Далерии кови саф мардон бидида сет

دلیری کاو صف مردان بدیده‌ست

На бозаш , дида дар хоб орамида сет

نه بازش، دیده در خواب آرمیده‌ست

Гӯйро зебади андари зер , тавсан

گوی را زیبد اندر زیر، توسن

Ки саф теғ донад боғи сӯсан

که صف تیغ داند باغ سوسن

Равад як сар чу боди он ҷо ки як сар

رود یک سر چو باد آن جا که یک سر

Чу барги беди борад , теғу ханҷар

چو برگ بید بارد، تیغ و خنجر

Наяндозад , гар ояд бабр ва ё шер

نیندازد، گر آید ببر و یا شیر

Чу нилӯфар , сипар , бар оби шамшер

چو نیلوفر، سپر، بر آب شمشیر

Басии бинии арӯсони қабои пӯш

بسی بینی عروسان قبا پوش

Бгшти кӯчаҳои шаҳри пари ҷӯш

بگشت کوچه‌های شهر پر جوش

На шеронро кунад каси ҳамлаи таълим

نه شیران را کند کس حمله تعلیم

На рӯбаҳро гурезу ҳилаи таслим

نه روبه را گریز و حیله تسلیم

Набошад ҳам шуҷоъ ва ҳам хирадманд

نباشد هم شجاع و هم خردمند

Биҷузи ғозии малики шери адуи банд

بجز غازی ملک شیر عدو بند

Чу дид оҳанги лашкарҳои хусрав

چو دید آهنگ لشکرهای خسرو

Ки ояд рӯй дар рӯйу равои рӯ

که آید روی در روی و روا رو

Ишорат кард то фармони гузорон

اشارت کرد تا فرمان گزاران

Кунанд ойини тартиби саворон

کنند آئین ترتیب سواران

Ки ва ма шуд зи ҳукми корфармоӣ

که و مه شد ز حکم کارفرمای

Силеҳу сози худро зевари орой

سلیح و ساز خود را زیور آرای

зи сайқалҳои сафҳо , ёфт ҷавшан

ز صیقل‌های صف‌ها، یافت جوشن

Ки фатҳ аз ғайбҳояш гашти равшан

که فتح از غیب‌هایش گشت روشن

Камонҳо чун ҳилоли андари баландӣ

کمان‌ها چون هلال اندر بلندی

Плани миррӣхи сон дар зўрмндӣ

پلان مریخ سان در زورمندی

Хаданги афкан ба ишқи андар камон дид

خدنگ افکن به عشق اندر کمان دید

Чу май хори ҳариси андари маи ид

چو می خوار حریص اندر مهٔ عید

Ба тир оростан ҳар тир созӣ

به تیر آراستن هر تیر سازی

Чу боз омӯз дар таълими бозӣ

چو باز آموز در تعلیم بازی

Чу савҳони сӯй пайкон карда оҳанг

چو سوهان سوی پیکان کرده آهنگ

Расидаи хайли чин дар ғорати занг

رسیده خیل چین در غارت زنگ

Фарси барӣу кӯҳӣу тторӣ

فرس بری و کوهی و تتاری

Тзру боғу Кебеки кӯҳсорӣ

تذر و باغ و کبک کوهساری

Ҳашамро чун силеҳу олати разм

حشم را چون سلیح و آلت رزم

Мураттаби гашти баҳри ҷунбишу азм

مرتب گشت بهر جنبش و عزم

Сабки ғозии малики кинро камари баст

سبک غازی ملک کین را کمر بست

Умеди хеш бар тақдир бар баст

امید خویش بر تقدیر بر بست

Ниёзи бандагиро ёр худ кард

نیاز بندگی را یار خود کرد

Таваккулро паноҳи кор худ кард

توکل را پناه کار خود کرد

Бурун омад зи шаҳри фаррухи хеш

برون آمد ز شهر فرخ خویش

Сӯй Ҳиндӯстон карда рухи хеш

سوی هندوستان کرده رخ خویش

Зафари пар моя шуд чун одил аз дод

