Ҳмонгаҳи биФшрд бар асби рон

همانگه بیفشرد بر اسب ران

Бурун омад аз лашкари бекарон

برون آمد از لشکر بیکران

Ба қлўод гуфт эй яли номдор

به قلواد گفت ای یل نامدار

Нигар то чаҳ бозӣ кунад рӯзгор

نگر تا چه بازی کند روزگار

Азин пардаи нилгуни сарнигӯн

ازین پرده نیلگون سرنگون

Надонам дигар раҳ чаҳ ояд бурун

ندانم دگر ره چه آید برون

Магари модар аз баҳри дардами бзод

مگر مادر از بهر دردم بزاد

Ки касро чу ман дард бар дил мабод

که کس را چو من درد بر دل مباد

Фалак бо маниши кӣна аз баҳр чист

فلک با منش کینه از بهر چیست

Ки бар ҳоли хешам бибояд гирист

که بر حال خویشم بباید گریست

Марои дард чанд аз пай ҳам расед

مرا درد چند از پی هم رسید

Казон дардҳо гаштаам шнблид

کزان دردها گشته‌ام شنبلید

Яке дарди ҳиҷрон ёр гузин

یکی درد هجران یار گزین

Ки бодои фидояши дилу ҷону дайн

که بادا فدایش دل و جان و دین

Дигар даври мондаи зи ёру диёр

دگر دور مانده ز یار و دیار

Фироқи манӯчеҳри фаррухи табор

فراق منوچهر فرخ تبار

Чаҳ гӯям зи гардони Эрони замин

چه گویم ز گردان ایران زمین

Бузургон бо тоҷу тахту нигин

بزرگان با تاج و تخت و نگین

Ки ҳар як маро чун бародар баданд

که هر یک مرا چون برادر بدند

Гуҳ разм сӯзанда озар баданд

گه رزم سوزنده آذر بدند

Кунун аз ҳама бадтараст рзмкор

کنون از همه بدتر است رزمکار

Ки бар ман сияҳ шуд ҳамаи рӯзгор

که بر من سیه شد همه روزگار

Надидам ба гетӣ бад-инсон шикаст

ندیدم به گیتی بدینسان شکست

зи кӣнаи ҳама бод дорам ба даст

ز کینه همه باد دارم به دست

Дарин гуфтугӯ буд соми далер

درین گفتگو بود سام دلیر

Ки фағфури чин андар омад чу шер

که فغفور چین اندر آمد چو شیر

Гўожаҳ ҳаме зад ба пай дар сипоҳ

گواژه همی زد به پی در سپاه

Паии кӣна май тохти фағфури шоҳ

پی کینه می‌تاخت فغفور شاه

Ҷаҳонҷӯии қлўоду фархундаи сом

جهانجوی قلواد و فرخنده سام

Бронднд ки пайкари тизгом

براندند که‌ پیکر تیزگام

Бидон дашт , дерӣ куҳан ёфтанд

بدان دشت، دیری کهن یافتند

Дар он дайр дерина бишитофтанд

در آن دیر دیرینه بشتافتند

Чу карданд монанди сайёраи сайр

چو کردند مانند سیاره سیر

Шуданд аз шарафи толеъи бурҷи дайр

شدند از شرف طالع برج دیر

Чу исо ниҳоданд бар чархи пой

چو عیسی نهادند بر چرخ پای

Чу гавҳар гирифтанд бар санги ҷой

چو گوهر گرفتند بر سنگ جای

зи бомаш чу маи срброФрохтнд

ز بامش چو مه سربرافراختند

Дар он ҷилваи гуҳ ошён сохтанд

در آن جلوه‌گه آشیان ساختند

Дар он дайр буданд рҳбони басӣ

در آن دیر بودند رهبان بسی

НиФкндаҳи ҳаргизи назар бар касе

نیفکنده هرگز نظر بر کسی

Чу диданди зоишон нишон ёфтанд

چو دیدند زایشان نشان یافتند

Бидон дайр дерина бишитофтанд

بدان دیر دیرینه بشتافتند

зи баҳри пажӯҳиш ба пеш омаданд

ز بهر پژوهش به پیش آمدند

Бидон ҳар давони достон ҳо заданд

بدان هر دوان داستان‌ها زدند

Ки монанди меҳр аз ҳаво ме расед

که مانند مهر از هوا می‌رسید

