Чу дар сухани марди фарзонаи сифт

چو در سخن مرد فرزانه سفت

Мари ин достонро чунин боз гуфт

مر این داستان را چنین باز گفت

Ки фағфури чин , сомро чун бибаст

که فغفور چین، سام را چون ببست

Ба ҳабсаш фиристод ва аз ғам бараст

به حبسش فرستاد و از غم برست

Ба банди андарун буд шаш моҳи сом

به بند اندرون بود شش ماه سام

Взў давр гардид орому ком

وزو دور گردید آرام و کام

Ба ҳар моҳи як бор олам фурӯз

به هر ماه یک بار عالم‌فروز

з афсун шудӣ назд он кӣна туз

ز افسون شدی نزد آن کینه‌توز

Забонро ба лобаи броростӣ

زبان را به لابه برآراستی

Взўи дам ба дами коми дили хостӣ

وزو دم به دم کام دل خواستی

Нагаштӣ бадви соми фархундаи ром

نگشتی بدو سام فرخنده رام

Ҳаме гуфт аз ман наёбӣ ту ком

همی گفت از من نیابی تو کام

Чу навмед гаштӣ шудӣ бози ҷой

چو نومید گشتی شدی باز جای

Яке ма накардӣ сӯии соми рой

یکی مه نکردی سوی سام رای

Ҳаме гуфт кӯ чун шавад дили газанд

همی گفت کو چون شود دل گزند

Диҳад комам ва давр гардад зи банд

دهد کامم و دور گردد ز بند

Чу маи нўшдӣ боз рафтӣ буриш

چو مه نوشدی باز رفتی برش

Басӣ лоба кардӣ ба пеши андараш

بسی لابه کردی به پیش اندرش

Нагаштӣ зи гуфтор ӯ соми ром

نگشتی ز گفتار او سام رام

Дигар раҳ париваш шудӣ зон мақом

دگر ره پریوش شدی زان مقام

Қмррх чу мари сомро аз каманд

قمررخ چو مر سام را از کمند

Раҳо кард ва аз меҳр додаш саманд

رها کرد و از مهر دادش سمند

Шаб омад равони сӯии соми савор

شب آمد روان سوی سام سوار

Дам субҳ шуд он парӣ дар ҳисор

دم صبح شد آن پری در حصار

Ба зиндон дарун шуд касеро надид

به زندان درون شد کسی را ندید

з умед шуд он замони ноумед

ز امید شد آن زمان ناامید

Ҳаме гуфт ҳамоно шаҳаншоҳи чин

همی گفت همانا شهنشاه چین

Бурӣдаи равони вай аз хашму кин

بریده روان وی از خشم و کین

Баборед аз дидаи хӯн дар канор

ببارید از دیده خون در کنار

Харошида рӯй худ аз ҳиҷри ёр

خراشیده روی خود از هجر یار

Бигуфто ки дигар нахоҳам равон

بگفتا که دیگر نخواهم روان

Ки сом Наримон бишуд зини ҷаҳон

که سام نریمان بشد زین جهان

Чигуна даҳуми бози ороми дил

چگونه دهم باز آرام دل

Ки аз ман ниҳони гашти он коми дил

که از من نهان گشت آن کام دل

Шикаста чу дид он ҳамаи тавқи банд

شکسته چو دید آن همه طوق بند

Бигуфто хирад ин надорад писанд

بگفتا خرد این ندارد پسند

Агар бахти грдондӣ аз сом рӯй

اگر بخت گرداندی از سام روی

Шикаста чаро гаштии ин доми ӯй

شکسته چرا گشتی این دام اوی

Ҳамоно парии духт аз афсун гарӣ

همانا پری دخت از افسون‌گری

Фиристод зии соми хайли парӣ

فرستاد زی سام خیل پری

Рҳондаҳи ҷаҳони паҳлавонро магар

رهانده جهان‌پهلوان را مگر

Ки ёранд бо ӯ парии бештар

که یارند با او پری بیشتر

Нишондаи мар ӯро ба хилвати ниҳон

نشانده مر او را به خلوت نهان

Кашад бода бар рӯй ӯ ҳар замон

کشد باده بر روی او هر زمان

Аз эдар шавам то шабистон ӯ

از ایدر شوم تا شبستان او

Бубинами ҳамаи коху бустон ӯ

ببینم همه کاخ و بستان او

