Хонандаи ҳарфи ошноӣ

خوانندهٔ حرف آشنایی

Зин гӯна кунад сухани сарое

زین گونه کند سخن سرایی

Кони пери ҷигар кабоб гашта

کان پیر جگر کباب گشته

Вази бодаи ғам хароб гашта

وز بادهٔ غم خراب گشته

Чун зад дар арӯси навмед

چون زد در عروس نومید

Шуд сохтаи газанди ҷовид

شد ساختهٔ گزند جاوید

Шуд дар паии онкӣ то чаҳ созад

شد در پی آنکه تا چه سازد

Кони ошиқи хастаро навозад

کان عاشق خسته را نوازد

Кард ончии зи чора карданӣ буд

کرد آنچه ز چاره کردنی بود

Номад ба кафши калиди мақсӯд

نامد به کفش کلید مقصود

Чун аз тарафӣ наёфт ёрӣ

چون از طرفی نیافت یاری

Бар мейр қабӣла шуд ба зорӣ

بر میر قبیله شد به زاری

НўФл , мулкии бад , одамии хуй

نوفل، ملکی بد، آدمی خوی

Озодау меҳрбону дили ҷӯй

آزاده و مهربان و دل جوی

Аз кашу макаши дили ситами кор

از کش و مکش دل ستم کار

Дар силсилаи бутии гирифтор

در سلسلهٔ بتی گرفتار

Ҳам заҳмат ошиқӣ кашида

هم زحمت عاشقی کشیده

Ҳам шарбат ошиқон чашида

هم شربت عاشقان چشیده

Афсонаи Қайс , коташ афрӯхт

افسانهٔ قیس، کاتش افروخت

Ҳар лаҳза ҳаме шунид ва май сӯхт

هر لحظه همی شنید و می‌سوخت

Чун ҳолат пер дид ҳоле

چون حالت پیر دید حالی

Кард аз баду неки хонаи холӣ

کرد از بد و نیک خانه خالی

Бнўохт ба лутф ва роз пурсед

بنواخت به لطف و راز پرسید

Ваон қисса ки дошт боз пурсед

وان قصه که داشت باز پرسید

Пер аз ҷигари шикоят андӯд

پیر از جگر شکایت اندود

Дам бар зад ва кард хонаи пари дӯд

دم بر زد و کرد خانه پر دود

Чун кори фитодагон ба зорӣ

چون کار فتادگان به زاری

Ҷуст аз паии он рамидаи ёрӣ

جست از پی آن رمیده یاری

ӯ худ ғам ӯ з пеш донист

او خود غم او ز پیش دانست

Ваон маслиҳат , он хеш донист

وان مصلحت، آن خویش دانست

Қосид талабед ва дод пайғом

قاصد طلبید و داد پیغام

Сӯии падари бути гули андом :

سوی پدر بت گل اندام:

Кондишаҳ он кунад кӣ бе гуфт

کاندیشهٔ آن کند کی بی گفت

Девона ба моҳ нав шавад ҷуфт

دیوانه به ماه نو شود جفت

Гар гуфт дигар буд дарин зер

گر گفت دگر بود درین زیر

Гӯям сухан аз забони шамшер

گویم سخن از زبان شمشیر

Шуд пайку паёми барад дар ҳол

شد پیک و پیام برد در حال

То шуд шунаванда бар дигар ҳол

تا شد شنونده بر دگر حال

Бикшод забон чу оташи тез

بگشاد زبان چو آتش تیز

Пас гуфт ҷавобии оташи ангез :

پس گفت جوابی آتش انگیز:

Кондозаҳи кро буд , дарин роз ,

کاندازه کرا بود، درین راز،

Каз пардаи мо бар оради овоз ?

کز پردهٔ ما بر آرد آواز؟

Корӣ ки з нисбаташ ҷудоӣаст

کاری که ز نسبتش جداییست

Кўшидни он на неки роиист

کوشیدن آن نه نیک راییست

Карбоси тугар чаҳ дилпазираст

کرباس تو گر چه دلپذیرست

Пайванди ҳарир бо ҳарираст

پیوند حریر با حریرست

Гар меҳтари мости нўФли гирд

گر مهتر ماست نوفل گرد

Меҳтар накунад ситеза бо хирад

مهتر نکند ستیزه با خرد

Зон гӯнаи забун наем мо низ

زان گونه زبون نه‌ایم ما نیز

Корзди гули мо ба нархи гашниз

کارزد گل ما به نرخ گشنیز

Чандон ғами ҷону тан тавон хӯрд

چندان غم جان و تن توان خورد

Каз пардаи буруни сухани тавон барад

کز پرده برون سخن توان برد

Фармони даҳ , агар бад-ӣни баҳона ,

فرمان ده، اگر بدین بهانه،

Моро ба бадӣ кунад нишона

ما را به بدی کند نشانه

Мо низ ба кӯшиши савобаш

ما نیز به کوشش صوابش

Маъзӯр будем дар ҷавобаш !

معذور بودیم در جوابش!

