Чу аз рӯзи як нима бигузашт рост

چو از روز یک نیمه بگذشت راست

зи сӯии биёбони яке гирд хост

ز سوی بیابان یکی گرد خاست

Ки гетӣ аз он гирд торик шуд

که گیتی از آن گرد تاریک شد

Шаби тира бо рӯз наздик шуд

شب تیره با روز نزدیک شد

Нигаҳ кард дастон бидон тираи гирд

نگه کرد دستان بدان تیره گرد

( дил паҳлавон шуд аз он пари зи дард )

(دل پهلوان شد از آن پر ز درد )

( биёмад бар рустами паҳлавон

( بیامد بر رستم پهلوان

Чунин гуфт к-эии гирди равшани равон )

چنین گفت کای گرد روشن روان )

( аз он роҳи турони яке гирд хост

( از آن راه توران یکی گرد خاست

Ки рӯй замини гашт бо чархи рост )

که روی زمین گشت با چرخ راست)

( надонам ки аз чист он тираи гирд )

(ندانم که از چیست آن تیره گرد )

Ки шуд рӯзи рахшон чу шаби лоҷувард

که شد روز رخشان چو شب لاجورد

Дили ман аз он гирди пар бим шуд

دل من از آن گرد پر بیم شد

Ту гӯйӣ ки аз ғам ба ду ним шуд

تو گویی که از غم به دو نیم شد

Битарсам ки он ҷодӯии бадгумон

بترسم که آن جادوی بدگمان

Дигар бора омад ба Эрони дмон

دگر باره آمد به ایران دمان

Барафканад киштӣ бар он рӯй об

برافکند کشتی بر آن روی آب

Биёмад барин марзи афросйоб

بیامد برین مرز افراسیاب

Бар он брзи боло нигаҳ кард ва гуфт

بر آن برز بالا نگه کرد و گفت

Ки Бурзуи магари гашт бо хоки ҷуфт

که برزو مگر گشت با خاک جفت

Яке асби байнам бар он паҳни дашт

یکی اسب بینم بر آن پهن دشت

Савораши ту гӯйии магари хоки гашт

سوارش تو گویی مگر خاک گشت

Вази он пас барангехти бораи зи ҷой

وز آن پس برانگیخت باره ز جای

Ҳамеи тохт аз пеши пардаи сарой

همی تاخت از پیش پرده سرای

Фаромарзро гуфт Бурзуии шер

فرامرز را گفت برزوی شیر

Агар чанд шуд номдори далер

اگر چند شد نامدار دلیر

Надонад ҳамеи созу ойини ҷанг

نداند همی ساز و آیین جنگ

На пархоши шеру камӣни паланг

نه پرخاش شیر و کمین پلنگ

Ту гӯйӣ ки ин дашти шнгони замии сет

تو گویی که این دشت شنگان زمی ست

Ки бимаши зи найранг бадхоҳ нест

که بیمش ز نیرنگ بدخواه نیست

Ба мардӣ набояд шудан дар гумон

به مردی نباید شدن در گمان

Ки донад ҳамеи гардиши осмон

که داند همی گردش آسمان

Ки бошдкаҳи брдшти рӯбоҳи пер

که باشدکه بردشت روباه پیر

Ба чора ба дом оварад шери гир

به چاره به دام آورد شیر گیر

Кунун гирд бо хома наздик шуд

کنون گرد با خامه نزدیک شد

Ҷаҳони пеши Бурзуӣ торик шуд

جهان پیش برزوی تاریک شد

Бигирандаш акнӯн ба сони занон

بگیرندش اکنون به سان زنان

Ба турон барандаш ба сар бар занон

به توران برندش به سر بر زنان

Чу дарёии ҷӯшону ғурон чу шер

چو دریای جوشان و غران چو شیر

Биёмад ба наздики Бурзуи далер

بیامد به نزدیک برزو دلیر

Зҳомўн бар он тунд боло кашид

زهامون بر آن تند بالا کشید

Дирафши сипаҳдор турон бидид

درفش سپهدار توران بدید

Ҳамеи тохти азкини зи турони замин

همی تاخت ازکین ز توران زمین

Сияҳ карда аз сами асбони замин

سیه کرده از سم اسبان زمین

Дирафши сиёҳи аждаҳои пайкараш

درفش سیاه اژدها پیکرش

