Сабо чун боғро пероя нав кард

صبا چون باغ را پیرایه نو کرد

Дили булбул ба рӯй гул гарав кард

دل بلبل به روی گل گرو کرد

Дарин мавсим ки аз дилҳои пари сӯз

درین موسم که از دل‌های پر سوز

Ба шастаи гирди ғами борони наврӯз

به شسته گرد غم باران نوروز

Дили шоҳ аз ҷдоӣии риши монда

دل شاه از جدائی ریش مانده

Гирифтори ҳавои хеши монда

گرفتار هوای خویش مانده

Агар бишунидӣ аз мурғии нўоӣӣ

اگر بشنیدی از مرغی نوائی

Баровардӣ ба дард аз синаи воӣӣ

برآوردی به درد از سینه وائی

Ба ҳар сӯй ки абрӣ сар кашидӣ

به هر سوی که ابری سر کشیدی

Чу ибрози дида боронаш чакидӣ

چو ابراز دیده بارانش چکیدی

Тамом ар бози ронами шарҳи ин ҳол

تمام ار باز رانم شرح این حال

Нагуам ҳоли як шаб то ба як сол

نگوم حال یک شب تا به یک سال

Ба фирдавси ҳарами боғяти дилкаш

به فردوس حرم باغیت دلکش

Ки фирдавс Ирам набӯд чунон хуш

که فردوس ارم نبود چنان خوش

Ба кишвар , ҳар куҷо , нодири ниҳолӣ

به کشور، هر کجا، نادر نهالی

Дарави нӯшида аз кавсари зулолӣ

درو نوشیده از کوثر زلالی

зи гулҳои хуросони гӯнаи гӯна

ز گلهای خراسان گونه گونه

Намӯда ҳар яке дигари намӯна

نموده هر یکی دیگر نمونه

Дамидаи барги нозуки ёсамин ро

دمیده برگ نازک یاسمین را

Либос парниён дода замин ро

لباس پرنیان داده زمین را

Бар оби Настарани насрини шикарханд

بر آب نسترن نسرین شکرخند

Чу ду ҳам шираи наздик монанд

چو دو هم شیرهٔ نزدیک مانند

зи гулҳоитар Ҳиндӯстони ҳам

ز گلهای تر هندوستان هم

Шуда сар гашта бо ду бӯстони ҳам

شده سر گشته با دو بوستان هم

Гули кӯза ки даври чархи гардон

گل کوزه که دور چرخ گردان

Падед аз хоки пок ҳинд кард он

پدید از خاک پاک هند کرد آن

Гули сад баргро хӯбии зи ҳад беш

گل صد برگ را خوبی ز حد بیش

Намӯда сидқи варақи дебочаи хеш

نموده صدق ورق دیباچهٔ خویش

Басони дафтари шерозаи баста

بسان دفتر شیرازه بسته

з ҳар баргаши сиришки шери ҷуста

ز هر برگش سرشک شیر جسته

Агар чаҳ порсии номанди инҳо

اگر چه پارسی نامند اینها

Вале дар ҳинд зоданд аз заминҳо

ولی در هند زادند از زمینها

Гар ин гул дар диёри порсии зод ,

گر این گل در دیار پارسی زاد،

Чаро зўнист дар гуфторашони ёд ?

