Вази ин сӯии бежан чу боди дмон
وز این سوی بیژن چو باد دمان
Биёмад бар рустами паҳлавон
بیامد بر رستم پهلوان
Биоварад Бурзуиро бастаи даст
بیاورد برزوی را بسته دست
Ба наздик рустам бияфканад паст
به نزدیک رستم بیفکند پست
Ҳамаи рафта дар пеш рустам бигуфт
همه رفته در پیش رستم بگفت
Рухи номвари ҳамчуи гул бар шкФт
رخ نامور همچو گل بر شکفت
Чунин гуфт бо бежани номвар
چنین گفت با بیژن نامور
Зуввораи фаромарзи прхошхр
زواره فرامرز پرخاشخر
Ҳамеи шоҳи таркони гирифтаи сети роҳ
همی شاه ترکان گرفته ست راه
Бар ин номдорони Эрони сипоҳ
بر این نامداران ایران سپاه
Ҳамоно сари орад бар эшон замон
همانا سر آرد بر ایشان زمان
Бар ояд ҳамаи коми туронён
بر آید همه کام تورانیان
Зуввора бипечад зи афросйоб
زواره بپیچد ز افراسیاب
Аз эдар Аннанро ба шодӣ битоб
از ایدر عنان را به شادی بتاب
Нигаҳ кун ки то корашон чун буд
نگه کن که تا کارشان چون بود
зи хӯн ки майдони пар аз хӯн буд
ز خون که میدان پر از خون بود
Хурӯши ту чун башнавад хираи мард
خروش تو چون بشنود خیره مرد
Дар ояд сари номвари зери гирд
در آید سر نامور زیر گرد
Биёмад ҷаҳони ҷӯии ҳам дар замон
بیامد جهان جوی هم در زمان
Ба пеши зуввора чу шери жён
به پیش زواره چو شیر ژیان
Варо дид бар ҷой бо зӯру тоб
ورا دید بر جای با زور و تاب
Гирифтаи камаргоҳи афросйоб
گرفته کمرگاه افراسیاب
Бадв гуфт к-эии номвари марди ҷанг
بدو گفت کای نامور مرد جنگ
Чаҳ дории камаргоҳ ӯро ба чанг
چه داری کمرگاه او را به چنگ
Раҳо кун азуи даст ки бегоҳи гашт
رها کن ازو دست که بیگاه گشت
Ҳам аз дашти хуршеди кӯтоҳи гашт
هم از دشت خورشید کوتاه گشت
Азуи дасти бардошти афросйоб
ازو دست برداشت افراسیاب
зи овоз бежан шуд аз ҳушу тоб
ز آواز بیژن شد از هوش و تاب
Ҳамеи хост то бежани Гев ро
همی خواست تا بیژن گیو را
Ба банди андари оради сари ню ро
به بند اندر آرد سر نیو را
Зуввораи азуи дастро дошт боз
زواره ازو دست را داشت باز
Чунин гуфт бо номвари ҷанги соз
چنین گفت با نامور جنگ ساز
Бубинеми фардои сипедаи дмон
ببینیم فردا سپیده دمان
Ки то бирка гардад сипеҳри равон
که تا برکه گردد سپهر روان
Ҳаме бозгаштанд аз икдгр
همی بازگشتند از یکدگر
Ду дидаи пар аз обу пари хӯни ҷигар
دو دیده پر از آب و پر خون جگر
Зуввора биёмад чу боди дмон
زواره بیامد چو باد دمان
Бар номвари паҳлавони ҷаҳон
بر نامور پهلوان جهان
Фаромарз дар ҷанги ҳумони шер
فرامرز در جنگ هومان شیر
Ҳамеи тохт ҳар сӯии марди далер -
همی تاخت هر سوی مرد دلیر-
Бадв гуфт рустам надонам чаҳ кард
بدو گفت رستم ندانم چه کرد
зи баҳр чаҳ ноед зи дашти набард
ز بهر چه ناید ز دشت نبرد
Зуввора бифармуд то бар нишаст
زواره بفرمود تا بر نشست
Ба наздик ҳумон шавад пели маст
به نزدیک هومان شود پیل مست
Зуввора чу бишунид бркрди асб
زواره چو بشنید برکرد اسب
Ҳамеи тохт бар сони озари гшсб
همی تاخت بر سان آذر گشسب
( фаромарзро дид брдшти кин
(فرامرز را دید بردشت کین
Басӣ номдорон фиканда зи зин )
بسی نامداران فکنده ز زین)
Ҳамаи дашти пойу сркштаҳ буд
همه دشت پای و سرکشته بود
зи кушта ба ҳар сӯи ҳамеи пушта буд
ز کشته به هر سو همی پشته بود
зи эрониён назд ӯ кас надид
ز ایرانیان نزد او کس ندید
Хурӯшӣ чу шери жён бар кашид
خروشی چو شیر ژیان بر کشید
Бадв гуфт к-эии мояи кину ҷанг
بدو گفت کای مایه کین و جنگ
Чаҳ тозии бад-ӣни сон ба ҳар сӯии ҷанг
چه تازی بدین سان به هر سوی جنگ
На зи Эрон касе бо ту дар ҷанги ёр
نه ز ایران کسی با تو در جنگ یار
На огоҳи зини разми ту шаҳриёр
نه آگاه زین رزم تو شهریار
Фаромарзи он гоҳ овоз дод
