Ҳамеша даври чархи лоҷувардӣ
همیشه دور چرخ لاجوردی
Надонад пешае ҷузи раҳи навардӣ
نداند پیشهای جز ره نوردی
зи давраш ҳар яке гардиш ба корӣаст
ز دورش هر یکی گردش به کاریست
Ба рез ҳар яке дигари шморист
به ریز هر یکی دیگر شماریست
Чунӣ умед пояндаасту неи бим
چونی امید پاینده است و نی بیم
Хуши онкаси коўнҳди гардан ба таслим
خوش آنکس کاونهد گردن به تسلیم
Чу натавон риштаи гардуни гстн
چو نتوان رشتهٔ گردون گستن
Бибояд дили дарави ночор бастан
بباید دل درو ناچار بستن
Чаҳ донад тӯтии коФтодаҳ дар дом
چه داند طوطی کافتاده در دام
Ки аз шукр диҳандаш туъма дар ком
که از شکر دهندش طعمه در کام
Чаҳ донад боз чун банданд поиш
چه داند باز چون بندند پایش
Ки даст шоҳ хоҳад буд ҷояш
که دست شاه خواهد بود جایش
Дарии кӯ хост шуд бар афсари хос
دری کو خواست شد بر افسر خاص
Расад дар ганҷи шоҳ аз дасти ғаввос
رسد در گنج شاه از دست غواص
Худоё , ҳар киро неъмати диҳӣ беш
خدایا، هر که را نعمت دهی بیش
Дар омӯзиш , сипоси неъмати хеш !
در آموزش، سپاس نعمت خویش!
Чунин хондам дар он дебочаи роз
چنین خواندم در آن دیباچهٔ راز
Ки ҳар ҳарфӣ азу мекард сад ноз
که هر حرفی ازو میکرد صد ناز
Ки чун шоҳаншаҳи ҷамшеди маснад
که چون شاهنشه جمشید مسند
Ълоءи аддӣни волиди ниёи Муҳамад
علاء الدین والد نیا محمد
Ба малики деҳлӣ аз Авни илоҳӣ
به ملک دهلی از عون الهی
Бромд бар сарири подшоҳӣ
برامد بر سریر پادشاهی
Сиррӣ каз бод кин дидаш хатарнок
سری کز باد کین دیدش خطرناک
Боб теғ кардаш туъмаи хок
باب تیغ کردش طعمهٔ خاک
Ҳам андари ҳндроёнро раҳе кард
هم اندر هندرایان را رهی کرد
Ҳам аз тотори ғазнӣнро тиҳӣ кард
هم از تاتار غزنین را تهی کرد
Алғхони муаззамро бифармуд
الغخان معظم را بفرمود
Ки лашкари ҷониб дарё кашад зуд
که لشکر جانب دریا کشد زود
Дар он ҳад « крни рой » эй буд бо ном
در آن حد «کرن رای» ای بود با نام
Ба қудрати комкори андари ҳамаи ком
به قدرت کامکار اندر همه کام
Азу роён соҳил дар туфу тоб
ازو رایان ساحل در تف و تاب
Равон дар баҳр ва бар фурмонаш чун об
روان در بحر و بر فرمانش چون آب
Чу теғ ифшоанд бар ваии хони мғФўр
چو تیغ افشاند بر وی خان مغفور
зи майдони тираи дил чу соя аз нур
ز میدان تیره دل چو سایه از نور
Ҳарамҳои маин рои воло
حرمهای مهین رای والا
Сарои пои ғарқа дар лўлўии лоло
سرا پا غرقه در لولوی لالا
Ба даст афтод бо пелу хазона
به دست افتاد با پیل و خزانه
Ҷаҳонӣ пар шуд аз ронӣу рона
جهانی پر شد از رانی و رانه
Бутоне ситора бидида неи моҳ
بتانی ستاره بدیده نی ماه
На чашми бад дар эшон ёфта роҳ
نه چشم بد در ایشان یافته راه
Сарони ҷумлаи хубони гули андом
سران جمله خوبان گل اندام
Парии рўӣӣ ки « кнўлодӣ » бадаши ном
پری روئی که «کنولادی» بدش نام
Чу дидаи зи арҷмандии нозанини хуй
چو دیده ز ارجمندی نازنین خوی
Чу ҷони пӯшида аз бинандагон рӯй
چو جان پوشیده از بینندگان روی
Гиромии офтобии сояи пурвирд
گرامی آفتابی سایه پرورد
Вале хуршедаш аз ҳайбат шудаи зард
ولی خورشیدش از هیبت شده زرد
Амонати дори он хони ҷаҳонгир
امانت دار آن خان جهانگیر
Ки аз исмат барон оҳӯ назд тир
که از عصمت بران آهو نزد تیر