Агар шоди байнами бадви сом ро

اگر شاد بینم بدو سام را

Аз афсун барорам ба худ ном ро

از افسون برآرم به خود نام را

Дарахт ситеза барорам ба бар

درخت ستیزه برآرم به بر

Парии духтро шодии орм ба сар

پری‌دخت را شادی آرم به سر

Чу оҳанги афсун ва танбал кунам

چو آهنگ افسون و تنبل کنم

Ҳамаи шаҳду шодяш ҳанзал кунам

همه شهد و شادیش حنظل کنم

Бигуфт ин ва бар ҳам задӣ болу пар

بگفت این و بر هم زدی بال و پر

Бар он қаср хуррам баровард сар

بر آن قصر خرم برآورد سر

Шабистонашонро саросари тамом

شبستانشان را سراسر تمام

Бгшт ва нишоне надид ӯ зи сом

بگشت و نشانی ندید او ز سام

Ҳамон аз парии духти маи рӯи нишон

همان از پری‌دخت مه‌رو نشان

Надид ва шудаш дидагон хӯн фишон

ندید و شدش دیدگان خون‌فشان

Ҳаме гуфт кӯ ҳаст бо соми ҷуфт

همی گفت کو هست با سام جفت

Ба фархундаи ҷоӣӣ ки бошад наҳуфт

به فرخنده جائی که باشد نهفت

Бигардам ба ҳар хонау дашту роғ

بگردم به هر خانه و دشت و راغ

Чу сарсари бпўим ба ҳар сабзаи боғ

چو صرصر بپویم به هر سبزه باغ

Магари кони ду мурғ парида зи дом

مگر کان دو مرغ پریده ز دام

Бубинам ба як ошён гашта ром

ببینم به یک آشیان گشته‌ رام

Аз афсун кунам ҳар дуро дар қафас

از افسون کنم هر دو را در قفس

Кунам шан ба андӯҳу ғами ҳам нафас

کنم‌شان به اندوه و غم هم‌نفس

Бигуфту бузади бол , парони парӣ

بگفت و بزد بال، پران پری

Накардаш ҷуз аз ашк , каси раҳбарӣ

نکردش جز از اشک، کس رهبری

Ба ногуҳи зи моҳӣ илм зад ба моҳ

به ناگه ز ماهی علم زد به ماه

Ҷаҳонро бпимўд чун барқи роҳ

جهان را بپیمود چون برق راه

Ба шаҳр ва ба дарё ва бар кӯҳи дашт

به شهر و به دریا و بر کوه دشت

Бгшту умедаш ҳувайдо нагашт

بگشت و امیدش هویدا نگشت

Чу омад бар беша гаштан гирифт

چو آمد بر بیشه گشتن گرفت

Ҳамаи бешаро дар навиштан гирифт

همه بیشه را در نوشتن گرفت

БроФрохт чун пар бар чашмаи сар

برافراخت چون پر بر چشمه‌سر

Фитодаш ба сому парии рухи назар

فتادش به سام و پری رخ نظر

Мари эшон ба ҳам дид дар чашма сор

مر ایشان به هم دید در چشمه سار

Ба дида баборед хӯнро канор

به دیده ببارید خون را کنار

Дилу бахт азишон басии шод буд

دل و بخت ازیشان بسی شاد بود

Рӯонишони зи андешаи озод буд

روانشان ز اندیشه آزاد بود

Ба ҳар чашма дар ҳам чу шамшоду сарв

به هر چشمه در هم چو شمشاد و سرو

БроФрохтаҳи сари зи дебои тзрў

برافراخته سر ز دیبا تذرو

Рухи афрӯхтаи меҳр чун омада

رخ افروخته مهر چون آمده

зи озарми эшон буруни омада

ز آزرم ایشان برون آمده

Бипечед бар ҳам алифи лоами дор

بپیچید بر هم الف لام دار

Шудаи гарми бозори бӯсу канор

شده گرم بازار بوس و کنار

Гуҳии ин забон дошт дар ком ӯ

گهی این زبان داشت در کام او

Мкидӣ чу лаъли шукри фом ӯ

مکیدی چو لعل شکر فام او

Гуҳии ин лаб он гирифтӣ ба газ

گهی این لب آن گرفتی به گاز

Гуҳи он буд бедилу гуҳи длнўоз

گه آن بود بیدل و گه دلنواز

Гуҳии Кебек бар нор кардӣ камӣн

گهی کبک بر نار کردی کمین