فرامرز آن گاه آواز داد
Ки эй номвари марди паҳлуи нажод
که ای نامور مرد پهلو نژاد
Марои ҷанги таркон буд ҷои базм
مرا جنگ ترکان بود جای بزم
Надонам ман ин даштро ҷои разм
ندانم من این دشت را جای رزم
Ба ҳумон чунин гуфт бегоҳи гашт
به هومان چنین گفت بیگاه گشت
Ҳамеи тираи байнами ҳама рӯй дашт
همی تیره بینم همه روی دشت
Чу рахшон шавад рӯй ҳомӯн ба рӯз
چو رخشان شود روی هامون به روز
Ба бахти шаҳаншоҳ гетӣ фурӯз
به بخت شهنشاه گیتی فروز
Кунам рӯзи ҳомӯни зи хӯни ту зард
کنم روز هامون ز خون تو زرد
Гар ое бар ман ба дашти набард
گر آیی بر من به دشت نبرد
Бигуфт ину баргашт ва омад давон
بگفت این و برگشت و آمد دوان
Бар номвари рустами паҳлавон
بر نامور رستم پهلوان
Чу омад ба наздики рустами фароз
چو آمد به نزدیک رستم فراز
Заминро бабўседу барадаши намоз
زمین را ببوسید و بردش نماز
Азу шодмон шуд дили паҳлавон
ازو شادمان شد دل پهلوان
Ҳаме офарин хонд перу ҷавон
همی آفرین خواند پیر و جوان
Чунин гуфт каз тухмаи аждаҳо
چنین گفت کز تخمه اژدها
Шигифтӣ набошад чунин кимиё
شگفتی نباشد چنین کیمیا
Ки аз тухми дастони соми савор
که از تخم دستان سام سوار
Набошад магари паҳлуи номдор
نباشد مگر پهلو نامدار
Фаромарз гуфт эй ҷаҳони паҳлавон
فرامرز گفت ای جهان پهلوان
Абии ту мабодои сипеҳри равон
ابی تو مبادا سپهر روان
зи бахти туу бахти шоҳи замин
ز بخت تو و بخت شاه زمین
Басии ҷустам аз лашкари тарки кин
بسی جستم از لشکر ترک کین
зи ҳумону зи бормони далер
ز هومان و ز بارمان دلیر
зи ҷон ҳар ду гаштанди имрӯзи сайр
ز جان هر دو گشتند امروز سیر
Зуввора чу омад ба овардгоҳ
زواره چو آمد به آوردگاه
Биҷустанд гардони турони сипоҳ
بجستند گردان توران سپاه
Ба майдони зи баси марди туронён
به میدان ز بس مرد تورانیان
Ба сахтӣ бурун омад асб аз миён
به سختی برون آمد اسب از میان
Биёмад ҳам андари замони пӯри Гев
بیامد هم اندر زمان پور گیو
Ба рустам чунин гуфт к-эии гирди ню
به رستم چنین گفت کای گرد نیو
Туроу фаромарзро шаҳриёр
تو را و فرامرز را شهریار
Ҳаме хонд ( ва ) ин паҳлуи номдор
همی خواند (و) این پهلو نامدار
Биёред Бурзуиро бастаи даст
بیارید برزوی را بسته دست
Чу ошуфтаи шерон ва чун пели маст
چو آشفته شیران و چون پیل مست
Чу бишунид рустами зи хусрави паём
چو بشنید رستم ز خسرو پیام
Фаромарзро гуфт к-эии неки ном
فرامرز را گفت کای نیک نام
Бабри ин гӯи номдор назд шоҳ
ببر این گو نامدار نزد شاه
Бидон то чаҳ Фрмоидти кӣнаи хоҳ
بدان تا چه فرمایدت کینه خواه
Фаромарзи Бурзуиро дар замон
فرامرز برزوی را در زمان
Биоварад наздики шоҳи ҷаҳон
بیاورد نزدیک شاه جهان
Чу рустам бар хсрўомди фароз
چو رستم بر خسروآمد فراز
Заминро бабўседу барадаши намоз
زمین را ببوسید و بردش نماز
Ҳамеи бастаи Бурзуиро пеши барад
همی بسته برزوی را پیش برد
Ҳамаи достони пеш ӯ бар шимурд
همه داستان پیش او بر شمرد
Зуввораи ҳамон достон бозгуфт
زواره همان داستان بازگفت
Чу бишунид хусрав чу гул бар шкФт
چو بشنید خسرو چو گل بر شکفت
Фаромарзро хонд шоҳи ҷаҳон
فرامرز را خواند شاه جهان
Бар тахти бншондш бо маон
بر تخت بنشاندش با مهان
( ба рустам чунин гуфт к-эии паҳлавон
(به رستم چنین گفت کای پهلوان
Ҳаме шод бошӣу равшани равон )
همی شاد باشی و روشن روان)
( чу Бурзу брхсрў омад замин
(چو برزو برخسرو آمد زمین
Бабўсед ва бар шоҳ кард офарин )
ببوسید و بر شاه کرد آفرین)
( бадв гуфт хусрав ки бозори ҳуш
(بدو گفت خسرو که بازآر هوش
Сухан бишинав аз мо ва бигушоӣ гӯш )
سخن بشنو از ما و بگشای گوش)
( чаҳ номӣу аслу нажод ту чист ?
