Бар ояд ба зории равон аз танат

بر آید به زاری روان از تنت

На огаҳи азин рози пероҳанат

نه آگه ازین راز پیراهنت

Надонад касе дар ҷаҳони рози ту

نداند کسی در جهان راز تو

Бар оварда гардад ниҳони номи ту

بر آورده گردد نهان نام تو

Чу Бурзуи зи рӯйин гирд ин шунид

چو برزو ز رویین گرد این شنید

Ба жарфии пасу пушт ӯ бингаред

به ژرفی پس و پشت او بنگرید

Ба дил гуфт оре раво бошад ин

به دل گفت آری روا باشد این

Надонам чаҳ ояд ба мо бар азин

ندانم چه آید به ما بر ازین

Крои ноидши зиндагонӣ ба сар

کرا نایدش زندگانی به سر

Намирад ,гар аз тан бар ореи ҷигар

نمیرد، گر از تن بر آری جگر

Чу омад замона ба танагии фароз

چو آمد زمانه به تنگی فراز

Ба чора нагардад зи ту марги боз

به چاره نگردد ز تو مرگ باز

Чунин буд то буд гашти замон

چنین بود تا بود گشت زمان

Набояд ки бошӣ шикастаи равон

نباید که باشی شکسته روان

Ба тан бар ндрдти шамшери пӯст

به تن بر ندردت شمشیر پوست

Куҷо теғ барон ба фармон ӯст

کجا تیغ بران به فرمان اوست

Ба рӯйин чунин гуфт пас номҷўӣ

به رویین چنین گفت پس نامجوی

Чаҳ созем тадбири ин бозгуӣ

چه سازیم تدبیر این بازگوی

Бёзиди рӯйин перони ду чанг

بیازید رویین پیران دو چنگ

Бар он хӯрданиҳо ба сони паланг

بر آن خوردنی ها به سان پلنگ

Яке мурғи бирён аз он хон пок

یکی مرغ بریان از آن خوان پاک

Ба пеши саги андохт бар рӯй хок

به پیش سگ انداخت بر روی خاک

Сегон чун бихӯраданд андари замон

سگان چون بخوردند اندر زمان

Ба сирии расиданд аз он пас зи ҷон

به سیری رسیدند از آن پس ز جان

Фитоданд бар хок ва печон шуданд

فتادند بر خاک و پیچان شدند

Аз он кор ҳар ду ғаривон шуданд

از آن کار هر دو غریوان شدند

Ба рӯйин чунин гуфт пас паҳлавон

به رویین چنین گفت پس پهلوان

зи ту даври бодои бади бадгумон

ز تو دور بادا بد بدگمان

Ба мо бар ббхшўди дёни пок

به ما بر ببخشود دیان پاک

Наомад сари номдорон ба хок

نیامد سر نامداران به خاک

Ҳамаи номи рустами азин гашти паст

همه نام رستم ازین گشت پست

Бишустанд аз хон ӯ ҳар ду даст

بشستند از خوان او هر دو دست

Бифармуд каз пеш бардоштанд

بفرمود کز پیش برداشتند

Ба гардуни ҳаме наъра бардоштанд

به گردون همی نعره برداشتند

Ба модар чунин гуфт к-эии меҳрбон

به مادر چنین گفت کای مهربان

Набинӣ ту кирдори эрониён

نبینی تو کردار ایرانیان

Бар оташ бар афкани ту он нараҳ гӯр

بر آتش بر افکن تو آن نره گور

Ки гашта сети душмани зи найранги кӯр

که گشته ست دشمن ز نیرنگ کور

Барафрӯхт оташи ҳам андари замон

برافروخت آتش هم اندر زمان

Бар оташ барафканад гӯри жён

بر آتش برافکند گور ژیان

Биоварад назд сари афрози шер

بیاورد نزد سر افراز شیر

Намак бар пароканд гирди далер

نمک بر پراکند گرد دلیر

Чу ҳар ду з хӯрдан бипардохтанд

چو هر دو ز خوردن بپرداختند

Дигаргуна ороишӣ сохтанд

دگرگونه آرایشی ساختند

Вазин рӯй гардони Эрон ба ҳуш

وزین روی گردان ایران به هوش

Ба овози шевани ниҳодаи ду гӯш

به آواز شیون نهاده دو گوش

Чу рӯйин бидиданд комди буриш

چو رویین بدیدند کآمد برش

Бидон роҳ бероҳ бо лашкараш

بدان راه بی راه با لشکرش

Чунин гуфт рустам ба эрониён

چنین گفت رستم به ایرانیان

Ҳамоно сар омад ба мо бар замон

همانا سر آمد به ما بر زمان

Надонам сари анҷоми ин кор чист

ندانم سر انجام این کار چیست

Ки хоҳони барин дашт бар мо гирист

که خواهان برین دشت بر ما گریست

Чу рӯйин ба наздик Бурзу расед

چو رویین به نزدیک برزو رسید

Худ вномдорон бар ӯ кашид

خود ونامداران بر او کشید

Бидонанд найрангу дастони мо

بدانند نیرنگ و دستان ما

Раҳанд азин чораи Бурзуӣ ро

رهاند ازین چاره برزوی را

Сарафрози рӯйин мар ӯро кунун

سرافراز رویین مر او را کنون

зи найранги гургин буд раҳнамӯн

ز نیرنگ گرگین بود رهنمون

Ба гургин чунин гуфт рустам ба хашм

به گرگین چنین گفت رستم به خشم

Ба тезӣ бирав баргушода ду чашм

به تیزی برو برگشاده دو چشم

Ҳамаи номи ман гашти азин кори нанг

همه نام من گشت ازین کار ننگ

Туро худ ҳаминаст ойини ҷанг

تو را خود همین است آیین جنگ

Чунин гуфт гургин аз он пас бадавӣ

چنین گفت گرگین از آن پس بدوی

Ки эй номвари шери прхошҷўӣ

که ای نامور شیر پرخاشجوی

Набошад ба турони замини ройу ҳуш

نباشد به توران زمین رای و هوش

Ба оварад бинӣ аз эшон хурӯш

به آورد بینی از ایشان خروش

з таркон набояд ки бошӣ дижам

ز ترکان نباید که باشی دژم

зи пайкори зан , мард гардад ба ғам ?

