Занӣ буд ромишгари он ҷойгоҳ

زنی بود رامشگر آن جایگاه

Чунин гуфт дар анҷумани пеши шоҳ

چنین گفت در انجمن پیش شاه

зи як тани фузӯнӣ чаҳ ояд кунун ?

ز یک تن فزونی چه آید کنون‌‌؟

Чаро дида кардӣ чу дарёии хӯн

چرا دیده کردی چو دریای خون

Нагардад зи як қатра кам равад нил

نگردد ز یک قطره کم رود نیل

Чаҳ синҷиди ҳамеи пашша бар пушти пел ?

چه سنجد همی پشه بر پشت پیل‌‌؟

Туро ин ҳамаи нола аз як танаст ?

تو را این همه ناله از یک تن است‌‌؟

Ҳамоно на аз рӯй ваз оҳан аст

همانا نه از روی وز آهن است

Кунунгар марои шоҳи ёвар буд

کنون گر مرا شاه یاور بود

Ҳамеи бахти фархундаи чокар буд

همی بخت فرخنده چاکر بود

Ба дёни додару тахту кулоҳ

به دیان دادار و تخت و کلاه

Ба рухшандаи хуршеду тобандаи моҳ

به رخشنده خورشید و تابنده ماه

Каз эдар ба танҳо ба Эрон шавам

کز ایدر به تنها به ایران شوم

Ба афсуну найранг шерон шавам

به افسون و نیرنگ شیران شوم

Бузургони Эрони ҳама беш ва кам

بزرگان ایران همه بیش و کم

Чу гургин ва чун Тӯс ва чун Густаҳм

چو گرگین و چون طوس و چون گستهم

Ҷаҳондори Бурзуӣу дастони шер

جهاندار برزوی و دستان شیر

Биорам ба наздики шоҳи далер

بیارم به نزدیک شاه دلیر

Чу девона дар банду баста чу юз

چو دیوانه در بند و بسته چو یوز

Биорам ба пеши ту аз нимрўз

بیارم به پیش تو از نیمروز

Ба пушти ҳиўнон чу боди дмон

به پشت هیونان چو باد دمان

Биорам ба наздики шоҳи ҷаҳон

بیارم به نزدیک شاه جهان

Чу бишунид афросйоби ин сухан

چو بشنید افراسیاب این سخن

Дигаргуна андеша афганд бен

دگرگونه اندیشه افگند بن

Бадв гуфт биншин ва хомӯш бош

بدو گفت بنشین و خاموش باش

Набояд ки гардад чунин рози фош

نباید که گردد چنین راز فاش

Ки дидаи сети ромишгари ҷанги ҷӯй ?