(چه نامی و اصل و نژاد تو چیست؟
Ба турони туро хеш ва пайванд кист ? )
به توران تو را خویش و پیوند کیست؟)
Бадв гуфт Бурзу ки эй шаҳриёр
بدو گفت برزو که ای شهریار
Ҷаҳонро туе шохи умеди бор
جهان را تویی شاخ امید بار
Марои хона дар кӯҳи шнгон буд
مرا خانه در کوه شنگان بود
Ҳамаи коми ман ҷанги гардон буд
همه کام من جنگ گردان بود
Кишоварз будам бар он дашту бум
کشاورز بودم بر آن دشت و بوم
Ба брзигрии санги пешам чу мум
به برزیگری سنگ پیشم چو موم
Яке рӯз будам бар он паҳни дашт
یکی روز بودم بر آن پهن دشت
Ҳамеи шоҳи турон ба ман бар гузашт
همی شاه توران به من بر گذشت
Сипаҳдори таркони ради афросйоб
سپهدار ترکان رد افراسیاب
Шуда рӯй ҳомӯн чу дарёии об
شده روی هامون چو دریای آب
Маро дид ва оварад эдар ба ҷанг
مرا دید و آورد ایدر به جنگ
Ба пайкори шерону ҷанги паланг
به پیکار شیران و جنگ پلنگ
Умедам басӣ дод аз тоҷу тахт
امیدم بسی داد از تاج و تخت
Ба як раҳи чунин хираи баргашти бахт
به یک ره چنین خیره برگشت بخت
Набад ҷузи ҳамаи коми эрониён
نبد جز همه کام ایرانیان
Ҳама тира шуд бахти туронён
همه تیره شد بخت تورانیان
Чу рустам шунид аз ҷавони ин сухан
چو رستم شنید از جوان این سخن
Сипаҳбади ҷузи ин рои афканди бен
سپهبد جز این رای افکند بن
Чунин гуфт бо шоҳи пирӯзи бахт
چنین گفت با شاه پیروز بخت
Ки ҷузи ту нзибд касе тоҷу тахт
که جز تو نزیبد کسی تاج و تخت
( бубахшад ба ман шоҳ ӯро ба ҷон
(ببخشد به من شاه او را به جان
Бидорам ман ӯро чу ҷону равон
بدارم من او را چو جان و روان
Набояд ки ояд ба ҷонаши газанд
نباید که آید به جانش گزند
Бидон то шавад номадории баланд
بدان تا شود نامداری بلند
Ба арги андаруни боздорми варо
به ارگ اندرون بازدارم ورا
Ба ҷузи некуии пеши ноРоми варо
به جز نیکویی پیش نارم ورا
Зтхм бузургон бисозам занаш
زتخم بزرگان بسازم زنش
Нмонм ки ранҷӣ расад бар таниш
نمانم که رنجی رسد بر تنش
Ба Ҳиндӯстонаш фиристам ба ҷанг
به هندوستانش فرستم به جنگ
Бидон ҷой созем ӯро диранг
بدان جای سازیم او را درنگ
Ба хӯбии дилашро ба чанги оварем
به خوبی دلش را به چنگ آوریم
Дигар солаш эдар ба ҷанги оварем
دگر سالش ایدر به جنگ آوریم
Чу ду номдорони Эрони замин
چو دو نامداران ایران زمین
Ба банд оварад номдорони чин
به بند آورد نامداران چین
Басии номдорон дар оради зи зин
بسی نامداران در آرد ز زین
Намонад ки каси пай наад бар замин
نماند که کس پی نهد بر زمین
Ба рустами супурдаши ҷаҳондори шоҳ
به رستم سپردش جهاندار شاه
Рҳонидш аз банду торики чоҳ
رهانیدش از بند و تاریک چاه
Фиристод рустами ҳам андари замон
فرستاد رستم هم اندر زمان
Чу ду номдорони сӯии систон
چو دو نامداران سوی سیستان
Фаромарзро дод ва гуфт эй ҷавон
فرامرز را داد و گفت ای جوان
Набояд ки доряши хастаи равон
نباید که داریش خسته روان
Ваз ӣнҷо бисоз аз паии роҳи барг
وز اینجا بساز از پی راه برگ
Мар ӯро бабр то ба дарбанди арг
مر او را ببر تا به دربند ارگ
Саворони зобули гузидаи ҳазор
سواران زابل گزیده هزار
Ҳамаи номдорони ханҷари гузор
همه نامداران خنجر گزار
Ҳам аз тухми дастони соми савор
هم از تخم دستان سام سوار
Бузургони номовар кӣнаи дор
بزرگان نام آور کینه دار
Сару пой ӯро ба банди гарон
سر و پای او را به بند گران
Бабанду супориш ба номи оварон
ببند و سپارش به نام آوران
Набояд ки ёбад раҳои зи банд
نباید که یابد رهایی ز بند
Ки ояд зи чархи баландати газанд
که آید ز چرخ بلندت گزند
Вазин рӯй тираи шаб дар расед
وزین روی تیره شب در رسید
Ҳамеи ғолияи бехат бар шнблид
همی غالیه بیخت بر شنبلید
Сипаҳдори перону афросйоб
سپهدار پیران و افراسیاب
Биоварад лашкари бад-ӣни сӯии об
بیاورد لشکر بدین سوی آب
Бимонаданд бар ҷои пардаи сарой
بماندند بر جای پرده سرای
Ба душман намуданд яксар қафоӣ
به دشمن نمودند یکسر قفای
Ҳамаи лашкари тарк бар сони бод
همه لشکر ترک بر سان باد
Худу номдорони фаррухи нажод
خود و نامداران فرخ نژاد
Бидон роҳ бе роҳи рафтанди боз
بدان راه بی راه رفتند باز