Яке бози заррини фарози сараш

یکی باز زرین فراز سرش

Саворони ҷангӣ ба зераши ҳазор

سواران جنگی به زیرش هزار

Ба оҳани даруни ғарқаи асбу савор

به آهن درون غرقه اسب و سوار

зи тобидани гӯнаи гӯнаи дирафш

ز تابیدن گونه گونه درفش

Ҳавои гашти зарду кабӯду бунафш

هوا گشت زرد و کبود و بنفش

Чу дарёии ҷӯшони саросари замин

چو دریای جوشان سراسر زمین

Ки бошад ҳамаи мавҷ ӯ оҳанӣн

که باشد همه موج او آهنین

Чу дастони ҷаҳонро бар он гӯна дид

چو دستان جهان را بر آن گونه دید

Хурӯшӣ чу шери жён бар кашид

خروشی چو شیر ژیان بر کشید

Бар Бурзу омад пар аз дарду кин

بر برزو آمد پر از درد و کین

Варо дид хуфта ба рӯй замин

ورا دید خفته به روی زمین

зи кӣна чу ду чашма хӯн карда чашм

ز کینه چو دو چشمه خون کرده چشم

Бирав бар яке бонги барзади зи хашм

برو بر یکی بانگ برزد ز خشم

Бар оварад Бурзуӣ аз хоби сар

بر آورد برزوی از خواب سر

Ҳаме дид тозон буриши золи зар

همی دید تازان برش زال زر

Бадв гуфт дастон ки эй бе хирад

بدو گفت دستان که ای بی خرد

зи шерони кӣна на ин дархурад

ز شیران کینه نه این درخورد

Набинӣ ки чун гашт рӯй замин

نبینی که چون گشت روی زمین

Чу дарёӣ ҷӯшон шуд аз марди кин

چو دریای جوشان شد از مرد کین

Туро паҳливонӣ на андар хур аст

تو را پهلوانی نه اندر خور است

Ки пеш ва пас ту ҳама лашкар аст

که پیش و پس تو همه لشکر است

Сипаҳдори турон ба наздат расед

سپهدار توران به نزدت رسید

Чу бишунид Бурзуи зкин бар дамид

چو بشنید برزو زکین بر دمید

Бар он дашт чун кард ҳар сӯи нигоҳ

بر آن دشت چون کرد هر سو نگاه

Ҷаҳон дид чун рӯй зангии сиёҳ

جهان دید چون روی زنگی سیاه

Замин гашта аз сами асбони сутӯҳ

زمین گشته از سم اسبان ستوه

Ту гуфтӣ равон буд дар дашти кӯҳ

تو گفتی روان بود در دشت کوه

зи ҳомӯн бар омад ба болои зин

ز هامون بر آمد به بالای زین

Бар оварад гурзи гаронро зи кин

بر آورد گرز گران را ز کین

Ба дастон чунин гуфт к-эии номвар

به دستان چنین گفت کای نامور

Ба бахти ҷаҳондори пирӯзгар

به بخت جهاندار پیروزگر

Бар орми зи турону лашкари дамор

بر آرم ز توران و لشکر دمار

Наҷӯянд зи Эрон дигар корзор

نجویند ز ایران دگر کارزار

Сипаҳ дид комди дамодами буриш

سپه دید کآمد دمادم برش

Гирифтанд гардон ба гирди андараш

گرفتند گردان به گرد اندرش

Дирафши сипаҳдор турон бидид

درفش سپهدار توران بدید

Ки наздики он номдорон расед

که نزدیک آن نامداران رسید

Дирафши сияҳи пайкараши аждаҳо

درفش سیه پیکرش اژدها

Ки гуфтӣ бихоҳад кашӣдан ҳаво

که گفتی بخواهد کشیدن هوا

Яке пел ва Тахтӣ бирав бар ба зар

یکی پیل و تختی برو بر به زر

з гавҳар бибаста ба гардиши камар

ز گوهر ببسته به گردش کمر

Пасаш пел ( ва ) бар гстўони дори пеш

پسش پیل (و) برگستوان‌دار پیش

Нигаҳ кард ҳар ҷой бар кам ва беш

نگه کرد هر جای بر کم و بیش

Ҷаҳони ҷӯии афросйоби далер

جهان جوی افراسیاب دلیر

Ба пеши сипаҳ дар ба кирдори шер

به پیش سپه در به کردار شیر

Бар он ҷои Бурзу ва дастон бидид

