Тўқиъи каши мисоли ин ҳарф

توقیع کش مثال این حرف

Дар нома , сухан чунин кунад сарф

در نامه، سخن چنین کند صرف

Кони сӯхтаи хароби сина

کان سوختهٔ خراب سینه

Авранг нишин бе хазина

اورنگ نشین بی خزینه

Аз нўФлён чу беғараз монад

از نوفلیان چو بی غرض ماند

Лухтии зи фироқ дар мараз монад

لختی ز فراق در مرض ماند

Чун пайкараш аз нишони нстӣ

چون پیکرش از نشان نستی

Омад қадре ба тани дурустӣ

آمد قدری به تن درستی

Боз аз ватани хиради буруни ҷуст

باز از وطن خرد برون جست

Занҷир буриду риштаи бигусаст

زنجیر برید و رشته بگسست

Май гашт ба гирду кӯҳу саҳро

می‌گشت به گرد و کوه و صحرا

Чун Хизр , ба рўзҳои хзро

چون خضر، به روضهای خضرا

Неи дили хушу неи хиради фароҳам

نی دل خوش و نی خرد فراهم

Девонау дев ҳар ду бо ҳам

دیوانه و دیو هر دو با هم

Ҳиҷраш зада тир бар нишона

هجرش زده تیر بر نشانه

Ғам ёфта маргро баҳона

غم یافته مرگ را بهانه

Ёрон ба таъассуф аз чунон ёр

یاران به تأسف از چنان یار

Хуишон ба таҳайюр аз чунон кор

خویشان به تحیر از چنان کار

ӯ дашти гирифтаи зору дили риш

او دشت گرفته زار و دل ریش

Душман ба маломат аз пасу пеш

دشمن به ملامت از پس و پیش

Мискини падараш ба чора созӣ

مسکین پدرش به چاره سازی

Чун шамъ ба хештани гудозӣ

چون شمع به خویشتن گدازی

Ҳар ҷо ки нишаст зор бигирист ,

هر جا که نشست زار بگریست،

Бе гиряи зор дар ҷаҳон кист ?

بی گریهٔ زار در جهان کیست؟

Вони модари хастаи ҷигари сӯз

وآن مادر خستهٔ جگر سوز

Шаби ранг шуда , зи бахти бади рӯз

شب رنگ شده، ز بخت بد روز

Рӯзии тарабаш ба шаби расида

روزی طربش به شب رسیده

Хӯни ҷигараш ба лаби расида

خون جگرش به لب رسیده

Рӯзии зи забони рости бозӣ

روزی ز زبان راست بازی

Дар гӯш падар расед розӣ

در گوش پدر رسید رازی

Каз меҳру вафои он ягона

کز مهر و وفای آن یگانه

Кандар ҳама даҳр шуд фасона

کاندر همه دهر شد فسانه

Зон гӯна шудаст нўФлши дӯст

زان گونه شدست نوفلش دوست

Кони дил шудаи мағзи гашти воин пӯст

کان دل شده مغز گشت واین پوست

Гуяд ки : агар дил оядаш боз

گوید که: اگر دل آیدش باز

Ман духти худаш даҳум ба сад ноз

من دخت خودش دهم به صد ناز

Пер аз хабарии чунон дили ангез

پیر از خبری چنان دل انگیز

Бар сӯхта шуд , чу оташи тез

بر سوخته شد، چو آتش تیز

Дидаш сару тани зи санги хаста

دیدش سر و تن ز سنگ خسته

Чеҳраи вараму ҷабини шикаста

چهره ورم و جبین شکسته

Пероҳани пораи пора чун гул

پیراهن پاره پاره چون گل

Хунобаи чикони зи дида чун мл

خونابه چکان ز دیده چون مل

Аз туфи ҳаво чу дӯд гашта

از تف هوا چو دود گشته

Пушташи зи замин кабӯд гашта

پشتش ز زمین کبود گشته

Аввали зи ду дидаи сайли хӯни рехт

اول ز دو دیده سیل خون ریخت

Вонгаҳи намак аз ҷигари буруни рехт :

وانگه نمک از جگر برون ریخت:

