Рӯонаш ба пайкори кин ром шуд

روانش به پیکار کین رام شد

Камандаш ба ёли ялон дом шуд

کمندش به یال یلان دام شد

Барангехт ки пайкари тизгом

برانگیخت که پیکر تیزگام

Чу ширӣ хурӯшед бар хасми сом

چو شیری خروشید بر خصم سام

зи хӯн ғоза молида бар рӯй хок

ز خون غازه مالید بر روی خاک

Пароканда аз кушта яксар муғок

پراکنده از کشته یکسر مغاک

Адими заминро пар аз кушта кард

ادیم زمین را پر از کشته کرد

Ба хӯни хокро яксар оғишта кард

به خون خاک را یکسر آغشته کرد

Чу гардони чини зин хабар ёфтанд

چو گردان چین زین خبر یافتند

зи дарвозаҳо зуд бишитофтанд

ز دروازه‌ها زود بشتافتند

Саросар ба он разми гаштанди ром

سراسر به آن رزم گشتند رام

Ниҳоданд сари сӯии пайкори сом

نهادند سر سوی پیکار سام

Ғўи ҷангҷуён бар афлок шуд

غو جنگجویان بر افلاک شد

Аз он шерро сари пар аз хок шуд

از آن شیر را سر پر از خاک شد

зи дарвозаҳо мардум бе шумор

ز دروازه‌ها مردم بی‌شمار

Ниҳоданд рухи сӯии он корзор

نهادند رخ سوی آن کارزار

Барангехти соми диловари саманд

برانگیخت سام دلاور سمند

Бияфканад аз он саракашони мард чанд

بیفکند از آن سرکشان مرد چند

Азуи сарварон рӯй бартофтанд

ازو سروران روی برتافتند

Ба сӯии такаш зуд бишитофтанд

به سوی تکش زود بشتافتند

Такаш зон барошуфт бар марди ҷанг

تکش زان برآشفت بر مرد جنگ

Бар сом шуд хиштӣ ӯро ба чанг

بر سام شد خشتی او را به چنگ

Биндохт бар сом зон ҳарбаи даст

بینداخت بر سام زان حربه دست

Ҳамеи пушти даст диловар бахаст

همی پشت دست دلاور بخست

Бирав тохт ки пайкари тизгом

برو تاخت که پیکر تیزگام

Хурушон чу тундари ҷаҳонҷӯии сом

خروشان چو تندر جهانجوی سام

Яке гурз аз он сони бузад бар сараш

یکی گرز از آن‌سان بزد بر سرش

Ки бнҳФт бар хоки раҳи пайкараш

که بنهفت بر خاک ره پیکرش

Такашро чу даракин саромади замон

تکش را چو درکین سرآمد زمان

Ялон ҳамла карданд бар паҳлавон

یلان حمله کردند بر پهلوان

Аз анбӯҳи лашкари бтўФиди кӯҳ

از انبوه لشکر بتوفید کوه

Вази он гашти андешаро дили сутӯҳ

وز آن گشت اندیشه را دل ستوه

Чунон тирборони сӯй сом шуд

چنان تیرباران سوی سام شد

Ки бар ваии ҷаҳон чун яке дом шуд

که بر وی جهان چون یکی دام شد

Чу гардид чарх аз бар ӯ дурушт

چو گردید چرخ از بر او درشت

Аз он лашкарии сесад ва даҳ бикушт

از آن لشکری سیصد و ده بکشت

з бисёре он сипоҳи гуруҳ

ز بسیاری آن سپاه گروه

Дили сом ял шуд аз он пари сутӯҳ

دل سام یل شد از آن پر ستوه

Яке дайр буд андари он ҷойгоҳ

یکی دیر بود اندر آن جایگاه

Кашидӣ абри чарху хуршеду моҳ

کشیدی ابر چرخ و خورشید و ماه

Ки пӯри Фаридун варо карда буд

که پور فریدون ورا کرده بود

зи сангу зи оҳани бароварда буд

ز سنگ و ز آهن برآورده بود

Валикин куҳан гашта буд он банноӣ

ولیکن کهن گشته بود آن بنای

Чу ин куҳнаи вайрони ?и тираи рой

چو این کهنه ویران? تیره رای

Чунинаст аӣини ин чархи давр

چنین است ائین این چرخ دور

Ки гоҳе нижандаст ва гоҳе сарвар