بر آن جای برزو و دستان بدید

Дилаш гуфтӣ аз тан бихоҳад бурид

دلش گفتی از تن بخواهد برید

Сипаҳдор ҳумон биёмад чу бод

سپهدار هومان بیامد چو باد

Ба наздики Бурзуи забон бар кушод

به نزدیک برزو زبان بر گشاد

Варо дид бо зол бар пушти зин

ورا دید با زال بر پشت زین

Ба абрӯи дроФкндаҳ аз кӣнаи чин

به ابرو درافکنده از کینه چین

Ба Бурзу чунин гуфт к-эии номвар

به برزو چنین گفت کای نامور

Чунинаст ойини прхошхр

چنین است آیین پرخاشخر

зи турон чаро рӯй бргоштӣ

ز توران چرا روی برگاشتی

Чунон ҷойгаҳи хори бгзоштӣ

چنان جایگه خوار بگذاشتی

Чаҳ ҷӯии азин дашт бетухм ва бар

چه جویی ازین دشت بی تخم و بر

Ниёе ба наздики пирӯзгар

نیایی به نزدیک پیروزگر

зи таркон киро буд он ҷойгоҳ

ز ترکان که را بود آن جایگاه

Ки мари паҳлавонро ба наздики шоҳ

که مر پهلوان را به نزدیک شاه

Ба наздики гардон чу ном оварӣ

به نزدیک گردان چو نام آوری

Азин бдкнши пӯри сом оварӣ

ازین بدکنش پور سام آوری

Ндонӣ ки ӯ нест аз пушти сом

ندانی که او نیست از پشت سام

з беБаччагӣ оваред аз кном

ز بی بچگی آورید از کنام

Пазируфташи ӯрои з бе Баччагӣ

پذیرفتش اورا ز بی بچگی

зи перӣу нодонӣу ғрчгӣ

ز پیری و نادانی و غرچگی

Бигардон Аннанро ба наздики шоҳ

بگردان عنان را به نزدیک شاه

Ки орост аз баҳри ту тоҷу гоҳ

که آراست از بهر تو تاج و گاه

Чу бишунид Бурзуи зи ҳомӯни чунин

چو بشنید برزو ز هامون چنین

з кӣна Биҷӯшед бар пушти зин

ز کینه بجوشید بر پشت زین

Бузади дасту бардошти гурзи гарон

بزد دست و برداشت گرز گران

Баровард чун путки оҳангарон

برآورد چون پتک آهنگران

зи боло дар омад чу пелии зи кӯҳ

ز بالا در آمد چو پیلی ز کوه

Давон то ба дидори турони гуруҳ

دوان تا به دیدار توران گروه

Чу ширӣ ки бинад яке дашти гӯр

چو شیری که بیند یکی دشت گور

Чигуна бар оради заҳри сӯии шӯр

چگونه بر آرد زهر سوی شور

Ҷаҳондори дастону Бурзуии шер

جهاندار دستان و برزوی شیر

Ду гирди диловар , ду марди далер

دو گرد دلاور، دو مرد دلیر

зи бас кушта шуд рӯй ҳомӯн чу кӯҳ

ز بس کشته شد روی هامون چو کوه

зи пайкори эшон ҷаҳон шуд сутӯҳ

ز پیکار ایشان جهان شد ستوه

Чу ҳумон чунон дид бргошти асб

چو هومان چنان دید برگاشت اسب

Ҳаме рафт бар сони озргшсб

همی رفت بر سان آذرگشسب

Дилии пари зкинаҳи ду дидаи пари об

دلی پر زکینه دو دیده پر آب

Биёмад ба наздики афросйоб

بیامد به نزدیک افراسیاب

Бигуфташ ҳамаи як ба як пеши ӯй

بگفتش همه یک به یک پیش اوی

Ки моро чаҳ омад зи Бурзу ба рӯй

که ما را چه آمد ز برزو به روی

Чу бишунид афросйоби ин сухан

چو بشنید افراسیاب این سخن

Бирав тоза шуд бози дарди куҳан

برو تازه شد باز درد کهن

Ба лашкар чунин гуфт ҷанг оваред

به لشکر چنین گفت جنگ آورید

Магар кин ҷавонро ба чанг оваред

مگر کاین جوان را به چنگ آورید

Бар омад зи таркони саросари хурӯш

بر آمد ز ترکان سراسر خروش

Ту гуфтӣ ки дарё бар омад ба ҷӯш

تو گفتی که دریا بر آمد به جوش

Биёмад худу вижагони сипоҳ

بیامد خود و ویژگان سپاه