Пайк омад ва боз дод посух

پیک آمد و باز داد پاسخ

НўФли з ғазаб шуд оташини рух

نوفل ز غضب شد آتشین رخ

Лашкар талабеду борагии хост

لشکر طلبید و بارگی خواست

Берун қабӣла шуд саф орост

بیرون قبیله شد صف آراست

Хуишони санам , ки он шуниданд

خویشان صنم، که آن شنیدند

Шан низ ба кин бурун давиданд

شان نیز به کین برون دویدند

Гашт аз ду тарафи равонаи шамшер

گشت از دو طرف روانه شمشیر

Воўихт ба ҳамлаи шер бо шер

وآویخت به حمله شیر با شیر

Ҳар теғи занӣ , ба ханҷару хишт

هر تیغ زنی، به خنجر و خشت

Сарҳо ҳама май дуруд ва май кишт

سرها همه می‌درود و می‌کشت

Марг омаду ҷони зи сина май рўФт

مرگ آمد و جان ز سینه می‌روفت

Бар нағмаи тир , пой май кӯфт

بر نغمهٔ تیر، پای می‌کوفت

Бар расми араб ба ҷаҳду новирд

بر رسم عرب به جهد و ناورد

намекард ситезаи мард бо мард

می‌کرد ستیزه مرد با مرد

Шамшер кашида ҳар далерӣ

شمشیر کشیده هر دلیری

НўФл ба миён чу тунди ширӣ

نوفل به میان چو تند شیری

Ҳар сӯ ки Фгнди теғи пӯлод

هر سو که فگند تیغ پولاد

Кард аз сари мард , гардани озод

کرد از سر مرد، گردن آزاد

Зон кӣна ки бедареғ ме рафт

زان کینه که بی دریغ می‌رفت

Як ҳафтаи ду равия теғ ме рафт

یک هفته دو رویه تیغ می‌رفت

Халқии сӯии лаъибати ҳисорӣ

خلقی سوی لعبت حصاری

Танг омад аз он ситезаи корӣ

تنگ آمد از آن ستیزه‌کاری

Гуфтанд ба иттифоқи перон

گفتند به اتفاق پیران

Дар , сӯхта ба , ки хонаи вайрон

در، سوخته به، که خانه ویران

Чун фитнаи мо бурун зад ин тоб

چون فتنهٔ ما برون زد این تاب

Он ба ки кунем фитна дар хоб

آن به که کنیم فتنه در خواب

Хезему сабки зи хӯни Лайлӣ

خیزیم و سبک ز خون لیلی

Дар хок равон кунем силӣ

در خاک روان کنیم سیلی

Офати зи ҷаҳон чу гашти гуми ном ,

آفت ز جهان چو گشت گم نام،

Ғавғо , зи ду сӯй , гирад ором

غوغا، ز دو سوی، گیرد آرام

Ҳам рахнаи фитна баста гардад

هم رخنهٔ فتنه بسته گردد

Ҳам дили зи газанд руста гардад

هم دل ز گزند رسته گردد

Маҷнӯн ки аз он хабар шуд огоҳ

مجنون که از آن خبر شد آگاه

Бар зад зи даруни дили яке оҳ

بر زد ز درون دل یکی آه

Бар мейри сипаҳи давиди ҷӯшон

بر میر سپه دوید جوشان

Чун сайл ки дар расад хурушон

چون سیل که در رسد خروشان

Бигирифт Аннани мураккабаши сахт

بگرفت عنان مرکبش سخت

Май сӯхти зи хомкории бахт

می‌سوخت ز خامکاری بخت

Гуфт : эй ҳамаи марҳам аз ту озор

گفت: ای همه مرهم از تو آزار

Бозои дили азин ситезаи бозор

بازا دل ازین ستیزه بازار

Гӯйанд зи ғуссаи меҳтаронаш

گویند ز غصه مهترانش

Коҳстаҳ кунем бркронш

کاهسته کنیم برکرانش

Яъне чу вай аз ҷаҳон баруфтад

یعنی چو وی از جهان برافتد

Ин машғала аз миён баруфтад

این مشغله از میان برافتد

Бар хасми макаш ба кӣнаи ҷӯӣ

بر خصم مکش به کینه جویی

Теғӣ ки ба хӯни дӯсти шӯе

تیغی که به خون دوست شویی

Он найза мазан ба душманон беш

آن نیزه مزن به دشمنان بیش

Каз ваии дил дӯстон кунӣ риш !

کز وی دل دوستان کنی ریش!

НўФл чу шунид гуфт маҷнӯн

نوفل چو شنید گفتِ مجنون

Аз дидаи кушод дар макнун

از دیده گشاد دُرّ مکنون

Лобуд ба ниёам кард шамшер

لابد به نیام کرد شمشیر

Дар беша хеш рафт чун шер

در بیشهٔ خویش رفت چون شیر

Дар гӯша ғам нишаст нолон

در گوشهٔ غم نشست نالان

Аз ҳолати Қайси дасти молон

از حالت قیس دست مالان