эй чораи даҳ моҳаи зргонӣ

ای چاره ده‌ ماهه زرگانی

Ҳам Хизр ва ҳам оби зиндагонӣ

هم خضر و هم آب زندگانی

Акнӯн ки надорӣ аз хиради соз

اکنون که نداری از خرد ساز

Май прўрдти замона дар ноз

می‌پروردت زمانه در ناز

Умед ки чун шӯии хирадманд

امید که چون شوی خردمند

Холӣ накунӣ дарунаи зини панд

خالی نکنی درونه زین پند

Аз чордаҳ бугзарад чу солат

از چارده بگذرد چو سالت

Гардад маи чордаҳи ҷамолат

گردد مه چارده جمالت

Бар нуктаи ақл , дасти сое

بر نکتهٔ عقل‌، دست سایی

Бар ганҷи ҳунар , гиреҳи гушойӣ

بر گنج هنر‌، گره گشایی

Донистаи шӯй ба кордонӣ

دانسته شوی به کاردانی

Бар сари саҳифаи маъонӣ

بر سر صحیفهٔ معانی

Хоҳӣ ки дилат намонад аз нур

خواهی که دلت نماند از نور

Андарзи марои з дил макун давр

اندرز مرا ز دل مکن دور

Пайванди ҳунари талаб , чу мардон

پیوند هنر طلب، چو مردان

Ваз беҳунарон , Аннан бигардон

وز بی‌هنران‌، عنان بگردان

Хизр аз паии он нҳодмти ном

خضر از پی آن نهادمت نام

Ки ти умри абад буд саранҷом

که‌ت عمر ابد بود سرانجام

Лекин набӯд ҳаёти ҷовид

لیکن نبود حیات جاوید

То сар накашӣ ба моҳу хуршед

تا سر نکشی به ماه و خورشید

Ва он рост ба авҷи осмони сар

و آن راست به اوج آسمان سر

Каз ҷавҳар илм ёфт афсар

کز جوهر علم یافت افسر

Ва он хоҷаи баради калиди ин ганҷ

و آن خواجه برَد کلید این گنج

Ков бар тани хештан наад ранҷ

کاو بر تن خویشتن نهد رنج

Хоҳии қаламат ба ҳарф сояд

خواهی قلمت به حرف ساید

Бедӯду чароғ рост ноед

بی دود و چراغ راست ناید

Ток аз пас ғӯра медиҳад мл

تاک از پس غوره‌ می‌دهد مل

Шох аз пас сабза мекашад гул

شاخ از پس سبزه می‌کشد گل

Конӣ ки кунӣ , зи баҳри гавҳар

کانی که کنی، ز بهر گوهر

Сангат диҳад аввал , онгаҳе зар

سنگت دهد اول، آنگهی زر

Чун боз кунӣ зи нешикари банд

چون باز کنی ز نیشکر بند

Хас дар даҳан ояд , онгаҳе қанд

خس در دهن آید، آنگهی قند

Вар дил кунадат ҳунар физойӣ

ور دل کندت هنر فزایی

Пеша макунӣ санои сарое

پیشه مکنی ثنا سرایی

Чун зини фани бади шӯй , шикеб

چون زین فن بد شوی، شکیبا

Май гӯии сухан валек зебо

می‌گوی سخن ولیک زیبا

Аз коргаҳи ҳарири зани лоф

از کارگه حریر زن لاف

Хас пора макун чу бӯрёи боф

خس پاره مکن چو بوریا‌باف

Ҳарфӣ ки азуи дилии кушояд

حرفی که ازو دلی گشاید

Аз ҳар қаламӣ бурун наёяд

از هر قلمی برون نیاید

Вар бар диҳад ин дарахти қандат

ور بر دهد این درخت قندت

Ва овоза чу ман шавад баландат

و آوازه چو من شود بلندت

зи он моя ки уфтадат ба домон

ز آن مایه که افتدت به دامان

Танҳо нахурӣ чу нотамомон

تنها نخوری چو ناتمامان

Чун омада ,гар яке сети вари ҳафт

چون آمده، گر یکی‌ست ور هفت

Бидиҳӣ надиҳӣ , бхўоҳдт рафт

بدهی ندهی، بخواهدت رفت

Борӣ кам аз онкӣ аз ту чанде

باری کم از آنکه از تو چندی

Осӯда шавад ниёзмандӣ

آسوده شود نیازمندی

Чун мард ба гирди мардумии гирд

چون مَرد به‌گِرد مردُمی‌ گرد

Неи ҳамчуи бахили ноҷавонмард

نی همچو بخیل ناجوانمرد

Сармоя мардумӣ макун гум

سرمایهٔ مردمی مکن گم

Каз мардумии сети нури мардум

کز مردمی‌ست نور مردم

Гар чаҳ зарат аз адад буд беш

گر‌چه زرت از عدد بود بیش

Дарвеш навоз бошу дарвеш

درویش‌نواز باش و درویش

Хоҳӣ ки ба меҳтарии зании чанг

خواهی که به مهتری زنی چنگ

Дарюза кеҳтарон макун танг

دریوزهٔ کهتران مکن تنگ

То по нанаҳй ба дастёрӣ

تا پا ننهی به دستیاری

Аз дӯст махоҳ дӯстдорӣ

از دوست مخواه دوستداری

Бедории посбон бе музд

بیداری پاسبان‌ِ بی‌مزد

Ганҷинаи барад ба ширкати дузд

گنجینه برَد به شرکت دزد

Ёрӣ ки ба ҷони нёзмоиӣ

یاری که به جان نیازمایی

Дар кори худаш мадаи равое

در کار خودش مده روایی

Сад ёр буд ба нон , шаккӣ нест

صد یار بود به نان، شکی نیست

Чун кор ба ҷон фитад , яке нест

چون کار به جان فتد، یکی نیست

Кам бар кафи ҳамгинони дирами рез

کم بر کف همگنان درم ریز

Ҷуз дар кафи кӯдакони нўхиз

جز در کف کودکان نوخیز

Ки омӯхта шуд чу хирад , бо сим

که‌آموخته شد چو خرد، با سیم

Колои бузургро буд бим

کالای بزرگ را بود بیم

Вари худ , ба ғалат , наузи биллоҳ

ور خود، به غلط، نعوذ بالله

Дар самти саёқат , уфтадат роҳ

در سمت سیاقت، افتدت راه

Бо онкии шӯии вазири кишвар

با آنکه شوی وزیر کشور

Дуздӣ бошӣ , кулоҳ бар сар

دزدی باشی، کلاه بر سر

Доне , зи қалами ҳунар чаҳ ҷӯӣ ?

دانی، ز قلم هنر چه جویی؟

Аз оби сияҳ , спидрўиӣ ?