Бад-ӣни гӯнаи гарм аз куҷо ме расед

بدین‌گونه گرم از کجا می‌رسید

Ҳамаи рози худ сом паҳлу наҳуфт

همه راز خود سام پهلو نهفت

Пас онгаҳ баровард оҳанг ва гуфт

پس آنگه برآورد آهنگ و گفت

Ду мўбднжодиму фарзини насаб

دو موبدنژادیم و فرزین نسب

Ба чини аўФтодаҳи зи малики араб

به چین اوفتاده ز ملک عرب

Чу султони сайёра ханҷар гирифт

چو سلطان سیاره خنجر گرفت

Замини кӯҳ то кӯҳ лашкар гирифт

زمین کوه تا کوه لشکر گرفت

Баромад ба маи нолаи курноӣ

برآمد به مه ناله کرنای

Даромад зи ма то ба моҳии зи ҷой

درآمد ز مه تا به ماهی ز جای

зи сами сутурони прхошҷўӣ

ز سم ستوران پرخاشجوی

Бад-ӣни дайр фархунда кардем рӯй

بدین دیر فرخنده کردیم روی

Магари покмон дар паноҳ оварад

مگر پاکمان در پناه آورد

зи моҳӣ ба айвон моҳ оварад

ز ماهی به ایوان ماه آورد

Дарин гуфтугӯи паҳлуи неки хоҳ

درین گفتگو پهلو نیک‌خواه

Ки омад дигарбораи фағфури шоҳ

که آمد دگرباره فغفور شاه

Ҳамаи гирди бтхонаҳ лашкар гирифт

همه گرد بتخانه لشکر گرفت

Хурӯши саворон ҳама барграфт

خروش سواران همه برگرفت

Аз афрози қлўод бар шуд ба паст

از افراز قلواد بر شد به پست

Ҳисори санами хонаро дар бибаст

حصار صنم‌خانه را در ببست

Ҳмонгаҳ ба хунрезӣ оварад рӯй

همانگه به خونریزی آورد روی

Аз он бут прессатон равон кард ҷӯй

از آن‌ بت‌پرستان روان کرد جوی

Аз он пас даромад ба болои дайр

از آن پس درآمد به بالای دیر

Чу сайёра мекард дар бурҷи сайр

چو سیاره می‌کرد در برج سیر

Чу шаб буд фағфур бо лашкарӣ

چو شب بود فغفور با لشکری

Фурӯд омад ва кӣна шуд аспр

فرود آمد و کینه شد اسپری

НхФтнди он шаби ду озодаи хуй

نخفتند آن شب دو آزاده خوی

Ба даргоҳи додарашон буд рӯй

به درگاه دادارشان بود روی

Забони баҳр хоҳиш биёростанд

زبان بهر خواهش بیاراستند

Ҳамеи неру аз додгар хостанд

همی نیرو از دادگر خواستند

Бигуфтанд к-эии довари обу хок

بگفتند کای داور آب و خاک

Нўоним ҳар ду зи бими ҳалок

نوانیم هر دو ز بیم هلاک

Ту мапаснд каз дасти ин кофарон

تو مپسند کز دست این کافران

Бимонем бечорау нотавон

بمانیم بیچاره و ناتوان

Бубинам дигар рӯй он духти шоҳ

ببینم دگر روی آن دخت شاه

Ҳамон қлўши гирди заррини кулоҳ

همان قلوش گرد زرین کلاه

Мари он диўзодаҳи яли номвар

مر آن دیوزاده یل نامور

Ки аз ваии ҳаросон буд шери нар

که از وی هراسان بود شیر نر

Чу ӯ чўбдсти андари орад ба ҷанг

چو او چوبدست اندر آرد به جنگ

Ки шаҳро ба размаш набошад диранг

که شه را به رزمش نباشد درنگ

Замон то замон мерасад шери дил

زمان تا زمان می‌رسد شیر دل

зи размаши шаҳи чину Мочӣни хаҷал

ز رزمش شه چین و ماچین خجل

Бигуфтанд бо худ мари ин достон

بگفتند با خود مر این داستان

Бихуфтанд бо дидаи хўнФшон

بخفتند با دیده خونفشان

Чу рухсора бинмуд аз чарх шед

چو رخساره بنمود از چرخ شید

Сипоҳи шаб аз теғ ӯ саркашед

سپاه شب از تیغ او سرکشید

Нишаст аз бар пели фағфури чин