К-эии чашми ману чароғи дида

کای چشم من و چراغ دیده

Ту аз ман ва ман зи худ рамида

تو از من و من ز خود رمیده

Дорам дили хастаи дарди пурвирд

دارم دل خسته درد پرورد

Дармони дилами туе барин дард

درمان دلم تویی برین درد

Ту дашти гирифтаи зор ва бе ҳол

تو دشت گرفته زار و بی حال

Мискини дили модарат ба дунбол

مسکین دل مادرت به دنبال

Зингўнаҳ ки аз ту дар блоӣим

زینگونه که از تو در بلائیم

Девонаи ту нестӣ ки моӣим

دیوانه تو نیستی که مائیم

Дарёб ки азм кӯч кардам

دریاب که عزم کوچ کردم

Наздик шуд офтоби зардам

نزدیک شد آفتاب زردم

Ингори гули туро хазони барад

انگار گل تو را خزان برد

Вони ҳам нафасӣ ки доштӣ , мард

وآن هم نفسی که داشتی، مرد

Ёрӣ ки наёядат дар оғӯш

یاری که نیایدت در آغوش

Он ба ки з дил кунӣ фаромӯш

آن به که ز دل کنی فراموش

Шохӣ ки буриш на зуд бошад

شاخی که برش نه زود باشد

Ҳизум буд ар чаҳ авд бошад

هیزم بود ار چه عود باشد

Бед , ар надиҳади зи миваи моя

بید، ار ندهد ز میوه مایه

Борӣ будаш фарохи соя

باری بودش فراخ سایه

Ту шохи расидаи гаштӣ ва тар

تو شاخ رسیده گشتی و تر

Неи соя ба модаӣу не бар

نی سایه به مادهی و نی بر

Чун ишқ буд ба дил , савобаст

چون عشق بود به دل ، صوابست

Ма дар шаб тира офтобаст

مه در شب تیره آفتابست

НўФл ки ба меҳри тести мансӯб

نوفل که به مهر تست منسوب

Дорад пас пардаи духтарии хуб

دارد پس پرده دختری خوب

Дар гулшани ҳасани сарви чолок

در گلشن حسن سرو چالاک

Чун қатраи оби осмони пок

چون قطرهٔ آب آسمان پاک

Хуршеди рухии хадиҷаи номаш

خورشید رخی خدیجه نامش

Парварда ба исматии тамомаш

پرورده به عصمتی تمامش

Ҷӯяндашу нўФл , аз такаббур ,

جویندش و نوفل، از تکبر،

Дар риштаи кас , на бандади он дар

در رشتهٔ کس، نه بندد آن در

Зон расми вафо ки дар ту дидаст

زان رسم وفا که در تو دیده‌ست

Пайванди туро ба ҷон харидаст

پیوند ترا به جان خریده‌ست

Дар дил , ҳамаи суҳбат ту ҷӯяд

در دل، همه صحبت تو جوید

Вази шарм , биравӣ ту нагӯяд

وز شرم، بروی تو نگوید

Пурсади хабари ту гоҳ ва бе гоҳ

پرسد خبر تو گاه و بی گاه

Ҳам муътақидаст ва ҳам нкўхўоаҳ

هم معتقدست و هم نکوخواه

Гар сар ба рзоء мо кунӣ рост

گر سر به رضاء ما کنی راست

Он хост аз он туаст , бе хост

آن خواست از آنِ توست، بی‌خواست

Ҳам модари умед хос ёбад

هم مادر امید خاص یابد

Ҳам ҷони падар халос ёбад

هم جان پدر خلاص یابد

Вари худ занӣ аз хилофи тирӣ ,

ور خود زنی از خلاف تیری،

Беҷон шудаи гир , золу перӣ

بی جان شده گیر، زال و پیری

Гуфтем ба ту ғам наоне

گفتیم به تو غم نهانی

Аз мо суханӣ , дигар ту доне !

از ما سخنی، دگر تو دانی!

Девона ки ин ҳадис бишунид

دیوانه که این حدیث بشنید

Диўонгиши з сар биҷунбед

دیوانگیش ز سر بجنبید

Май хост ки аз даруни пари сӯз

می‌خواست که از درون پر سوز

Гардад , ба хилоф , посух андӯз

گردد، به خلاف، پاسخ اندوز

Лекин , чу фусуни пери бади чуст

لیکن، چو فسون پیر بد چست

Кард аз дами сахти девори суст

کرد از دم سخت دیوار سست

Дар пой падар фитод фарзанд

در پای پدر فتاد فرزند

Гуфт эй дами ту марои забони банд

گفت ای دم تو مرا زبان بند

Бо онкии хиради зи ман Аннан тофт ,

با آنکه خرد ز من عنان تافت،

Аз рои ту , рӯй чун тавон ёфт ?

از رای تو، روی چون توان یافت؟

Инаст чу хоҳиши илоҳӣ

اینست چو خواهش الهی

Тан дар додам баҳр чаҳ хоҳӣ !

تن در دادم بهر چه خواهی!