ظفر پر مایه شد چون عادل از داد

Замин дар ларза шуд чун мардум аз бод

زمین در لرزه شد چون مردم از باد

Сипоҳи андак вале неруии дили пар

سپاه اندک ولی نیروی دل پر

На нирўӣӣ ки гунҷад дар тасаввур

نه نیروئی که گنجد در تصور

зи ҷои худ чу дар ҷунбидан омад

ز جای خود چو در جنبیدن آمد

Млоики зи осмонаш дидан омад

ملایک ز آسمانش دیدن آمد

Шитобон шуд ба тундии сӯии бадхоҳ

شتابان شد به تندی سوی بدخواه

Дарави назорагии сайёрау моҳ

درو نظارگی سیاره و ماه

Ҳаме омад сафи пӯлоди баста

همی آمد صف پولاد بسته

зи иқболу зафари бунёди баста

ز اقبال و ظفر بنیاد بسته

Ба пеши оҳанги он қалби муаззам

به پیش آهنگ آن قلب معظم

Малики фахр алдўл гашта мақдам

ملک فخر الدول گشته مقدم

Малики дарёи сифат дар сафи дарё

ملک دریا صفت در صف دریا

Халаф дар пеш , ҳамчун мавҷи дарё

خلف در پیش، همچون موج دریا

Ба болои малики моҳии нишона

به بالای ملک ماهی نشانه

Чу моҳӣ бар сари дарёи равона

چو ماهی بر سر دریا روانه

Чу омад неки наздик « ълопўр »

چو آمد نیک نزدیک «علاپور»

« ълопўр » аз мҳобт шуд балои пӯр

«علاپور» از مهابت شد بلا پور

Ҳаме карданд сайри моҳу анҷум

همی کردند سیر ماه و انجم

Давони миррӣхи пер аз чархи панҷум

دوان مریخ پیر از چرخ پنجم

Дар он ҷўлонгаҳи Ҷайҳуни масофат

در آن جولانگهٔ جیحون مسافت

Муҳӣт ҳавз шуд Ҷайҳуни офат

محیط حوض شد جیحون آفت

Хабар шуд ҷамъи деҳлиро дар он азм

خبر شد جمع دهلی را در آن عزم

Ки пеш омад ба ҳиҷои ғозии разм

که پیش آمد به هیجا غازی رزم

Ба худ гуфтанд кини як мейр кам зӯр

به خود گفتند کین یک میر کم زور

Чигуна бо саф деҳлӣ кунад шӯр

چگونه با صف دهلی کند شور

Надид анбӯҳи мардумро қиёсӣ

ندید انبوه مردم را قیاسی

Накард аз парии лашкари ҳаросӣ

نکرد از پری لشکر هراسی

Ҳаме омад ба расми зўрмндон

همی آمد به رسم زورمندان

Чу гиреҳгӣ дар шикори гӯсфандон

چو گرگی در شکار گوسفندان

На мардум балки аждарҳоаст ин мард

نه مردم بلکه اژدرها است این مرد

Баҳри ангушти хнҷрҳости ин мард

بهر انگشت خنجرهاست این مرد

Касе кофтади дили шерони зи гардиш

کسی کافتد دل شیران ز گردش

Нишоед саҳлгирӣ дар набардаш

نشاید سهل گیری در نبردش

Баҳри ҷанги мғли кӯри хаши баргард

بهر جنگ مغل کور خش برگرد

Ба фавҷии даҳ « тўмн » зер ва зибр кард

به فوجی ده «تومن» زیر و زبر کرد

Чунин шатранҷ бозӣ коваст дар кин

چنین شطرنج بازی کاوست در کین

Кунад сари зери шоҳонро чу фарзин

کند سر زیر شاهان را چو فرزین

Чу гуфтанд ин суханро марди доно

چو گفتند این سخن را مرد دانا

Ҳаросони гашти дилҳои тавоно

هراسان گشت دل‌های توانا

Дарин аснои яке зишон бар ошуфт

درین اثنا یکی زیشان بر آشفت

Ки чандини васфи душман чун тавон гуфт ?

