Чу хуш бошад ки ёбад ташнаи дайр
چو خوش باشد که یابد تشنه دیر
Ба гармои биёбони шарбатии сайр
به گرمای بیابان شربتی سیر
Ҳаловат гирад аз шириняши ком
حلاوت گیرد از شیرینیش کام
Ҷигар осӯдагӣ ёбад зи ошом
جگر آسودگی یابد ز آشام
Чаҳ хӯнҳо хӯрда бошад дил ба сад ҷӯш
چه خونها خورده باشد دل به صد جوش
Ки ногуҳи нӯш дорўӣӣ кунад нӯш
که ناگه نوش داروئی کند نوش
Хизри хонии каш аз девони тақдир
خضر خانی کش از دیوان تقدیر
Муродӣ дар замонӣ дошт таҳрир
مرادی در زمانی داشت تحریر
Чу вақт омад казон комаш буд баҳр
چو وقت آمد کزان کامش بود بهر
Бкони он шарбаташ рӯзӣ шуд аз даҳр
بکان آن شربتش روزی شد از دهر
Гуҳарсанҷӣ казин ганҷина дар сифт
گهر سنجی کزین گنجینهٔ در سفت
зи мард бо гуҳар зинсон кунад ҷуфт
ز مرد با گهر زینسان کند جفت
Ки он ошуфтаи дилдода дар банд
که آن آشفته دلداده در بند
зи хуршедӣ ба моҳӣ гашта хурсанд
ز خورشیدی به ماهی گشته خرسند
Чу танг омад зи хуноби дарунӣ
چو تنگ آمد ز خوناب درونی
Гиреҳ зад дар дарунаши ашки хӯнӣ
گره زد در درونش اشک خونی
Ба гӯш муҳаррамӣ кард ин гиреҳи боз
به گوش محرمی کرد این گره باز
Ки то дар пеш бо нури яздони роз
که تا در پیش با نور یزدان راز
Ҳарон сӯзӣ ки дар дил дошт мастур
هران سوزی که در دل داشت مستور
Бар он сӯзанда равшан кард чун нур
بر آن سوزنده روشن کرد چون نور
Ба сад дилсӯзии он парвона зон шамъ
به صد دلسوزی آن پروانه زان شمع
Равон шуд карда оташҳо ба дили ҷамъ
روان شد کرده آتشها به دل جمع
Шуд андари маҷлиси бонӯии офоқ
شد اندر مجلس بانوی آفاق
Бурун зад шуъла зон дӯди ушшоқ
برون زد شعلهٔ زان دود عشاق
Ба зорӣ гуфт к-эй дар пардаи шоҳ
به زاری گفت کای در پردهٔ شاه
зи нури худ Фгндаҳи парда бар моҳ
ز نور خود فگنده پرده بر ماه
зи меҳри шаҳи баландати боди поя
ز مهر شه بلندت باد پایه
зи зилли эзадат бар фарқи соя
ز ظل ایزدت بر فرق سایه
Куҷо шояд ки бо ин бахти шоҳӣ
کجا شاید که با این بخت شاهی
Буд фарзандати андари синаи коҳӣ ?
بود فرزندت اندر سینه کاهی؟
Тиҳии дастӣ бӯдании тоҷдорӣ
تهی دستی بودنی تاجداری
Ки бар комӣ набошад комгорӣ
که بر کامی نباشد کامگاری
Макаши баҳри бародари зода , фарзанд
مکش بهر برادر زاده، فرزند
Ки он расмӣ , ва ин ҷонӣаст пайванд
که آن رسمی، و این جانی است پیوند
Агар чаҳ , ранҷи хуишони ранҷ хеш аст
اگر چه، رنج خویشان رنج خویش است
Валикин , неи зи ранҷи хеш беш аст
ولیکن، نی ز رنج خویش بیش است
Дар ангушти бародаргар хулди хор
در انگشت برادر گر خلد خار
На чун ангушт хешат бошад озор
نه چون انگشت خویشت باشد آزار
зи дард , ар чашми хоҳар риш бошад
ز درد، ار چشم خواهر ریش باشد
На ҳамчун дарди чашм хеш бошад
نه همچون درد چشم خویش باشد
Макун чандон бародари зодаро меҳр
مکن چندان برادر زاده را مهر
Ки як сӯи тобӣ аз фарзанди худ чеҳр
که یک سو تابی از فرزند خود چهر
Ҳадаф чораст мардонро ба як тир
هدف چار است مردان را به یک تیر
Агар зин хаста гардад зан чаҳ тадбир
اگر زین خسته گردد زن چه تدبیر
Чу мардии чори хотами рост дар хӯрд
چو مردی چار خاتم راست در خورد
Ба як хотам чаро қонеъ шавад мард ?
