Чу Тӯс омад аз назд гардон ба дар

چو طوس آمد از نزد گردان به در

Дил аз дарди пари кину пари ғами ҷигар

دل از درد پر کین و پر غم جگر

Ҳаме рафт бар роҳи Эрони замин

همی رفت بر راه ایران زمین

Сиррии пари зи боду дилии пари зкин

سری پر ز باد و دلی پر زکین

з мастӣ набӯдаш хабар аз ҷаҳон

ز مستی نبودش خبر از جهان

Ҳаме ронад бар роҳу расми маон

همی راند بر راه و رسم مهان

Сипаҳбад ҳаме ронад то нимрўз

سپهبد همی راند تا نیمروز

зи базми сари афроз гетӣ фурӯз

ز بزم سر افراز گیتی فروز

Чу омад мар ӯро ба хӯрдани ниёз

چو آمد مر او را به خوردن نیاز

Нигаҳ кард ҳар сӯи гӯи сарфароз

نگه کرد هر سو گو سرفراز

Яке гӯрихари пеш ӯ бар гузашт

یکی گورخر پیش او بر گذشت

Бар он доман равад бар паҳни дашт

بر آن دامن رود بر پهن دشت

Бар ангехт Тӯси диловари саманд

بر انگیخت طوس دلاور سمند

з фитрок бикшод печони каманд

ز فتراک بگشاد پیچان کمند

Ҳаме ронад бора бар он хоки гарм

همی راند باره بر آن خاک گرم

Бурун рафт гӯр аз наҳифаши зи чарм

برون رفت گور از نهیبش ز چرم

зи сахтӣ ки меронад пари хоаши ҷӯй

ز سختی که می‌راند پرخاشجوی

Дар омад сутури сипаҳбад ба рӯй

در آمد ستور سپهبد به روی

БиФтоди Тӯси далер аз буриш

بیفتاد طوس دلیر از برش

Ба хоки сиёҳ андар омад сараш

به خاک سیاه اندر آمد سرش

Ҳам онҷо ки афтод бар ҷо бихуфт

هم آنجا که افتاد بر جا بخفت

Анонаш дар афтод дар ёлу сифт

عنانش در افتاد در یال و سفت

Ба болой ӯ бар ситодаи сутур

به بالای او بر ستاده ستور

Бар ошуфта бо Тӯс бар бахти шӯр

بر آشفته با طوس بر بخت شور

Киро рӯзи баргашти мардӣ чаҳ суд

که را روز برگشت مردی چه سود

набиштаи чунон буд ва буд ончӣ буд

نبشته چنان بود و بود آنچه بود

Ҳаме хуфт то рӯз торик шуд

همی خفت تا روز تاریک شد

Бирав бахти воруна наздик шуд

برو بخت وارونه نزدیک شد

Чу як баҳра аз тираи шаб дар гузашт

چو یک بهره از تیره شب در گذشت

БиФсрди ҷавшанаш бар паҳни дашт

بیفسرد جوشنش بر پهن دشت

Бар оварад чашм ва ҳаме бингаред

بر آورد چشم و همی بنگرید

Бар он дашти ҷузи хор чизе надид

بر آن دشت جز خار چیزی ندید

Замонии з ҳар гӯна андеша кард

زمانی ز هر گونه اندیشه کرد

зи хоб андар омад сари хуфтаи мард

ز خواب اندر آمد سر خفته مرد

Чунин гуфт оё чаҳ шояд бадан

چنین گفت آیا چه شاید بدن

Набояд бад-ӣни кор бар дам задан

نباید بدین کار بر دم زدن

Чу бе донишии зери пой оварӣ

چو بی دانشی زیر پای آوری

Набошад туро бо касе доварӣ

نباشد تو را با کسی داوری

зи ҳомӯн бар омад ба болои зин

ز هامون بر آمد به بالای زین

Ҳаме рафт бар роҳи Эрони замин

همی رفت بر راه ایران زمین

Яке хома рег омад падед

یکی خامه ریگ آمد پدید

Сипаҳбад бар омад ҳаме бингаред

سپهبد بر آمد همی بنگرید

Яке оташӣ дид карда зи давр

یکی آتشی دید کرده ز دور

Чаҳ аз баҳри мотам на аз баҳри сур