Ки Бурзуиро буд ойину соз
که برزوی را بود آیین و ساز
Сипаҳдори таркон чу онҷо расед
سپهدار ترکان چو آنجا رسید
Сари шакаши зи мижгон ба рух бар чакид
سر شکش ز مژگان به رخ بر چکید
Бинолед ва омад замонии фурӯд
بنالید و آمد زمانی فرود
Ҳаме дод некии диҳишро дуруд
همی داد نیکی دهش را درود
Бифармуд перон ба солор хон
بفرمود پیران به سالار خوان
Ки пеши ору озодагонро бихон
که پیش آر و آزادگان را بخوان
Дарин кор буданд комди хурӯш
درین کار بودند کآمد خروش
Хурӯшӣ казу дида омад ба ҷӯш
خروشی کزو دیده آمد به جوش
Занӣ дид бар сони сарвии баланд
زنی دید بر سان سروی بلند
Ду гесуаш дар бар чу тобони каманд
دو گیسوش در بر چو تابان کمند
Ба зуннор хӯнӣ бибаста миён
به زنار خونی ببسته میان
Хурӯшанда монанди шери жён
خروشنده مانند شیر ژیان
Ҳаме гуфт зоро , длиро , гўо
همی گفت زارا، دلیرا، گوا
Ило , шери дили номвари пҳлўо ,
یلا، شیر دل نامور پهلوا،
Куҷо ёбам акнӯн чаҳ гӯям ту ро
کجا یابم اکنون چه گویم تو را
Чаҳ гӯям ба мӯя чаҳ мӯем ту ро
چه گویم به مویه چه مویم تو را
Куҷои ёбмт эй гиромии писар
کجا یابمت ای گرامی پسر
Чаҳ омад ба рӯяти азин бади гуҳар
چه آمد به رویت ازین بد گهر
Биёмад давони сӯии афросйоб
بیامد دوان سوی افراسیاب
Ду дидаи зи хӯни ҳамчуи дарёии об
دو دیده ز خون همچو دریای آب
Бадв гуфт эй шоҳи Мочӣну чин
بدو گفت ای شاه ماچین و چین
Ҳамаи солаи бастаи миёнро ба кин
همه ساله بسته میان را به کین
Чаҳ кардӣ сари афрози пӯри маро
چه کردی سر افراز پور مرا
Чаро тира шуд аз ту нури маро
چرا تیره شد از تو نور مرا
Чаҳ кардӣ мари он сарви нозинда ро
چه کردی مر آن سرو نازنده را
Чаҳ кардӣ мари он моҳи тобанда ро
چه کردی مر آن ماه تابنده را
Туро чун шаҳони ҳеҷ фарҳанг нест
تو را چون شهان هیچ فرهنگ نیست
Ба оварад рафтан туро нанг нест
به آورد رفتن تو را ننگ نیست
Магари онкии лашкари фароз оварӣ
مگر آنکه لشکر فراز آوری
Дили номвар дар гудоз оварӣ
دل نامور در گداز آوری
з ҳар шаҳру барзани яке анҷуман
ز هر شهر و برزن یکی انجمن
Фарозоварӣ ҳамчуи фарзанди ман
فراز آوری همچو فرزند من
Биорӣ ҳамон лашкар бе шумор
بیاری همان لشکر بی شمار
Ба Эрони барӣ аз паии корзор
به ایران بری از پی کارزار
Чунон чун буд мардуми чораи соз
چنان چون بود مردم چاره ساز
Ба куштани сипорӣу гардии ту боз
به کشتن سپاری و گردی تو باز
Чу гардад ҳамеи ҷанги гардони дурушт
چو گردد همی جنگ گردان درشت
Ба майдони ҳаме аз ту бенанди пушт
به میدان همی از تو بینند پشت
Ҳаме гуфт ва мекунад мӯии сараш
همی گفت و می کند موی سرش
Зхўн чок гашта дили андари буриш
زخون چاک گشته دل اندر برش
Ҳамеи рехти аздидгони ҷӯии хӯн
همی ریخت ازدیدگان جوی خون
Сар номвар шуд зи шармаши нигун
سر نامور شد ز شرمش نگون
Чу афросйобаш бар он сон бидид
چو افراسیابش بر آن سان بدید
зи дидаи сиришкаш ба рух бар чакид
ز دیده سرشکش به رخ بر چکید
Бадв гуфт перон ки эй шуҳраи зан
بدو گفت پیران که ای شهره زن
Кунун бишинав аз ман саросари сухан
کنون بشنو از من سراسر سخن
На киштанд Бурзуӣ ва на хаста шуд
نه کشتند برزوی و نه خسته شد
Ба оварад рустами ҳаме баста шуд
به آورد رستم همی بسته شد
Фиристод вайро сӯии систон
فرستاد وی را سوی سیستان
Чу ду номдорони Зобулстон
چو دو نامداران زابلستان
Зани номвари гашти азуи шодмон
زن نامور گشت ازو شادمان
Бар он сон ки ёбад ҳамеи мурдаи ҷон
بر آن سان که یابد همی مرده جان
Ба дён кигар зиндаи бинмши боз
به دیان که گر زنده بینمش باز
Ба гардуни расонами сари сарфароз
به گردون رسانم سر سرفراز
Ҳамаи банд ва занадонашро башиканам
همه بند و زندانش را بشکنم
Ҳамаи шаҳри Эрон ба ҳам бар занам
همه شهر ایران به هم بر زنم
Рҳонмш аз банди ҳангоми хоб
رهانمش از بند هنگام خواب
Ба бахти ҷаҳондори афросйоб
به بخت جهاندار افراسیاب
Бигуфт ин ва аз пеш ӯ бозгашт
بگفت این و از پیش او بازگشت
Ту гуфтӣ ки бо боди анбози гашт
تو گفتی که با باد انباز گشت
з ҳар гӯнаи чизе фароз оваред
ز هر گونه چیزی فراز آورید
