ки эй хўишком

بگفتند با وی که ای خویشکام

Набошад бар мо нишонеи зи сом

نباشد بر ما نشانی ز سام

Вале шуд бар шоҳи мо нӯш , заҳр

ولی شد بر شاه ما نوش، زهر

Ба раҳ рӯ ниҳодем яксар зи шаҳр

به ره رو نهادیم یکسر ز شهر

Магари шоҳӣ аз нави падеди оварем

مگر شاهی از نو پدید آوریم

Бар қуфли бастаи калиди оварем

بر قفل بسته کلید آوریم

Ду мард омад аз роҳи Эрони фароз

دو مرد آمد از راه ایران فراز

Яке шуд зи шоҳаншаҳии сарфароз

یکی شد ز شاهنشهی سرفراز

Дигар шуд яке поки дастур ӯ

دگر شد یکی پاک دستور او

Ҳамоно дарахшндаи бади нур ӯ

همانا درخشنده بد نور او

Яке рӯз шаҳ рафт сӯии шикор

یکی روز شه رفت سوی شکار

Саворӣ ҳамоно бадаши хостор

سواری همانا بدش خواستار

Бирав боз хӯрд ва даромад ба шаҳр

برو باز خورد و درآمد به شهر

Шҳншаҳи з шодӣ намедошт баҳр

شهنشه ز شادی نمی‌داشت بهر

Шабии рух ниҳон кард ва шуд нопадид

شبی رخ نهان کرد و شد ناپدید

Аз он гашти рухсори мо шнлбид

از آن گشت رخسار ما شنلبید

Аз он ҳар ду танро яке корҷўӣ

از آن هر دو تن را یکی کارجوی

Ҳамоно бипечед аз шоҳ рӯй

همانا بپیچید از شاه روی

Бад-ӣни сон ба ногуҳ камӣн сохтем

بدین سان به ناگه کمین ساختیم

Ба банд гаронишон дарандохтем

به بند گرانشان درانداختیم

Шитобон ниҳодем рухи сӯии роҳ

شتابان نهادیم رخ سوی راه

Ҳамаи яксараи орзӯманди шоҳ

همه یکسره آرزومند شاه

Ту аз раҳ бар мо фароз омадӣ

تو از ره بر ما فراز آمدی

Ба якборагии разм соз омадӣ

به یکبارگی رزم‌ساز آمدی

Бикуштӣ ҳамаи мардумони сар ба сар

بکشتی همه مردمان سر به سر

Нтрсидӣ аз довари додгар

نترسیدی از داور دادگر

Нишони ҷўӣӣ аз соми андари ҷаҳон

نشان جوئی از سام اندر جهان

Нишон зу надорем акнӯн бидон

نشان زو نداریم اکنون بدان

Рухи диўзодаҳ аз он бршгФт

رخ دیوزاده از آن برشگفت

Бидон сарварон посух оварад гуфт

بدان سروران پاسخ آورد گفت

Ки номи шаҳи хеши гўӣиди боз

که نام شه خویش گوئید باز

Бидон то биёбед аз ман ҷавоз

بدان تا بیابید از من جواز

Чунин гуфт ҳар кас ки эй хўишком

چنین گفت هر کس که ای خویشکام

Чу шуд шоҳ аз мо ниҳон кард ном

چو شد شاه از ما نهان کرد نام

Кунун номи солори мо он ду тан

کنون نام سالار ما آن دو تن

Ки ҳастанд дар банд Аё рзмзн

که هستند در بند ایا رزمزن

Ба шаҳри андари оу пажӯҳиши намо

به شهر اندر آ و پژوهش نما

Пажӯҳиш чаҳсозӣ бар мо биё

پژوهش چه سازی بر ما بیا

Бирав шодмон ҳар куҷо кат сазост

برو شادمان هر کجا کت سزاست

Тугар шаҳ набошӣ ба гетӣ равост

تو گر شه نباشی به گیتی رواست

Сабк диўзодаҳ даромад ба шаҳр

سبک دیوزاده درآمد به شهر

зи дидори он ҳар ду тан ёфт баҳр

ز دیدار آن هر دو تن یافت بهر

Аз эшон ва аз шамсаи моҳ вааш

از ایشان و از شمسه ماه‌وش

Ҷудо кард банди он гӯи кӣнаи каш

جدا کرد بند آن گو کینه کش

Сголши зи сом диловар гирифт

سگالش ز سام دلاور گرفت

Бигуфтанд ҳар чиз рафт аз шигифт

بگفتند هر چیز رفت از شگفت

Ки ӯ рух ниҳон кард пинҳони змо

که او رخ نهان کرد پنهان زما

Ҳамоно равон шуд ба роҳи хто

همانا روان شد به راه ختا

Чу бишунид бо лашкари ховарӣ

چو بشنید با لشکر خاوری

Бигуфто бимонед азин доварӣ

بگفتا بمانید ازین داوری

Мгрдиди азин пас ба пайкори ром

مگردید ازین پس به پیکار رام

Ки шоҳ шумо ҳаст фархундаи сом

که شاه شما هست فرخنده سام

Чу ӯ рух ниҳон кард шуд сӯии чин

چو او رخ نهان کرد شد سوی چین

Ба қлўш сипоред тахту нигин

به قلوش سپارید تخت و نگین

Буд поки дастури қлўоди род

بود پاک دستور قلواد راد

Чунин то бияёд мрони поки зод

چنین تا بیاید مرآن پاک‌زاد

Мабодо ки дигари бҷўӣиди ҷанг

مبادا که دیگر بجوئید جنگ

Ба сар андар оред хуии паланг

به سر اندر آرید خوی پلنگ

Бҷўӣид яксар зи ман ком ро

بجوئید یکسر ز من کام را

Бидон то биорам зи чини сом ро

بدان تا بیارم ز چین سام را

Вагарна ба додари парвардгор

وگرنه به دادار پروردگار

Нмонм ба хоўрзмини як савор

نمانم به خاورزمین یک سوار

Азуи дрпзирФт ҳар каси сухан

ازو درپذیرفت هر کس سخن

Намуданд паймон дар он анҷуман

نمودند پیمان در آن انجمن

Сабки диўзодаҳи зи ховари замин

سبک دیوزاده ز خاور زمین

Пас соми яли раҳ сипар шуд ба чин

پس سام یل ره‌سپر شد به چین