که چندین وصف دشمن چون توان گفت؟

Гар ӯ мардаст , неи мо зан шуморем ?

گر او مرد است، نی ما زن شماریم؟

Ки бо чандини сипаҳ тобиш надорем ?

که با چندین سپه تابش نداریم؟

Агар хоки аФгними он сӯягони мушт

اگر خاک افگنیم آن سویگان مشت

Замини сон осмон созем бар пушт !

زمین سان آسمان سازیم بر پشت!

Ҳаме бояд кашӣдан ханҷари кор

همی باید کشیدن خنجر کار

Ки аз хуфтан нагардад бахти бедор

که از خفتن نگردد بخت بیدار

Ба як паии ҳамлаеро ним бар вай

به یک پی حمله‌ای را نیم بر وی

Ки қалбаш бесипар гардад ба як пай

که قلبش بی سپر گردد به یک پی

Кунемаш хок , агар дарёст фавҷаш

کنیمش خاک، اگر دریاست فوجش

Бёшомим , агар тӯфонаст мавҷаш

بیاشامیم، اگر طوفانست موجش

Чаҳ бошад дар дили дарёи кафи хок

چه باشد در دل دریا کف خاک

Ки бошад пеши сарсари мушти хошок

که باشد پیش صرصر مشت خاشاک

Амирон , чору ночор , андарони азм

امیران، چار و ناچار، اندران عزم

Камари бастанди баҳри кӯшишу разм

کمر بستند بهر کوشش و رزم

Ҳамон муртад ки кеш кофарӣ дошт

همان مرتد که کیش کافری داشت

Ба кеши ҳиндӯони саҳм сиррӣ дошт

به کیش هندوان سهم سری داشت

Ба ҳилаи хешро пари зӯр ме сохт

به حیله خویش را پر زور می‌ساخت

Бало медид ва худро кӯр ме сохт

بلا می‌دید و خود را کور می‌ساخت

Ду чашмаши кӯри бад дар лашкари хеш

دو چشمش کور بد در لشکر خویش

Валикини аҳвали андари лашкари пеш

ولیکن احول اندر لشکر پیش

Балии шахсе ки дар дили суст зӯр аст

بلی شخصی که در دل سست زور است

Сӯии хасми аҳвал ва дар хеш кӯр аст

سوی خصم احول و در خویش کور است

Дар он ҳол , он бузургонро хабарҳо

در آن حال، آن بزرگان را خبرها

Ба фитроки аҷали бастанди сарҳо

به فتراک اجل بستند سرها

Чу гашти оростаи лашкар ба ҳанҷор

چو گشت آراسته لشکر به هنجار

Ба ҳанҷорӣ ки ҳаст ороиши кор

به هنجاری که هست آرایش کار

Азимати гашти муҳкам дар ният ҳо

عزیمت گشت محکم در نیت‌ها

Ки хӯн резанд фардо , бедят ҳо

که خون ریزند فردا، بی دیت‌ها

Шаби ҳиндӯи насаб чун лашкар орост

شب هندو نسب چون لشکر آراست

Нафири посбонони сӯ ба сӯ хост

نفیر پاسبانان سو به سو خاست

Ба ҳам маҳтоб ва зулмат шуд шаби орой

به هم مهتاب و ظلمت شد شب آرای

Чу хайли ҳиндӯу муъмин ба як ҷой

چو خیل هندو و مومن به یک جای

Силеҳ орой шуд халқии з ҳар боб

سلیح آرای شد خلقی ز هر باب

Гурезон шуд зи дидаи пеш аз он хоб

گریزان شد ز دیده پیش از آن خواب

Киу ма дар хаёли бомдодон :

که و مه در خیال بامدادان:

Ки мо гирдем ё бади хоҳи шодон ?

که ما گردیم یا بد خواه شادان؟

Кро дар хоки созанди ошиёна ?

کرا در خاک سازند آشیانه؟

Ки боз ояд саломати сӯии хона ?