ز پیکار زن، مرد گردد به غم؟

Чу хам дод бар чархи хуршеди пушт

چو خم داد بر چرخ خورشید پشت

Шудаш хўобгаҳи зери паҳлуи дурушт

شدش خوابگه زیر پهلو درشت

Ба рӯйин чунин гуфт Бурзуии шер

به رویین چنین گفت برزوی شیر

Ки эй номвари паҳлавони далер

که ای نامور پهلوان دلیر

Бифармоӣ то асбро зин кунанд

بفرمای تا اسب را زین کنند

Саворони ҳамаи дили пар аз кин кунанд

سواران همه دل پر از کین کنند

Бапушанд хуфтону ҷавшан ба ҷанг

بپوشند خفتان و جوشن به جنگ

Биҷӯянди пайкори ҷангии паланг

بجویند پیکار جنگی پلنگ

Биоварад худу сипари модараш

بیاورد خود و سپر مادرش

Баборед хӯни ҷигар бар буриш

ببارید خون جگر بر برش

Бузади дасти Бурзу чу шери жён

بزد دست برزو چو شیر ژیان

Бапушед ҷавшани ҳам андари замон

بپوشید جوشن هم اندر زمان

Ба кин сипаҳбад бибаста камар

به کین سپهبد ببسته کمر

Ба гардани дроФкндаҳи заррини сипар

به گردن درافکنده زرین سپر

Яке трг чинӣ гуфт Бурзуии пас

یکی ترگ چینی گفت برزوی پس

Ба гетӣ намонда сети ҷовиди кас

به گیتی نمانده ست جاوید کس

Ҳар он кӯи бзоид бибоядаш мард

هر آن کو بزاید ببایدش مرد

Касе шахси зинда ба минӯи набард

کسی شخص زنده به مینو نبرد

Ман он рӯзи танро ниҳодам ба марг

من آن روز تن را نهادم به مرگ

Куҷои бастаи гаштам ба дарбанди арг

کجا بسته گشتم به دربند ارگ

Кунун он ба ояд бад-ӣни ҷойгоҳ

کنون آن به آید بدین جایگاه

Шавам кушта бар дашти овардгоҳ

شوم کشته بر دشت آوردگاه

Вагар зиндаи баргардам аз ҷанги боз

وگر زنده برگردم از جنگ باز

Ба Эрон ва турон шавам сарфароз

به ایران و توران شوم سرفراز

Барин гардиш чарх хурсанд бош

برین گردش چرخ خرسند باش

Ҷаҳонро дарахти барӯманд барӯманд бош

جهان را درخت برومند برومند باش

Бигуфт ин ва омад ба майдони ҷанг

بگفت این و آمد به میدان جنگ

Кушода ба пайкори рустами ду чанг

گشاده به پیکار رستم دو چنگ

Ба майдон чу рустами мар ӯро бидид

به میدان چو رستم مر او را بدید

Яке боди сард аз ҷигар баркашид

یکی باد سرد از جگر برکشید

Ба эрониён гуфт шери дижам

به ایرانیان گفت شیر دژم

Казин шер шуд ҷони ман пари зи ғам

کزین شیر شد جان من پر ز غم

Ба сад чора аз дасти ин аждаҳо

به صد چاره از دست این اژدها

Ба майдон кин ёфтам зу раҳо

به میدان کین یافتم زو رها

Фаромарзро гуфт зи он пас падар

فرامرز را گفت ز آن پس پدر

Ки эй паҳлавони зодаи пари ҳунар

که ای پهلوان زاده پر هنر

Дили андари вафоӣ замона мабанд

دل اندر وفای زمانه مبند

Ки яксон нагардад сипеҳри баланд

که یکسان نگردد سپهر بلند

Ба неку бад чарх хурсанд бош

به نیک و بد چرخ خرسند باش

Ҷаҳонро чу шох барӯманд бош

جهان را چو شاخ برومند باش

Марои чарх бисёр бозӣ намӯд

مرا چرخ بسیار بازی نمود

Чаҳ гӯям з ҳар гӯна буд ончӣ буд

چه گویم ز هر گونه بود آنچه بود

Басӣ дев шуд кушта дар чанги ман

بسی دیو شد کشته در چنگ من

Басии разм кӯтаҳ шуд аз ҷанги ман

بسی رزم کوته شد از جنگ من

Ба хушкии паланг ва ба дарёи наҳанг

به خشکی پلنگ و به دریا نهنگ

Ҳаме буд тарсони зи ман рӯзи ҷанг

همی بود ترسان ز من روز جنگ

Агар захм гурзам раседӣ ба кӯҳ

اگر زخم گُرزم رسیدی به کوه

зи куполи ман кӯҳи гаштии сутӯҳ

ز کوپال من کوه گشتی ستوه

Сипеҳри равон аз барам гашт чанд

سپهر روان از برم گشت چند

Замонӣ набудам ба дили мустаманд

زمانی نبودم به دل مستمند

Ба пайкори ин сайри гаштами зи ҷон

به پیکار این سیر گشتم ز جان

Ҳаме рафт хоҳам бар ӯ навон

همی رفت خواهم بر او نوان

Агар даст ёбам бирав рӯзи кин

اگر دست یابم برو روز کین

Ба хокаш дар андозам аз пушти зин

به خاکش در اندازم از پشت زین

Вагар ҷузи барин гӯна гардад замон

وگر جز برین گونه گردد زمان

Ту бораи барангез ва эдар ммон

تو باره برانگیز و ایدر ممان

Бирав тознон назд дастони сом

برو تازنان نزد دستان سام

Бигӯяш ки эй паҳлуи неки ном

بگویش که ای پهلو نیک نام

Надидам касеро сипеҳри равон