نشست از بر پیل فغفور چین

Гарони лашкараш ҳам даромад ба зин

گران لشکرش هم درآمد به زین

Ба расми гўожаҳи яке номдор

به رسم گواژه یکی نامدار

Хурӯшед к-эии шоҳи хоўрдёр

خروشید کای شاه خاوردیار

Сазадгар буруни оӣӣ аз баҳри ҷанг

سزد گر برون آئی از بهر جنگ

Ки шаҳро ба размат набошад диранг

که شه را به رزمت نباشد درنگ

Хурӯшед аз бораи соми далер

خروشید از باره سام دلیر

Ки инак буруни омадами ҳамчуи шер

که اینک برون آمدم همچو شیر

Бигуфт ин аз афроз шуд сӯии паст

بگفت این از افراز شد سوی پست

Ба ки пайкар бодпо барнишаст

به که‌پیکر بادپا برنشست

Дар қалъа бикшод қлўоди гирд

در قلعه بگشاد قلواد گرد

Бурун омаданд аз паии дастбурд

برون آمدند از پی دستبرد

Ба он лашкар бекарон барзаданд

به آن لشکر بیکران برزدند

Ҳаме бар сарони гурз ва ханҷар заданд

همی بر سران گرز و خنجر زدند

Гуҳи субҳ то рӯзи нимӣ гузашт

گه صبح تا روز نیمی گذشت

з душман фиканданд бе ҳади зи дашт

ز دشمن فکندند بی حد ز دشت

Нбдшони зи хасми ситезандаи бок

نبدشان ز خصم ستیزنده باک

Саронро супурданд сар дар муғок

سران را سپردند سر در مغاک

зи ногуҳи ҳаво ҳамчунон гарм шуд

ز ناگه هوا همچنان گرم شد

Ки пӯлод аз гармяш нарм шуд

که پولاد از گرمیش نرم شد

Бимонаданд он ҳар ду беруни зи ҷо

بماندند آن هر دو بیرون ز جا

Биҷустанд неруи ҳаме аз худо

بجستند نیرو همی از خدا

Бигуфтанд к-эии довари корсоз

بگفتند کای داور کارساز

Тўӣии офаринанда бе ниёз

توئی آفریننده بی‌نیاز

Ба сахтии ситамдидаро ёварӣ

به سختی ستمدیده را یاوری

Ба мо ёварии даҳ дарин доварӣ

به ما یاوری ده درین داوری

Дарин гуфтугӯ буд каз рӯй дашт

درین گفتگو بود کز روی دشت

Яке гирди тираи намӯдори гашт

یکی گرد تیره نمودار گشت

Сипаҳро сипаҳдори фарҳанг буд

سپه را سپهدار فرهنگ بود

Аз он теғи фарҳанг беранг буд

از آن تیغ فرهنگ بی‌رنگ بود

Буриши қлўши ял ҳаме ронад бўр

برش قلوش یل همی راند بور

Чу огоҳи гаштанд аз он ҷангу шӯр

چو آگاه گشتند از آن جنگ و شور

Ба як раҳи илмҳо барафрохтанад

به یک ره علمها برافراختند

Паии разму кини теғро охтнд

پی رزم و کین تیغ را آختند

Хурӯшанда шуд диўзодаҳ чу шер

خروشنده شد دیوزاده چو شیر

Бар шоҳ чин рафт аз раҳи далер

بر شاه چین رفت از ره دلیر

Чу бо вай ба кини шоҳ чин шуд дурушт

چو با وی به کین شاه چین شد درشت

Ба зарбӣ ки зад пели шаҳро бикушт

به ضربی که زد پیل شه را بکشت

Сипоҳаш ба ёрӣ барангехтанд

سپاهش به یاری برانگیختند

Абои диўзодаҳи броўихтнд

ابا دیوزاده برآویختند

Биоварад қлўш ба ёрии сипоҳ

بیاورد قلوش به یاری سپاه

Парии духт ҳам шуд сӯии размгоҳ

پری‌دخت هم شد سوی رزمگاه

Хабардор гардид фархундаи сом

خبردار گردید فرخنده سام

Ки омад зи раҳи тӯтии хуши хиром

که آمد ز ره طوطی خوش‌خرام

Басӣ шод шуд паҳлавони ҷаҳон

بسی شاد شد پهلوان جهان

Ту гуфтӣ магари тозаи гашташи равон

تو گفتی مگر تازه گشتش روان

Қавии гашт аз он хўшдлии ҳамчуи кӯҳ

