Дандонаи гушои қуфли ин роз

دندانه گشای قفل این راز

Зини гӯна дар сухан кунад боз

زین گونه در سخن کند باز

Кони рӯз ки зоди Қайси фаррух

کان روز که زاد قیس فرخ

Рухшанда шуд он қабӣларо рух

رخشنده شد آن قبیله را رخ

Зон нури хуҷастаи шаби афрӯз

زان نور خجستهٔ شب افروز

Бар омирён хуҷаста шуд рӯз

بر عامریان خجسته شد روز

Бинишаст падар ба шодмонӣ

بنشست پدر به شادمانی

Бикшод дарӣ ба миҳмонӣ

بگشاد دری به میهمانی

Вондри пас пардаи модараш низ

واندر پس پرده مادرش نیز

Орост зи сафа то ба даҳлез

آراست ز صفه تا به دهلیز

Хубони қабӣларо талаб кард

خوبان قبیله را طلب کرد

Офоқи зи нағма бар тараф кард

آفاق ز نغمه بر طرف کرد

Ҷустанди ҳакими толеъи андеш

جستند حکیم طالع اندیش

Когаҳ кунад аз ҳикояти пеш

کاگه کند از حکایت پیش

Донои бишумори худ назар кард

دانا بشمار خود نظر کرد

Гуфт ончии сар аз шумор бар кард

گفت آنچه سر از شمار بر کرد

Кин Тифли мубораки ахтари хуб

کاین طفل مبارک اختر خوب

Юсуф сифатӣ шавад чу ёқӯб

یوسف صفتی شود چو یعقوب

Бо онкии зи гардиши замона

با آنکه ز گردش زمانه

Дар фазл ва ҳунар шавад ягона

در فضل و هنر شود یگانه

Лекин фитадаш гуҳи ҷавонӣ

لیکن فتدش گهٔ جوانی

Дар сари ҳавасӣ , чунонкии доне

در سر هوسی، چنانکه دانی

Аз ишқи бутӣ нижанд гардад

از عشق بتی نژند گردد

Девона ва мустаманд гардад

دیوانه و مستمند گردد

Андеша чунон кунад ба зораш

اندیشه چنان کند به زارش

Коз даст равад Аннани кораш

کاز دست رود عنان کارش

Модари падар аз чунин шуморӣ

مادر پدر از چنین شماری

Монданд , дамӣ , ба хори хорӣ

ماندند، دمی، به خار خاری

Лекини зи нишот рӯй фарзанд

لیکن ز نشاط روی فرزند

Гаштанд , баҳр чаҳ ҳаст , хурсанд

گشتند، بهر چه هست، خرسند

Он нукта ба саҳл бар гирифтанд

آن نکته به سهل بر گرفتند

Ва ойини тараби з сар гирифтанд

و آیین طرب ز سر گرفتند

Як чанд чу даври чарх дар гашт

یک چند چو دور چرخ در گشت

Он гулбунтар шигифтатар гашт

آن گلبن تر شگفته‌تر گشت

Солаш ба шумор панҷум афтод

سالش به شمار پنجم افتاد

Зу нур ба чарх ва анҷум афтод

زو نور به چرخ و انجم افتاد

Шуд тоза , чу ним рустаи сарвӣ

شد تازه، چو نیم رسته سروی

ё боли дамидаи нави тзрўӣ

یا بال دمیده نو تذروی

Назд ҳама шуд ба ҳӯшмандӣ

نزد همه شد به هوشمندی

Чун мардуми дида , зи арҷмандӣ

چون مردم دیده، ز ارجمندی

Зираки диляш чу бози хонданд

زیرک دلیش چو باز خواندند

Дар пеш муаллимаш нишонданд

در پیش معلمش نشاندند

Донои рақами зи баҳри таълим

دانای رقم ز بهر تعلیم

Кардаш ба канори таҳтаи таслим

کردش به کنار تخته تسلیم

Ҷаҳд адабаш бидон чаҳ донист

جهد ادبش بدان چه دانست

намекард чнонч ме тавонист

می کرد چنانچ می توانست

Оростаи мактабӣ чу боғӣ

آراسته مکتبی چو باغی

Ҳар лолаи дарав , чу шаби чароғӣ

هر لاله درو، چو شب چراغی

Зин сӯй нишаста кӯдакӣ чанд

زین سوی نشسته کودکی چند