از آب سیه، سپیدرویی؟

Чун бар сари шуғл ва ком бошӣ

چون بر سر شغل و کام باشی

намекӯш ки нек ном бошӣ

می‌کوش که نیک‌نام باشی

Дар ҳар чаҳ туро шумор бошад

در هر چه تو‌را شمار باشد

Он кун ки салоҳ кор бошад

آن کن که صلاح کار باشد

Нохун ки сар харош дорад

ناخن که سر خراش دارد

Баранд сараш , чу сари برارد

برند سرش، چو سر برآرد

Нокас ки харош чун хасон кард

ناکس که خراش چون خسان کرد

Бо ӯ , он кун , ки бо касон кард

با او، آن کن، که با کسان کرد

Бар хештани онкӣ ӯ нбхшўд

بر خویشتن آنکه او نبخشود

Бахшӯдан ӯ хиради нафармуд

بخشودن او خرد نفرمود

Дар ҷунбиши фитна , ҷои нигаҳи дор

در جنبش فتنه، جا نگه دار

Бар хор чаҳ ҷурм ? пои нигаҳи дор

بر خار چه جُرم‌؟ پا نگه دار

Шуд чира чу душмани ситамкор

شد چیره چو دشمن ستمکار

Аз вай нараҳе , магар ба ҳанҷор

از وی نرهی، مگر به هنجار

Мурғӣ ки тапад ба ҳалқаи дом

مرغی که تپد به حلقهٔ دام

Андари хафа ҷон диҳад саранҷом

اندر خفه جان دهد سرانجام

Чун кор фитод бо гаронон

چون کار فتاد با گرانان

Бо сарфа зананд кордонон

با صرفه زنند کاردانان

Мардум , чу диҳад Аннан ба фарҳанг

مردم، چو دهد عنان به فرهنگ

Аз боди бигардади Асияи санг

از باد بگردد آسیا سنگ

Бенаии ақли пеш май дор

بینایی عقل پیش می‌دار

Бинои шӯу поси хеш май дор

بینا شو و پاس خویش می‌دار

Эмини манишин ба олами хас

ایمن منشین به عالم خس

Каз чарх нараст бе балои кас

کز چرخ نرست بی‌بلا کس

Кунҷид ки зи коми Асияи ҷуст

کنجد که ز کام آسیا جست

Ҳам дар лагади ҷӯ аз шуд паст

هم در لگد جو از شد پست

Хоҳӣ ки нагардӣ орзӯманд

خواهی که نگردی آرزومند

намебош ба ҳар чаҳ ҳаст хурсанд

می‌باش به‌هر‌چه هست خرسند

Пӯёни ҳарис , рӯй зард аст

پویان حریص، روی زرد است

Хурсандии дили салоҳ мард аст

خرسندی دل صلاح مرد است

Мардум чу зи зар Аннан битобад

مردم چو ز زر عنان بتابد

Ҳиммати шараф камол ёбад

همّت شرف کمال یابد

Ин сурхи гулӣ ки хӯн фишон аст

این سرخ‌گلی که خون‌فشان است

Сурхии ши зи хӯни сар кашон аст

سُرخی‌ش ز خون سر‌کشان است

Эмин буд аз шиканҷаи дарвеш

ایمن بود از شکنجه درویش

Зар ҳар чаҳ ки бештар , бало беш

زر هر چه که بیشتر، بلا بیش

Гаштӣ ба сар ва рӯй каллаи дор

گشتی به سر و روی کُله‌دار

Шӯи сохтаи хаданги хӯни хор

شو ساخته خدنگ‌ِ خون‌خوار

Вар низ шӯии вазири мқбл

ور نیز شوی وزیر مقبل

Аз хома занон мабош ғофил

از خامه‌زنان مباش غافل

Чун дар саф прдлон кунӣ ҷой

چون در صف پردلان کنی جای

Сари пеш на аввал , онгаҳе пой

سر پیش نه اول، آنگهی پای