چه از بهر ماتم نه از بهر سور

Ба дил гуфт гӯйӣ аз эрониён

به دل گفت گویی از ایرانیان

Паии ман яке омад он ҷои давон

پی من یکی آمد آن جا دوان

Бар афрӯхт оташ бидон ҷо кунун

بر افروخت آتش بدان جا کنون

Бидон то буд мари марои раҳнамӯн

بدان تا بود مر مرا رهنمون

Ҳаме ронад бора чу он ҷо расед

همی راند باره چو آن جا رسید

Яке хаймаи дебоӣ пирӯза дид

یکی خیمه دیبای پیروزه دید

Ҳамаи меху асетон ӯ сими ноб

همه میخ و استون او سیم ناب

зи абрешими хоми онро таноб

ز ابریشم خام آن را طناب

Яке ташти заррини мурассаъ ба дар

یکی طشت زرین مرصع به در

Ҳама хайма гашта аз он ташти пар

همه خیمه گشته از آن طشت پر

Яке чангу барбати ниҳода дар вай

یکی چنگ و بربط نهاده در وی

Дару моҳрӯеи пар аз рангу буи

در و ماهرویی پر از رنگ و بوی

Чу сарвӣ ба болоу дидори моҳ

چو سروی به بالا و دیدار ماه

Накардӣ зхўбии бгрдўни нигоҳ

نکردی زخوبی بگردون نگاه

Чу тоўси пари рангу зеб ва нигор

چو طاوس پر رنگ و زیب و نگار

Ба рухсор ҳамчун гули андари баҳор

به رخسار همچون گل اندر بهار

Чунин гуфт бо дил ки ин зон кист

چنین گفت با دل که این زان کیست

Барин ҷои ин хайма аз баҳр чист

برین جای این خیمه از بهر چیست

Боситод ва аз давр овоз кард

باستاد و از دور آواز کرد

Чунон чун буд роҳи мардони мард

چنان چون بود راه مردان مرد

Худованди ин хайма бинмоӣ рӯй

خداوند این خیمه بنمای روی

Киро бошад ин хайма бо ман бигӯӣ

که را باشد این خیمه با من بگوی

Чўбшнид сӯсан биёмад ба дар

چوبشنید سوسن بیامد به در

Бадв гуфт к-эии меҳтари пари ҳунар

بدو گفت کای مهتر پر هنر

Фурӯди ои азин асб ва биншин яке

فرود آی ازین اسب و بنشین یکی

Бар осоӣу дами зани яке андакӣ

بر آسای و دم زن یکی اندکی

Чу биншинӣ эдар бигӯям ту ро

چو بنشینی ایدر بگویم تو را

Муроди дил акнӯн биҷӯем ту ро

مراد دل اکنون بجویم تو را

Ки ман аидрокнўни расидами ҳаме

که من ایدراکنون رسیدم همی

Ба ҷузи ту касеро надидам ҳаме

به جز تو کسی را ندیدم همی

Чу бишунид азу Тӯс омад ба зер

چو بشنید ازو طوس آمد به زیر

Ба хайма дарун рафт монанди шер

به خیمه درون رفت مانند شیر

Аннани ткоўри гирифта ба даст

عنان تکاور گرفته به دست

Бар афрози курсӣ заррин нишаст

بر افراز کرسی زرین نشست

Ба сӯсан чунин гуфт к-эии хӯбрӯй

به سوسن چنین گفت کای خوبروی

Куҷо рафт хоҳӣ аз эдар бигӯӣ

کجا رفت خواهی از ایدر بگوی

Чу бишунид сӯсан бар оварад сар

چو بشنید سوسن بر آورد سر

Бадв гуфт к-эии гирди прхошхр

بدو گفت کای گرد پرخاشخر

Ба ромишгарӣ чун ман андари ҷаҳон

به رامشگری چون من اندر جهان

Набошад миён киону маон

نباشد میان کهان و مهان

Ба Эрони бад-ӣни сон ба кирдори об

به ایران بدین سان به کردار آب

Гризонм аз бими афросйоб

گریزانم از بیم افراسیاب

Ҳамаи шодӣ ӯ ба ман буд беш

همه شادی او به من بود بیش

Маро дошт пайваста чу ҷони хеш