Озодау зираку хирадманд

آزاده و زیرک و خردمند

Зон сӯии зи духтарон чун ҳур

زان سوی ز دختران چون حور

Масҷид шуда чун биҳишти пари нур

مسجد شده چون بهشت پر نور

Ҳар тозаи рухӣ чу дастаи гул

هر تازه رخی چو دستهٔ گل

Бар гул зада ҷнтҳои сунбул

بر گل زده جنتهای سنبل

Буд аз сафи он батон чун моҳ

بود از صف آن بتان چون ماه

Моҳӣ , зада офтобро , роҳ

ماهی، زده آفتاب را، راه

Лайлии номӣ ки маи ғуломаш

لیلی نامی که مه غلامش

Холаши нқтии зи нақши номаш

خالش نقطی ز نقش نامش

Машъали каши офтобу анҷум

مشعل کش آفتاب و انجم

Девона кун парӣу мардум

دیوانه کن پری و مردم

Султони шукри лабони офоқ

سلطان شکر لبان آفاق

Лашкари шикани шикеби ушшоқ

لشکر شکن شکیب عشاق

Сар то ба қадами киришмау ноз

سر تا به قدم کرشمه و ناز

Ҳам сари каши ҳасан ва ҳам срондоз

هم سر کش حسن و هم سرانداز

Нозӣ ва ҳазор фитна дар даҳр

نازی و هزار فتنه در دهر

Чашмӣ ва ҳазор кушта дар шаҳр

چشمی و هزار کشته در شهر

Неи бут ки чароғ бут прессатон

نی بت که چراغ بت پرستان

Тоўси биҳишту Кебеки бустон

طاوس بهشت و کبک بستان

Андари сафи он батон ширин

اندر صف آن بتان شیرین

Чун Зуҳра ба савру ма ба парвин

چون زهره به ثور و مه به پروین

Зону зада Қайс дар дигар сӯй

زانو زده قیس در دگر سوی

Ҳам чарби забон ва ҳам сухани гӯй

هم چرب زبان و هم سخن گوی

Нозук чу ниҳоли нави дамида

نازک چو نهال نو دمیده

Хуши табъу латиф ва орамида

خوش طبع و لطیف و آرمیده

Ширини суханӣ ки ҳуш май барад

شیرین سخنی که هوش می‌برد

Равнақи зи шукри фуруш май барад

رونق ز شکر فروش می‌برد

Ваон лолаи рухони арғавони соқ

وان لاله رخان ارغوان ساق

Низ аз дил ва ҷонаш гашта муштоқ

نیز از دل و جانش گشته مشتاق

Эшон ҳамаро бқиси майлӣ

ایشان همه را بقیس میلی

Ваон сӯхта дар ҳавои Лайлӣ

وان سوخته در هوای لیلی

Лайлии худ азуи хароби ҷон тар

لیلی خود ازو خراب جان تر

Гашта нафас аз нафаси гарон тар

گشته نفس از نفس گران‌تر

Ҳар ду ба назора рӯй дар рӯй

هر دو به نظاره روی در روی

Дар рафтаи хаёли мӯӣ дар мӯӣ

در رفته خیال موی در موی

Лаби монда з гуфт ва аз забони ҳам

لب مانده ز گفت و از زبان هم

Дил гашта баҳами якеу ҷони ҳам

دل گشته بهم یکی و جان هم

Ин зу ба ғаму гудози монда

این زو به غم و گداز مانده

Дили бастау дидаи бози монда

دل بسته و دیده باز مانده

Ваон карда назар ба рӯй ин гарм

وان کرده نظر به روی این گرم

ВоФгндаҳи зи дидаи бурқаъи шарм

وافگنده ز دیده برقع شرم

Ин гуфта ғами худ аз рухи зард

این گفته غم خود از رخ زرد

ӯ дода ҷавобаш аз аз дами сард

او داده جوابش از از دم سرد

Ин дидаи дарав ба чашми покӣ

این دیده درو به چشم پاکی

ӯ низ , вале ба шрмнокӣ

او نیز، ولی به شرمناکی

Ин гашта ба оби дидагони маст

این گشته به آب دیدگان مست

ӯ шастаи зи ҷони хештани даст

او شسته ز جان خویشتن دست

Ин коми худ аз фиғон худ дӯхт

این کام خود از فغان خود دوخت