Ба фирӯзӣ чу боз омад аз он фатҳ
به فیروزی چو باز آمد از آن فتح
Ба пеши тахт шаҳ зад бӯса бар сатҳ
به پیش تخت شه زد بوسه بر سطح
Ба арз боргоҳ оварад дар пеш
به عرض بارگاه آورد در پیش
Матоъу пелу аспу зари зи ҳад беш
متاع و پیل و اسپ و زر ز حد بیش
Наоне тӯҳфаи кон пешкаш кард
نهانی تحفهٔ کان پیشکش کرد
Ҳам он нозуки танони мо ҳуш кард
هم آن نازک تنان ما هوش کرد
Сарони ҷумла « кнўлои дайро не »
سران جمله «کنولا دی را نی»
Сазои хизмати тахти киёнӣ
سزای خدمت تخت کیانی
Чунон моҳӣ ва он анҷум ба дунбол
چنان ماهی و آن انجم به دنبال
Ба фармон дар ҳарами рафтанд дар ҳол
به فرمان در حرم رفتند در حال
Чу омад дар шабистони шаҳи он шамъ
چو آمد در شبستان شه آن شمع
Парешони хотираши гашти андакии ҷамъ
پریشان خاطرش گشت اندکی جمع
Чунон афшурди баҳри бандагии пой
چنان افشرد بهر بندگی پای
Ки кард андари дили шоҳи ҷаҳони ҷой
که کرد اندر دل شاه جهان جای
Касе каши бахту давлат пой гирад
کسی کش بخت و دولت پای گیرد
Ба чашми Бахтиёрон ҷой гирад
به چشم بختیاران جای گیرد
Ғарази алқсд « кнўи лодии ронӣ »
غرض القصد «کنو لادی رانی»
Ду духтар дошт гоҳи Комронӣ
دو دختر داشت گاه کامرانی
Чу ронӣ , сӯй ҳазрат шуд сабки пой
چو رانی، سوی حضرت شد سبک پای
Бимонад он ҳар ду гавҳар дар каф « рой »
بماند آن هر دو گوهر در کف «رای»
Чунон афтод ҳукми эзади пок
چنان افتاد حکم ایزد پاک
Ки шуд дар бузурги андари дили хок
که شد در بزرگ اندر دل خاک
Дуюмро умри шаш ма буд рафта
دویم را عمر شش مه بود رفته
Ки будон шаш муҳимаи моҳи ду ҳафта
که بودان شش مهمه ماه دو هفته
Парӣ рӯй зи мардуми ҳури зода
پری روی ز مردم حور زاده
Сипеҳраши ном « диўлдӣ » ниҳода
سپهرش نام «دیولدی» نهاده
Чу « кнўлодӣ » дарро садаф буд
چو «کنولادی» در را صدف بود
Ба хизмати пеши шоҳи баҳри каф буд
به خدمت پیش شاه بحر کف بود
Ҳаме кард он чунон хизмат ба даргоҳ
همی کرد آن چنان خدمت به درگاه
Ки ҳосил мешудаш хўшнўдии шоҳ
که حاصل میشدش خوشنودی شاه
Шабӣ хуш дид дорои змн ро
شبی خوش دید دارای زمن را
Ба арз оварад рози хештан ро
به عرض آورد راز خویشتن را
Ки аз шохи ҷавонӣ бар дарахтам
که از شاخ جوانی بر درختم
Ду ғунча ношгФтаҳ дошт бахтам
دو غنچه ناشگفته داشت بختم
Чу зинҷои боди иқболи он тарафи тохт
چو زینجا باد اقبال آن طرف تاخت
Марои зонҷои рабӯди ин ҷониби андохт
مرا زانجا ربود این جانب انداخت
Шудам ман хуши зи бахти равшани хеш
شدم من خوش ز بخت روشن خویش
Вале монад ани ду гул дар гулшани хеш
ولی ماند ان دو گل در گلشن خویش
Яке зон ду супурди андари ҷавонӣ
یکی زان دو سپرد اندر جوانی
Парасторони шаҳро зиндагонӣ
پرستاران شه را زندگانی
Дувум мондааст ва , чун пайванд хӯн аст
دوم مانده است و، چون پیوند خون است
Дили ман баҳри он хӯн , бе сукӯни сет
دل من بهر آن خون، بیسکونست
Дамигар меҳри шаҳ бар бандаи тобад
دمی گر مهر شه بر بنده تابد
Ба гармии хӯн ба хӯн пайванд ёбад
به گرمی خون به خون پیوند یابد
Чу шаҳро дар шуд ин дебоча дар гӯш
چو شه را در شد این دیباچه در گوش
Намӯдорӣ дигар рӯ додаш аз ҳуш
نموداری دگر رو دادش از هوش
Ба дил май гашт ҷустан ҳар замонаш
به دل میگشت جستن هر زمانش
