Чун тани одами з гул оростанд

چون تن آدم ز گل آراستند

Хонаи ҷони баҳр дил оростанд

خانهٔ جان بهر دل آراستند

Одамӣ онаст ки дар вай дил аст

آدمی آن است که در وی دل است

Вар на алафи хонаи об ва гул аст

ور نه علف خانهٔ آب و گل است

Дил на ҳамон қатра хӯнасту бас

دل نه همان قطرهٔ خون است و بس

Каз худу ашоми бародари нафас

کز خود و اشام برادر نفس

Дил агар ин муҳраи об ва гул аст

دل اگر این مهره آب و گل است

Хари ҳам аз иқболи ту соҳибдил аст

خر هم از اقبال تو صاحبدل است

Лек дил он шуд ки ҳавоӣ дараваст

لیک دل آن شد که هوایی دروست

Ва зи тарафии буии вафое дар ӯст

و ز طرفی بوی وفایی در اوست

Зинда ба ҷони худ ҳамаи ҳайвон буд

زنده به جان خود همه حیوان بود

Зинда ба дил бош ки умрон буд

زنده به دل باش که عمران بود

Ғмздаҳ ба ҷон ки ғам андӯз нест

غمزده به جان که غم اندوز نیست

Сӯхта ба дил ки дар ӯ сӯз нест

سوخته به دل که در او سوز نیست

Сардии дили мурдагии дил буд

سردی دل مردگی دل بود

Хӯн чу ба тан сард шавад гул буд

خون چو به تن سرد شود گل بود

зи аҳл такаллуф натавон ёфт суд

ز اهل تکلف نتوان یافت سود

То набӯд шуъла ҳастӣ фурӯз

تا نبود شعلهٔ هستی فروز

Ишқи забонии з ҳар афсурда пресс

عشق زبانی ز هر افسرده پرس

Сӯзиши он аз дил озурда пресс

سوزش آن از دل آزرده پرس

Завқи намакгар чаҳ забонро хуш аст

ذوق نمک گر چه زبان را خوش است

Чун ба ҷароҳати Фгнӣ оташ аст

چون به جراحت فگنی آتش است

Хӯни дил сӯхтагон бошад об

خون دل سوختگان باشد آب

Гиря кунад бар сари оташи кабоб

گریه کند بر سر آتش کباب

Гар чаҳ кас аз хаста на ковуш кунад

گر چه کس از خسته نه کاوش کند

Риши намаки хӯрда таровуш кунад

ریش نمک خورده تراوش کند

Нофа ки бӯ аз ҳама сӯ гардадаш

نافه که بو از همه سو گرددش

Пӯсти куҷои барра бӯ гардадаш

پوست کجا برهٔ بو گرددش

Оҳи гувоҳи дили ғмкш буд

آه گواه دل غمکش بود

Дӯд ба ғаммозии оташ буд

دود به غمازی آتش بود

Мум буд дил ки з ишқаст зор

موم بود دل که ز عشق است زار

Кӯи бгдози аўФтд аз як срор

کو بگداز اوفتد از یک سرار

Ҳаст чу девор тан равад сайр

هست چو دیوار تن رود سیر

Коҳ гулӣ кардау сангӣ ба зер

کاه گلی کرده و سنگی به زیر

Хирқаи олӯдаи з сидқаст давр

خرقهٔ آلوده ز صدق است دور

Ҳизумтар дӯди брорд на нур

هیزم تر دود برارد نه نور

Сӯхтаро ҷунбиши воло буд

سوخته را جنبش والا بود

Кӯшиши оташи сӯии боло буд

کوشش آتش سوی بالا بود

Машъалаи ишқ чу шуд хонагӣ

مشعلهٔ عشق چو شد خانگی

Сӯхта шуд ақл ба парвонагӣ

سوخته شد عقل به پروانگی

Куштаи ин теғи сиёсат бас аст

کشته این تیغ سیاست بس است

Онкӣ амон ёфт азу кам касе аст

آنکه امان یافت ازو کم کسی است

Ронад чу бар таҳта ҳастӣ қалам

راند چو بر تختهٔ هستی قلم

Олӣҳо соФлҳо зад рақам

عالیها سافلها زد رقم

зи ?ла ба меҳмонии инсони ниҳод

ز له به مهمانی انسان نهاد

Доғ ба пешонии шайтони ниҳод

داغ به پیشانی شیطان نهاد

Ронад чу бар хасми куҳани кӣна ро

راند چو بر خصم کهن کینه را

Кишт ба хоки оташи дерина ро

کشت به خاک آتش دیرینه را

Қоидаи хок бар ахтар кашид

قاعده خاک بر اختر کشید

Рояти оташ ба замин дар кашид

رایت آتش به زمین در کشید

Ҷом чаҳ огаҳ ки чаҳ саҳбост ин

جام چه آگه که چه صهباست این

Ғўк чаҳ донад ки чаҳ дарёст ин

غوک چه داند که چه دریاست این

Ҳашт ҳдиқаҳи чаман ин гуланд

هشت حدیقه چمن این گلند