Мардона ки кори марди варзад

مردانه که کار مرد ورزد

Он ба ки зи бим ҷон наларзад

آن به که ز بیم جان نلرزد

Гирами зи аду Аннан битобад ,

گیرم ز عدو عنان بتابد،

Аз марги куҷо халос ёбад ?

از مرگ کجا خلاص یابد؟

Кор назараст пеш дидан

کار نظر است پیش دیدن

Натавон ба қафои хеш дидан

نتوان به قفای خویش دیدن

Он ки ши мадад замир бошад

آن که‌ش مدد ضمیر باشد

Пелаш ба назар ҳақир бошад

پیلش به نظر حقیر باشد

Бози онкии дилаши ҳароси пешаи сет

باز آنکه دلش هراس‌پیشه‌ست

Шери нмдш чу шери бешаи сет

شیر نمدش چو شیر بیشه‌ست

Лекин сабукӣ макун чунон ҳам

لیکن سبکی مکن چنان هم

Ки т дил баравад зи дасту ҷони ҳам

که‌ت دل برود ز دست و جان هم

Дар ҳамла машав муборизи хом

در حمله مشو مبارز خام

Ҳанҷор бибину пеш на гом

هنجار ببین و پیش نه گام

Вар бар ту аду кунад забони тез

ور بر تو عدو کند زبان تیز

Чун моя кор ҳаст магрез

چون مایهٔ کار هست مگریز

Бар пари ҳунари сети ҷавру бедод

بر پُر‌هنر‌ست جور و بیداد

Касро набӯд з бе ҳунари ёд

کس را نبود ز بی‌هنر یاد

Чун рахти клол хок бошад

چون رخت کلال خاک باشد

Аз нақби занаш чаҳ бок бошад ?

از نقب‌زنش چه باک باشد؟

Гардӣда зоҳиратгар дида

گردیدهٔ ظاهرت گر دیدهٔ

Дар айби касони назари миндоз

در عیب کسان نظر مینداز

Вурё ва бе бениши яқинӣ

وریا و بی بینش یقینی

Он ба ки сӯии худои бинӣ

آن به که سوی خدای بینی

Мапаснд ба ҳар чаҳ роят осуд

مپسند به هر‌چه رایت آسود

Он кун ки буд худои хушнӯд

آن کن که بود خدای خشنود

намебош чу шохи сабзи дилкаш

می‌باش چو شاخ سبز دلکش

Коташи зи не аш нагирад оташ

کاتش ز نی‌اش نگیرد آتش

БФрўзи чароғи порсёиӣ

بفروز چراغ پارسیایی

Кови рости сиррӣ ба равшаноӣ

کاو‌راست سری به روشنایی

Хоҳӣ ки рисӣ ба чархи гардон

خواهی که رسی به چرخ گردان

Магузор Аннани неки мардон

مگذار عنان نیک‌مردان

Шамъӣ ки буд зи равшании давр

شمعی که بود ز روشنی دور

Надиҳад ба чароғи дигарон нур

ندهد به چراغ دیگران نور

Давлат он шуд ки дил фурӯзӣ

دولت آن شد که دل فروزی

Вази тарки амли кулоҳи дузӣ

وز ترک امل کلاه دوزی

Дар домани нестии зании даст

در دامن نیستی زنی دست

То ҳаст шӯй ба олам ҳаст

تا هست شوی به عالم هست

Доне ки ба хотири ҳўснок

دانی که به‌خاطر هوسناک

Ҳар кас нарасад ба олами пок

هر کس نرسد به عالم پاک

Бо ин ҳамаи ҳам зи ҷусту ҷӯӣ

با این همه هم ز جست و جویی

Коҳил машавӣ ба ҳеҷ сӯе

کاهل مشوی به هیچ سویی

Хоҳии шарафи бузургворӣ

خواهی شرف بزرگواری

намекӯш ба ҳимматӣ ки дорӣ

می‌کوش به همّتی که داری