مرا داشت پیوسته چو جان خویش

Ба ман бар ба зиштӣ гумон омадаш

به من بر به زشتی گمان آمدش

зи гуфтори бдгў нишон омадаш

ز گفتار بدگو نشان آمدش

Марои хости куштан гурезон шудам

مرا خواست کشتن گریزان شدم

зи турони бад-ӣни раҳ ба Эрон шудам

ز توران بدین ره به ایران شدم

Ман аз баҳри Кайхусрави кӣнаи ҷӯй

من از بهر کیخسرو کینه جوی

зи турон ба Эрон ниҳодем рӯй

ز توران به ایران نهادیم روی

Кунун чун бад-ӣни ҷойгоҳи омадам

کنون چون بدین جایگاه آمدم

Замонии бад-ӣни чашма бар дам задам

زمانی بدین چشمه بر دم زدم

Кунунгар ҷаҳони паҳлавони номи хеш

کنون گر جهان پهلوان نام خویش

Бигӯед биёбад ҳамеи коми хеш

بگوید بیابد همی کام خویش

Маро раҳнамӯнӣ кунад сӯии шоҳ

مرا رهنمونی کند سوی شاه

Бидон номвари гоҳи шоҳу сипоҳ

بدان نامور گاه شاه و سپاه

Чу бишунид Тӯси ин сухани шоди гашт

چو بشنید طوس این سخن شاد گشت

з андеша гуфтӣ дили озоди гашт

ز اندیشه گفتی دل آزاد گشت

Ба дил гуфт кинро барам назд шоҳ

به دل گفت کاین را برم نزد شاه

Фазояд марои зини ҳам пойгоҳ

فزاید مرا زین هم پایگاه

зи Зобулстони ҳадяи нав барам

ز زابلستان هدیه نو برم

Бидон гуҳ ки чун назд хусрав барам

بدان گه که چون نزد خسرو برم

Бадв гуфт каз хӯрданӣ ҳеҷ ҳаст

بدو گفت کز خوردنی هیچ هست

Биоварад ба назд ман эй чарби даст

بیاورد به نزد من ای چرب دست

Сабки сӯсан аз хӯрданӣ ҳар чаҳ буд

سبک سوسن از خوردنی هر چه بود

Биовар назд сипаҳдори зуд

بیاور نزد سپهدار زود

Сипаҳдор аз он хӯрдании гашти шод

سپهدار از آن خوردنی گشت شاد

Чунин гуфт к-эии гирди фаррухи нажод

چنین گفت کای گرد فرخ نژاد

Ки гар ҳаст ҷомии з бода биор

که گر هست جامی ز باده بیار

Бидон то нигарадам зи ғами сӯгвор

بدان تا نگردم ز غم سوگوار

Чу бишунид сӯсан аз он ҷои хеш

چو بشنید سوسن از آن جای خویش

Биҷуст ва биоварад ҷомӣ ба пеш

بجست و بیاورد جامی به پیش

Сар хик бикшод ва лухтӣ бихӯрад

سر خیک بگشاد و لختی بخورد

Ба Тӯси далери он гуҳ овоз кард

به طوس دلیر آن گه آواز کرد

Ки бодии ҳамаи солаи пирӯзу шод

که بادی همه ساله پیروز و شاد

Дили дшмнонти пар аз дарди бод

دل دشمنانت پر از درد باد

Бадв гуфт Тӯси диловари манам

بدو گفت طوس دلاور منم

зи пушти ҷаҳондори навзари манам

ز پشت جهاندار نوذر منم

Биовар ба наздики ман ҷом май

بیاور به نزدیک من جام می

Ки нӯшам ба ёди ҷаҳондор кӣ

که نوشم به یاد جهاندار کی

Сабки сӯсани он доруии ҳуш бар

سبک سوسن آن داروی هوش بر

Дар андохт дар ҷом май чора гар

در انداخت در جام می چاره گر

Сипаҳдор аз он ҷом май гашти маст

سپهدار از آن جام می گشت مست

Сари номвар мард биниҳод паст

سر نامور مرد بنهاد پست

Ҳам андари замони сӯсан овоз дод

هم اندر زمان سوسن آواز داد

Бидон номвари тарки паҳлуи нажод

بدان نامور ترک پهلو نژاد

Ки ин номвари паҳлавони ҷаҳон