که گاهی نژند است و گاهی سرور

Гуҳӣ шод бошанд гоҳе нижанд

گهی شاد باشند گاهی نژند

Гуҳии арҷманду гуҳии мустаманд

گهی ارجمند و گهی مستمند

Ки обод кардӣ ва гоҳе хароб

که آباد کردی و گاهی خراب

Гуҳии ҳамчуи хоку гуҳии ҳамчуи об

گهی همچو خاک و گهی همچو آب

Чу ойини гетии бад-ӣни сон буд

چو آئین گیتی بدین سان بود

Ҳар он кӯ хӯрд ғам на инсон буд

هر آن کو خورد غم نه انسان بود

Ғарази ин сухани панду ойин буд

غرض این سخن پند و آئین بود

Хирадмандро баҳрааш ин буд

خردمند را بهره‌اش این بود

Ҷаҳони паҳлавони соми фархунда рӯй

جهان‌پهلوان سام فرخنده روی

Ба наздики он дайр шуд номҷўӣ

به نزدیک آن دیر شد نامجوی

Чу асбаш форуманд дар кину сайр

چو اسبش فروماند در کین و سیر

Боситод чун пел дар пеши дайр

باستاد چون پیل در پیش دیر

Ба девори он дайр чун дод пушт

به دیوار آن دیر چون داد پشت

з савдо задандяш захмии дурушт

ز سودا زدندیش زخمی درشت

зи ёди парии духти симини изор

ز یاد پری‌دخت سیمین‌عذار

Шуда ҳар дам аз дидагони ашкбор

شده هر دم از دیدگان اشکبار

зи мижгони фурӯи рехтии оби гарм

ز مژگان فرو ریختی آب گرم

Ткоўри барангехтии нарми нарм

تکاور برانگیختی نرم نرم

Дигарбора рафтӣ сӯии разму кин

دگرباره رفتی سوی رزم و کین

Гурезони зи бимаши саворони чин

گریزان ز بیمش سواران چین

Ки ногуҳи зи як сӯии он размгоҳ

که ناگه ز یک سوی آن رزمگاه

Яке гирд шуд то ба хуршеду моҳ

یکی گرد شد تا به خورشید و ماه

Шаҳ чин биёмад пар аз чин ба рӯй

شه چین بیامد پر از چین به روی

Ба гардиши далерони чнни ҷангҷӯӣ

به گردش دلیران چنن جنگجوی

Фаровон бирав анҷуман шуд сипоҳ

فراوان برو انجمن شد سپاه

Ҳамаи размҷуӣу ҳамаи кӣнаи хоҳ

همه رزمجوی و همه کینه‌خواه

Саворони сӯй рзмгаҳ тохтанд

سواران سوی رزمگه تاختند

Паии разми гардан барафрохтанад

پی رزم گردن برافراختند

Ҳаме хост ояд буриши ҷанги ҷӯй

همی خواست آید برش جنگ‌جوی

Або ӯ ба кини рӯи дарорад ба рӯй

ابا او به کین رو درآرد به روی

Шаҳи чин ба майдон даромад далер

شه چین به میدان درآمد دلیر

Яке наъра зад ҳамчуи ғуррандаи шер

یکی نعره زد همچو غرنده شیر

Ба соми диловар яке бингаред

به سام دلاور یکی بنگرید

Сабки теғи тез аз миён баркашид

سبک تیغ تیز از میان برکشید

Бадв гуфт дастури к-эии шаҳриёр

بدو گفت دستور کای شهریار

Хиради кори банд ва макун корзор

خرد کار بند و مکن کارزار

Чу гоҳ набардасту кин оварӣ

چو گاه نبردست و کین‌آوری

Ба тадбир рӯ кун паии доварӣ

به تدبیر رو کن پی داوری

Ҳамон то каз эдар рӯми сӯии сом

همان تا کز ایدر روم سوی سام

Ба гуфтори ширинаши орм ба дом

به گفتار شیرینش آرم به دام

Агар аз парӣ духт гуяд нишон

اگر از پری‌دخت گوید نشان

Биҷӯянди пайкор ӯ саракашон

بجویند پیکار او سرکشان

Ҳамаи боздорнддст аз набард

همه بازدارنددست از نبرد

Ки ӯ сӯии зобули шитобад чу гирд

که او سوی زابل شتابد چو گرد

Вагар зонка созад ниҳони роз ро

وگر زانکه سازد نهان راز را

Ба парда занад ҳар дамии соз ро