که باز آید سلامت سوی خانه؟

Крои имрӯз , сар меҳмонаст , бар дӯш ,

کرا امروز، سر مهمانست، بر دوش،

Ки Фродо хост кард аз тани фаромӯш ?

که فرادا خواست کرد از تن فراموش؟

Крои имрӯзи дасту пой бар ҷой ,

کرا امروز دست و پای بر جای،

Ки фардо ҳар як уфтад дар дигар ҷой ?

که فردا هر یک افتد در دگر جای؟

Кадомин ҳам нишин бо мости ин дам ,

کدامین هم نشین با ماست این دم،

Ки фардои хости гашт аз ҷамъи мо кам ?

که فردا خواست گشت از جمع ما کم؟

Дарин савдои мушавваш буд ҳар кас

درین سودا مشوش بود هر کس

Ки шуд ҷунбиши падед аз пеш ва аз пас

که شد جنبش پدید از پیش و از پس

Масофат дар миён ҳар ду лашкар

مسافت در میان هر دو لشکر

Қиёси даҳ крўҳӣ буд кам тар

قیاس ده کروهی بود کم تر

Шбои шаби роҳи мақсад бар гирифтанд

شبا شب راه مقصد بر گرفتند

Сӯии мақсӯди кор аз сар гирифтанд

سوی مقصود کار از سر گرفتند

Чу субҳи теғи зан ханҷар баровард

چو صبح تیغ زن خنجر برآورد

Ҷаҳон хуфтон заррин дар бар оварад

جهان خفتان زرین در بر آورد

Шаб аз хуршед равшан ёфт бозӣ

شب از خورشید روشن یافت بازی

Чу қалби кофар аз шамшери ғозӣ

چو قلب کافر از شمشیر غازی

Сипоҳии ташна ва беобу пари гирд

سپاهی تشنه و بی آب و پر گرد

Дар он гирд , аз хуии хеш , обхўр кард

در آن گرد، از خوی خویش، آبخور کرد

Расед андари мақоми ҳарб ки , тез

رسید اندر مقام حرب که، تیز

зи оби тези шамшери оташи ангез

ز آب تیز شمشیر آتش انگیز

Равони гаштанд ҳар сӯи кордорон

روان گشتند هر سو کارداران

Ки оройанд сафҳои саворон

که آرایند صف‌های سواران

Сафи пелон чу сафи абри озор

صف پیلان چو صف ابر آزار

Ҳар абрӣ , барқи ҳамла , боди рафтор

هر ابری، برق حمله، باد رفتار

Ба пушти пели таркони тир дар шаст

به پشت پیل ترکان تیر در شست

Чу кӯҳӣ ки ба пушт кӯҳ бинишаст

چو کوهی که به پشت کوه بنشست

Пас пелон , саворон саф кашида

پس پیلان، سواران صف کشیده

Ба ҷӯш аз пушти моҳӣ туф кашида

به جوش از پشت ماهی تف کشیده

На як саф балки сад сади гарони санг

نه یک صف بلکه صد سد گران سنگ

Ки саҳрои ҷаҳони зишон шудаи танг

که صحرای جهان زیشان شده تنگ

Ҳамаи хону мулӯки андари чапу рост

همه خان و ملوک اندر چپ و راست

Ба сахтӣ дар нишаста аз пай хост

به سختی در نشسته از پی خاست

Силеҳу соз ҳар як хусравона

سلیح و ساز هر یک خسروانه

з оҳан гашта дарёии равона

ز آهن گشته دریای روانه

Ҷавонон карда таркишҳо пар аз тир

جوانان کرده ترکش‌ها پر از تیر

Барояшон дар дареғ , ин олами пер

برایشان در دریغ، این عالم پیر

з ҳар сӯи ғулғул такбир ме хост

ز هر سو غلغل تکبیر می‌خاست

Чунонкии афғони зи чарх пер ме хост

چنانکه افغان ز چرخ پیر می‌خاست