به یک خاتم چرا قانع شود مرد؟
Хусусан подшоҳонро ки бе гуфт
خصوصا پادشاهان را که بی گفت
Бияёд ҳам насаби афзӯн ва ҳам ҷуфт
بیاید هم نسب افزون و هم جفت
Ба хизматгар қабӯлӣ ёбад ин роз
به خدمت گر قبولی یابد این راز
Дарӣ аз нек хоҳӣ кардаам боз
دری از نیک خواهی کردهام باز
Чу он хунобаи қатраи қатра дар вуҷӯдаш
چو آن خونابه قطره قطره در وجودش
Чу дару лаъл бонӯ кард дар гӯш
چو در و لعل بانو کرد در گوش
Дил аз ёқӯти гӯшаши суфтатар гашт
دل از یاقوت گوشش سفته تر گشت
Ду чашмаши ҳамчуи гӯшаши пари гуҳари гашт
دو چشمش همچو گوشش پر گهر گشت
Наоне ҷусти фурмонеи зи даргоҳ
نهانی جست فرمانی ز درگاه
Ки фармоед қирони Зуҳра бо моҳ
که فرماید قران زهره با ماه
зи қасри лаъл фармон дод дар ҳол
ز قصر لعل فرمان داد در حال
Ки оранди оннигор муштарии фол
که آرند آن نگار مشتری فال
Сабк , фармонпазирон дар давиданд
سبک، فرمان پذیران در دویدند
зи кони лаъли гавҳар бар кашиданд
ز کان لعل گوهر بر کشیدند
Расониданд бо сад иззату ноз
رسانیدند با صد عزت و ناز
Ба ризвони гоҳи тахт , он ҳури танноз
به رضوان گاه تخت، آن حور طناز
Хабар доданд ошиқро наоне
خبر دادند عاشق را نهانی
Ки ком дил расед акнӯн ту доне
که کام دل رسید اکنون تو دانی
Хизри хон каз чунон комӣ хабар ёфт
خضر خان کز چنان کامی خبر یافت
Хизри гўӣии дубора чашма дарёфт
خضر گوئی دوباره چشمه دریافت
Лабаши пари хандаи чашм аз гирятар ҳам
لبش پر خنده چشم از گریه تر هم
зи баси шодӣ шудаи ҳайрон ва дар ҳам
ز بس شادی شده حیران و در هم
Дар он фараҳат ки шуд ҷони нӯши ёр
در آن فرحت که شد جان نوش یار
Таниш мешуд зи ҷони куҳнаи пизор
تنش میشد ز جان کهنه پیزار
Равон шуд чу хаёли хеш бе хеш
روان شد چو خیال خویش بیخویش
Хаёли дӯст раҳбар карда дар пеш
خیال دوست رهبر کرده در پیش
Дарун шуд чун ба хилвати гоҳи дили ҷӯй
درون شد چون به خلوت گاه دل جوی
Давидаи чори гашташ рӯй дар рӯй
دویده چار گشتش روی در روی
Назарҳо гарм ва ҷонҳо дар ҷигар буд
نظرها گرم و جانها در جگر بود
Хирадҳо маст ва дилҳо бехабар буд
خردها مست و دلها بیخبر بود
Чу боз омад шикеб ҳар ду лухтӣ
چو باز آمد شکیب هر دو لختی
Амали пайванди ши бахтӣ ба бахтӣ
عمل پیوند ش بختی به بختی
Шаҳ гум гашта ҳуш ва ёфта ҷон
شه گم گشته هوش و یافته جان
Бихандин хабари таши ҷонии гаравгон
بخندین خبر تش جانی گروگان
Наҳуфта , бо дарунии хоссае чанд
نهفته، با درونی خاصهای چند
Нишасту ақд кобӣн кард пайванд
نشست و عقد کابین کرد پیوند
зи дарҷи дида гавҳарҳо бирав рехт
ز درج دیده گوهرها برو ریخت
Нисор аз гиряи шодии фурӯи рехт
نثار از گریهٔ شادی فرو ریخت