که دیده‌ست رامشگر جنگ‌جوی‌‌؟

Набошад бар каси чунин рой ва рӯй

نباشد بر کس چنین رای و روی

Зан ар чанд дар кори доно буд

زن ار چند در کار دانا بود

Чу мардӣ кунад сахти расво буд

چو مردی کند سخت رسوا بود

Туро кори ҷузи барбат ва чанг нест

تو را کار جز بربط و چنگ نیست

Ҳамеи чанги ту дар хур ҷанг нест

همی چنگ تو در خور جنگ نیست

Чу сӯсани зи афросйоб ин шунид

چو سوسن ز افراسیاب این شنید

Ба кирдори дарёи дилаши ?бардамӣад

به کردار دریا دلش بردمید

Чунин гуфт ки эй шоҳи Мочӣну чин

چنین گفت که‌ای شاه ماچین و چین

Мубиноади кас бе ту тоҷу нигин

مبیناد کس بی تو تاج و نگین

Чунин гуфт донои пешини замон

چنین گفت دانای پیشین زمان

Мабошед эмини зи макри занон

مباشید ایمن ز مکر زنان

Чу зан кард бар дил дар чораи боз

چو زن کرد بر دل در چاره باز

Шавад ҷони аҳрӣмани андари гудоз

شود جان اهریمن اندر گداز

Ман ин гуфта хеши орм ба ҷой

من این گفته خویش آرم به جای

Чу фармон диҳад шоҳи турони худоӣ

چو فرمان دهد شاه توران خدای

Ки ёрии з мардон нахоҳам ба ҷанг

که یاری ز مردان نخواهم به جنگ

Ба чора чу ман боз кардам ду чанг

به چاره چو من باز کردم دو چنگ

Валикини яке мард бояд далер

ولیکن یکی مرد باید دلیر

Ки дар ҷанг монанда нараҳ шер

که در جنگ ماننده نره شیر

Ки ҳаргизи ҳаме рӯй рустам надид

که هرگز همی روی رستم ندید

На овоӣ ӯро ба гетӣ шунид

نه آوای او را به گیتی شنید

Ки бо ман буд андарин кори ёр

که با من بود اندرین کار یار

Ба мардӣ нтобад зи разми савор

به مردی نتابد ز رزم سوار

Ки фармони баради мари марои рӯзи ҷанг

که فرمان برد مر مرا روز جنگ

Чаҳ гӯям ба оварад бигушо ду чанг

چه گویم به آورد بگشا دو چنگ

Чу сӯсан чунин гуфт афросйоб

چو سوسن چنین گفت افراسیاب

з дида баборед аз кӣнаи об

ز دیده ببارید از کینه آب

Бадв гуфт арин кӣнаи оре ба ҷой

بدو گفت ارین کینه آری به جای

Набошад касе чун ту бо ҳушу рой

نباشد کسی چون تو با هوش و رای

Шӯии меҳтари бонувони ҷаҳон

شوی مهتر بانوان جهان

Сарафрозтар каси миёни маон

سرافرازتر کس میان مهان

Ба Эрону турони шӯии подшо

به ایران و توران شوی پادشا

Буи бар ҳамаи кори фармонраво

بوی بر همه کار فرمانروا

Валикини барин раҳ чаҳ чора кунӣ ?

ولیکن برین ره چه چاره کنی‌؟

Чигуна барин кори оташи занӣ ?