Модари падар аз чунон ҷавобӣ

مادر پدر از چنان جوابی

Бар оташ дил заданд обӣ

بر آتش دل زدند آبی

Рафтанди зи хонаи бомдодон

رفتند ز خانه بامدادان

Пеши падари арӯси шодон

پیش پدر عروس شادان

Бастанд камар биҷусту ҷӯӣ

بستند کمر بجست و جویی

Карданд супурда гуфту гӯйӣ

کردند سپرده گفت و گویی

НўФл ки бахотири он ҳавас дошт

نوفل که بخاطر آن هوس داشت

Пеш омаду поси он нафас дошт

پیش آمد و پاس آن نفس داشت

Гаштанд , ду дил , мбдаҳ , бе ғам

گشتند، دو دل، مبده، بی غم

Рафтанди басӯии хонаи хуррам

رفتند بسوی خانه خرم

Бурданди зароифии арӯсӣ

بردند ظرایف عروسی

Бағдодӣу мағрибӣу рӯсӣ

بغدادی و مغربی و روسی

Асбоби нишоту мояи сур

اسباب نشاط و مایهٔ سور

Шаҳду шукру гулобу кофур

شهد و شکر و گلاب و کافور

Бинишаст фақиҳи исавии дам

بنشست فقیه عیسوی دم

Бунёд никоҳ кард муҳкам

بنیاد نکاح کرد محکم

Шуд ҷилваи намои бути ҳисорӣ

شد جلوه نما بت حصاری

Чун гули зи насими навбаҳорӣ

چون گل ز نسیم نوبهاری

Нозуки баданӣ чу дар макнун

نازک بدنی چو در مکنون

Маҷнӯн кун сад ҳазор маҷнӯн

مجنون کن صد هزار مجنون

Ҳар кас ба ҳавас нигоҳ ме кард

هر کس به هوس نگاه می‌کرد

Маҷнӯн медид ва оҳ ме кард

مجنون می‌دید و آه می‌کرد

Ҳар каси сифат ҷамол ме гуфт

هر کس صفت جمال می‌گفت

Маҷнӯни сухан аз хаёл ме гуфт

مجنون سخن از خیال می‌گفت

Ҳар кас гуҳарӣ харида май рехт

هر کس گهری خریده می‌ریخت

Маҷнӯни зи сиришки дида май рехт

مجنون ز سرشک دیده می‌ریخت

Ҳар каси зи тараб ба кори худ буд

هر کس ز طرب به کار خود بود

Маҷнӯн ба ҳавои ёри худ буд

مجنون به هوای یار خود بود

Ҳар кас шамъӣ бисӯз бардошт

هر کس شمعی بسوز برداشت

Маҷнӯни ҳамаи сӯз дар ҷигар дошт

مجنون همه سوز در جگر داشت

ӯ қиссаи ҷон риш ме хонд

او قصهٔ جان ریش می‌خواند

Ва афсуни халос хеш ме хонд

و افسون خلاص خویش می‌خواند

намекард ба синаи ёди дили хоҳ

می‌کرد به سینه یاد دل خواه

Май шаст ба гиряи даст аз он моҳ

می‌شست به گریه دست از آن ماه

Беруни хуш ва аз дарунаи дили танг

بیرون خوش و از درونه دل تنگ

Тани ҳозиру дили ҳазор фарсанг

تن حاضر و دل هزار فرسنگ

Мутриби зи тараб тарона ме зад

مطرب ز طرب ترانه می‌زد

ӯ нола ошиқона ме зад

او نالهٔ عاشقانه می‌زد

Чун кард арӯси ҷилваи ҳур

چون کرد عروس جلوهٔ حور

Дар пардаи маҳди гашти мастур

در پردهٔ مهد گشت مستور

Чун шуд , гуҳи онкӣ , хурраму шод

چون شد، گهٔ آنکه، خرم و شاد

Ҳам хоба шаванд сарву шамшод

هم خوابه شوند سرو و شمشاد

Девона ба дарди худ гирифтор

دیوانه به درد خود گرفتار

Ҳайрон шудаи моҳи нав дар он кор

حیران شده ماه نو در آن کار

Не ӯ ҳама шаб ғунуд аз сӯз

نی او همه شب غنود از سوز

Неи лаъибати ту , зи бахти бади рӯз

نی لعبت تو، ز بخت بد روز

Бар бӯеи гулӣ ки буд ёраш

بر بویی گلی که بود یارش

Доман нагирифт ҳеҷ хораш

دامن نگرفت هیچ خارش

Бар наҷад шуд ва тавоф ме кард

بر نجد شد و طواف می‌کرد

Бо хотири худ масоф ме кард

با خاطر خود مصاف می‌کرد

Сӯзони ғазалӣ ки дил кунад риш

سوزان غزلی که دل کند ریش

намехонд ба ҳасби ҳолати хеш

می‌خواند به حسب حالت خویش

Модар ки шунид қиссаи дӯш

مادر که شنید قصهٔ دوش

Сӯии падараши давид бе ҳуш

سوی پدرش دوید بی‌هوش

Нохун заду чеҳраи ғарқ хӯн кард

ناخن زد و چهره غرق خون کرد

Домани зи сиришки лола гаван кард

دامن ز سرشک لاله‌گون کرد

Бе чораи падари зи по дар афтод

بی‌چاره پدر ز پا در افتاد

Ҳам шишаи шикаст ва ҳам хар афтод

هم شیشه شکست و هم خر افتاد

Гаштанди мувофиқону хуишон

گشتند موافقان و خویشان

Зини воқеаи ҷумлаи дили парешон

زین واقعه جمله دل پریشان