Чори фириштаи магаси ин млнд

چار فرشته مگس این ملند

Чарх ки зерасту зибр ҳар нафас

چرخ که زیر است و زبر هر نفس

Зер ва зибр карда ишқасту бас

زیر و زبر کردهٔ عشق است و بس

Рӯҳи дарин зовияи бегона Эй аст

روح درین زاویه بیگانه‌ای است

Ақли дарин силсилаи девона Эй аст

عقل درین سلسله دیوانه‌ای است

Онкӣ чашид ин қадаҳи талхи фом

آنکه چشید این قدح تلخ فام

Талх шудаш чашмаи ҳайвон ба ком

تلخ شدش چشمهٔ حیوان به کام

Шарбати ширӣ ба хуморӣ хуранд

شربت شیری به خماری خورند

Бодаи талх аз пай корӣ хуранд

بادهٔ تلخ از پی کاری خورند

Чошнии бодаи талх онкӣ ёфт

چاشنی بادهٔ تلخ آنکه یافت

Рӯй зи ширинӣ олам битофт

روی ز شیرینی عالم بتافت

Шефта аз буи меуфтад хароб

شیفته از بوی می‌افتد خراب

Орифи ҳушёри зи буии гулоб

عارف هشیار ز بوی گلاب

Ҷон ба яке ҷуръа ки ин нуктаи рехт

جان به یکی جرعه که این نکته ریخت

Кард хиради ҳамла ва берун гурехт

کرد خرد حمله و بیرون گریخت

Зинда на онаст ки ҷонӣ дараваст

زنده نه آن است که جانی دروست

ӯст ки аз ишқи нишоне дар ӯст

اوست که از عشق نشانی در اوست

Ҷон ки на ишқаш буд он бозӣ аст

جان که نه عشقش بود آن بازی است

Ишқ на бозӣаст ки ҷон бозӣ аст

عشق نه بازی است که جان بازی است

Чанд барии ишқ ба бозӣ ба сар

چند بری عشق به بازی به سر

Ишқ дигар бошаду бозӣ дигар

عشق دگر باشد و بازی دگر

Мард ки дар ишқи бҷон фард нест

مرد که در عشق بجان فرد نیست

Гар саф кофар шаканд мард нест

گر صف کافر شکند مرد نیست

Зиндаи дилони хуши зи ғам дил шаванд

زنده دلان خوش ز غم دل شوند

Ҷонварони пок ба бсмл шаванд

جانوران پاک به بسمل شوند

Поки равонӣ ки ба огоҳӣ анд

پاک روانی که به آگاهی اند

Куштаи ҳақ чун малах ва моҳӣ анд

کشتهٔ حق چون ملخ و ماهی اند

Ба ки дарин раҳ ба ризои истӣ

به که درین ره به رضا ایستی

Ранҷаи шӯй чун ба қазои истӣ

رنجه شوی چون به قضا ایستی

Гар ҳама бар дида занад дӯсти тир

گر همه بر دیده زند دوست تیر

Миннат бар дида на ва дар пазир

منت بر دیده نه و در پذیر

Чун ту фиғон аз сар хорӣ кунӣ

چون تو فغان از سر خاری کنی

Ба ки ҷуз аз ишқ шуморӣ кунӣ

به که جز از عشق شماری کنی

Дил ки асири рухи рангин буд

دل که اسیر رخ رنگین بود

Мум шавадгар чаҳ ки сангин буд

موم شود گر چه که سنگین بود

Хор агар чанд буд тезтар

خار اگر چند بود تیزتر

Оташ сӯзанда азуи тезтар

آتش سوزنده ازو تیزتر

Ҳар бути зебо ки ҷамолаш буд

هر بت زیبا که جمالش بود

Фитнаи нёзодаҳи холаш буд

فتنه نیازادهٔ خالش بود

Мурдани ошиқ на з ғмхўорӣ аст

مردن عاشق نه ز غمخواری است

Каз паии ҷони ғмздаҳ ба дилдорӣ аст

کز پی جان غمزده به دلداری است

Наз ҳавасаст ин ҳамаи ошӯби дил

نز هوس است این همه آشوب دل

Ҳаст батонро мижаи ҷоруби дил

هست بتان را مژه جاروب دل

Дил ки буд шефтае аз худ аст

دل که بود شیفته‌ای از خود است

Ҳоҷибии абрӯии хубон бад аст

حاجبی ابروی خوبان بد است

Симбронӣ ки ту бинӣ чу моҳ

سیمبرانی که تو بینی چو ماه

Ақраб ҷонанд зи зулфи сиёҳ

عقرب جان‌اند ز زلف سیاه

Турраи шани дузди вилоят зан аст

طرهٔ‌شان دزد ولایت زن است

Наргиси шани оҳӯии шер аФгн аст

نرگس شان آهوی شیر افگن است

Гар чаҳ ҳамаи чашм ва чароғ диланд

گر چه همه چشم و چراغ دلند

Сӯхта донад ки чаҳ доғ диланд

سوخته داند که چه داغ دلند

Моя меҳранд вале кӣнаи ҷӯй

مایهٔ مهراند ولی کینه‌جوی

Душман ҷонанд вале дӯст рӯй

