Якеро хона буд оташи гирифта
یکی را خانه بود آتش گرفته
Дилашро шуълаи нохуши гирифта
دلش را شعلهٔ ناخوش گرفته
Давон бо чашми гирёну дили риш
دوان با چشم گریان و دل ریش
Ба оби дида май кишти оташи хеш
به آب دیده میکشت آتش خویش
Бирав бигузашт , ногуҳ , аблаҳии маст
برو بگذشت، ناگه ، ابلهی مست
Намаки хӯрда кабобӣ карда бар даст
نمک خورده کبابی کرده بر دست
Бадв гуфт : аикаҳи оташ май кашии тунд ,
بدو گفت: ایکه آتش میکشی تند،
Биё ! венаи шуъла чандоне макун кунад !
بیا! وین شعله چندانی مکن کند!
Ки ман бар оташ андозам кабобӣ ,
که من بر آتش اندازم کبابی،
Туро низ андарин бошад савобӣ !
ترا نیز اندرین باشد ثوابی!
Ҳаминаст андарин гуфтори ҳолам
همین است اندرین گفتار حالم
Ки халқ аз ман хуш ва ман дар ваболам
که خلق از من خوش و من در وبالم
Танамро , даҳр , зон сӯ , рўФтаҳи ҷой
تنم را، دهر، زان سو، روفته جای
Диламро , зини тараф , занҷир дар пой
دلم را، زین طرف، زنجیر در پای
Нигаҳ кун кин кашокаш бар чаҳ сонаст
نگه کن کاین کشاکش بر چه سانست
Коҷли зонсўи амли зинсўи кшонст
کاجل زانسو امل زینسو کشانست
Сухангар худ ҳамаи саҳар мубин аст
سخن گر خود همه سحر مبین است
Фаровони муму андак ангабин аст
فراوان موم و اندک انگبین است
Гулӣ нашикуфт азин хуррами баҳорам
گلی نشکفت ازین خرم بهارم
Ки зоӣъи гашти рӯзу рӯзгорам
که ضائع گشت روز و روزگارم
Чу ман олӯдаи доман гул набошад
چو من آلوده دامن گل نباشد
Сияҳи рӯтар зи ман булбул набошад
سیه رو تر ز من بلبل نباشد
Нигар то чанд з афсун ёфтам дом
نگر تا چند ز افسون یافتم دام
Ки ин тӯтӣ наад , он булбулами ном
که این طوطی نهد، آن بلبلم نام
Расонидами суханро то бидон ҷой
رسانیدم سخن را تا بدان جای
Ки онҷо гум шавад андешаро пой
که آنجا گم شود اندیشه را پای
На дар малик араб тезем кунад аст
نه در ملک عرب تیزیم کند است
Ки Рахшами гоҳи нарму гоҳ тунд аст
که رخشم گاه نرم و گاه تند است
Чу аз наъти набии тобади ҷамолам
چو از نعت نبی تابد جمالم
Ба ҳисонеи ризои надиҳади камолам
به حسانی رضا ندهد کمالم
Дариро худ дарӣ шуд боз бар ман
دری را خود دری شد باز بر من
Ки ғайрииро нзибди ноз бар ман
که غیری را نزیبد ناز بر من
Худоем дод худ чандон маъонӣ
خدایم داد خود چندان معانی
Ки бигирифтам бисоти ин ҷаҳонӣ
که بگرفتم بساط این جهانی
зи дили сахтӣ , танами ойинаи кирдор
ز دل سختی، تنم آئینه کردار
Азин сӯи равшану зонсўии зангор
ازین سو روشن و زانسوی زنگار
Гирифтам худ гирифт офоқи ҳарфам
گرفتم خود گرفت آفاق حرفم
Бар омад бар фалаки номи шигарфам
بر آمد بر فلک نام شگرفم
Чу судами зин чу гоҳи растгорӣ
چو سودم زین چو گاه رستگاری
Наёбам зу , барӣ , ҷузи шармсорӣ
نیابم زو، بری، جز شرمساری
Чаҳ хуши гирдам кунун зини нағмаи хуш
چه خوش گردم کنون زین نغمه خوش
Ки пои кўбондм , фардо , бар оташ ?