ندیدم کسی را سپهر روان

Ба гетӣ бимонадаш ҳамеи ҷовдон

به گیتی بماندش همی جاودان

Ба мардии ман дар замона набӯд

به مردی من در زمانه نبود

Ба болои ман дар фасона набӯд

به بالای من در فسانه نبود

Ба гетии ҳаме номадорӣ намонад

به گیتی همی نامداری نماند

Ки маншури теғи маро бар нахонд

که منشور تیغ مرا بر نخواند

Ба ҷузи Бурзуии номвари паҳлавон

به جز برزوی نامور پهلوان

Каз оварад ӯ бар сар омад замон

کز آورد او بر سر آمد زمان

Чу гашти ин ҷаҳони ҷӯии бркини савор

چو گشت این جهان جوی برکین سوار

Ба бозии шуморади ҳамаи корзор

به بازی شمارد همه کارزار

Ҳамаи ҷангу пайкори номи оварон

همه جنگ و پیکار نام آوران

Ба размаш ба бозӣ шимурдем он

به رزمش به بازی شمردیم آن

Кунун чун расидами замонаи фароз

کنون چون رسیدم زمانه فراز

Ба ман дасти бедод бар шуд дароз

به من دست بیداد بر شد دراز

Набояд ки дории фиғону хурӯш

نباید که داری فغان و خروش

Ҳамеша ҳаме бош бо ройу ҳуш

همیشه همی باش با رای و هوش

Вазон пас биёмад ба майдони ҷанг

وزان پس بیامد به میدان جنگ

Чу ошуфтаи шер ва чу ғурони паланг

چو آشفته شیر و چو غران پلنگ

Бапушед танро ба бабри баён

بپوشید تن را به ببر بیان

Ба пайкор Бурзу бибаста миён

به پیکار برزو ببسته میان

Яке гурзаи гови пайкар ба даст

یکی گُرزه گاو پیکر به دست

Ҳамеи тохт монандаи пели маст

همی تاخت ماننده پیل مست

Камандӣ ба фитрок бар шаст хам

کمندی به فتراک بر شصت خم

Ки пели жёнро кашидӣ ба дам

که پیل ژیان را کشیدی به دم

Яке найза дар дасти печон чу мор

یکی نیزه در دست پیچان چو مار

Бар он то براردи зи душмани дамор

بر آن تا برآرد ز دشمن دمار

Яке трги чинии ниҳода ба сар

یکی ترگ چینی نهاده به سر

Ба гавҳар биёроста сар ба сар

به گوهر بیاراسته سر به سر

Бпўшидаҳ бар Рахш бар гстўон

بپوشیده بر رخش برگستوان

Ба оҳани сару пой ӯ бади ниҳон

به آهن سر و پای او بد نهان

Биёмад сипаҳбад ба майдони кин

بیامد سپهبد به میدان کین

Ба абрӯ дар афканда аз хашми чин

به ابرو در افکنده از خشم چین

Хурӯшӣ чу шери жён бар кашид

خروشی چو شیر ژیان بر کشید

Чу Рахши ткоўр ба майдон расед

چو رخش تکاور به میدان رسید

Ба овоз гуфт эй диловари савор

به آواز گفت ای دلاور سوار

Бар осудӣ аз гардиши рӯзгор

بر آسودی از گردش روزگار

Ҳамовардат омад бар орои ҷанг

هماوردت آمد بر آرای جنگ

Чу ошуфтаи шерону ҷангии паланг

چو آشفته شیران و جنگی پلنگ

Чу Бурзуии широўзн ӯро бидид

چو برزوی شیراوزن او را بدید

Фиғонаш ба гардун гардон расед

فغانش به گردون گردان رسید

Ба рустам чунин гуфт к-эии пари хирад

به رستم چنین گفت کای پر خرد

Аз озодагони ин ки карда сети худ

از آزادگان این که کرده ست خود

зи номи оварон кас накарда сети ин

ز نام آوران کس نکرده ست این

Чаҳ гӯйанд туро мардуми тези байн

چه گویند تو را مردم تیز بین

Туро чун саворони дил ва шарм нест

تو را چون سواران دل و شرم نیست

Ҷаҳонро ба наздикат орзм нест

جهان را به نزدیکت آرزم نیست

Нтрсидӣ аз нанг ва аз номи бад

نترسیدی از ننگ و از نام بد

Ва ё сӯии эзади саранҷоми бад

و یا سوی ایزد سرانجام بد

Чаҳ кардам ба фарзанд ва ба хуишони ту

چه کردم به فرزند و به خویشان تو

Ба ҷузи онкии ҷустами зи зиндони ту

به جز آنکه جستم ز زندان تو

Туро шарм ноед зи риши сифед

تو را شرم ناید ز ریش سفید

зи дён ҳамоно буридӣ умед

ز دیان همانا بریدی امید

Ндонӣ агар чанд Монии дароз

ندانی اگر چند مانی دراز

Ба дёни ҳамеи гашт боядат боз

به دیان همی گشت بایدت باز

Чу бо ман басанда набӯдӣ ба ҷанг

چو با من بسنده نبودی به جنگ

Сӯии чораи гаштӣу найрангу ранг

سوی چاره گشتی و نیرنگ و رنگ

Куҷо рафт он зӯри бозуии ту

کجا رفت آن زور بازوی تو

Ҳамон ҷангу пархошу неруии ту

همان جنگ و پرخاش و نیروی تو

Дареғи он ба парвин шудаи номи ту

دریغ آن به پروین شده نام تو

Ба хок андар омад саранҷоми ту

به خاک اندر آمد سرانجام تو