دشمن جانند ولی دوست روی

Офати тақвои лаб май нӯшашон

آفت تقوی لب می نوششان

Зулфи балоӣ ба биногвашашон

زلف بلای به بناگوششان

Чун хати шан серума диҳад дар шароб

چون خط‌شان سرمه دهد در شراب

Кист каз он бода нагардад хароб

کیست کز آن باده نگردد خراب

Дил шудагонро рухи зебо мл аст

دل شدگان را رخ زیبا مل است

Мастии булбул на зи мл каз гул аст

مستی بلبل نه ز مل کز گل است

Гар набӯд дидаи шаҳвати гароӣ

گر نبود دیدهٔ شهوت گرای

Чист ба аз дидани сунъи худоӣ

چیست به از دیدن صنع خدای

Дида хубонаст ба шаҳвати вабол

دیدهٔ خوبان است به شهوت وبال

Қанд чу мегашт набошад ҳалол

قند چو می‌گشت نباشد حلال

Гарнигарӣ поки рухи лолаи фом

گر نگری پاک رخ لاله فام

Нест гулу лола ба дидани ҳаром

نیست گل و لاله به دیدن حرام

Онкии зи ҳақи покӣ чашмаш атост

آنکه ز حق پاکی چشمش عطاست

Манъи зи рухсор бутонаш хатост

منع ز رخسار بتانش خطاست

Дида ки дар ваии назар пок нест

دیده که در وی نظر پاک نیست

Серумаи он дида ба ҷуз хок нест

سرمهٔ آن دیده به جز خاک نیست

Дида набошад ки назар несташ

دیده نباشد که نظر نیستش

Кӯр чаҳ бинад ки басар несташ

کور چه بیند که بصر نیستش

Дил чу рухи хуб таманно кунад

دل چو رخ خوب تمنا کند

Дида ба ночор тамошо кунад

دیده به ناچار تماشا کند

Зончаҳ ки дилро ғам овораге аст

زانچه که دل را غم آوارگی است

Дида чаҳ огоҳ ки назорагӣ аст

دیده چه آگاه که نظارگی است

Зон дили озурда харобӣ кунад

زان دل آزرده خرابی کند

Кӯ чу намак ёфт кабобӣ кунад

کو چو نمک یافت کبابی کند

Ҳар санамиро ки намаки бештар

هر صنمی را که نمک بیشتر

Хастаи дилонро дили азуи риш тар

خسته دلان را دل ازو ریش‌تر

Ҳасан на некуӣ рангасту пӯст

حسن نه نیکویی رنگ است و پوست

Ҳар чаҳ кунад ҷой ба дилҳо накӯаст

هر چه کند جای به دلها نکوست

Нест ғам аз рангу сафойӣ ки ҳаст

نیست غم از رنگ و صفایی که هست

Ноз ва киришмааст балое ки ҳаст

ناز و کرشمه است بلایی که هست

Онкӣ дару шухии хубон кам аст

آنکه در و شوخی خوبان کم است

Майли бад ва ҳаст вале икдм ҳаст

میل بد و هست ولی یکدم هست

Нофа ки буияш набошад ба пӯст

نافه که بوییش نباشد به پوست

Хӯн фишурда натавон дошт дӯст

خون فشرده نتوان داشت دوست

Хуб ки ӯ ҳасан надонад фурухт

خوب که او حسن نداند فروخت

Синаи зи оташ натавонад бсухт

سینه ز آتش نتواند بسوخت

Боғ чаҳ донад ки чаҳ чизаш хуш аст

باغ چه داند که چه چیزش خوش است

Гул чаҳ шиносад ки чаро дилкаш аст

گل چه شناسد که چرا دلکش است

Лоҷарами онкас ки ба гул рӯй кард

لاجرم آنکس که به گل روی کرد

Дод зи дасташ чу дамӣ буи кард

داد ز دستش چو دمی بوی کرد

Одамӣаст онкии балоӣ дил аст

آدمی است آنکه بلای دل است

Уфти пӯшида барои дил аст

افت پوشیده برای دل است

Ҳастӣ ин тайифаи сар то қадам

هستی این طایفه سر تا قدم

Ошиқ ва маъшӯқ шуду ишқи ҳам

عاشق و معشوق شد و عشق هم

Онкии димоғи башари ин буи ёфт

آنکه دماغ بشر این بوی یافت

Қобили он буд аз ан рӯй ёфт

قابل آن بود از ان روی یافت

Сӯхтаро дил буд аз сабри давр

سوخته را دل بود از صبر دور

Оташ сӯзанда набошад сабур

آتش سوزنده نباشد صبور

Дил ки ба сӯии рухи дилкаш буд

دل که به سوی رخ دلکش بود

Ҳаст чу мумӣ ки бар оташ буд

هست چو مومی که بر آتش بود

эй ки з ҷонон кунӣ афсона Эй

ای که ز جانان کنی افسانه‌ای

Кам натавон буд зи парвона Эй

کم نتوان بود ز پروانه‌ای