که پا کوباندم، فردا، بر آتش؟
Ду мояи ҳосил шеъраст дар даҳр :
دو مایه حاصل شعر است در دهر:
Баҳр ду нест умеди замони баҳр
بهر دو نیست امید زمان بهر
Яке : молӣ ки султон бахшадад мейр
یکی: مالی که سلطان بخشدد میر
Дувум : номӣ ки гардад осмони гир
دوم: نامی که گردد آسمان گیر
Ба чашмам , ҳар ду , дар роҳи хатарнок
به چشمم، هر دو، در راه خطرناک
Ғубории дон , ки ин бодаст ва он хок
غباری دان، که این باد است و آن خاک
Раҳами шебу Фрозў , дид пари гирд
رهم شیب و فرازو، دید پر گرد
Фарси ҳам кӯр , ҷавлон чун тавон кард ?
فرس هم کور، جولان چون توان کرد؟
Чу ин лоша , ба чоҳ уфтад нигунсор
چو این لاشه، به چاه افتد نگونسار
На султони даст ман гирад , на солор
نه سلطان دست من گیرد، نه سالار
Чу фардо аз замин боло кунам пушт
چو فردا از زمین بالا کنم پشت
Чаҳ бошам ? хоксорӣ , бод дар мушт !
چه باشم؟ خاکساری، باد در مشت!
Худовандӣ ки моро кор бо ӯст
خداوندی که ما را کار با اوست
Баҳри нек ва бидам гуфтор бо ӯст
بهر نیک و بدم گفتار با اوست
Буд воҷиб , козини нақши табоҳам
بود واجب، کازین نقش تباهم
Бигардонад , ба маҳшар , рӯсиёҳам
بگرداند، به محشر، روسیاهم
Барад дар дӯзахам бо оташини банд
برد در دوزخم با آتشین بند
Гулӯи бастаи дуруғини дафтарӣ чанд !
گلو بسته دروغین دفتری چند!
Дариғо ! раҳбари донанда дар пеш
دریغا! رهبر داننده در پیش
Дили ман ҳам барон гумроҳии хеш !
دل من هم بران گمراهی خویش!
Чу ман худро зираи иксўи Фгндм
چو من خود را زره یکسو فگندم
Гунаҳ бар домани раҳбар чаҳ бандам ? !
گنه بر دامن رهبر چه بندم؟!
Надидам пай , баҳри ҷониб ки ронадам
ندیدم پی، بهر جانب که راندم
зи ҳамроҳону раҳбар , давр мондам
ز همراهان و رهبر، دور ماندم
Маро , ин ғӯли нафаси деви пиндор
مرا، این غول نفس دیو پندار
Фгнд , андари харобӣҳои бисёр
فگند، اندر خرابیهای بسیار
Кунун зини бодия то корвонам
کنون زین بادیه تا کاروانم
Магари каркаси расонади устихонам ?
مگر کرکس رساند استخوانم؟
Вале , бо ин ҳама , умедворам ,
ولی، با این همه، امیدوارم،
Ки ғофил нест « раҳбар » аз шуморам !
که غافل نیست «رهبر» از شمارم!
зи солеҳ , ноқа ,гар таг зад ба фарсанг
ز صالح، ناقه، گر تگ زد به فرسنگ
Бар оради ноқаи худ солеҳ аз санг !
بر آرد ناقهٔ خود صالح از سنگ!
Бизӣ , кови роҳи ҷуст аз пеш ва аз пас
بزی، کاو راه جست از پیش و از پس
Асои роҳ ӯ , чӯби шубони бас !
عصای راه او، چوب شبان بس!
Шудам таслим , пас ӯ донаду пеш
شدم تسلیم، پس او داند و پیش
Ки ман , ин раҳ наёрам рафтан аз хеш
که من، این ره نیارم رفتن از خویش
Бадв фазл худоем кард таслим
بدو فضل خدایم کرد تسلیم
Ҳам ӯ сидқ ва ӣам бахшад ба таълим
هم او صدق و یم بخشد به تعلیم
Худовандо , ба сўӣии раҳи намоям
خداوندا، به سوئی ره نمایم
Ки бо ин раҳнамо , сӯй ту оем
که با این رهنما، سوی تو آیم
Ҳамаи кас , ҳоҷатии оранд дар пеш ,
همه کس، حاجتی آرند در پیش،
Чаҳ ҳоҷат , ман ки гӯям ҳоҷати хеш
چه حاجت، من که گویم حاجت خویش
намехоҳам , зи ту , бахше чу ҳар кас
نمیخواهم ، ز تو، بخشی چو هر کس
Ту хусравро чаҳ май бахше , ҳамон бас ! !
تو خسرو را چه میبخشی، همان بس!!