Басии зару гавҳар аз он баргузед
بسی زر و گوهر از آن برگزید
Ба дониши баду некро бингаред
به دانش بد و نیک را بنگرید
зи андеша бар чарх гардон кашид
ز اندیشه بر چرخ گردان کشید
Чу зани сӯии андешаи афканди дил
چو زن سوی اندیشه افکند دل
Ба чораи азу дев гардад хаҷал
به چاره ازو دیو گردد خجل
Мабодо ки зани чора пеш оварад
مبادا که زن چاره پیش آورد
Яке боядаш бист пеш оварад
یکی بایدش بیست پیش آورد
Чу оварад ҳар гӯнаи чизеи фароз
چو آورد هر گونه چیزی فراز
Ҳаме кард ойини найранги соз
همی کرد آیین نیرنگ ساز
Сари номвари сӯй Эрон кашид
سر نامور سوی ایران کشید
Аз он пас ба турони кас ӯро надид
از آن پس به توران کس او را ندید
Ба Эрони ҳаме буд як рӯзгор
به ایران همی بود یک روزگار
Бидон то баду неки фарҷоми кор
بدان تا بد و نیک فرجام کار
Бидонади баду неки Эрони ҳама
بداند بد و نیک ایران همه
Ҳамон шоҳу гардани касону рама
همان شاه و گردن کسان و رمه
Чу дидӣ яке номдори анҷуман
چو دیدی یکی نامدار انجمن
Бпрсидӣ аз ҳар гӯии тан ба тан
بپرسیدی از هر گوی تن به تن
зи фарзанд ҷое нишоне надид
ز فرزند جایی نشانی ندید
На аз номдорон Эрон шунид
نه از نامداران ایران شنید
Ба даргоҳи хусрави бадии рӯзу шаб
به درگاه خسرو بدی روز و شب
Наёраст бар каси кушодани ду лаб
نیارست بر کس گشادن دو لب
Чунин гуфт бо дил чаҳ омад ба ман
چنین گفت با دل چه آمد به من
Аз он тарки бади хоҳ ва ин анҷуман
از آن ترک بد خواه و این انجمن
Ҳамеи рӯзгорӣ ба Эрон бимонад
همی روزگاری به ایران بماند
Касе номи Бурзуи з дафтар нахонд
کسی نام برزو ز دفتر نخواند
Яке рӯз бар даргаи шаҳриёр
یکی روز بر درگه شهریار
Ситода ба пои он зани ҳӯшёр
ستاده به پای آن زن هوشیار
Ҳаме гуфт зор эй далери ҷавон
همی گفت زار ای دلیر جوان
Куҷо ҷӯямат ман ба гирди ҷаҳон
کجا جویمت من به گرد جهان
Миён илонт набинам ҳаме
میان یلانت نبینم همی
Ба Эрон нишонат набинам ҳаме
به ایران نشانت نبینم همی
Ниҳодаи ду дида ба даргоҳи шоҳ
نهاده دو دیده به درگاه شاه
з ҳар сӯй омад ба даргаи сипоҳ
ز هر سوی آمد به درگه سپاه
Яке паҳлавон бар сутури саманд
یکی پهلوان بر ستور سمند
Биёмад ба кирдори сарвии баланд
بیامد به کردار سروی بلند
Сипоҳии пас пушт ӯ найзаи дор
سپاهی پس پشت او نیزه دار
Сипаҳбад ба кирдори шери шикор
سپهبد به کردار شیر شکار
Яке дасти бастаи гӯи паҳлавон
یکی دست بسته گو پهلوان
Ҳаме рафт шодону равшани равон
همی رفت شادان و روشن روان
Фурӯ монад хираи зи болой ӯ
فرو ماند خیره ز بالای او
Вазони паҳлавии ёлу паҳноӣ ӯ
وزان پهلوی یال و پهنای او
Бипурсед кин мард аз тухм кист ?
بپرسید کاین مرد از تخم کیست؟
зи гардони Эрони варо ном чист ?
ز گردان ایران ورا نام چیست؟
Яке гуфт кин шери дил рустам аст
یکی گفت کاین شیر دل رستم است
Сари афроз ва аз тухма нирм аст
سر افراز و از تخمه نیرم است
Бадв гуфт кин даст баста чарост
بدو گفت کاین دست بسته چراست
Чу пушти замонаи бадавии сети рост
چو پشت زمانه بدوی ست راست
Чунин гуфт дар ҷанги Бурзуии шер
چنین گفت در جنگ برزوی شیر
Бёзрди бозуии марди далер
بیازرد بازوی مرد دلیر
Ба овардгаи даст ӯ хастаи гашт
به آوردگه دست او خسته گشت
Ба чашмаши ҳаме тира шуд рӯй дашт
به چشمش همی تیره شد روی دشت
Чу бишунид зан гуфт к-эии номдор
چو بشنید زن گفت کای نامدار
Чаро бошад акнӯн бар шаҳриёр ?
چرا باشد اکنون بر شهریار؟
зи баҳр чаҳ мондаи сет эдар сипоҳ
ز بهر چه مانده ست ایدر سپاه
Наронад сӯии систони кӣнаи хоҳ ?
نراند سوی سیستان کینه خواه؟
Бадв гуфт хусрав чу аз ҷанги боз
بدو گفت خسرو چو از جنگ باز
Ба Эрони замин боз омад ба ноз
به ایران زمین باز آمد به ناز
Ҷаҳони паҳлавон буд бо ӯ ба ҳам
جهان پهلوان بود با او به هم
Ҳаме гуфт ҳар гӯна аз беш ва кам
همی گفت هر گونه از بیش و کم
Чунин гуфт пас зан ки чун дасти ӯй
چنین گفت پس زن که چون دست اوی
Чу бишикаст дар ҷанг , он номи ҷӯй ;
چو بشکست در جنگ، آن نام جوی؛
Нкштнд аз он пас мари он кӣнаи хоҳ
نکشتند از آن پس مر آن کینه خواه
Ба кини сипаҳдори Эрони сипоҳ ?