ӯ , синаи худ , зи оҳи худ сӯхт

او، سینهٔ خود، ز آه خود سوخت

Султони хирад бурун шуд аз тахт

سلطان خرد برون شد از تخت

Ҳам хона ба бод дод ва ҳам рахт

هم خانه به باد داد و هم رخت

Фарёд шубон бимонада аз кор

فریاد شبان بمانده از کار

Мяши обилаи пойу гурги хӯни хор

میش آبله پای و گرگ خون‌خوار

Мисатони зи шароби хонаи ҷуста

مستان ز شراب خانه جسته

Хам бар сари мӯҳтасиби шикаста

خم بر سر محتسب شکسته

Маҷнӯни зи насими он харобӣ

مجنون ز نسیم آن خرابی

Шуд бехабар аз танги шаробӣ

شد بی خبر از تنگ شرابی

Аз хӯни ҷигар шароб ме хӯрд

از خون جگر شراب می‌خورد

Вази паҳлавии худ кабоб ме хӯрд

وز پهلوی خود کباب می‌خورد

Дуздидаи дарав нигоҳ ме кард

دزدیده درو نگاه می‌کرد

намедид зи давр ва оҳ ме кард

می‌دید ز دور و آه می‌کرد

Май буд зи неку бади ҳаросаш

می‌بود ز نیک و بد هراسش

намедошт хирад ҳануз посаш

می‌داشت خرد هنوز پاسش

Андеша ҳануз хом будаш

اندیشه هنوز خام بودش

Дил дар ғами нангу ном будаш

دل در غم ننگ و نام بودش

Чун лола , ҷабин шигифта ме дошт

چون لاله، جبین شگفته می‌داشت

Доғӣ ба ҷигар , наҳуфта ме дошт

داغی به جگر، نهفته می‌داشت

Май сӯхт чу шамъ бо рухи зард

می‌سوخت چو شمع با رخ زرد

Дар гиряу сӯз ханда ме кард

در گریه و سوز خنده می‌کرد

Донои рақамаш ба таҳта май ҷуст

دانا رقمش به تخته می‌جست

ӯ таҳта ба оби дида май шаст

او تخته به آب دیده می‌شست

Устод , сухани з илм ме ронад

استاد، سخن ز علم می‌راند

ӯ ҷумлаи китоб ишқ ме хонд

او جمله کتاب عشق می‌خواند

Ваон лаъибати дардманди дили танг

وان لعبت دردمند دل تنگ

Дил дода ба боду монда бе санг

دل داده به باد و مانده بی سنگ

Хӯни дилаш аз сафои сина

خون دلش از صفای سینه

Пайдо чу май андари обгина

پیدا چو می اندر آبگینه

Бар чеҳраи зи шарм парда ме дӯхт

بر چهره ز شرم پرده می‌دوخت

Ва оташ ба дилаши гирифта май сӯхт

و آتش به دلش گرفته می‌سوخت

Ҳар чанд ки ғунча буд сари баст

هر چند که غنچه بود سر بست

намекард зи буии халқро маст

می‌کرد ز بوی خلق را مست

Буданд ба зории он ду ғами хор

بودند به زاری آن دو غم خوار

Дар чанбари икдгри гирифтор

در چنبر یکدگر گرفتار

Ёрон ки ба ҳар канора буданд

یاران که به هر کناره بودند

Дуздида дар он назора буданд

دزدیده در آن نظاره بودند

намекард ду синаи ҷӯш бар ҷӯш

می‌کرد دو سینه جوش بر جوش

намерафт ду қиссаи гӯш бар гӯш

می‌رفت دو قصه گوش بر گوش

Ин дошт фасона дар мудоро

این داشت فسانه در مدارا

ӯ гуфт ҳикояти ошкоро

او گفت حکایت آشکارا

Розӣ ки з синҳо баҷушад

رازی که ز سینها بجوشد

ӯ боз кунадгар ин бипушад

او باز کند گر این بپوشد

Бошад чу харитаи пари зи сӯзан

باشد چو خریطه پر ز سوزن

Бандии даҳанаш , ҷаҳди зи равзан

بندی دهنش، جهد ز روزن

Бар рӯй муҳӣти пули тавон баст

بر روی محیط پل توان بست

Натавон лаби халқро забони баст

نتوان لب خلق را زبان بست