Пас пушт ӯ бар дирафши сиёҳ

پس پشت او بر درفش سیاه

Ҳамаи дашт монандаи пушта дид

همه دشت ماننده پشته دید

зи баси марди кони ҷойгаҳ кушта дид

ز بس مرد کآن جایگه کشته دید

Сипаҳдори Бурзуӣу дастон ба ҳам

سپهدار برزوی و دستان به هم

Ту гуфтӣ надоранд ба дили ҳеҷ ғам

تو گفتی ندارند به دل هیچ غم

Ба туронён гуфт афросйоб

به تورانیان گفت افراسیاب

Ки ( ин ) дашт размаст ё ҷои хоб

که (این) دشت رزم است یا جای خواب

Ҳар он кас ки оради мар ӯро барам

هر آن کس که آرد مر او را برم

Бубахшам ду баҳраи бадви кишварам

ببخشم دو بهره بدو کشورم

Чу ҷанговарон зу шуниданд ин

چو جنگاوران زو شنیدند این

Биҷӯшед ҳар як ба кӣна ба зин

بجوشید هر یک به کینه به زین

Гирифтанд як сар ба гирди андараш

گرفتند یک سر به گرد اندرش

Наёраст рафтан касе дар буриш

نیارست رفتن کسی در برش

Ҳамеи роҳ бар ҳар давон баста шуд

همی راه بر هر دوان بسته شد

зи пайкони тан ҳар давон хаста шуд

ز پیکان تن هر دوان خسته شد

Чу афросйоби он чунон дид гуфт

چو افراسیاب آن چنان دید گفت

Ки он ҳар ду тани гашт бо хоки ҷуфт

که آن هر دو تن گشت با خاک جفت

Ба шодӣ бар ангехт аз ҷои асб

به شادی بر انگیخت از جای اسب

Биёмад ба кирдори озргшсб

بیامد به کردار آذرگشسب

Чу наздики Бурзуӣ ва дастон расед

چو نزدیک برزوی و دستان رسید

Шуд аз дарди рухсор ӯ шнблид

شد از درد رخسار او شنبلید

Ба таркон чунин гуфт агар ин ду тан

به ترکان چنین گفت اگر این دو تن

Шаванд зиндаи наздики он анҷуман

شوند زنده نزدیک آن انجمن

Азин бтар андари ҷаҳон нанг нест

ازین بتر اندر جهان ننگ نیست

Ҳамоно шуморо дил ҷанг нест

همانا شما را دل جنگ نیست

Сипаҳдори Бурзуи мар ӯро бидид

سپهدار برزو مر او را بدید

Каз он сон ба наздик дастон кашид

کز آن سان به نزدیک دستان کشید

Бузади дасту бардошти гурзи гарон

بزد دست و برداشت گرز گران

Ба дастон чунин гуфт к-эии паҳлавон

به دستان چنین گفت کای پهلوان

Бад-ӣни разм хаста макун хештан

بدین رزم خسته مکن خویشتن

Нигаҳ кун бад-ӣни ҷои оҳанги ман

نگه کن بدین جای آهنگ من

Бигуфт ину бора ба кирдори бод

بگفت این و باره به کردار باد

Барангехту лабро ба нафрини кушод

برانگیخت و لب را به نفرین گشاد

Чу золи он чунон дид аз он нараҳ шер

چو زال آن چنان دید از آن نره شیر

Пас ӯ ҳамеи тохти гирди далер

پس او همی تاخت گرد دلیر

Чу омад ба наздики афросйоб

چو آمد به نزدیک افراسیاب

Хурушону ҷӯшон чу дарёии об

خروشان و جوشان چو دریای آب

Сабки теғи тез аз миён баркашид

سبک تیغ تیز از میان برکشید

Ту гуфтӣ ки гардун бихоҳад кашид

تو گفتی که گردون بخواهد کشید

Дирафши ҷаҳондори пӯри пашанг

درفش جهاندار پور پشنگ

Ба як захми ду нима кардаш наҳанг

به یک زخم دو نیمه کردش نهنگ

зи таркони ҳамеи пели бстоду тахт

ز ترکان همی پیل بستاد و تخت

Биёмад бар золи пирӯзи бахт

بیامد بر زال پیروز بخت

Сипаҳдори ҳумони зи кӣна чу шер

سپهدار هومان ز کینه چو شیر

Биёмад пас номдори далер

بیامد پس نامدار دلیر