Гуҳии боз бар Кебеки раҳи бади замин

گهی باز بر کبک ره بد زمین

Париваши куҷо буд чун навгулӣ

پریوش کجا بود چون نوگلی

Бар соми нағмаи сарои булбулӣ

بر سام نغمه‌سرا بلبلی

Замон то замонаш кашидӣ ба бар

زمان تا زمانش کشیدی به بر

Чу тӯтии зи лаълаши рабӯдии шукр

چو طوطی ز لعلش ربودی شکر

Нишаста бар икдгр ҳар ду шод

نشسته بر یکدگر هر دو شاد

Киро буд аз олами афрӯзи ёд

که را بود از عالم افروز یاد

намеваслашон дошт зон гӯнаи маст

می وصلشان داشت زان‌گونه مست

Ки дар чашмашон буд хуршеди паст

که در چشمشان بود خورشید پست

Чу омад бар чашма олам фурӯз

چو آمد بر چشمه عالم فروز

Шуд аз рашк чун шаби рӯи тираи рӯз

شد از رشک چون شب رو تیره‌روز

Чу бо ғайр ӯ дид ҷонон ӯ

چو با غیر او دید جانان او

Фитод оташи рашк бар ҷон ӯ

فتاد آتش رشک بر جان او

Ба гетии ду ҷои рашк зӯр оварад

به گیتی دو جا رشک زور آورد

Бидон сон ки ҷонро ба шӯр оварад

بدان سان که جان را به شور آورد

Нахустин ба ҷоӣӣ ки ағёри ту

نخستین به جائی که اغیار تو

Кашад бодаи айш бо ёри ту

کشد باده عیش با یار تو

Дигар онкии дилдори бидодкиш

دگر آنکه دلدار بیدادکیش

Бибинад бар ғайри худ ёри хеш

ببیند بر غیر خود یار خویش

Фурӯ рафт дар пои ваии хори рашк

فرو رفت در پای وی خار رشک

Ҳаво кард ҷонаши гирифтори рашк

هوا کرد جانش گرفتار رشک

Шаҳи анбараш аз паии доварӣ

شه عنبرش از پی داوری

Чу омад рух оварад зии доварӣ

چو آمد رخ آورد زی داوری

Сипоҳи фусунаш илм баркашид

سپاه فسونش علم برکشید

Бирав рашки ағёр ханҷар кашид

برو رشک اغیار خنجر کشید

Забонро биёрост баҳри фусун

زبان را بیاراست بهر فسون

зи афсун ӯ шуд ҳавои қиргўн

ز افسون او شد هوا قیرگون

Ба боло назар кард фархундаи сом

به بالا نظر کرد فرخنده سام

Ҳаво дид сар то ба сари қирФом

هوا دید سر تا به سر قیرفام

Рӯонаш баровард аз андӯҳи оҳ

روانش برآورد از اندوه آه

Ба дил гуфт каз чин биёмад сипоҳ

به دل گفت کز چین بیامد سپاه

Мгргрди ин беша лашкар гирифт

مگرگرد این بیشه لشکر گرفت

Ки гирди сияҳ осмон барграфт

که گرد سیه آسمان برگرفت

Парии духт чун гашт аз он бохабар

پری‌دخت چون گشت از آن باخبر

з ғам шуд ду рухсорааш ҳамчуи зард

ز غم شد دو رخساره‌اش همچو زرد

Бадви сом гуфто биандеш ҳеҷ

بدو سام گفتا بیندیش هیچ

Ки пайкорро созам акнӯн бсич

که پیکار را سازم اکنون بسیچ

Чу рух бар сӯй корзор оварам

چو رخ بر سوی کارزار آورم

Ба фағфури чини кор зор оварам

به فغفور چین کار زار آورم

Гирифтам ки ӯ дар сар саркаш аст

گرفتم که او در سر سرکش است

Шарории зи теғи ман ӯро бас аст

شراری ز تیغ من او را بس است

Бигуфт ин ва бар шуд ба пушти саманд

بگفت این و بر شد به پشت سمند

зи орому шодӣ шудаи дили нижанд

ز آرام و شادی شده دل نژند

Барангехти шўлки паии доварӣ

برانگیخت شولک پی‌داوری

Куҷо буд огаҳи зи макри парӣ

کجا بود آگه ز مکر پری

Парии духти меҳр ва чу сарви баланд

پری‌دخت مهر و چو سرو بلند

Чмони гашт ва бар шуд ба пушти саманд

چمان گشت و بر شد به پشت سمند