چگونه برین کار آتش زنی‌‌؟

Сари номвари пӯри дастони сом

سر نامور پور دستان سام

Наёяд ба осонии андар ба дом

نیاید به آسانی اندر به دام

Бадв гуфт сӯсан ки эй шаҳриёр

بدو گفت سوسن که ای شهریار

Дили номварро ба ғам дар мадор

دل نامور را به غم در مدار

Бигӯ то бияёд яке кӣнаи вар

بگو تا بیاید یکی کینه ور

Ки бо пӯри дастони бибандади камар

که با پور دستان ببندد کمر

Бифармуд афросйоби он замон

بفرمود افراسیاب آن زمان

Бидон номдорони туронён

بدان نامداران تورانیان

Ки оранди пешаши ҳамеи пилсм

که آرند پیشش همی پیلسم

Занад рой ҳар гӯна бар беш ва кам

زند رای هر گونه بر بیش و کم

Биёмад ҳам андари замони ҷанги ҷӯй

بیامد هم اندر زمان جنگ‌جوی

Нигаҳ кард сӯсан ба болои ӯй

نگه کرد سوسن به بالای اوی

Гӯй дид ҳамчун ки бесутун

گوی دید همچون که بیستون

Ду бозу ба кирдори рони ҳиўн

دو بازو به کردار ران هیون

Ба болои баланд ва ба бозуи қавӣ

به بالا بلند و به بازو قوی

Бару синау тани ҳамаи паҳлавӣ

بر و سینه و تن همه پهلوی

Яке гурзаи гови пайкар ба даст

یکی گُرزهٔ گاو پیکر به دست

Хурӯшанда бар ҷой чун пели маст

خروشنده بر جای چون پیل مست

Бадв гуфт сӯсан ки эй номдор

بدو گفت سوسن که ای نامدار

Туоне ки фарзанди соми савор ,

توانی که فرزند سام سوار‌‌،

Бабандӣ чу орм ба назд ту маст

ببندی چو آرم به نزد تو مست

Худу номдорони хусрави параст

خود و نامداران خسرو پرست

Бакӯшӣ ба кӣна чу шери жён

بکوشی به کینه چو شیر ژیان

Бар овардга бар бабандӣ миён

بر آوردگه بر ببندی میان

Сипорам ба дасти ту ӯро чунон

سپارم به دست تو او را چنان

Ки оряш эдар ба сони занон

که آریش ایدر به سان زنان

Дигар номдорон чу Гӯдарзу Гев

دگر نامداران چو گودرز و گیو

Фиребурзи коўсу раҳоами ню

فریبرز کاوس و رهام نیو

Ба сӯсан чунин гуфт фарзонаи шер

به سوسن چنین گفت فرزانه شیر

Кигар байнами ин номдори далер

که گر بینم این نامدار دلیر

Чу бинад мар ӯро ҷаҳони байни ман

چو بیند مر او را جهان بین من

Бибинӣ ба кин ҷустани ойини ман

ببینی به کین جستن آیین من

Ба пайкон бидӯзам тани номвар

به پیکان بدوزم تن نامور

Ки симурғ гардад бадви мӯя гар

که سیمرغ گردد بدو مویه گر

Бабанд аз паии роҳ рафтани миён

ببند از پی راه رفتن میان

Бубинем то бар чаҳ гардад замон

ببینیم تا بر چه گردد زمان

Чунин гуфт сӯсан ба шоҳи ҷаҳон

چنین گفت سوسن به شاه جهان

Ки оранди пешами ҳиўн дар ниҳон

که آرند پیشم هیون در نهان

Ба перон бифармуд афросйоб

به پیران بفرمود افراسیاب

Ки эй номвари мард бо ҷоҳу об

که ای نامور مرد با جاه و آب

Бигӯ то биоранди уштури чаҳор

بگو تا بیارند اشتر چهار

Ки бошад ҳама дар хури номдор

که باشد همه در خور نامدار

Яке хаймаи дебои чини пар нигор

یکی خیمه دیبای چین پر نگار

Биовар бад-ӣн номдорон сипор

بیاور بدین نامداران سپار

Чунин гуфт бо сӯсани афросйоб

چنین گفت با سوسن افراسیاب

Ки ончат бибояд бигӯ дар шитоб

که آنچت بباید بگو در شتاب

Бигӯ то супоранд аз беш ва кам

بگو تا سپارند از بیش و کم

Бидон то наМонӣ зи чора ба ғам

بدان تا نمانی ز چاره به غم

Бадв гуфт сӯсан ки аз бахти ту

بدو گفت سوسن که از بخت تو

Ба гардуни расонами сари тахти ту

به گردون رسانم سر تخت تو

Бигӯ то з ҳар гӯнае хӯрданӣ

بگو تا ز هر گونه ای خوردنی