Ҷудои сафҳои ҳиндӯи зи аҳли имон

جدا صف‌های هندو ز اهل ایمان

Чу гирди бухли зи осори карямон

چو گرد بخل ز آثار کریمان

Фарси ҳиндӣу роўт низ ҳиндӣ

فرس هندی و راوت نیز هندی

Брҳмни пеш дар ҳиндӯи писандӣ

برهمن پیش در هندو پسندی

Даромад сафи деҳлии як тарафи танг

درآمد صف دهلی یک طرف تنگ

зи дигари сӯ барои қалбаи ҷанг

ز دیگر سو برای قلبهٔ جنگ

Сафи ғозӣ малик шуд фавҷ бар фавҷ

صف غازی ملک شد فوج بر فوج

Чу дрёӣӣ ки беруни бФгнди мавҷ

چو دریائی که بیرون بفگند موج

Сафи деҳлӣ чу он сафро ниҳон дид

صف دهلی چو آن صف را نهان دید

Гурезу аҷзи душман дар гумон дид

گریز و عجز دشمن در گمان دید

Қавӣ шуд зини гумони дилҳои эшон

قوی شد زین گمان دلهای ایشان

Ки монои ҷамъ душман шуд парешон

که مانا جمع دشمن شد پریشان

Ба ҷавлон шуд савор аз ҳар кароне

به جولان شد سوار از هر کرانی

Сабк шуд баҳри ҷавлон ҳар гаронӣ

سبک شد بهر جولان هر گرانی

Малики ғозии сатторӣаи ҳайдари аср

ملک غازی ستاریه حیدر عصر

Ки будаш ҳам Аннани ҳам фатҳ ва ҳам наср

که بودش هم عنان هم فتح و هم نصر

Ба пеши оҳанги фарзанди сарафроз

به پیش آهنگ فرزند سرافراز

Чу шаҳбозии сӯии мурғон ба парвоз

چو شهبازی سوی مرغان به پرواز

Бҳоءи аддӣни малики дайнро асади ҳам

بهاء الدین ملک دین را اسد هم

Басии шерони лашкари номзади ҳам

بسی شیران لشکر نامزد هم

Алии ҳайдар , шаҳоби аддӣн ҳар як

علی حیدر، شهاب‌الدین هر یک

Ягона дар ду рӯй теғ , ҳар як

یگانه در دو روی تیغ، هر یک

Дигар гардани кашону номи дорон

دگر گردن کشان و نام داران

Ба ҷони ташна ба ҷои тири борон

به جان تشنه به جای تیر باران

Баҳри ҷои фавҷҳои сахти баста

بهر جا فوجهای سخت بسته

Ба азми ҷони сипории рахти баста

به عزم جان سپاری رخت بسته

Ситодаи ҷўқи ҷўқи андари чапу рост

ستاده جوق جوق اندر چپ و راست

Ки кӣ зон сӯи малик ғозӣ кунад хост

که کی زان سو ملک غازی کند خاست

Чу қалби деҳлӣ аз пеш андар омад

چو قلب دهلی از پیش اندر آمد

Хурӯши ҷунбиш аз лашкари баромад

خروش جنبش از لشکر برآمد

з ҳар сӯи қалби ғозии фавҷ дар фавҷ

ز هر سو قلب غازی فوج در فوج

Муҳӣти ин сипаҳ шуд мавҷ дар мавҷ

محیط این سپه شد موج در موج

Чу тири пар дилон зад нағмаи не

چو تیر پر دلان زد نغمهٔ نی

Ҷигарҳои кабобаш дода ҳам май

جگرهای کبابش داده هم می

Камони ков хам зад андари кӣнаи ҷўӣӣ

کمان کاو خم زد اندر کینه جوئی

Ба истеҳзо тавозуъ кард гўӣӣ

به استهزا تواضع کرد گوئی

Намӯд андари назарҳо дар чунон роғ

نمود اندر نظرها در چنان راغ

Ҳаво аз пари каркас чу пари зоғ

هوا از پر کرکس چو پر زاغ

Пари каркас ки мезад нолаи зор

پر کرکس که می‌زد نالهٔ زار

Сломӣ дод кари касро ба мурдор