قوی گشت از آن خوشدلی همچو کوه

Замини зери ситами сутураши сутӯҳ

زمین زیر ستم ستورش ستوه

Даромад ба майдон чу шери набард

درآمد به میدان چو شیر نبرد

Расонид бар чархи гардандаи гирд

رسانید بر چرخ گردنده گرد

з рӯй парӣ духт гардид шод

ز روی پری‌دخت گردید شاد

Пас онгаҳ ба ҷанги оварони рӯи ниҳод

پس آنگه به جنگ‌آوران رو نهاد

Гурезандагон низ бозомаданд

گریزندگان نیز بازآمدند

Ба ёрии паҳлу фароз омаданд

به یاری پهلو فراز آمدند

Нишаст аз бар асби фағфури чин

نشست از بر اسب فغفور چین

Пар аз дасту по буд рӯй замин

پر از دست و پا بود روی زمین

Дилаш буд аз диўзодаҳи сутӯҳ

دلش بود از دیوزاده ستوه

Барангехт ҳар сӯ ба размаши гуруҳ

برانگیخت هر سو به رزمش گروه

Наомад ба фирӯзяши ҳеҷ баҳр

نیامد به فیروزیش هیچ بهر

Дигар раҳ гурезанда шуд сӯии шаҳр

دگر ره گریزنده شد سوی شهر

Пас вай ҳаме рафт фарҳанги род

پس وی همی رفت فرهنگ راد

Ҳамоно набӯдаш зи ороми ёд

همانا نبودش ز آرام یاد

Дамодами зи захми гарони чўбдст

دمادم ز زخم گران چوبدست

Ялонро зи бораи ҳамеи сохт паст

یلان را ز باره همی ساخت پست

Дил шоҳ гашта аз он дарднок

دل شاه گشته از آن دردناک

Ки аз чӯб гардон фиканда ба хок

که از چوب گردان فکنده به خاک

Ҳаме гуфт ҳаргизи хирадманди мард

همی گفت هرگز خردمند مرد

Наҷустааст бо диўзодаҳи набард

نجسته است با دیوزاده نبرد

Ба шаҳр андар омад шаҳи кӣнаи вар

به شهر اندر آمد شه کینه‌ور

зи баси бими дили шаҳрро баст дар

ز بس بیم دل شهر را بست در

Битобед рухи диўзодаҳ ба ҷанг

بتابید رخ دیوزاده به جنگ

Бар паҳлавон шуд чу шарзаи паланг

بر پهلوان شد چو شرزه پلنگ

Бабўсед пои ҷаҳони дидаи сом

ببوسید پای جهان‌دیده سام

Рахш бӯса зад паҳлуи неки ном

رخش بوسه زد پهلو نیک‌نام

Саропардау сози фағфури шоҳ

سراپرده و ساز فغفور شاه

Ба даст андар оварад бо пелу гоҳ

به دست اندر آورد با پیل و گاه

Ҳамаи ҷанг ва бо сози ҷангии тғон

همه جنگ و با ساز جنگی طغان

Кашиданд назд ҷаҳони паҳлавон

کشیدند نزد جهان‌پهلوان

Бар он дашт лашкар биёростанд

بر آن دشت لشکر بیاراستند

Ки дарёфтанд ончӣ ме хостанд

که دریافتند آنچه می‌خواستند

Нишонданд бар тахти зари сом ро

نشاندند بر تخت زر سام را

Ба бар дркшиднди ором ро

به بر درکشیدند آرام را

Кашиданд бар домани кӯҳсор

کشیدند بر دامن کوهسار

Саропардау хаймаи зарнигор

سراپرده و خیمه زرنگار

Фиканданд Тахтӣ ба болоаши зар

فکندند تختی به بالاش زر

зи баҳри парии духти вологуҳар

ز بهر پری‌دخت والاگهر

Чу шуд сархуш аз май гӯи кӣнаи хоҳ

چو شد سرخوش از می گو کینه‌خواه

Даромад ба харгоҳ ва бар шуд ба гоҳ

درآمد به خرگاه و بر شد به گاه

Барафканад бар Настарани парда ро

برافکند بر نسترن پرده را

Чаман карда аз рухи саропарда ро

چمن کرده از رخ سراپرده را

Гулаши ханда бар барг насрин зада

گلش خنده بر برگ نسرین زده

Лабаши шӯр дар ҷой ширин зада

لبش شور در جای شیرین زده