Нагуфтӣ ки ман шери рӯйин танам

نگفتی که من شیر رویین تنم

Сари аждаҳоро зи тан бар кунам

سر اژدها را ز تن بر کنم

Нагуфтӣ ба неруи фузунами зи пел

نگفتی به نیرو فزونم ز پیل

Ба мардӣ дар оем зи дарёии нил

به مردی در آیم ز دریای نیل

Наҳанг аз наҳифам гурезон шавад

نهنگ از نهیبم گریزان شود

Ба дарёи зи теғам ғаривон шавад

به دریا ز تیغم غریوان شود

Чу дидам бад-ӣни гӯнаи кирдори ту

چو دیدم بدین گونه کردار تو

Надонам ҳамеи рости гуфтори ту

ندانم همی راست گفتار تو

Маро дошт дорои гетии нигоҳ

مرا داشت دارای گیتی نگاه

зи банду зи найранги Эрони сипоҳ

ز بند و ز نیرنگ ایران سپاه

Марои дида будӣ ба рӯзи нахуст

مرا دیده بودی به روز نخست

Дилати кӣнаи ман зи баҳр чаҳ ҷуст

دلت کینه من ز بهر چه جست

Чаро чун ба раҳ бар бидидӣ маро

چرا چون به ره بر بدیدی مرا

Накардӣ ҳамеи дидаи нодида ро

نکردی همی دیده نادیده را

Ба дён ки чун дидамӣ аз ту ин

به دیان که چون دیدمی از تو این

Набӯдӣ маро бо ту пархошу кин

نبودی مرا با تو پرخاش و کین

Чу ман рФтмии сӯии турони замин

چو من رفتمی سوی توران زمین

Надидӣ зи ман ҷузи ҳамаи офарин

ندیدی ز من جز همه آفرین

Надидӣ маро низ ҳаргиз ба ҷанг

ندیدی مرا نیز هرگز به جنگ

Ҳам аз шарми дастони вази ному нанг

هم از شرم دستان وز نام و ننگ

Кунун чун бидидам кирдори ту

کنون چون بدیدم کردار تو

Бигӯям ба турони ҳамаи кори ту

بگویم به توران همه کار تو

Чу тира шавад мардро рӯзгор

چو تیره شود مرد را روزگار

Ҳама он кунад каш наёяд ба кор

همه آن کند کش نیاید به کار

зи бабр баёнат бисозам кафан

ز ببر بیانت بسازم کفن

Ба ханҷари саратро бабрами зи тан

به خنجر سرت را ببرم ز تن

Бабандам ду дастат ба хами каманд

ببندم دو دستت به خم کمند

Ба пел сиёҳат бабандам ба банд

به پیل سیاهت ببندم به بند

Ба турон фиристам ба афросйоб

به توران فرستم به افراسیاب

Ба роҳи хуросон бар он рӯй об

به راه خراسان بر آن روی آب

Сари номдорати бабрами зтн

سر نامدارت ببرم زتن

Ба коми бузургони он анҷуман

به کام بزرگان آن انجمن

Намояд ба хоқону шоҳони ту ро

نماید به خاقان و شاهان تو را

Бигардонадат гирди турони ту ро

بگرداندت گرد توران تو را

Чунон чун ту кардӣ ба туронён

چنان چون تو کردی به تورانیان

Намоями ҳам акнӯн ба эрониён

نمایم هم اکنون به ایرانیان

Валикин наёрам ба фарзанди ту

ولیکن نیارم به فرزند تو

Ба дастони сом ва ба пайванди ту

به دستان سام و به پیوند تو

Нмонм ки бодӣ бар эшон ҷаҳд

نمانم که بادی بر ایشان جهد

Ҳамон низ божӣ бар эшон наад

همان نیز باژی بر ایشان نهد

Ки бо ман ба шодии бад ӯ рӯзу шаб

که با من به شادی بد او روز و شب

Ба лобаи кушодии сипаҳбади ду лаб

به لابه گشادی سپهبد دو لب

Бигуфт ин ва зон пас ба кирдори бод

بگفت این و زان پس به کردار باد

Ду зоғи камонро ба зиҳ бар ниҳод

دو زاغ کمان را به زه بر نهاد

Сари таркиши тирро бар кушод

سر ترکش تیر را بر گشاد

Яке тири бардошт бар сони бод

یکی تیر برداشت بر سان باد

Барони номвари тир борон гирифт

برآن نامور تیر باران گرفت

Ҳамаи дили пар аз кин Эрон гирифт

همه دل پر از کین ایران گرفت

Бапушед рӯй ҳаворо ба тир

بپوشید روی هوا را به تیر

Бапушед пайкон ӯ моҳу тир

بپوشید پیکان او ماه و تیر

Сипари гашт аз тир ӯ баҳраи вар

سپر گشت از تیر او بهره ور

Дили номвари гашти зеру зибр

دل نامور گشت زیر و زبر

Ҳамаи худ ва хуфтон даридан гирифт

همه خود و خفتان دریدن گرفت

Дили номдорон тпидн гирифт

دل نامداران طپیدن گرفت

Фурӯрихт бар гстўонҳо зи ҳам

فروریخت برگستوان‌ها ز هم

Якеро наомад ҳамеи пушти хам

یکی را نیامد همی پشت خم

БФрсўди бозуӣ ҳар ду савор

بفرسود بازوی هر دو سوار

Ки як тан нашуд сайр аз корзор

که یک تن نشد سیر از کارزار

Чу таркиш тиҳӣ шуд зи пайкори ӯй

چو ترکش تهی شد ز پیکار اوی

Бидон гӯнаи найрангу пайкори ӯй ( ? )

بدان گونه نیرنگ و پیکار اوی(؟)

