Чун ҳунари мурғ фаровон шавад

چون هنر مرغ فراوان شود

Мурғи з бар даст сулаймон шавад

مرغ زبردست سلیمان شود

Вой бар он одамӣ бе хабар

وای بر آن آدمی بی خبر

Кӯкам аз он мурғ буд дар ҳунар

کو کم از آن مرغ بود در هنر

Диҷла чу омехта гардад ба нил

دجله چو آمیخته گردد به نیل

Ҳаст ҷудо кардан он мустаҳил

هست جدا کردن آن مستحیل

Чашмаи чоҳ ҳар чаҳ ки боло шавад

چشمهٔ چاه هر چه که بالا شود

Чашма маҳоласт ки дарё шавад

چشمه محال است که دریا شود

Хости яке хоста лекин наёфт

خواست یکی خواسته لیکن نیافت

Онкӣ наме хости баради худ шитофт

آنکه نمی‌خواست برد خود بیافت

Рафт яке дар талаби лаъли санг

رفت یکی در طلب لعل سنگ

Реза сангин наомад ба чанг

ریزهٔ سنگین نیامد به چنگ

Ваон дгариро ки ғам он набӯд

وان دگری را که غم آن نبود

Лаъл чунон ёфт ки дар кон набӯд

لعل چنان یافت که در کان نبود

Кӯшиши беҳудаи зи ғояти бурун

کوشش بیهوده ز غایت برون

Кӯбаш обаст , ба ҳовани дарун

کوبش آبست، به هاون درون

Ин ҳамаи бедории мо хуфтани сет

این همه بیداری ما خفتن‌ست

Комдни мо зи пай рафтани сет

کامدن ما ز پی رفتن ست

Гар будат , хуши хур ва бдхў мабош

گر بودت، خوش خور و بدخو مباش

Вар набӯд , ранҷа машав гӯ мабош

ور نبود، رنجه مشو گو مباش

Танг мабош аз паии айши фарох

تنگ مباش از پی عیش فراخ

Кони барӣ аз боғ ки хезади зи шох

کان بری از باغ که خیزد ز شاخ

Ҳар чаҳ расад , беш хур ва кам махӯр

هر چه رسد، بیش خور و کم مخور

Вар нарасад ҳам бирасад , ғам махӯр

ور نرسد هم برسد، غم مخور

Ҳар чаҳ бҷўӣӣ ва наёбӣ , маранҷ

هر چه بجوئی و نیابی، مرنج

Зонка ба хоҳиш натавон ёфт ганҷ

زانکه به خواهش نتوان یافت گنج

Тарки тамаъи гири зи худ шарми дор

ترک طمع گیر ز خود شرم دار

То нашӯй чун хаҷалони шармсор

تا نشوی چون خجلان شرمسار

Гуруснаи зоне ки дарин тангноӣ

گرسنه زانی که درین تنگنای

Нони зи малик май лабӣ назд худоӣ

نان ز ملک می طلبی نز خدای

Ғарра ба назд яке султон машав

غره به نزدیکی سلطان مشو

Булбули боғӣ , магас хон машав

بلبل باغی، مگس خوان مشو

Ҳаст вай аз хирман ҳастӣ хасӣ

هست وی از خرمن هستی خسی

То ту чаҳ бошӣ ки камӣ зу басӣ

تا تو چه باشی که کمی زو بسی

Чанд кашии пеши малики дасти пеш

چند کشی پیش ملک دست پیش

Тот закотӣ диҳад аз малики хеш

تات زکاتی دهد از ملک خویش

Ташнаи бимир , об зад ва нон махоҳ

تشنه بمیر، آب ز دونان مخواه

Хӯни хур ва аз хўончаҳи шан нон махоҳ

خون خور و از خوانچه‌شان نان مخواه

Чун бибаредӣ тамаъ аз нокасон

چون ببریدی طمع از ناکسان

Сарф макун гавҳари худ бо хасон

صرف مکن گوهر خود با خسان

Гул ба чарогоҳ сутурон мабар

گل به چراگاه ستوران مبر

Ойина дар маҷлис кӯрон мабар

آئینه در مجلس کوران مبر