به پرده زند هر دمی ساز را

Сипаҳро бигӯ то бар ӯ барзананд

سپه را بگو تا بر او برزنند

Ба ёлу буриши ханҷар зар зананд

به یال و برش خنجر زر زنند

Бар ӯ ҳар якегар яке мушти хок

بر او هر یکی گر یکی مشت خاک

Бирезанд ояд ба доми ҳалок

بریزند آید به دام هلاک

Пазируфти гуфтори дастури шоҳ

پذیرفت گفتار دستور شاه

Нашуд сӯии пайкори он кӣнаи хоҳ

نشد سوی پیکار آن کینه‌خواه

Барангехти дастур , мураккаби зи ҷой

برانگیخت دستور، مرکب ز جای

Чу шуд назд он марди разми озмоӣ

چو شد نزد آن مرد رزم‌آزمای

Сипаҳро зи пайкор ӯ кард давр

سپه را ز پیکار او کرد دور

Бадв гуфт к-эии паҳлуи пели зӯр

بدو گفت کای پهلو پیل‌زور

Чаро разми ҷўӣии зи гардони чин

چرا رزم‌جوئی ز گردان چین

Чаҳ хоҳии ту дар малики турони замин

چه خواهی تو در ملک توران زمین

Ту ҳар чанд бошӣ ба кини пели маст

تو هر چند باشی به کین پیل مست

Сипоҳи гшн кӣ туоне шикаст

سپاه گشن کی توانی شکست

Ҳамон беҳтар ояд ки ин доварӣ

همان بهتر آید که این داوری

Гузорӣ вагирӣ раҳи чокарӣ

گذاری و گیری ره چاکری

Агар саркашӣ зон шӯии дили нижанд

اگر سرکشی زان شوی دل نژند

Чу пастӣ гузинӣ шӯии арҷманд

چو پستی گزینی شوی ارجمند

Касе духти шоҳон ба яғмои набард

کسی دخت شاهان به یغما نبرد

Ҳамон худ нагиранд ин кор хӯрд

همان خود نگیرند این کار خورد

Ҳамон ба ки аз разму кин рӯй хеш

همان به که از رزم و کین روی خویش

Битобӣ насозӣ дил аз ҷанги риш

بتابی نسازی دل از جنگ ریش

Чунин кор осон набояд шимурд

چنین کار آسان نباید شمرد

Чу хоҳии шӯй ном бурдор гирд

چو خواهی شوی نام‌بردار گرد

Ҳамон ба ки аз духтари шаҳриёр

همان به که از دختر شهریار

Нишони гўӣӣ ва кам кунӣ корзор

نشان گوئی و کم کنی کارزار

Бадв гуфт сом эй сарафрози мард

بدو گفت سام ای سرافراز مرد

Ба дорандаи гунбади тизгрд

به دارنده گنبد تیزگرد

Бидон кӯ ба худ дод чандини фурӯғ

بدان کو به خود داد چندین فروغ

Ки ду рост аз марди гуфтани дурӯғ

که دور است از مرد گفتن دروغ

Буд ростии ҷумлаи гуфтори ман

بود راستی جمله گفتار من

Дурӯғ ва кажӣ нест кирдори ман

دروغ و کژی نیست کردار من

Чу он моҳи чеҳра ба ман ёр шуд

چو آن ماه‌چهره به من یار شد

зи ногуҳи ҷаҳон чун шаб тор шуд

ز ناگه جهان چون شب تار شد

Яке даст пайдо шуд ӯро рабӯд

یکی دست پیدا شد او را ربود

Ниҳон кардаш аз чашми ман ҳамчуи дӯд

نهان کردش از چشم من همچو دود

Шуд аз давряш дидаам хўнФшон

شد از دوریش دیده‌ام خونفشان

Ҳамеи хостам зу биёбам нишон

همی خواستم زو بیابم نشان

Такаш омаду разм ҷӯ шуд зи ман

تکش آمد و رزم‌جو شد ز من

Або ӯ яке номдори анҷуман

ابا او یکی نامدار انجمن

Чу дар разм бо ваии дроўихтм

چو در رزم با وی درآویختم

Рӯонаш ба як зарби бгсихтм

روانش به یک ضرب بگسیختم

Сипаҳ шуд зи ман яксараи кӣнаи ҷӯй

سپه شد ز من یکسره کینه‌جوی

Кунун худ шҳншаҳ ба ман кард рӯй

کنون خود شهنشه به من کرد روی

Ба тан дар бапушед сози сулб

به تن در بپوشید ساز صلب

з ман мекунад лолаи рухро талаб