به کین سپهدار ایران سپاه؟
Чунин посухаш дод марди далер
چنین پاسخش داد مرد دلیر
Ки Бурзуиро баста бар сони шер
که برزوی را بسته بر سان شیر
Фаромарзи барадаши сӯии систон
فرامرز بردش سوی سیستان
Худу номдорони зоўлстон
خود و نامداران زاولستان
Ҷаҳони паҳлавон чун шавад бози ҷой
جهان پهلوان چون شود باز جای
Дар оради сипаҳдори навро зи пой
در آرد سپهدار نو را ز پای
Чу бишунид азуи зани дам андар кашид
چو بشنید ازو زن دم اندر کشید
Яке оҳи сард аз ҷигар бар кашид
یکی آه سرد از جگر بر کشید
Пари андешаи баргашт аз онҷои давон
پر اندیشه برگشت از آنجا دوان
Сиришкаши зи дида ба рух бар равон
سرشکش ز دیده به رخ بر روان
Ҳаме гуфт ин чораро чун кунам
همی گفت این چاره را چون کنم
Ки пои вай аз банд берун кунам
که پای وی از بند بیرون کنم
Чаҳ созему дармони ин кор чист
چه سازیم و درمان این کار چیست
Даринро бе раҳи маро ёр кист
درین را بی ره مرا یار کیست
Бибаст андари он кори он гуҳи равон
ببست اندر آن کار آن گه روان
Рух аз дарди зарду дил аз ғами навон
رخ از درد زرد و دل از غم نوان
Чу баргашт аз даргаи шоҳи боз
چو برگشت از درگه شاه باز
Бидон сон ки бошад ҳамеи чораи соз
بدان سان که باشد همی چاره ساز
Равон шуд сӯии систони чора гар
روان شد سوی سیستان چاره گر
Басии барад бо хештани симу зар
بسی برد با خویشتن سیم و زر
Ҳаме рафт то шаҳр рустам расед
همی رفت تا شهر رستم رسید
Зани чорагар чун бидон сӯ кашид
زن چاره گر چون بدان سو کشید
Биёмад ба бозори ҳам дар замон
بیامد به بازار هم در زمان
Ҳаме рафт ҳар сӯй чун биҳшон
همی رفت هر سوی چون بیهشان
Бидон хон бозоргонон шуд ӯй
بدان خان بازارگانان شد اوی
Барафканад чодар бапушед рӯй
برافکند چادر بپوشید روی
Яке хони бастади зани чора гар
یکی خان بستد زن چاره گر
Ҳаме буд бо ҳар касе номвар
همی بود با هر کسی نامور
Ба ҷое ки гавҳар фурӯашон баданд
به جایی که گوهر فروشان بدند
Ба наздики айвон дастон баданд
به نزدیک ایوان دستان بدند
Яке меҳтарӣ буд бо ройу ҳуш
یکی مهتری بود با رای و هوش
Варои номи баҳроми гавҳари фуруш
ورا نام بهرام گوهر فروش
Фаровони мар ӯро зару сим буд
فراوان مر او را زر و سیم بود
зи дарвешӣу ранҷ бебим буд
ز درویشی و رنج بی بیم بود
Ҷавонӣ ба кирдори тобандаи моҳ
جوانی به کردار تابنده ماه
Ба наздики рустами варои дастгоҳ
به نزدیک رستم ورا دستگاه
Биёмад зани пари хирад назд ӯй
بیامد زن پر خرد نزد اوی
Бадв гуфт к-эии меҳтари номи ҷӯй
بدو گفت کای مهتر نام جوی
Фаровони азин гӯна дорам гуҳар
فراوان ازین گونه دارم گهر
Касеро фуруш ( ин ) ва ё худ бихар
کسی را فروش (این) و یا خود بخر
Вазони пас яке пораи лаъли бадахш
وزان پس یکی پاره لعل بدخش
Бадв дод ма рӯй хуршеди Фш
بدو داد مه روی خورشید فش
Яке пораи ёқӯти рахшон чу шед
یکی پاره یاقوت رخشان چو شید
Зани номварро бадви бади умед
زن نامور را بدو بد امید
Чу баҳроми гавҳари фуруш он бидид
چو بهرام گوهر فروش آن بدید
Чу гулбарги рухсор ӯ бушковед
چو گلبرگ رخسار او بشکفید
Бадв гуфт баҳроми к-эии номи ҷӯй
بدو گفت بهرام کای نام جوی
Киро буд азин гӯнае моҳ рӯй
که را بود ازین گونه ای ماه روی
Бадв гуфт шҳрў ки эй номвар
بدو گفت شهرو که ای نامور
Бигӯям туро ин ҳама дар ба дар
بگویم تو را این همه در به در
Марои шавҳарӣ буд бозоргон
مرا شوهری بود بازارگان
зи тухми бузургону озодагон
ز تخم بزرگان و آزادگان
Ҷавони марду озодау номи ҷӯй
جوان مرد و آزاده و نام جوی
Сутӯда ба ҳар ҷой бо об ва рӯй
ستوده به هر جای با آب و روی
Ба дарёии омули дарун дар бамурд
به دریای آمل درون در بمرد
Мароу писарро ба шевани супурд
مرا و پسر را به شیون سپرد
Азу монад ин гавҳару симу зар
ازو ماند این گوهر و سیم و زر
Басӣ дару ёқӯту тавқу камар
بسی در و یاقوت و طوق و کمر
Чу бишунид баҳроми он гоҳ гуфт
چو بشنید بهرام آن گاه گفت
Ки бо ту хиради бод ҳамвора ҷуфт
که با تو خرد باد همواره جفت
Азуи бастади он гавҳари шоҳвор
ازو بستد آن گوهر شاهوار
Бадв гуфт к-эии бонӯии номдор
بدو گفت کای بانوی نامدار
Агар дигарат ҳаст фардо биор