Парастории зи баҳри Хизри хонаш
پرستاری ز بهر خضر خانش
Мувофиқ боз хондаш дар дил он гуфт
موافق باز خواندش در دل آن گفت
Ситораи хост то маро кунад ҷуфт
ستاره خواست تا مه را کند جفت
Барои кори дон фармон фиристод
برای کار دان فرمان فرستاد
Ки моро бахти огоҳӣ чунон дод
که ما را بخت آگاهی چنان داد
Ки дорӣ дар сарои давлати хеш
که داری در سرای دولت خویش
Муборак рӯй духтии давлати андеш
مبارک روی دختی دولت اندیش
Чу бар тғрои фармони дидаи соӣӣ
چو بر طغرای فرمان دیده سائی
зи ду дида фирист он рўшноӣӣ
ز دو دیده فرست آن روشنائی
Ки гардад байти ин хуршеди маъмур
که گردد بیت این خورشید معمور
Шавад равшан шабистонаш бидон нур
شود روشن شبستانش بدان نور
Сарири орои малики ҳиндӯон « крн »
سریر آرای ملک هندوان «کرن»
Ки бади соҳиби қирон « рой » эй дар он қарн
که بد صاحبقران «رای» ای در آن قرن
Азин шодӣ ки омад ногаҳонаш
ازین شادی که آمد ناگهانش
Нагунҷед андаруни пӯсти ҷонаш
نگنجید اندرون پوست جانش
Куҷо дар зарра гунҷад ин ки хуршед
کجا در ذره گنجد این که خورشید
Диҳад назд худаш пайванди ҷовид
دهد نزد خودش پیوند جاوید
Чу бо чашма кунад баҳри ошноӣӣ
چو با چشمه کند بحر آشنائی
Шавад он чашмаи ҳам баҳр аз равонӣ
شود آن چشمه هم بحر از روانی
Барон шуд кони тарабро кор созад
بران شد کان طرب را کار سازد
Илм бар пушти пелон бар фарозад
علم بر پشت پیلان بر فرازد
Матоъи қӣматии сад пели боло
متاع قیمتی صد پیل بالا
зи дебо ва хазу лўлўии лоло
ز دیبا و خز و لولوی لالا
Дигар колои гӯногӯн на чандон
دگر کالای گوناگون نه چندان
Ки гунҷад дар хаёли ҳӯшмандон
که گنجد در خیال هوشمندان
Пас он ки бо ҳазор умедворӣ
پس آن که با هزار امیدواری
Нишонди нозанинро дар иморӣ
نشاند نازنین را در عماری
Фиристад сӯии давлати хонаи тахт
فرستد سوی دولت خانهٔ تخت
Ки он давлат расад дар хонаи бахт
که آن دولت رسد در خانهٔ بخت
Дарин асно чунон шуд шоҳро рой
درین اثنا چنان شد شاه را رای
Ки бастанд аз он рой « крн » ҷой
که بستاند از آن رای «کرن» جای
Барон сӯи номзади гаштанд дар дам
بران سو نامزد گشتند در دم
АлФғони муаззами панҷумин ҳам
الفغان معظم پنجمین هم
Амирон дигар боҷяшу анбӯҳ
امیران دگر باجیش و انبوه
Ки аз помоли аспон серума шуд кӯҳ
که از پامال اسپان سرمه شد کوه
Чу дар « гҷрот » рафт он лашкари сахт
چو در «گجرات» رفت آن لشکر سخت
Бхок афганд рои кордони рахт
بخاک افگند رای کاردان رخت
Чу онҷо , неи салоҳи ҷон ва тан дид
چو آنجا، نی صلاح جان و تن دید
Ҳазиматро силаҳ хештан дид
هزیمت را سلاح خویشتن دید
Набард аз ҳам дмону хӯну пайванд
نبرد از هم دمان و خون و پیوند
Ба ҷузи хоси шабистони лъбтӣ чанд
به جز خاص شبستان لعبتی چند
Ниҳон аз дидаи мардуми парии вор
نهان از دیدهٔ مردم پری وار
Басӯи « девгир » афганд раҳвор
بسوی «دیوگیر» افگند رهوار
Расед анҷоу гашти эмини зи хӯни рез
رسید انجا و گشت ایمن ز خونریز
Аннанро нарм кард аз ҷунбиши тез
عنان را نرم کرد از جنبش تیز
Чу « снкҳни дев » пӯри рой роён
چو «سنکهن دیو» پور رای رایان
Бишуд огоҳи зи огоҳии сароён
بشد آگاه ز آگاهی سرایان
Ки « грн » аз « гўҷрот » омад барин сӯй