Чу бар зини баромади рабӯдаши парӣ

چو بر زین برآمد ربودش پری

Сӯй осмон шуд зи афсун гарӣ

سوی آسمان شد ز افسون‌گری

Фиғон зад парии духти к-эии номвар

فغان زد پری‌دخت کای نامور

Марои баради бадхоҳ аз зини зар

مرا برد بدخواه از زین زر

Чу зу соми нирм хабардор шуд

چو زو سام نیرم خبردار شد

Дилаш аз ғаму ғусса афкор шуд

دلش از غم و غصه افکار شد

Хурӯшед к-эии шоҳи хайли парӣ

خروشید کای شاه خیل پری

Диламро чаҳсозӣ ба дилбари барӣ

دلم را چه سازی به دلبر بری

зи парвози ман зии фурӯди ои боз

ز پرواز من زی فرود آی باز

Ки аз меҳри гирдами туро длнўоз

که از مهر گردم تو را دلنواز

Даҳуми комат аз сирати саркашӣ

دهم کامت از سیرت سرکشی

Кунам давр , созмти рому хушӣ

کنم دور، سازمت رام و خوشی

НпзрФт ва гуфт он чунон паҳлавон

نپذرفت و گفت آن چنان پهلوان

Ббрдми парии духт бар осмон

ببردم پری‌دخت بر آسمان

Ту рӯи фикри кор дигар кун ба даҳр

تو رو فکر کار دگر کن به دهر

Ки кардам мари ин шаҳдро бар ту заҳр

که کردم مر این شهد را بر تو زهر

Парии духтро гуфт к-эии шӯхи чашм

پری‌دخت را گفت کای شوخ چشم

Дили ман з ту ҳаст пари кину хашм

دل من ز تو هست پر کین و خشم

Ба Эрон чу шуд соми сӯии шикор

به ایران چو شد سام سوی شکار

Шудам гӯр вкрдм бирав бргзор

شدم گور وکردم برو برگذار

зи лшкргҳш давр кардам басӣ

ز لشکرگهش دور کردم بسی

Куҷо бӯда аз розами огаҳ касе

کجا بوده از رازم آگه کسی

Дам субҳ омад ба бустони ман

دم صبح آمد به بستان من

Қадам зад ба саҳни шабистони ман

قدم زد به صحن شبستان من

Ҳамеи хост то брншинд ба бахт

همی خواست تا برنشیند به بخت

Бидон кох ояд нишинад ба тахт

بدان کاخ آید نشیند به تخت

Замонӣ чу давлат шавад роми ман

زمانی چو دولت شود رام من

برارد ба неки ахтарии коми ман

برآرد به نیک‌اختری کام من

Ҳамоно бифармуда ту парӣ

همانا بفرموده تو پری

Бидон кох омад ба ҳила гарӣ

بدان کاخ آمد به حیله‌گری

Куҷои пардаи овехтаи пеши тоқ

کجا پرده آویخته پیش طاق

Фурӯзанда чун хур ба нилии равоқ

فروزنده چون خور به نیلی رواق

Бидон парда дар нақш рӯй ту буд

بدان پرده در نقش روی تو بود

Ҷаҳонии пар аз рангу буии ту буд

جهانی پر از رنگ و بوی تو بود

Назар кард чун паҳлуи арҷманд

نظر کرد چون پهلو ارجمند

Бидон нақши зебоӣ нилӣ паранд

بدان نقش زیبای نیلی پرند

Ба васфати бмҳрўФ чанде бихонад

به وصفت بمحروف چندی بخواند

Чу тасвир беҷон бар ҷо бимонад

چو تصویر بی‌جان بر جا بماند

Бигардонад аз ман ба якбора рӯй

بگرداند از من به یکباره روی

Чу Тифлон равон шуд паии рангу буи

چو طفلان روان شد پی رنگ و بوی

Ба ховар чу бар вай гушӯдам камӣн

به خاور چو بر وی گشودم کمین

Марои ваъда васл дод ӯ ба чин

مرا وعده وصل داد او به چین

Чу омад ба чин бо ту улфат гирифт

چو آمد به چین با تو الفت گرفت

зи дасти ту ҷом муҳаббат гирифт

ز دست تو جام محبت گرفت

Ба қасрат чу ман сари броФрохтм

به قصرت چو من سر برافراختم

Паии довариҳо навои сохтам

پی داوری‌ها نوا ساختم