Ба гурзи гарон бар бёзиди чанг

به گُرز گران بر بیازید چنگ

Ба майдон даромад ба сони паланг

به میدان درآمد به سان پلنگ

Зкинаҳи ду бозу бар афрохтанд

زکینه دو بازو بر افراختند

Дил аз ҷон ба як раҳ бипардохтанд

دل از جان به یک ره بپرداختند

Баромади яке оташи корзор

برآمد یکی آتش کارزار

зи куполи гардону тоби савор

ز کوپال گردان و تاب سوار

Ситора ба чарх андарун шуд ниҳон

ستاره به چرخ اندرون شد نهان

зи бими синону зи гурзи гарон

ز بیم سنان و ز گُرز گران

Чу санадони сару тргу гурзи гарон

چو سندان سر و ترگ و گُرز گران

Ҳамеи кӯфт чун путки оҳангарон

همی کوفت چون پتک آهنگران

зи гирди сутурони овардгоҳ

ز گرد ستوران آوردگاه

Сияҳ шуд ҳаме рӯй хуршеду моҳ

سیه شد همی روی خورشید و ماه

Ба моҳии расидаи наҳифи савор

به ماهی رسیده نهیب سوار

Фурӯи мондаи гардандаи гардуни зи кор

فرو مانده گردنده گردون ز کار

Сари паҳлавонон ба гирди андарун

سر پهلوانان به گرد اندرون

з ҳар сӯ ҳаме рафт бар дашти хӯн

ز هر سو همی رفت بر دشت خون

зи бозуӣ ҳар ду барафрошт трг

ز بازوی هر دو برافراشت ترگ

Ҳаме гурз борид ҳамчун тагарг

همی گُرز بارید همچون تگرگ

Ҳаме суст шуд бозуӣ ҳар давон

همی سست شد بازوی هر دوان

Ҳамеи солхурдаи ҳамон навҷавон

همی سالخورده همان نوجوان

Ҳамон трг аз гурзи пора шуда

همان ترگ از گُرز پاره شده

Ситора бар эшон назора шуда

ستاره بر ایشان نظاره شده

Фурӯи монда бар ҷои асбони зи так

فرو مانده بر جای اسبان ز تک

Якеро ба тан дар наҷунбед раг

یکی را به تن در نجنبید رگ

Баборед аз дида ҳар ду хӯн

ببارید از دیده هر دو خون

Наомад яке зи он ду аз зини бурун

نیامد یکی ز آن دو از زین برون

Ба сирии расиданд ҳар ду аз он

به سیری رسیدند هر دو از آن

Чу ошуфтаи шерони Мозандарон ,

چو آشفته شیران مازندران،

Фиканданд мари икдгрро каманд

فکندند مر یکدگر را کمند

Ки ояд яке номвар зон ба банд

که آید یکی نامور زان به بند

Ба хуршеди наъра бар афроштанд

به خورشید نعره بر افراشتند

зи якдигарон рӯй бар гоштнд

ز یکدیگران روی بر گاشتند

зи тоби саворону шерони кин

ز تاب سواران و شیران کین

Чу дарё ба ҷунбиш даромад замин

چو دریا به جنبش درآمد زمین

Ниҳоданд бар гардани асби сар

نهادند بر گردن اسب سر

Ба хами каманди андаруни ёл ва бар

به خم کمند اندرون یال و بر

Ҳаме зӯр кард ин бар он , он бар ин

همی زور کرد این بر آن، آن بر این

Наҷунбед як мард бар пушти зин

نجنبید یک مرد بر پشت زین

Бимонаданд бар ҷой ҳар ду савор

بماندند بر جای هر دو سوار

Ба неруӣ гардон набад пойдор ( ? )

به نیروی گردان نبد پایدار(؟)

Гусаста шуд аз тоби гардони каманд

گسسته شد از تاب گردان کمند

Якеро наомад аз он ду газанд

یکی را نیامد از آن دو گزند

Ҷаҳони ҷӯйро модар аз бими ҷон

جهان جوی را مادر از بیم جان

Ҳаме ронад аз дидаи хӯни равон

همی راند از دیده خون روان

Ҳаме гуфт к-эии кирдигори ҷаҳон

همی گفت کای کردگار جهان

Худованду дорандаи осмон

خداوند و دارنده آسمان

зи дасти сипаҳдори пирӯзгар

ز دست سپهدار پیروزگر

Насӯзӣ диламро змрги писар

نسوزی دلم را زمرگ پسر

Азин разм ӯро раҳои диҳӣ

ازین رزم او را رهایی دهی

зи торикии ши равшанои диҳӣ

ز تاریکی ش روشنایی دهی

Ситода бар он дашти баргарду хок

ستاده بر آن دشت برگرد و خاک

Ниёйиши кунони пеши дёни пок

نیایش کنان پیش دیان پاک

Ҳаме гуфт ва меронад хӯни ҷигар

همی گفت و می راند خون جگر

зи дида бар он рӯй аз ғам чу зар

ز دیده بر آن روی از غم چو زر

Чу бигусаст аз зӯр ҳар ду каманд

چو بگسست از زور هر دو کمند

Чунин гуфт Бурзуии к-эии ҳӯшманд

چنین گفت برزوی کای هوشمند

Бигирем ҳар ду дўоли камар

بگیریم هر دو دوال کمر

Барин дашти кӣнаи яке номвар ( ? )

برین دشت کینه یکی نامور(؟)

Бубинем то бар ки гардад сипеҳр

ببینیم تا بر که گردد سپهر

Ба пайванди ҷон ки ёрад ба меҳр

به پیوند جان که یارد به مهر

Магари бахти хуфтаи даройади зхўоб

مگر بخت خفته درآید زخواب

Шавад шоду хуррами дили афросйоб

شود شاد و خرم دل افراسیاب

Бадв гуфт рустам ки эй номдор

بدو گفت رستم که ای نامدار

Ба дорандаи додари парвардгор

به دارنده دادار پروردگار

Ки ҳар чат бигӯям бигӯе ту рост

که هر چت بگویم بگویی تو راست

Надорам худ аз ту дигар ҳеҷ хост

ندارم خود از تو دگر هیچ خواست

Ба турони туро хеш ва пайванд кист ?

به توران تو را خویش و پیوند کیست؟

зи тухм ки эйу нажод ту чист ?

