Дигар гуфт комрўз дар ҳар диёр
دگر گفت کامروز در هر دیار
Ғазал кӯй гашта сет беш аз шумор
غزل کوی گشته ست بیش از شمار
Ҳамаи кас ба як қисм дармонда анд
همه کس به یک قسم درماندهاند
зи қисм дигар бехабар монда анд
ز قسم دگر بی خبر ماندهاند
Ндонем касро ба табъу сиришт
ندانیم کس را به طبع و سرشت
Ки як шеър таҳқиқ донад навишт
که یک شعر تحقیق داند نوشت
Дигар гуфт : саъдӣ на аз кас кам аст
دگر گفت: سعدی نه از کس کم است
Ки мавҷи ғазалҳоаш дар олам аст
که موج غزل هاش در عالم است
Дигар гуфт : казуӣ шиносӣ ба аст
دگر گفت: کزوی شناسی به است
Ки бути сӯзӣ аз бути шиносӣ ба аст
که بت سوزی از بت شناسی به است
Дигар гуфт : каз роҳи хонандагӣ
دگر گفت: کز راه خوانندگی
Занад ҳар касе лофи донандагӣ
زند هر کسی لاف دانندگی
Вале мо касеро сухан дар наҳем
ولی ما کسی را سخن در نهیم
Казу мояи сад гӯна гавҳар наҳем
کزو مایه صد گونه گوهر نهیم
Бар авзоъи ибдоъи қодир буд
بر اوضاع ابداع قادر بود
Судӯри ҳукмро масодир буд
صدور حکم را مصادر بود
Гараш назм вагар наср бояд нигошт
گرش نظم وگر نثر باید نگاشت
Нагорд бидон сон ки бояд нигошт
نگارد بدان سان که باید نگاشت
Ба матбӯъу маснӯъи ҷодӯ буд
به مطبوع و مصنوع جادو بود
Дақоиқи дарави мӯӣ дар мӯ буд
دقایق درو موی در مو بود
Ҳама нав кунад сабкҳои сухан
همه نو کند سبکهای سخن
Ки карбоси нав ба з хаз куҳан !
که کرباس نو به ز خز کهن!
Чу ҳар кас ба миқдор худ гуфт чиз
چو هر کس به مقدار خود گفت چیز
Дар афшон шуд аз лаби ҷаҳони шоҳ низ
در افشان شد از لب جهان شاه نیز
Ки аз нуктаи безони дониши скол
که از نکته بیزان دانش سکال
Бад-ӣни гӯнаи моро расидаи сети ҳол :
بدین گونه ما را رسیده ست حال:
Ки дар аҳди худ ҳар сухани густарӣ
که در عهد خود هر سخن گستری
Ки хос касе буд дар кишварӣ
که خاص کسی بود در کشوری
Ба миқдори тартиби гуфтори хеш
به مقدار ترتیب گفتار خویش
Мисолӣ ки баст аз намӯдори хеш
مثالی که بست از نمودار خویش
Чу манъами суханро харидор буд
چو منعم سخن را خریدار بود
Сухани лоҷарам низ бисёр буд
سخن لاجرم نیز بسیار بود
Ба қимат хариданд ҳарфи сиёҳ
به قیمت خریدند حرف سیاه
Баҳоии шабаҳ гавҳар омад зи шоҳ
بهای شبه گوهر آمد ز شاه
Нмтҳои хоқонии мадҳи санҷ
نمطهای خاقانی مدح سنج
На пинҳонаст каш чун фишонданд ганҷ
نه پنهانست کش چون فشاندند گنج
Ҳамон унсурии кови сухани пеши барад
همان عنصری کاو سخن پیش برد
Баҳри назми сад бадараи зар беш барад
بهر نظم صد بدره زر بیش برد
Мисли шуд зи Фирдавсии номдор
مثل شد ز فردوسی نامدار
Ба шаҳномаи ганҷинаи саҳли бор
به شهنامه گنجینهٔ سهل بار
Чу ин буд расми гарони моягон
چو این بود رسم گرانمایگان
Ки доданд ганҷии баҳри шоягон
که دادند گنجی بهر شایگان
На мозони бузургон ба ҳиммат камем !
نه مازان بزرگان به همت کمیم!
Каз эшон илм буд мо оламем !
کز ایشان علم بود ما عالمیم!
Худо дода зонҳо ки дар олам аст
خدا داده زانها که در عالم است
Ба ганҷинаи мо чаҳ моя камаст ? ?
به گنجینهٔ ما چه مایه کم است؟؟
Ба хоҳанда бахшиш чаро кам диҳем ? !
به خواهنده بخشش چرا کم دهیم؟!
Агар даст шуд , ҳар ду олами диҳем !
اگر دست شد، هر دو عالم دهیم!
Набӯдааст шоҳӣ ба зери фалак
نبوده است شاهی به زیر فلک
Ки даҳ лак диҳад сикка ёбӣаст лак
که ده لک دهد سکه یابیست لک
Нахусти он ҷаҳон шоҳ дод ин сало
نخست آن جهان شاه داد این صلا
Ки ӯ буд дунёу дайнро ълоء
که او بود دنیا و دین را علاء
Диҳиш беш аз андоза зу гашти ом
دهش بیش از اندازه زو گشت عام
Валикин шуд аз ман ки қутбами тамом !
ولیکن شد از من که قطبم تمام!