صلامی داد کر کس را به مردار

Гумон рафт аз дирафши теғ дар мушт

گمان رفت از درفش تیغ در مشت

Ки мҳробист ё миҳроби зартушт

که محرابیست یا محراب زرتشت

зи шамшерӣ ки ҳар як сайр ме зад

ز شمشیری که هر یک سیر می‌زد

Шуъоъи теғи ҳам шамшер ме зад

شعاع تیغ هم شمشیر می‌زد

Назар аз Рахши ханҷар хира ме шуд

نظر از رخش خنجر خیره می‌شد

Ҷаҳон дар чашми мардум тира ме шуд

جهان در چشم مردم تیره می‌شد

Синони ҷосӯсӣ ҳар дида ме кард

سنان جاسوسی هر دیده می‌کرد

Ҳамаи захми забон пӯшида ме кард

همه زخم زبان پوشیده می‌کرد

Бараҳна дар ҷигар мерафт ҳар не

برهنه در جگر می‌رفت هر نی

Ба хӯни пӯшида берун мезад аз вай

به خون پوشیده بیرون می‌زد از وی

Ба найзаи мард зон сон сина ме хаст

به نیزه مرد زان سان سینه می‌خست

Ки беди сурхаш аз неи найза май ҷуст

که بید سرخش از نی نیزه می‌جست

Басои паҳлу ки барқаш буд дар меғ

بسا پهلو که برقش بود در میغ

Ки муъмини сӯии муъмин чун кашад теғ ?

که مومن سوی مومن چون کشد تیغ؟

Вале бо габру ҳиндӯ буд кӣна

ولی با گبر و هندو بود کینه

Ки хӯн май бихтши ғрбили сина

که خون می بیختش غربیل سینه

Ғараз , аъзами малики ғозӣ чу дар ҷанг

غرض، اعظم ملک غازی چو در جنگ

Маҳал дид аз барои сайри оҳанг

محل دید از برای سیر آهنگ

Гиреҳи баста барои фатҳ бар тохт

گره بسته برای فتح بر تاخت

Ба як ҳамлаи саф душман барандохт

به یک حمله صف دشمن برانداخت

Шикасти андари ҷаҳон лашкар афганд

شکست اندر جهان لشکر افگند

Ки дар пешаши мау ахтари сроФгнд

که در پیشش مه و اختر سرافگند

Шуд аз муъмин ба гардуни бонги такбир

شد از مومن به گردون بانگ تکبیر

зи габрони банк « норайн » ҳавои гир

ز گبران بانک «ناراین» هوا گیر

Палангоне ки чун оҳӯ давиданд

پلنگانی که چون آهو دویدند

Баҳри рахна чу мӯашон ме хазиданд

بهر رخنه چو موشان می‌خزیدند

Шудаи пел аз хаданги ғарқаи сӯфор

شده پیل از خدنگ غرقه سوفار

Басони хори пушту пуштаи хор

بسان خار پشت و پشتهٔ خار

зи пели овехта ҳар пилбонӣ

ز پیل آویخته هر پیلبانی

Тани овезону беруни рафтаи ҷонӣ

تن آویزان و بیرون رفته جانی

зи дигари пели бонони ҷаҳду таъҷил

ز دیگر پیل بانان جهد و تعجیل

Ки дар сӯрохи мӯрӣ дар хазад пел

که در سوراخ موری در خزد پیل

намезад пелро чандон касе тир

نمی‌زد پیل را چندان کسی تیر

Ки кор ояд магари баҳри ҷаҳонгир

که کار آید مگر بهر جهانگیر

Чу муртади хонхонон рӯй бар тофт

چو مرتد خانخانان روی برتافت

Аннанҳо ҳар касе сӯй дигар тофт

عنان‌ها هر کسی سوی دگر تافت

Малики фахри алдўл буд анддри пой

ملک فخر الدول بود انددر پای

Рони пай ки бар гирад аз он фавҷии гарони пай

ران پی که بر گیرد از آن فوجی گران پی