اگر دیگرت هست فردا بیار
Бидон то барам назд соми савор
بدان تا برم نزد سام سوار
Сипаҳбад бар оради ҳамаи коми ту
سپهبد بر آرد همه کام تو
Ба гардун гардон расад номи ту
به گردون گردان رسد نام تو
Ҳаме буд шҳрўӣ бе коми дил
همی بود شهروی بی کام دل
зи андешаи мондаи ду поиш ба гул
ز اندیشه مانده دو پایش به گل
Шудӣ сӯии баҳроми гавҳари фуруш
شدی سوی بهرام گوهر فروش
зи андеша ҳар лаҳза рафтӣ зҳўш
ز اندیشه هر لحظه رفتی زهوش
Ҳамаи шаби нхФтии зи андӯҳу дард
همه شب نخفتی ز اندوه و درد
Ҳаме бар кашидӣ зи дили оҳи сард
همی بر کشیدی ز دل آه سرد
Ба дарбанд арг омадӣ гоҳи гоҳ
به دربند ارگ آمدی گاه گاه
Ҳаме кардӣ аз давр дар ваии нигоҳ
همی کردی از دور در وی نگاه
Яке ҷойгаҳ диду ҳснии баланд
یکی جایگه دید و حصنی بلند
Ки болоаши афзӯни бад аз даҳ каманд
که بالاش افزون بد از ده کمند
Ба шаби посбононаши ҳаштод мард
به شب پاسبانانش هشتاد مرد
Ба рӯз аз далеронаши ҳафтод мард
به روز از دلیرانش هفتاد مرد
Ба чораи дарун рафтанаш раҳ набӯд
به چاره درون رفتنش ره نبود
Ҳаме гуфт кин ранҷи бурдан чаҳ суд
همی گفت کاین رنج بردن چه سود
Аз онҷои сӯй хона шуд бо хурӯш
از آنجا سوی خانه شد با خروش
Ба пеш омадаш марди гавҳари фуруш
به پیش آمدش مرد گوهر فروش
Бипурсед баҳром аз шуҳраи зан
بپرسید بهرام از شهره زن
Куҷо рафтӣ ин вақти азин анҷуман ?
کجا رفتی این وقت ازین انجمن؟
Зани он гуҳ чунин дод вайро ҷавоб
زن آن گه چنین داد وی را جواب
Ба чора ниҳон кард аз дидаи об
به چاره نهان کرد از دیده آب
Дилам гуфт аздрд пажмурда шуд
دلم گفت ازدرد پژمرده شد
Аз он гуҳ ки он шӯии ман мурда шуд
از آن گه که آن شوی من مرده شد
Бидон омадами тознони сӯии арг
بدان آمدم تازنان سوی ارگ
Магар кам шавад аз дилами дарди марг
مگر کم شود از دلم درد مرگ
Бадв гуфт баҳроми к-эии шуҳраи зан
بدو گفت بهرام کای شهره زن
Як имшаби биё то ба айвони ман
یک امشب بیا تا به ایوان من
Бар осоӣ ва як дами дилати шоди дор
بر آسای و یک دم دلت شاد دار
Равонро аз андешаи озоди дор
روان را از اندیشه آزاد دار
Ба наздики хуишону фарзанди ман
به نزدیک خویشان و فرزند من
Ҳамон номвари хешу пайванди ман
همان نامور خویش و پیوند من
Ки дар арг бошад марои хону мон
که در ارگ باشد مرا خان و مان
Ба озодагии як шаби онҷои бимон
به آزادگی یک شب آنجا بمان
Ки ромишгарӣ дорам онҷои ҷавон
که رامشگری دارم آنجا جوان
Навозанда раваду ороми ҷон
نوازنده رود و آرام جان
На мардаст ҳамчун ту шуҳра зан аст
نه مرد است همچون تو شهره زن است
Ба ромишгарии фитна барзан аст
به رامشگری فتنه برزن است
Ба наздики Бурзу буд рӯзу шаб
به نزدیک برزو بود روز و شب
Ба овоз ӯ бргшоиди ду лаб
به آواز او برگشاید دو لب
Мар ӯро биорам ба наздики ту
مر او را بیارم به نزدیک تو
Ки равшан кунад ҷони торики ту
که روشن کند جان تاریک تو
Чу бишунид шҳрў ба дил шод шуд
چو بشنید شهرو به دل شاد شد
Аз андешау дард озод шуд
از اندیشه و درد آزاد شد
Равон шуд ба шодии сӯии хон ӯ
روان شد به شادی سوی خان او
Ки дар хон ӯ буд дармон ӯ
که در خان او بود درمان او
Бадв гуфт тарсам ки дарди сарат
بدو گفت ترسم که درد سرت
Физойам ки чун ман биёями ?бирт
فزایم که چون من بیایم برت
Бадв гуфт баҳроми к-эии неки зан
بدو گفت بهرام کای نیک زن
Наёяд азин ҳеҷ ранҷӣ ба ман
نیاید ازین هیچ رنجی به من
Бигуфт ин ва аз пеш ӯ шуд равон
بگفت این و از پیش او شد روان
Пай ӯ ҳаме рафт хастаи равон
پی او همی رفت خسته روان
Зани марди гавҳари фуруши он замон
زن مرد گوهر فروش آن زمان
Биёмад ба наздики шҳрўи дмон
بیامد به نزدیک شهرو دمان
Громиш кард ва фаровон ситуд
گرامیش کرد و فراوان ستود
Ба дидор ӯ шоду хуррами ббўд
به دیدار او شاد و خرم ببود
Чунон чун сазо буд бншонднд
چنان چون سزا بود بنشاندند
Бирав ҳар яке достони хонданд
برو هر یکی داستان خواندند
Фиристод ва оварад ромишгараш
فرستاد و آورد رامشگرش
Чунон чун сазо буд андари хӯриш
چنان چون سزا بود اندر خورش
Бифармуд занро киовар ту хон
بفرمود زن را که آور تو خوان
Ҳамон низ ҳамсоягонро бихон