چرا زونیست در گفتارشان یاد؟

Басии гулҳои дигари ҳиндӯии ном

بسی گلهای دیگر هندوی نام

Каз эшон буд баради машки хатои вом

کز ایشان بود برد مشک خطا وام

ҚрнФли ҳам з ҳинд ситонаст вари дай

قرنفل هم ز هند ستانست ور دی

Ки аз ном араб шуд шаҳри гардӣ

که از نام عرب شد شهر گردی

Гули моро ба ҳиндии ном зишт аст

گل ما را به هندی نام زشت است

Вагар на ҳар гулии боғ биҳишт аст

و گر نه هر گلی باغ بهشت است

Гар ин гули хостӣ дар рӯм ё шом

گر این گل خواستی در روم یا شام

Ки будӣ порсӣ ё тозяш ном

که بودی پارسی یا تازیش نام

Кадомии гул чунин бошад ки солӣ

کدامی گل چنین باشد که سالی

Диҳад бӯи даври монда аз ниҳолӣ

دهد بو دور مانده از نهالی

Батон ҳиндро нисбат ҳамин аст

بتان هند را نسبت همین است

Ба ҳар як мӯии шани сад малик чин аст

به هر یک موی شان صد ملک چین است

Чаҳ ёди ореи сипеду сурхро рӯй

چه یاد آری سپید و سرخ را روی

Чу гулҳои хуросони ранг бе буи

چو گلهای خراسان رنگ بی بوی

Вагар пурсӣ хабар аз рӯм ва аз рӯс

و گر پرسی خبر از روم و از روس

Аз эшон низ ноед лобау лӯс

از ایشان نیز ناید لابه و لوس

Сипеду сарв ҳамчун кандаи ях

سپید و سرو همچون کندهٔ یخ

Каз эшон Ром хӯрд конӯни дӯзах

کز ایشان رم خورد کانون دوزخ

?хитои танги чашму пасти бинӣ

خطای تنگ چشم و پست بینی

Мғлро чашму бинии худ на бинӣ

مغل را چشم و بینی خود نه بینی

Лаб то тори худ хандон набошад

لب تا تار خود خندان نباشد

Хутанро худ намак чандон набошад

ختن را خود نمک چندان نباشد

Ба Мисру рӯми ҳам симини хдоннд

به مصر و روم هم سیمین خدانند

Вале чустӣ ва чолокӣ ндонанд

ولی چستی و چالاکی ندانند

Агар чаҳ бештари Ҳиндӯстони зод

اگر چه بیشتر هندوستان زاد

Ба сабзӣ мезанад чун сарви озод

به سبزی می‌زند چون سرو آزاد

Вале бисёр бо шуд сабза тар

ولی بسیار با شد سبزهٔ تر

Ба лутф аз лолау насрини накӯтар

به لطف از لاله و نسرین نکوتر

Басии зебои канизи сабз фом аст

بسی زیبا کنیز سبز فام است

Ки сад чун сарви озодаш ғулом аст

که صد چون سرو آزادش غلام است

На чун тоўс бедунбол зишт анд

نه چون طاوس بی دنبال زشت اند

Ки дар хӯбӣ чу тоўс биҳишт анд

که در خوبی چو طاوس بهشت‌اند

Се гӯнаи ранги Ҳиндӯстон замин аст

سه گونه رنگ هندوستان زمین است

Сиёҳи всбзи гандуми гаван ҳамин аст

سیاه وسبز گندم گون همین است

Ба гандум гаванаст майли одамии зод

به گندم گونست میل آدمی زاد

Ки ин фитнаи з одам ёфт бунёд

که این فتنه ز آدم یافت بنیاد

Яке гандум ба коми андари намаки даҳ

یکی گندم به کام اندر نمک ده

зи сад қурси сипедӣ бенамак ба

ز صد قرص سپیدی بی نمک به

Сияҳро худ бурӣда ҷойгоҳ аст

سیه را خود بریده جایگاه است

Ки андари дидаи ҳам мардум сиёҳ аст

که اندر دیده هم مردم سیاه است

зи баҳри дида бо яди серумаро суд

ز بهر دیده با ید سرمه را سود

Сипедаи оризӣ рангӣаст бе суд