ز تخم که ای و نژاد تو چیست؟

Ҳамоно ки ту худ зи турон на Эй

همانا که تو خود ز توران نه ای

Ки ( ҷуз ) боФрини бузургон на Эй

که (جز) بافرین بزرگان نه ای

Бадв гуфт Бурзу ки эй паҳлавон

بدو گفت برزو که ای پهلوان

Сухани гӯйу доноу чираи забон

سخن گوی و دانا و چیره زبان

Чаҳ пурсӣ азин бар шудаи номи ман

چه پرسی ازین بر شده نام من

зи тухму нажод ва аз он анҷуман

ز تخم و نژاد و از آن انجمن

Ба кӣнаи туро бо нажодам чаҳ кор

به کینه تو را با نژادم چه کار

Чаҳ бояд туро худ азин корзор

چه باید تو را خود ازین کارزار

Агар ҷанги ҷӯии манам ҷанги ҷӯй

اگر جنگ جویی منم جنگ جوی

Ба майдони кӣна дар оварда рӯй

به میدان کینه در آورده روی

Ки гуфта сет дар разми ному нишон

که گفته ست در رزم نام و نشان

Набӯдаи сети ойини гардани кашон

نبوده ست آیین گردن کشان

Бигуфт ин сари афрози пирӯзи бахт

بگفت این سر افراز پیروز بخت

Гирифташ ба кӣнаи камаргоҳи сахт

گرفتش به کینه کمرگاه سخت

Ҳам он паҳлавони банд ӯро гирифт

هم آن پهلوان بند او را گرفت

Замона аз эшон бимонада шигифт

زمانه از ایشان بمانده شگفت

Гирифта ба ду дасти банди камар

گرفته به دو دست بند کمر

Чу шерони ошуфта бар якдигар

چو شیران آشفته بر یکدیگر

зи бас кин бар он , он барин зӯр кард

ز بس کاین بر آن، آن برین زور کرد

Ду гирди диловари ду шери набард

دو گرد دلاور دو شیر نبرد

Бполўд аз нохун ҳар ду хӯн

بپالود از ناخن هر دو خون

Ки як тан нагаштанд аз эшон нигун

که یک تن نگشتند از ایشان نگون

Наҷунбед бар зини яке номвар

نجنبید بر زین یکی نامور

зи дидаи бполўди хӯни ҷигар

ز دیده بپالود خون جگر

Дил ҳар ду дар бар тпидн гирифт

دل هر دو در بر طپیدن گرفت

Ҳамон хӯни зи нохун давидан гирифт

همان خون ز ناخن دویدن گرفت

Дили номдорони зи кӣна ба дард

دل نامداران ز کینه به درد

Рухи паҳлавонон аз андӯҳи зард

رخ پهلوانان از اندوه زرد

Ту гуфтӣ ки пеланд оҳани ҷигар

تو گفتی که پیل اند آهن جگر

Бпичидаҳи хартум бар икдгр

بپیچیده خرطوم بر یکدگر

Ба ҳомӯни паланг ва ба дарёи наҳанг

به هامون پلنگ و به دریا نهنگ

Набӯдӣ ба майдони эшон диранг

نبودی به میدان ایشان درنگ

Гирифтаи камари банди прхошхр

گرفته کمر بند پرخاشخر

Набӯдаш зи неруии рустами хабар

نبودش ز نیروی رستم خبر

зи баси тобу неруии шери шикор

ز بس تاب و نیروی شیر شکار

Ҳаме пора шуд банд ҳар ду савор

همی پاره شد بند هر دو سوار

Наҷунбед як мард бар пушти зин

نجنبید یک مرد بر پشت زین

Наомад ба мардии яке бар замин

نیامد به مردی یکی بر زمین

зи якдигарон даст бардоштанд

ز یکدیگران دست برداشتند

Ба гардуни ҳамеи наъраи бФроштнд

به گردون همی نعره بفراشتند

Бадв гуфт Бурзуии к-эии паҳлавон

بدو گفت برزوی کای پهلوان