Биоранд ва ҳар гӯна густурданӣ

بیارند و هر گونه گستردنی

Чунон чун буд дар хури паҳлавон

چنان چون بود در خور پهلوان

Ки гирданд аз он шоду равшани равон

که گردند از آن شاد و روشن روان

Ҳамон солхурда май чун гулоб

همان سالخورده می چون گلاب

Маро зон фазояд ҳамеи ҷоҳу об

مرا زان فزاید همی جاه و آب

Ҳамин базм ва ин сози фархундаи шоҳ

همین بزم و این ساز فرخنده شاه

Чунин ҳам биёроста тоҷу гоҳ

چنین هم بیاراسته تاج و گاه

Яке пора аз доруии биҳшӣ

یکی پاره از داروی بیهشی

Ки рустам битобад сар аз саркашӣ

که رستم بتابد سر از سرکشی

Бифармуд коранд пешаши фароз

بفرمود کارند پیشش فراز

Чунон чун ббоист ҳар гӯнаи соз

چنان چون ببایست هر گونه ساز

Чу сӯсан бурун омад аз пеши шоҳ

چو سوسن برون آمد از پیش شاه

Биёмад давон то ба Эрони сипоҳ

بیامد دوان تا به ایران سپاه

Ду уштури ҳамаи бор аз хӯрданӣ

دو اشتر همه بار از خوردنی

Дигар ду зи харгоҳ ва густурданӣ

دگر دو ز خرگاه و گستردنی

Биоварад бо худ ҳаме ноӣу чанг

بیاورد با خود همی نای و چنگ

Ба раҳ бар накард ҳеҷ гӯнаи диранг

به ره بر نکرد هیچ گونه درنگ

Ҳамаи кор сӯсан шуд ороста

همه کار سوسن شد آراسته

Ҳаме рафт бо соз ва бо хоста

همی‌رفت با ساز و با خواسته

Чунин гуфт бо номвари пилсм

چنین گفت با نامور پیلسم

Сари орем бар шоҳи андӯҳу ғам

سر آریم بر شاه اندوه و غم

Ба сӯсан чунин гуфт арғндаҳи шер

به سوسن چنین گفت ارغنده شیر

Ба Эрон набояд ки монем дайр

به ایران نباید که مانیم دیر

Ба перон бифармуд афросйоб

به پیران بفرمود افراسیاب

Ки башитоб з эдар ба кирдори об

که بشتاب ز ایدر به کردار آب

Яке борае аз дар паҳлавон

یکی باره‌ای از در پهلوان

Ки бошад ба ҳар ҷои равшани равон

که باشد به هر جای روشن روان

Яке ҷавшану тргу заррини сипар

یکی جوشن و ترگ و زرین سپر

Ҳамон гурзаи гови пайкар ба зар

همان گُرزه گاو پیکر به زر

Бадв гуфт афросйоби далер

بدو گفت افراسیاب دلیر

Набошад чу ту номбурдори шер

نباشد چو تو نامبردار شیر

Ба дорандаи додару чархи баланд

به دارنده دادار و چرخ بلند

Ба хуршеди рахшону теғи каманд

به خورشید رخشان و تیغ کمند

Ки Эрону турони саросари ту рост

که ایران و توران سراسر تو راست

Замона чу гардад ба дасти ту рост

زمانه چو گردد به دست تو راست

Ки чун номвари пӯри дастони сом

که چون نامور پور دستان سام

Бад-ӣни чораи ореи сарашро ба дом

بدین چاره آری سرش را به دام

Бадв гуфт к-эии номвари шаҳриёр

بدو گفت کای نامور شهریار

Барояд зи бахти ту ҳар гӯнаи кор

برآید ز بخت تو هر گونه کار

Ба фар ва ба бахти ради афросйоб

به فر و به بخت رد افراسیاب

з Эрон баронам ба шамшери об

ز ایران برانم به شمشیر آب

Гар ояд барам рустами паҳлавон

گر آید برم رستم پهلوان

Нмонм бар оварад гоҳаши равон

نمانم بر آورد‌گاهش روان

Гар ояд барам рустами паҳлавон

گر آید برم رستم پهلوان

Нмонм бар овардгоҳаши равон

نمانم بر آوردگاهش روان

Ба хам камандаш рибоем зи зин

به خم کمندش ربایم ز زین

Биндозмши хор бар дашти кин

بیندازمش خوار بر دشت کین

Ба зоўлстони оташи андари занам

به زاولستان آتش اندر زنم

Ҳамаи бехи дастони зи бен бар кунам

همه بیخ دستان ز بن بر کنم

Бидӯзам фаромарзро чашму дил

بدوزم فرامرز را چشم و دل

з хунаш кунам хок оварад гул