ز من می‌کند لاله رخ را طلب

Марои худ з давряшнабӯд тавон

مرا خود ز دوریش نبود توان

Ҳамон низ ҳастам халидаи равон

همان نیز هستم خلیده روان

Агар шоҳи чини ҷанг пеш оварад

اگر شاه چین جنگ پیش آورد

Шикасти андари ойин хеш оварад

شکست اندر آئین خویش آورد

Маро то буд неруии тан ба ҷой

مرا تا بود نیروی تن به جای

Саворон ӯро дрорми зи пой

سواران او را درآرم ز پای

Вази он пас ки пурди равонами зи тан

وز آن پس که پرد روانم ز تن

Чу огаҳ шавад шоҳи шамшери зан

چو آگه شود شاه شمشیر زن

Манӯчеҳри он шоҳи равшани равон

منوچهر آن شاه روشن روان

Сари саракашону паноҳи маон

سر سرکشان و پناه مهان

Ба пеши сипаҳи Қорани кӣнаи каш

به پیش سپه قارن کینه‌کش

Қубоди сарафроз бо ройу ҳаш

قباد سرافراز با رای و هش

Яли разми ҷӯи диўзодаҳ ки ӯ

یل رزم‌جو دیوزاده که او

Напечад зи шери нари огоҳ ӯ

نپیچد ز شیر نر آگاه او

Ҳамаи шаҳри чинро ба ҳам барзананд

همه شهر چین را به هم برزنند

Ба шоҳ ва ба кишвараш озар зананд

به شاه و به کشورش آذر زنند

На ганҷаш бимонад на тоҷ ва на тахт

نه گنجش بماند نه تاج و نه تخت

Ба баҳри фанояши дрорнди рахт

به بحر فنایش درآرند رخت

Чу дастур бишунид ин гуфтугӯӣ

چو دستور بشنید این گفتگوی

Ҳамон гуҳи сӯии шоҳ чин кард рӯй

همان گه سوی شاه چین کرد روی

Шунида саросари бадв боз гуфт

شنیده سراسر بدو باز گفت

Дили шоҳ бо разм гардид ҷуфт

دل شاه با رزم گردید جفت

Шунидам зи донопжўҳони роз

شنیدم ز داناپژوهان راز

Сухани офаринон бо нағмаи соз

سخن آفرینان با نغمه‌ساز

Шаҳи чин ба ҳангоми пайкору кин

شه چین به هنگام پیکار و کین

Тани пел ҷангӣ задӣ бар замин

تن پیل جنگی زدی بر زمین

Чу ӯ рӯ наҳодӣ сӯии корзор

چو او رو نهادی سوی کارزار

Баровардӣ аз номдорони дамор

برآوردی از نامداران دمار

Сухан чун зи разми ниёи хонда Эй

سخن چون ز رزم نیا خوانده‌ای

Мар ӯро ҳаме кам ҳунари хонда Эй

مر او را همی کم‌هنر خوانده‌ای

Кигар шаб дар кини мар ӯро бибаст

که گر شب در کین مر او را ببست

Ббрдш ба Эрони сарафкандаи паст

ببردش به ایران سرافکنده پست

Ба гетӣ агарчӣ марои бади ниё

به گیتی اگرچه مرا بد نیا

Вале давр будӣ азуи кимиё

ولی دور بودی ازو کیمیا

Агар шоҳи Эрони сӯии ман ба ҷанг

اگر شاه ایران سوی من به جنگ

Сипоҳ оварад гирдам ӯро ба ҷанг

سپاه آورد گردم او را به جنگ

Мари он кӣнаро бозҷӯем нахуст

مر آن کینه را بازجویم نخست

Яке тани нмонм аз он бум раст

یکی تن نمانم از آن بوم رست

Чу гуфтор дастур бишунид шоҳ

چو گفتار دستور بشنید شاه

Ба чашмаши ҷаҳони гашт яксар сиёҳ

به چشمش جهان گشت یکسر سیاه

Фурӯд омад аз асб ва бар шуд ба пел

فرود آمد از اسب و بر شد به پیل

Барангехти пел ва ҳаво шуд чу нил

برانگیخت پیل و هوا شد چو نیل

Броростши тан ба сози набард

برآراستش تن به ساز نبرد

Сӯии ҷанг ӯ дар замон рӯй кард

سوی جنگ او در زمان روی کرد

Барангехти пел ва бар сом шуд

برانگیخت پیل و بر سام شد

Забонаш ба гуфтори хуш ром шуд