Чунон шоҳӣу ҳуш аз вай шудаи пок
چنان شاهی و هوش از وی شده پاک
Чу дарвешӣ ки дарӣ ёбад аз хок
چو درویشی که دری یابد از خاک
Ба шодӣ бонигор хеш бинишаст
به شادی با نگار خویش بنشست
Шуда аз дасту зулфи дӯст бар даст
شده از دست و زلف دوست بر دست
Ду дили рахти ҳавас дар ҷони даруни барад
دو دل رخت هوس در جان درون برد
Ҷдоӣӣ аз миёни заҳмати буруни барад
جدائی از میان زحمت برون برد
Фурӯ хуфт аз дили оташҳои андӯҳ
فرو خفت از دل آتشهای اندوه
Фурӯд омад зи ҷони ғамҳои чун кӯҳ
فرود آمد ز جان غمهای چون کوه
Муқобили дили бадал ойина шуд боз
مقابل دل بدل آئینه شد باز
зи лаби ҷонҳо дарун сина шуд боз
ز لب جانها درون سینه شد باز
Прирўӣ аз буруни олӯдаи шарм
پریروی از برون آلودهٔ شرم
Даруни сӯи шълҳои дӯстии гарм
درون سو شعلهای دوستی گرم
Ба сӯии шоҳи худ дуздида ме дид
به سوی شاه خود دزدیده میدید
Гуҳии пайдо , гуҳӣ пӯшида ме дид
گهی پیدا، گهی پوشیده میدید
Рухии андак ба сабзӣ майл карда
رخی اندک به سبزی میل کرده
Баҳорӣ аз кафи Хизри оби хӯрда
بهاری از کف خضر آب خورده
Равони сарвтару сабзу ҷавони ҳам
روان سرو تر و سبز و جوان هم
Надидаи сабзау оби равони ҳам
ندیده سبزهٔ و آب روان هم
Ту гўӣии ранги сабзаши гоҳ дидан
تو گوئی رنگ سبزش گاه دیدن
зи сабзӣ ва тарӣ хоҳад чакидан
ز سبزی و تری خواهد چکیدن
Ҳамаи товуси ҳиндии сабз вом аст
همه طاووس هندی سبز وام است
Казон гӯна ба зибоӣӣ тамом аст
کزان گونه به زیبائی تمام است
Тзи равони хуросони нғзсоннд
تذ روان خراسان نغزسانند
Вале тоўси ҳиндиро чаҳ монанди ?
ولی طاوس هندی را چه مانند؟
Пас аз дерӣ ки ҳайрати рахт бар баст
پس از دیری که حیرت رخت بر بست
Ҳавои дил ба айёрии камари баст
هوای دل به عیاری کمر بست
Даромад ошиқи шӯридаи муштоқ
درآمد عاشق شوریده مشتاق
Ки тангаш дар برارد чун ба ғлтоқ
که تنگش در برآرد چون به غلطاق
Ҳарир обгун кард аз буриши давр
حریر آبگون کرد از برش دور
Чу абр аз офтобу ҳала аз ҳур
چو ابر از آفتاب و حله از حور
Дар овехт чун бози шикорӣ
در آویخت چون باز شکاری
Ки овезад ба Кебеки марғзорӣ
که آویزد به کبک مرغزاری
Гирифт андари канори он сарви гулранг
گرفت اندر کنار آن سرو گلرنگ
Басони барги гул дар ғунчаи танг
بسان برگ گل در غنچهٔ تنگ
Пас аз меҳри хазона давр шуд пос
پس از مهر خزانه دور شد پاس
Ба лؤлؤ сифтан омад нӯки алмос
به لؤلؤ سفتن آمد نوک الماس
намешуд ресмонро роҳ дар дар
نمی شد ریسمان را راه در در
Ки дар носуфта буду ресмони пар
که در ناسفته بود و ریسمان پر
Чу дар шуд дар шукуфаи шохи гулгун
چو در شد در شکوفه شاخ گلگون