ز خونش کنم خاک آورد گل

зи Эрон бар орм ба гардуни хурӯш

ز ایران بر آرم به گردون خروش

Дили хусрави орми зи рустам ба ҷӯш

دل خسرو آرم ز رستم به جوش

Бигуфт ин ва аз кини миёнро бибаст

بگفت این و از کین میان را ببست

Бар он бораи пел пайкар нишаст

بر آن باره پیل پیکر نشست

Биёмад бар сӯсани чора гар

بیامد بر سوسن چاره گر

Бадв гуфт ҷангии гӯи номвар

بدو گفت جنگی گو نامور

Бад-ӣни роҳ бераҳ ба Эрон шавем

بدین راه بی ره به ایران شویم

Ба раҳгирӣ номдорон шавем

به ره گیری نامداران شویم

Ҳаме рафт сӯсан ба кирдори бод

همی رفت سوسن به کردار باد

Шудаи ҷонаш аз макру найранги шод

شده جانش از مکر و نیرنگ شاد

Надонист чорагар номвар

ندانست چاره گر نامور

Ки гардад ҳамеи хости дён дигар

که گردد همی‌خواست دیان دگر

Чу аз шаҳри перони сар андар кашид

چو از شهر پیران سر اندر کشید

Даҳуми рӯзи сӯсан ба Эрон расед

دهم روز سوسن به ایران رسید

Чу омад ду раҳи пеши найранги соз

چو آمد دو ره پیش نیرنگ ساز

Бидон роҳи дастону хусрави фароз

بدان راه دستان و خسرو فراز

Бидон роҳи холии яке чашмаи об

بدان راه خالی یکی چشمه آب

Яке диз ба наздики лекини хароб

یکی دز به نزدیک لیکن خراب

Ба наздик чашма бияфканад рахт

به نزدیک چشمه بیفکند رخت

Бидон сорибон гуфт к-эии неки бахт

بدان ساربان گفت کای نیک بخت

Барин чашмаи об хайма бизан

برین چشمه آب خیمه بزن

Чунон чун буд дар хури анҷуман

چنان چون بود در خور انجمن

Ба хаймаи дарун бзмгоҳӣ бисоз

به خیمه درون بزمگاهی بساز

Биовар з ҳар гӯнаи чизеи фароз

بیاور ز هر گونه چیزی فراز

Яке суфра аз мурғи бирёну нон

یکی سفره از مرغ بریان و نان

Биовар ба наздики ман тознон

بیاور به نزدیک من تازنان

Бёрои маҷлис чу хуррами баҳор

بیارای مجلس چو خرم بهار

Чунон чун ба турон бар шаҳриёр

چنان چون به توران بر شهریار

Ҳамон чангу тнбўр ва ҳам ҷом май

همان چنگ و طنبور و هم جام می

Набояд ба раҳ бар ниҳоданати пай

نباید به ره بر نهادنت پی

Дигар борҳои пеш хайма фикан

دگر بارها پیش خیمه فکن

Набояд ки ое ба наздики ман

نباید که آیی به نزدیک من

зи роҳи уштуронро ба бероҳ бар

ز راه اشتران را به بی راه بر

Ҳаме бош бар дашт чун кӣнаи вар

همی باش بر دشت چون کینه ور

Чу гӯям ки эй номвари сорўон

چو گویم که ای نامور ساروان

Биовар ба наздики ман корвон

بیاور به نزدیک من کاروان

Биовар ба зӯдӣ ба наздам фароз

بیاور به زودی به نزدم فراز

Дирангӣ мабош ва ба тезӣ битоз

درنگی مباش و به تیزی بتاز

Вазони пас чунин гуфт бо пилсм

وزان پس چنین گفت با پیلسم

Брондиши азин чора аз беш ва кам

براندیش ازین چاره از بیش و کم

Аз эдар бирав тознони сӯии диз

از ایدر برو تازنان سوی دز

Набояд ки оеи барин рӯй диз

نباید که آیی برین روی دز

Бабанд асб ва бош андрў дар ниҳон

ببند اسب و باش اندرو در نهان

Чунон чун буд марди равшани равон

چنان چون بود مرد روشن روان

Ба бргстўони асби худро бапуш

به برگستوان اسب خود را بپوش

Ба овози ман бар ҳамеи дори гӯш

به آواز من بر همی دار گوش

з ҷавшан набояд кушодани миён

ز جوشن نباید گشادن میان

Ҳаме бош бар сони шери жён

همی باش بر سان شیر ژیان

Ҳронгаҳ ки гӯям ки эй номдор

هرآنگه که گویم که‌ای نامدار

Ту берун фикан асбро аз ҳисор

تو بیرون فکن اسب را از حصار