Дили корзору хирадро равон

دل کارزار و خرد را روان

Чаҳ гӯйем акнӯн ба овардгоҳ

چه گوییم اکنون به آوردگاه

Ки гардад азуи тираи хуршеду моҳ

که گردد ازو تیره خورشید و ماه

Чунин гуфт рустам ки эй номдор

چنین گفت رستم که ای نامدار

Надидам ба майдон чу ту як савор

ندیدم به میدان چو تو یک سوار

Ба Эрону турону Мозандарон

به ایران و توران و مازندران

Ба брбрстон ва ба ҳомоўрон

به بربرستان و به هاماوران

Надонам ба ҷузи киштӣ акнӯн дигар

ندانم به جز کشتی اکنون دگر

Магар ёр бошанд бад-ӣни моҳу хур

مگر یار باشند بدین ماه و خور

Ба киштӣ бакӯшем бар дасти кин

به کشتی بکوشیم بر دست کین

Ҳамоно ки уфтад яке бар замин

همانا که افتد یکی بر زمین

Бубинем то ин сипеҳри давон

ببینیم تا این سپهر دوان

Киро бахшад имрӯзи ҷону равон

که را بخشد امروز جان و روان

Бигуфтанд вази асб ҳар ду савор

بگفتند وز اسب هر دو سوار

Ба зер омаданд ҳамчуи шери шикор

به زیر آمدند همچو شیر شکار

Бибастанд ҳар ду камаргоҳи сахт

ببستند هر دو کمرگاه سخت

Бидон то киро ёрӣ ояд зи бахт

بدان تا که را یاری آید ز بخت

Дил ҳар ду аз ғам шудаи сайли бор

دل هر دو از غم شده سیل بار

Аз андешау гардиши рӯзгор

از اندیشه و گردش روزگار

Таҳамтан чунин гуфт бо хештан

تهمتن چنین گفت با خویشتن

Кигар ман шавам куштаи зини аҳриман

که گر من شوم کشته زین اهرمن

Ба мардӣ шудаи номи ман дар ҷаҳон

به مردی شده نام من در جهان

Миён киону миёни маон

میان کهان و میان مهان

Чаҳ гӯйанд акнӯн пас аз марги ман

چه گویند اکنون پس از مرگ من

Чу бенанд дар хӯни сару трги ман

چو بینند در خون سر و ترگ من

Ки рустами ҷаҳонро ба мардӣ гирифт

که رستم جهان را به مردی گرفت

Замонаи зи мардӣ ӯ дар шигифт

زمانه ز مردی او در شگفت

зи хами камандаши дили сарварон

ز خم کمندش دل سروران

Шудаи хӯн чу девони Мозандарон

شده خون چو دیوان مازندران

Ба даштӣ ки дар ҷанг шуд куштаи шер

به دشتی که در جنگ شد کشته شیر

Аз он пас нахонд марои каси далер

از آن پس نخواند مرا کس دلیر

Шигифт оядам аз ниҳоди ҷаҳон

شگفت آیدم از نهاد جهان

Ки чун ошкоро надорад ниҳон

که چون آشکارا ندارد نهان

براردи якеро ба рухшандаи моҳ

برآرد یکی را به رخشنده ماه

зи гардунаши орад аз он пас ба чоҳ

ز گردونش آرد از آن پس به چاه

На бар шодяши шод бояд бадан

نه بر شادیش شاد باید بدن

На дар ранҷ ӯ дил ба ғами оздн

نه در رنج او دل به غم آزدن

Ба бозӣгарӣ монад ин чархи маст

به بازیگری ماند این چرخ مست

Ки бозӣ бар орад ба ҳафтод даст

که بازی بر آرد به هفتاد دست

Нигаҳ кун ки чун муҳра бозӣ кунад

نگه کن که چون مهره بازی کند

Ба мо бар чу гунҷишк бозӣ кунад

به ما بر چو گنجشک بازی کند

Фурӯи баради доман ба банди камар

فرو برد دامن به بند کمر