که «گرن» از «گوجرات» آمد برین سوی
зи тоби теғи таркони тофта рӯй
ز تاب تیغ ترکان تافته روی
Ба парда духтарӣ дорад наҳуфта
به پرده دختری دارد نهفته
Гулии пӯшида рӯй ношгФтаҳ
گلی پوشیده روی ناشگفته
Латофати моя эй чун оби борон
لطافت مایهای چون آب باران
Сазои тахти гоҳи тоҷдорон
سزای تخت گاه تاجداران
Тамаъ дар баст « снгҳн » то ба сад ҷаҳд
طمع در بست «سنگهن» تا به صد جهد
Барад дар бурҷи хеши он моҳро маҳд
برد در برج خویش آن ماه را مهد
Бародарро ки « бҳлим » буд номаш
برادر را که «بهلیم» بود نامش
Бихонаду гирди ҳмоли паёмаш
بخواند و گرد حمال پیامش
Барон сӯ рафт « бҳлими дев » чун бод
بران سو رفت «بهلیم دیو» چون باد
Ба меҳмони рози меҳмонӣ бурун дод
به مهمان راز مهمانی برون داد
Чу « крн » аз радаи бахти парешон
چو «کرن» از ردهٔ بخت پریشان
Ҳимояти ҷӯй буд аз сӯии эшон
حمایت جوی بود از سوی ایشان
Наёраст андарони пайғом на кард
نیارست اندران پیغام نه کرد
Зарурати бози ҳали пайванд ма кард
ضرورت باز حل پیوند مه کرد
Фиристоданд бар бӯмӣ ҳамЭй
فرستادند بر بومی همای
Маи равшан ба коми аждҳоӣӣ
مه روشن به کام اژدهائی
Чу як фарсанг монад андари тгопўӣ
چو یک فرسنگ ماند اندر تگاپوی
Ки андар « деви гир » оради парӣ рӯй
که اندر «دیو گیر» آرد پری روی
Сипоҳи шаҳ ки буд андари пай « крн »
سپاه شه که بود اندر پی «کرن»
Ки кардӣ дар замонии кори як қарн
که کردی در زمانی کار یک قرن
Чу бод тунд зад ногуҳ бар эшон
چو باد تند زد ناگه بر ایشان
Ҳамаи ҷамъият хас шуд парешон
همه جمعیت خس شد پریشان
Ба кӯҳу дашт сар зад « крн » сари каш
به کوه و دشت سر زد «کرن» سر کش
Сипоҳӣ дар ақаб чун кӯҳи оташ
سپاهی در عقب چون کوه آتش
Чунон бигирифт зондишаҳи сари хеш
چنان بگرفت زاندیشه سر خویش
Ки чун андешаи но пайдо шуд аз пеш
که چون اندیشه نا پیدا شد از پیش
Дар он ҷунбиш « дўлронӣ » ки бахташ
در آن جنبش «دولرانی» که بختش
Барӣ мехост чидан аз дарахташ
بری میخواست چیدن از درختش
Давон мешуд ба пушти боди поӣӣ
دوان میشد به پشت باد پائی
Чу гули каши бод бар гирад зи ҷоӣӣ
چو گل کش باد بر گیرد ز جائی
Ба пайкони гӯш ӯ каз авҷ ва аз паст
به پیکان گوش او کز اوج و از پست
Басон тир мешуд шаст дар шаст
بسان تیر میشد شست در شست
Ғараз ногуҳ расед аз ғайби тирӣ
غرض ناگه رسید از غیب تیری
Ки тири чарх зон бар зад нафирӣ
که تیر چرخ زان بر زد نفیری
Бимонад он Рахши оташи пои саркаш
بماند آن رخش آتش پای سرکش
Гирифт моҳ шуд дар бурҷи оташ
گرفت ماه شد در برج آتش
АлғФон дар ҳарам медошт мастур
الغفان در حرم میداشت مستور
Чу фарзанди худаш дар пардаи нур
چو فرزند خودش در پردهٔ نور
Чу фармон шуд ки он райҳони фирдавс
چو فرمان شد که آن ریحان فردوس
Ба шаҳри оранд чун брҷис дар қавс
به شهر آرند چون برجیس در قوس
Расониданд дар айвони ҷамшед
رسانیدند در ایوان جمشید
Ба ҷлбоби ҳаёи пӯшидаи хуршед
به جلباب حیا پوشیده خورشید
Кунун байни кохтар ҳар ҳафт карда
کنون بین کاختر هر هفت کرده
Чҳо берун диҳад аз ҳафт парда
چها بیرون دهد از هفت پرده
Биё мутриб бисоз абрешимии чанг
بیا مطرب بساز ابریشمی چنگ
Барин шодӣ ки омад дӯст дар чанг
برین شادی که آمد دوست در چنگ