سپیده عارضی رنگی است بی سود

Азин ҳар ду накӯтар ранг сабз аст

ازین هر دو نکوتر رنگ سبز است

Ки зеби ахтарони з ӯ ранг сабз аст

که زیب اختران ز او رنگ سبز است

Ба ранги сабзи раҳматҳо сиришт аст

به رنگ سبز رحمت‌ها سرشت است

Ки ранги сабзи пӯшон биҳишт аст

که رنگ سبز پوشان بهشت است

Дили андари сабзаҳо бегул шикебст

دل اندر سبزه‌ها بی گل شکیباست

Гулӣ бесабза дар бустон на зебост

گلی بی سبزه در بستان نه زیباست

Ба ранги сабзи зини беҳтар чаҳ миқдор

به رنگ سبز زین بهتر چه مقدار

Ки аз номи Хизр хон дорад осор

که از نام خضر خان دارد آثار

Худоё то гёҳо сабз рӯйаст

خدایا تا گیاها سبز رویست

Хизр дар боғу сабза чашма ҷӯйаст

خضر در باغ و سبزه چشمه جویست

Хизри хон бо ду диўлдии ронӣ

خضر خان با دو دیولدی رانی

Ба ҳам чу Хизру оби зиндагонӣ

به هم چو خضر و آب زندگانی

Хизри хонӣ ки наврустаи дарахташ

خضر خانی که نورسته درختش

Ба оби зиндагии парвардаи бахташ

به آب زندگی پرورده بختش

Гулаш беоб аз тоби дарунӣ

گلش بی آب از تاب درونی

Ҷигари борони зи наргисҳои хӯнӣ

جگر باران ز نرگسهای خونی

Дар он хуррами баҳори хотири афрӯз

در آن خرم بهار خاطر افروز

Бигардон чаман май гашти як рӯз

بگردان چمن می‌گشت یک روز

Чу мурғони нолҳоӣ зор ме кард

چو مرغان نالهای زار می‌کرد

Дили мурғони боғ аФгор ме кард

دل مرغان باغ افگار می‌کرد

зи оҳӣ каз дил ғамнок ме зад

ز آهی کز دل غمناک می‌زد

Ҳамаи гулҳо гиребон чок ме зад

همه گلها گریبان چاک می‌زد

Гули кар на шигифта бар дарахтон

گل کر نه شگفته بر درختان

Ба буии хуш чу халқи неки бахатон

به بوی خوش چو خلق نیک بختان

Чу дар рафт он насими андари димоғаш

چو در رفت آن نسیم اندر دماغش

Ба сина тоза шуд деринаи доғаш

به سینه تازه شد دیرینه داغش

Ба зорӣ гуфт к-эии гул кошкӣ ман

به زاری گفت کای گل کاشکی من

Гиёҳӣ будамӣ , чун ту , ба гулшан

گیاهی بودمی، چون تو، به گلشن

Ки ту онҷои гузари дорӣ ва ман не

که تو آنجا گذر داری و من نی

Гули онҷо муҳаррамасту норвани не

گل آنجا محرم است و نارون نی

Аз он гул коваст дар сад пардаи мастур

از آن گل کاوست در صد پردهٔ مستور

Ман мискин ба бўӣии қонеъ аз давр

من مسکین به بوئی قانع از دور

Чаҳ бахтаст ин ки ту аз бахшиши ғайб

چه بختست این که تو از بخشش غیب

Хазӣ ки дар гиребони гоҳ дар ҷайб

خزی که در گریبان گاه در جیب

Ҷавобашро даҳони кар на бшгФт

جوابش را دهان کر نه بشگفت

Ки охири крнаҳ ҳам бишинавам гуфт

که آخر کرنه هم بشنوم گفت

Бадв гӯям ҳар он розӣ ки гӯйӣ

بدو گویم هر آن رازی که گویی

Биҷӯем зу ҳар он ҳоҷат ки ҷўӣӣ

بجویم زو هر آن حاجت که جوئی

Пас онгаҳ гуфт шаҳ бо сад харобӣ

پس آنگه گفت شه با صد خرابی

Ки ҳар борӣ ки онҷои бори ёбӣ

که هر باری که آنجا بار یابی

Бгўӣӣ аз ман нодидаи комӣ

بگوئی از من نادیده کامی

Ба сад хӯни дили олӯда , саломӣ

به صد خون دل آلوده، سلامی