з гардан баровард заррини сипар

ز گردن برآورد زرین سپر

Ситоданд ҳар ду бар он рӯй хок

ستادند هر دو بر آن روی خاک

Дил ҳар давон гашта аз бими чок

دل هر دوان گشته از بیم چاک

Ҳам аз баҳри ном ва ҳам аз баҳри нанг

هم از بهر نام و هم از بهر ننگ

Бибастанд андари миёни полҳнг

ببستند اندر میان پالهنگ

Чунин буд ойини он рӯзгор

چنین بود آیین آن روزگار

Ба ҳангоми разму гуҳи корзор

به هنگام رزم و گه کارزار

Накардандӣ асбони худро раҳо

نکردندی اسبان خود را رها

зи бими бидонадяши нрождҳо

ز بیم بداندیش نراژدها

Чу асбон бибастанд андари камар

چو اسبان ببستند اندر کمر

Гирифтанд мари бозуии икдгр

گرفتند مر بازوی یکدگر

Ту гуфтӣ ду шеранд прхошхр

تو گفتی دو شیرند پرخاشخر

Броўихтнд ҳар ду бо икдгр

برآویختند هر دو با یکدگر

Вагар на зи кӣнаи ду пели жён

و گر نه ز کینه دو پیل ژیان

Бибастанд бар ҷанг ҷустани миён

ببستند بر جنگ جستن میان

Бгштнди як дам ба овардгоҳ

بگشتند یک دم به آوردگاه

Ҳаме хостанд ёрии ҳўру моҳ

همی خواستند یاری هور و ماه

Сару ёл ҳар ду зи баси хашму кин

سر و یال هر دو ز بس خشم و کین

Ту гуфтӣ ҳаме рост шуд бар замин

تو گفتی همی راست شد بر زمین

Киро бахти баргашти мардӣ чаҳ суд

که را بخت برگشت مردی چه سود

Замона на коҳад на хоҳад фузуд

زمانه نه کاهد نه خواهد فزود

Касеро ки дён кунад неки бахт

کسی را که دیان کند نیک بخت

Бирав саҳл гардад ҳамаи кори сахт

برو سهل گردد همه کار سخت

Бполўди хӯн аз тан ҳар ду мард

بپالود خون از تن هر دو مرد

зи бас тоб гашта рух ҳар ду зард

ز بس تاب گشته رخ هر دو زرد

Хурӯшед Рахши ҷаҳони паҳлавон

خروشید رخش جهان پهلوان

Бар асби сипаҳдори гирди ҷавон

بر اسب سپهدار گرد جوان

зи Рахш Таҳамтан битобед рӯй

ز رخش تهمتن بتابید روی

Гурезон шуд аз пеши прхошҷўӣ

گریزان شد از پیش پرخاشجوی

Битобед аз номвари марди асб

بتابید از نامور مرد اسب

Ҳаме рафт бар сони озари гшсб

همی رفت بر سان آذر گشسب

зи неруии бораи сарафрози мард

ز نیروی باره سرافراز مرد

Ба хок андар омад ба дашти набард

به خاک اندر آمد به دشت نبرد

Бирав чира шуд рустами ширзод

برو چیره شد رستم شیرزاد

Баровард бозу ба кирдори бод

برآورد بازو به کردار باد

Мар ӯро ба бар дар биФшрди сахт

مر او را به بر در بیفشرد سخت

Бияфканад ӯро чу шохи дарахт

بیفکند او را چو شاخ درخت

Баровард ва зад бар заминаши зи кин

برآورد و زد بر زمینش ز کین

Ту гуфтӣ билразед рӯй замин

تو گفتی بلرزید روی زمین

Чу ширӣ нишаст аз бар номвар

چو شیری نشست از بر نامور

Бидон то зи кӣнаи ббрдши сар

بدان تا ز کینه ببردش سر

Баровард ханҷар ба кин аз миён

برآورد خنجر به کین از میان

Хурӯшед бар сони шери жён

خروشید بر سان شیر ژیان