زبانش به گفتار خوش رام شد

Ба ширини забонӣ сухан ронад пеш

به شیرین‌زبانی سخن راند پیش

Ки гуфтӣ магар ҳаст бо соми хеш

که گفتی مگر هست با سام خویش

Азуи духтари худ ба чарбӣ биҷуст

ازو دختر خود به چربی بجست

Бадв гуфт сом ончӣ гуфтам дуруст

بدو گفت سام آنچه گفتم درست

Барошуфт фағфур аз он номдор

برآشفت فغفور از آن نامدار

Варо бдгҳр гуфту тираи табор

ورا بدگهر گفت و تیره تبار

Дигар гуфт каз асли бадгавҳарӣ

دگر گفت کز اصل بدگوهری

Нзибди туро дар ҷаҳони сарварӣ

نزیبد تو را در جهان سروری

зи гардони туро сари броФрохтм

ز گردان تو را سر برافراختم

Бар хеши ҷояти ҳамеи сохтам

بر خویش جایت همی ساختم

Ту худ боз тобедӣ аз базм рӯй

تو خود باز تابیدی از بزم روی

Абои духтар ман шудӣ мҳрҷўӣ

ابا دختر من شدی مهرجوی

Чу огаҳ шудам кардамат зери банд

چو آگه شدم کردمت زیر بند

Ки аз банду зиндон чу бинии газанд

که از بند و زندان چو بینی گزند

Дигар раҳ барорам ба гардуни сарат

دگر ره برآرم به گردون سرت

Даҳуми духтару шоҳӣу афсарат

دهم دختر و شاهی و افسرت

Кунун чун худ аз зери банди гарон

کنون چون خود از زیر بند گران

Раҳои гаштӣ эй номвари паҳлавон

رها گشتی ای نامور پهلوان

Набоист бо духтари ман камӣн

نبایست با دختر من کمین

Гушӯдӣ варои бурдан аз шаҳри чин

گشودی ورا بردن از شهر چین

Ббоисти коӣӣ бар гоҳи ман

ببایست کآئی بر گاه من

Яке саҷда кардан ба даргоҳи ман

یکی سجده کردن به درگاه من

Аз он пас туро чун чунон дидамӣ

از آن پس تو را چون چنان دیدمی

Гуноҳати саросари ббхшидмӣ

گناهت سراسر ببخشیدمی

Сари туро ба домодии хештан

سر ترا به دامادی خویشتن

Ба гардуни рсонидмии зи анҷуман

به گردون رسانیدمی ز انجمن

Кунун бозгу то париваш куҷост

کنون بازگو تا پریوش کجاست

Агар посухи рост гўӣӣ равост

اگر پاسخ راست گوئی رواست

Бадв гуфт сом эй шаҳаншоҳи гирд

بدو گفت سام ای شهنشاه گرد

Яке дасти мари духтаратро бабрад

یکی دست مر دخترت را ببرد

Ҳамоно парӣ буд ё дев буд

همانا پری بود یا دیو بود

Ва ё ҷодӯии нокаси рию буд

و یا جادوی ناکس ریو بود

Набошад дурӯғ андарин гуфт ман

نباشد دروغ اندرین گفت من

Ба гетӣ буд ростии ҷуфти ман

به گیتی بود راستی جفت من

Барошуфт фағфур ва бо сом гуфт

برآشفت فغفور و با سام گفت

Ки акнӯн танатро кунам дар наҳуфт

که اکنون تنت را کنم در نهفت

Нмонм ки аз ҷанги ман ҷони барӣ

نمانم که از جنگ من جان بری

Ба гуфт дурӯғ ва ба ҳиялат гарӣ

به گفت دروغ و به حیلت‌گری

Бадв гуфт сом эй шаҳи разми соз

بدو گفت سام ای شه رزم ساز

Ба ман брмкни ин чунин трктоз

به من برمکن این چنین ترکتاز

Марои ном , соми Наримон буд

مرا نام، سام نریمان بود

Нажодами зи насли карямон буд

نژادم ز نسل کریمان بود

Ту бо лашкари гшн ва ман як савор

تو با لشکر گشن و من یک سوار

Ҳамин дами намоями туро корзор

همین دم نمایم تو را کارزار

Барошуфт фағфури баргарди пел

برآشفت فغفور برگرد پیل

зи ҷунбиши ҷаҳони гашт чун равад нил

ز جنبش جهان گشت چون رود نیل