همان نیز همسایگان را بخوان
Пас он гуҳ чу аз хон бипардохтанд
پس آن گه چو از خوان بپرداختند
Ҳамеи маҷлисӣ дар хӯриш сохтанд
همی مجلسی در خورش ساختند
Бузади дасту ромишгараш бар кашид
بزد دست و رامشگرش بر کشید
Навое казу дили з бар брприд
نوایی کزو دل ز بر برپرید
Зан аз дард дил кард зории басӣ
زن از درد دل کرد زاری بسی
Надонист худ роз ӯро касе
ندانست خود راز او را کسی
Дили модар аз дард Бурзу бсухт
دل مادر از درد برزو بسوخت
Ба кирдори оташи Рахш бар фурухт
به کردار آتش رخش بر فروخت
Бурун кард аз ангушти ангуштарӣ
برون کرد از انگشت انگشتری
Нигинаши фурӯзанда чун муштарӣ
نگینش فروزنده چون مشتری
Ки Бурзуи мар ӯро басии дида буд
که برزو مر او را بسی دیده بود
Ҳамон шоҳи тарконаши бахшида буд
همان شاه ترکانش بخشیده بود
Бадв гуфт шҳрў ки эй шуҳраи зан
بدو گفت شهرو که ای شهره زن
Надидам чу ту андарин анҷуман
ندیدم چو تو اندرین انجمن
Ҳамеи дори инро зи ман ёдгор
همی دار این را ز من یادگار
Буд рӯзи коиди мари инро ба кор
بود روز کآید مر این را به کار
Сабк зу ситади он зани хуши навоз
سبک زو ستد آن زن خوش نواز
Ба ангушт кардаш ба шодӣу ноз
به انگشت کردش به شادی و ناز
Ки ногуҳ дар омад яке музд бар
که ناگه در آمد یکی مزد بر
Чунин гуфташ он сарвари номвар
چنین گفتش آن سرور نامور
Ки ромишгари гирд Бурзу куҷост
که رامشگر گرد برزو کجاست
Мар ӯро сипаҳдори турони бхўост
مر او را سپهدار توران بخواست
Бурун кард ромишгар аз пеши ӯй
برون کرد رامشگر از پیش اوی
Ҳаме рафт тозон сӯии ҷанги ҷӯй
همی رفت تازان سوی جنگ جوی
Биёмад чу Бурзуи мар ӯро бидид
بیامد چو برزو مر او را بدید
Хурӯшӣ чу шер жён баркашид
خروشی چو شیر ژیان برکشید
Бадв гуфт Бурзуии к-эии шуҳраи зан
بدو گفت برزوی کای شهره زن
Куҷо рафтӣ аз номвари анҷуман ?
کجا رفتی از نامور انجمن؟
Бадв гуфт ромишгар эй паҳлавон
بدو گفت رامشگر ای پهلوان
Ба коми ту бодои сипеҳри равон !
به کام تو بادا سپهر روان!
Ба ҷону сари паҳлавони ҷаҳон
به جان و سر پهلوان جهان
Ки неку бад аз ту надорам ниҳон
که نیک و بد از تو ندارم نهان
Дарин дизи ҷавонии сет бо ройу ҳуш
درین دز جوانی ست با رای و هوش
Варои номи баҳроми гавҳари фуруш
ورا نام بهرام گوهر فروش
Маро гуфт имшаб ба хони ман ой
مرا گفت امشب به خان من آی
Чу рафтам ба наздики он раҳнамоӣ
چو رفتم به نزدیک آن رهنمای
Занӣ буд меҳмони гавҳари фуруш
زنی بود مهمان گوهر فروش
Ки чун ӯ надидам ба рой ва ба ҳуш
که چون او ندیدم به رای و به هوش
Ба боло чу сарв ва чу хуршед рӯй
به بالا چو سرو و چو خورشید روی
Ба сони каманди Таҳамтанаши мӯӣ
به سان کمند تهمتنش موی
Чу ман даст кардам ба барбати дароз
چو من دست کردم به بربط دراز
Сиришкаши зи дида равон шуд ба соз
سرشکش ز دیده روان شد به ساز
Хурӯшӣ бар овараду хӯн аз ҷигар
خروشی بر آورد و خون از جگر
Баборед бар рӯй чун моҳу хур
ببارید بر روی چون ماه و خور
Ба ман дод ангуштарӣ дар замон
به من داد انگشتری در زمان
Чу будем бо ӯ замии шодмон
چو بودیم با او زمی شادمان
Дарин буд комд бидон дар давон
درین بود کآمد بدان در دوان
Ҳамеи чокари номвари паҳлавон
همی چاکر نامور پهلوان
Маро хонд ва ман пеши ту омадам
مرا خواند و من پیش تو آمدم
Ба наздики ту зон ҳаме дам задам
به نزدیک تو زان همی دم زدم
Чу Бурзуии ангуштариро бидид
چو برزوی انگشتری را بدید
Бихандеду лабро ба дандон гузид
بخندید و لب را به دندان گزید
Бадв гуфт бинмоӣ то бингарам
بدو گفت بنمای تا بنگرم
Ки чунин надидам бад-ӣни кишварам
که چونین ندیدم بدین کشورم
Бадв дод ангуштарии шуҳраи зан
بدو داد انگشتری شهره زن
Бадв шодмон шуд сари анҷуман
بدو شادمان شد سر انجمن
Нишонаш нигаҳ кард ва номаш бихонад
نشانش نگه کرد و نامش بخواند
зи дидаи сиришкаш ба рух бар фишонд
ز دیده سرشکش به رخ بر فشاند
Бидонаст Бурзуии кон модар аст
بدانست برزوی کآن مادر است
зи дарди писари ҷонаши пар озар аст
ز درد پسر جانش پر آذر است
Хурӯшӣ бар оварад гирди савор
خروشی بر آورد گرد سوار
з дида баборед хӯн бар канор
ز دیده ببارید خون بر کنار