Маро гуфт фардо шавам роми ту

مرا گفت فردا شوم رام تو

Ба некӣ барорам ҳамаи коми ту

به نیکی برآرم همه کام تو

Чу аз қаср бар шуд ба пушти саманд

چو از قصر بر شد به پشت سمند

Ба ногуҳи дарафтод дар зери банд

به ناگه درافتاد در زیر بند

Ба ҳабси Суҳайли ҷаҳон сӯз монад

به حبس سهیل جهان سوز ماند

Дар он банди шаш моҳ ва як рӯз монад

در آن بند شش ماه و یک روز ماند

Басӣ лоба кардам ки комам барор

بسی لابه کردم که کامم برآر

НпзрФти навмеди ҳам гашти кор

نپذرفت نومید هم گشت کار

Чу аз ман ба якборагӣ рух битофт

چو از من به یکبارگی رخ بتافت

Дигар раҳ наоне сӯии ту шитофт

دگر ره نهانی سوی تو شتافت

Ҳаме буд аз фикри ту рӯзу шаб

همی بود از فکر تو روز و شب

Бидам ман ба давряш аз тобу таб

بدم من به دوریش از تاب و تب

Чу ӯро бидидам рабӯдами ту ро

چو او را بدیدم ربودم تو را

Барин гӯна афсун намудем туро

برین گونه افسون نمودم ترا

Кунун гар барояд ки рухро зи сом

کنون گر برآید که رخ را ز سام

Битобӣ нагардӣ ба ӯ ҳеҷ ром

بتابی نگردی به او هیچ رام

Шабу рӯз бо вай кунӣ саркашӣ

شب و روز با وی کنی سرکشی

Абои сими соқони нмоӣии хушӣ

ابا سیم ساقان نمائی خوشی

Ба гетӣ наёрӣ дигар ёд ӯ

به گیتی نیاری دگر یاد او

Пари андӯҳсозӣ дили шод ӯ

پر اندوه سازی دل شاد او

Ки бо ман магари сари дарорад ба меҳр

که با من مگر سر درآرد به مهر

Наризад дигар оби чашмами зи чеҳр

نریزد دگر آب چشمم ز چهر

Вагар зонка гуфтор ман нашнавӣ

وگر زانکه گفتار من نشنوی

Бар нохушӣ дар ҷаҳони бдрўӣ

بر ناخوشی در جهان بدروی

Ҳам акнӯн зи болои дрондозмт

هم اکنون ز بالا دراندازمت

Кафани синаи каркасони созмт

کفن سینه کرکسان سازمت

Парӣ духт ошуфт аз он доварӣ

پری‌دخت آشفت از آن داوری

Битарсед аз гуфт гӯии парӣ

بترسید از گفت‌گوی پری

Чунин дод посухи казин даргузар

چنین داد پاسخ کزین درگذر

Аз он рӯ ки нахлат наёяд бабр

از آن رو که نخلت نیاید ببر

Куҷо ман битобам рухи худ зи сом

کجا من بتابم رخ خود ز سام

Ба даврӣ ӯ кӣ дилам ҳаст ром

به دوری او کی دلم هست رام

зи бад ҳар чаҳ хоҳии ту бо ман бикун

ز بد هر چه خواهی تو با من بکن

Напечам рух аз сом , гуфтам сухан

نپیچم رخ از سام، گفتم سخن

Париро дил аз гуфта ӯ бтФт

پری را دل از گفته او بتفت

зи болои ниҳони сӯй саҳро бирафт

ز بالا نهان سوی صحرا برفت

Фаровони зи ҳиҷрони бгрӣиди зор

فراوان ز هجران بگرئید زار

Баборед хӯни ҷигар дар канор

ببارید خون جگر در کنار

Аннани саманд нигорин гирифт

عنان سمند نگارین گرفت

зи бешаи сабки раҳи сӯй чин гирифт

ز بیشه سبک ره سوی چین گرفت

Чу булбул шудӣ гуҳи нўосози ишқ

چو بلبل شدی گه نواساز عشق

Фиканда зи пардаи буруни рози ишқ

فکنده ز پرده برون راز عشق

Дилаш дар бар ёру ёраши ниҳон

دلش در بر یار و یارش نهان

Ба чашмаши сияҳи гашт яксар ҷаҳон

به چشمش سیه گشت یکسر جهان

На роҳ шудани бад на дилбар ба пеш

نه راه شدن بد نه دلبر به پیش

Шигифтии фурӯмонда дар кори хеш

شگفتی فرومانده در کار خویش