که این نامور پهلوان جهان

Надорад ба тан дар ту гӯйии равон

ندارد به تن در تو گویی روان

Бабандаш ба хами каманди андарун

ببندش به خم کمند اندرون

Ҳаме бар , ба раҳ бар кашонаши нигун

همی بر، به ره بر کشانش نگون

Ба дар банди дизи андаруни буриши хор

به در بند دز اندرون برش خوار

Бияфкан дар он хонааш сўкўор

بیفکن در آن خانه اش سوکوار

Ба хами камандаши ду бозу бибаст

به خم کمندش دو بازو ببست

Сипаҳбад бияфканад бар хоки паст

سپهبد بیفکند بر خاک پست

Вази он рӯй Гӯдарзи кшўодгон

وز آن روی گودرز کشوادگان

Биёмад ба кирдори шери жён

بیامد به کردار شیر ژیان

Пас Тӯси навзар ҳаме ронад асб

پس طوس نوذر همی راند اسب

Ба роҳи андаруни ҳамчуи озари гшсб

به راه اندرون همچو آذر گشسب

Дилии пари зкинаҳ , сиррии пари зи бод

دلی پر زکینه، سری پر ز باد

Ҳамеи тохти бора ба кирдори бод

همی تاخت باره به کردار باد

Сипаҳбади з ҳар сӯ ҳаме бингаред

سپهبد ز هر سو همی بنگرید

зи Тӯси диловар нишоне надид

ز طوس دلاور نشانی ندید

Ба роҳ ва ба бероҳ бора баранд

به راه و به بی راه باره براند

зи кирдор ӯ дар шигифтӣ бимонад

ز کردار او در شگفتی بماند

Чу хуршед аз чарх шуд нои падед

چو خورشید از چرخ شد نا پدید

Шаби тира бар рӯз доман кашид

شب تیره بر روز دامن کشید

Саросема шуд пӯри кшўодгон

سراسیمه شد پور کشوادگان

зи мастии ҳамеи сар ба кӯҳаи занон

ز مستی همی سر به کوهه زنان

Паии Тӯс гум карда марди далер

پی طوس گم کرده مرد دلیر

Ҳамеи тохт ҳар сӯй бар сони шер

همی تاخت هر سوی بر سان شیر

Яке хома рег омад падед

یکی خامه ریگ آمد پدید

Сипаҳбад бар онҷоӣ бора кашид

سپهبد بر آنجای باره کشید

Чунин гуфт бо дил ки ин деви зод

چنین گفت با دل که این دیو زاد

Биппаред азин дашт бар сони бод

بپرید ازین دشت بر سان باد

зи ҳомӯн бар он хома рег рафт

ز هامون بر آن خامه ریگ رفت

Дили мард аз андеша дар тани бтФт

دل مرد از اندیشه در تن بتفت

Чу посӣ аз он тираи шаб дар гузашт

چو پاسی از آن تیره شب در گذشت

Ҷаҳондори Гӯдарз бар рӯй дашт

جهاندار گودرز بر روی دشت

Яке равшанои зи давр ӯ бидид

یکی روشنایی ز دور او بدید

зи андешаи зон пас бидон ҷо кашид

ز اندیشه زآن پس بدان جا کشید

Ҳаме рафт бар сони боди дмон

همی رفت بر سان باد دمان

Аз он хомаи рег зон сӯи давон

از آن خامه ریگ زان سو دوان

Чунин гуфт бо худ ки Тӯси далер

چنین گفت با خود که طوس دلیر

Шикории гирифтаи сет бар сони шер

شکاری گرفته ست بر سان شیر

зи пайкони тири оташӣ бар фурухт

ز پیکان تیر آتشی بر فروخت

Бирав хору хошок саҳро бсухт

برو خار و خاشاک صحرا بسوخت

Бар ангехт бора ба кирдори бод

بر انگیخت باره به کردار باد

Сипаҳдор аз он равшании гашти шод

سپهدار از آن روشنی گشت شاد

Чу омад ба наздики хаймаи фароз

چو آمد به نزدیک خیمه فراز

Бадв дар ҳамаи расму ойину соз

بدو در همه رسم و آیین و ساز