Шикаста зо бираваш дасти камон

شکسته‌زا بروش دست کمان

Шудаи аждҳоФши нафас дар камон

شده اژدهافش نفس در کمان

Тбр зад ғулому шукри банда аш

طبر زد غلام و شکر بنده‌اش

Ҳамаи шӯри қанд аз шикарханда аш

همه شور قند از شکرخنده‌اش

Рахши равнақи гулистон май шикаст

رخش رونق گلستان می‌شکست

Қадаши пушти сарви равон май шикаст

قدش پشت سرو روان می‌شکست

Даҳонро зи ёқӯти лаб қӯт дод

دهان را ز یاقوت لب قوت داد

Ақиқаши троўот ба ёқӯт дод

عقیقش طراوات به یاقوت داد

Қамарро мааши даст бар ҷабҳаи баст

قمر را مهش دست بر جبهه بست

Рутабро лабаши хор дар пои шикаст

رطب را لبش خار در پا شکست

зи гулгуни рухони ҷоми гулгун ба хост

ز گلگون رخان جام گلگون به خواست

Дили риши вай аз қадаҳи лолаи хост

دل ریش وی از قدح لاله خواست

Рух аз оташ май чу гул барфурӯхт

رخ از آتش می چو گل برفروخت

Дили лола аз оташ ғам бсухт

دل لاله از آتش غم بسوخت

Тараннуми навозони пардаи саро

ترنم‌نوازان پرده‌سرا

Фиканданд дастон ба пардаи саро

فکندند دستان به پرده‌سرا

Хуши он дам ки дар пардаи созанди соз

خوش آن دم که در پرده سازند ساز

Кунанд аз рухи дилбарони пардаи боз

کنند از رخ دلبران پرده باز

Чу ромишгарони пардаи бнўохтнд

چو رامشگران پرده بنواختند

Батон парда аз рух барандохтанд

بتان پرده از رخ برانداختند

Хуши он дам ки дар базми шоҳаншаҳӣ

خوش آن دم که در بزم شاهنشهی

Кунанд оҳӯии дилбарони Фрҳӣ

کنند آهوی دلبران فرهی

Хуши он дам ки нӯшин лаби бодаи нӯш

خوش آن دم که نوشین لب باده‌نوش

Гуҳии неш ёдат кунад гоҳи нӯш

گهی نیش یادت کند گاه نوش

Валикин биҷӯ аз ҷаҳони коми хеш

ولیکن بجو از جهان کام خویش

Ки гоҳе чу нӯшаст ва гоҳе чу неш

که گاهی چو نوش است و گاهی چو نیش

Чу доне ки бар сар нагирад қарор

چو دانی که بر سر نگیرد قرار

Гараш митўонӣ ба шодии гузор

گرش میتوانی به شادی گذار

Вази он сӯ чу фағфур шуд сӯии шаҳр

وز آن سو چو فغفور شد سوی شهر

зи пайкору кини андҳш буд баҳр

ز پیکار و کین اندهش بود بهر

Яке ҳафта бо сарварони сипоҳ

یکی هفته با سروران سپاه

зи баҳр писар шуд фиғонаш ба моҳ

ز بهر پسر شد فغانش به ماه

Ҳам аз баҳри духтари дилаш буд танг

هم از بهر دختر دلش بود تنگ

Ҳамеи хост каз риюаши орад ба чанг

همی خواست کز ریوش آرد به چنگ

Ҳамон олами афрӯз огоҳ шуд

همان عالم‌افروز آگاه شد

Ки ма рӯй дар харгаҳ шоҳ шуд

که مه‌روی در خرگه شاه شد

Дигар раҳи дилаши пар зғм шуд парӣ

دگر ره دلش پر زغم شد پری

Ҳаме буд дар фикри ҳиялат гарӣ

همی بود در فکر حیلت‌گری

Чу як ҳафта дар пеши ма буд сом

چو یک هفته در پیش مه بود سام

Ба ҳаштум чу бози Ямани гашти ром

به هشتم چو باز یمن گشت رام

Биёмад нишаст аз бар тахти зар

بیامد نشست از بر تخت زر

Буриши диўзодаҳи фурӯи бардаи сар

برش دیوزاده فرو برده سر

Нишастанд дар пои тахташи сарон

نشستند در پای تختش سران

Ситоданд дар хизматаши сарварон

ستادند در خدمتش سروران