Шукуфа ханда зад бо гиряи хӯн
شکوفه خنده زد با گریهٔ خون
Чунон дар қуфл симин шуд калидаш
چنان در قفل سیمین شد کلیدش
Ки шуд то пурҳи дили нопадидаш
که شد تا پرهٔ دل ناپدیدش
Ба ҳам лаъл ва ақиқӣ дошта ҷуфт
به هم لعل و عقیقی داشته جفت
Ақиқ аз Бирмаи ёқӯт май сифт
عقیق از برمهٔ یاقوت میسفت
Ба чашмаи ғунчаи нилӯфарӣ тар
به چشمه غنچهٔ نیلوفری تر
Ба сад ҳилаи ҳамеи баради андаруни сар
به صد حیله همی برد اندرون سر
Чу кард он ҷавҳарӣ дар гарми хезӣ
چو کرد آن جوهری در گرم خیزی
Ба дарҷи лаъли марвориди резӣ
به درج لعل مروارید ریزی
Хизри сероби гашти андари сиёҳӣ
خضر سیراب گشت اندر سیاهی
Чакид оби ҳаёт аз коми моҳӣ
چکید آب حیات از کام ماهی
Чунин базмӣ ки дили савдоӣ он дошт
چنین بزمی که دل سودای آن داشت
Мукаррар шуд ки маънии ҷой он дошт
مکرر شد که معنی جای آن داشت
Чу осуд аз ду ҷониби шуъларо тоб
چو آسود از دو جانب شعله را تاب
Дар он осоиш омад ҳар дуро хоб
در آن آسایش آمد هر دو را خواب
Аз он пас шан набӯд аз бахти корӣ
از آن پس شان نبود از بخت کاری
Биҷуз ҳар лаҳзаи бӯсӣу канорӣ
بجز هر لحظه بوسی و کناری
Азин , кардан ба дуздии синаи таслим
ازین، کردن به دزدی سینه تسلیم
Взў , тороҷ кардани тӯдаи сим
وزو، تاراج کردن تودهٔ سیم
Аз ин , бастан бирав зулфи караи гир
از این، بستن برو زلف کره گیر
Ваз ӯ гардан дар овардан ба занҷир
وز او گردن در آوردن به زنجیر
Азин , соид ба даст ӯ супурдан
ازین، ساعد به دست او سپردن
Ва зу , гули даста бар дасти бурдан
و زو، گل دستهٔ بر دست بردن
зи гоҳи шом то субҳ шаб фурӯз
ز گاه شام تا صبح شب فروز
Шудӣ дар хуши дилии шабҳои шани рӯз
شدی در خوش دلی شبهایشان روز
Ниҳода , чун ду гул , рўӣӣ ба рўӣӣ
نهاده، چون دو گل، روئی به روئی
На муҳаррам дар миён , ҷузи рангу бўӣӣ
نه محرم در میان، جز رنگ و بوئی
Баҳами пайвастаи андомӣ ба андом
بهم پیوسته اندامی به اندام
Ба омезиш чу ду май дар яке ҷом
به آمیزش چو دو می در یکی جام
Ду масти шавқ бо ҳам карда сари хуш
دو مست شوق با هم کرده سر خوش
На ташвишӣ ба ҷузи зулфи мушавваш
نه تشویشی به جز زلف مشوش
Чаҳ хуши рӯзӣу фаррухи рӯзгорӣ
چه خوش روزی و فرخ روزگاری
Ки ёбад коми дили ёрии зи ёрӣ
که یابد کام دل یاری ز یاری
Гуҳии лаб бар лабӣ чун қанд сояд
گهی لب بر لبی چون قند ساید
Ба дандони таманно қанд хоед
به دندان تمنا قند خاید
Гуҳии хспд ба шодии дӯш бо дӯш
گهی خسپد به شادی دوش با دوش
Бунафша дар бирав насрин дар оғӯш
بنفشه در برو نسرین در آغوش
Кунад ҳар дами нигаҳ бар рӯй моҳӣ
کند هر دم نگه بر روی ماهی
Ки ёбад ҷони нав дар ҳар нигоҳӣ
که یابد جان نو در هر نگاهی