Ки гирад дирафши сипаҳдори боз

که گیرد درفش سپهدار باز

Ҳамон пел бо тахт аз он сарфароз

همان پیل با تخت از آن سرفراز

Барошуфт Бурзу аз он кӣнаи вар

برآشفت برزو از آن کینه ور

Ба дастон чунин гуфт к-эии пурҳунар

به دستان چنین گفت کای پرهنر

Ту инҳо аз эдар бабри шодмон

تو این ها از ایدر ببر شادمان

Ба назд фаромарзу эрониён

به نزد فرامرز و ایرانیان

Дирафши сипаҳдору пели сифед

درفش سپهدار و پیل سفید

Биоварад тозон дилии пари умед

بیاورد تازان دلی پر امید

Фаромарз чун дид ӯро зи давр

فرامرز چون دید او را ز دور

Барангехти бораи сарафрози пӯр

برانگیخت باره سرافراز پور

Биёмад ба наздики дастони сом

بیامد به نزدیک دستان سام

Бадв гуфт дастон биҷунбон лагом

بدو گفت دستان بجنبان لگام

Биёмад фаромарз чун боди тез

بیامد فرامرز چون باد تیز

Сиррии пари зи кӣнаи дилии пари ситез

سری پر ز کینه دلی پر ستیز

Варо дид тозон чу шери шикор

ورا دید تازان چو شیر شکار

Ба гардиши даруни теғи зани сад ҳазор

به گردش درون تیغ زن صد هزار

Бузади дасту гурз гарон баркашид

بزد دست و گرز گران برکشید

Хурӯшӣ чу шер жён баркашид

خروشی چو شیر ژیان برکشید

Биёмад ба наздики Бурзу чу бод

بیامد به نزدیک برزو چو باد

Ба Бурзуии широўзн овоз дод

به برزوی شیراوزن آواز داد

Ки эй номвари гирди пирӯзи бахт

که ای نامور گرد پیروز بخت

Туе шохи он паҳливонии дарахт

تویی شاخ آن پهلوانی درخت

Ки гардун надорад чу дастон ба ёд

که گردون ندارد چو دستان به یاد

Замона чу ӯе з модар назод

زمانه چو اویی ز مادر نزاد

Набояд ки ин тарки висаи нажод

نباید که این ترک ویسه نژاد

Ки номи падарро надорад ба ёд

که نام پدر را ندارد به یاد

Азин дашти пайкор берун шавад

ازین دشت پیکار بیرون شود

Магари ёл ӯ ғарқа дар хӯн шавад

مگر یال او غرقه در خون شود

Чу бишунид ҳумон ба кирдори шер

چو بشنید هومان به کردار شیر

Биёмад бар номдори далер

بیامد بر نامدار دلیر

Яке найза зад Бурзуии номвар

یکی نیزه زد برزوی نامور

Бар асби сипаҳдори прхошхр

بر اسب سپهدار پرخاشخر

Ба найзаи сипари барад аз даст ӯ

به نیزه سپر برد از دست او

Ба моҳӣ гроиндаҳ шуд шаст ӯ

به ماهی گراینده شد شست او

Гусаста шуд аз дасти ҳумони ркиб

گسسته شد از دست هومان رکیب

Даромад сари номвар дар нишеб

درآمد سر نامور در نشیب

БиФтоди тргши ҳамон гуҳи зи сар

بیفتاد ترگش همان گه ز سر

Бирав кард Бурзу ба тундии гузар

برو کرد برزو به تندی گذر

Фаромарзи трги варо аз замин

فرامرز ترگ ورا از زمین

Ба найза баровард бар дашти кин

به نیزه برآورد بر دشت کین

Ба Бурзу чунин гуфт башитоб ҳин

به برزو چنین گفت بشتاب هین

Бигардон Аннанро ба Эрони замин

بگردان عنان را به ایران زمین

Ба рустам намоем тргу сипар

به رستم نماییم ترگ و سپر

Дирафши ҷаҳондор ва он тахти зар

درفش جهاندار و آن تخت زر

Бирафтанд шодон ба кирдори об

برفتند شادان به کردار آب

Ҳама ёфта ком аз афросйоб

همه یافته کام از افراسیاب

Ба кӣнаи пас пушти он ҳар ду тан

به کینه پس پشت آن هر دو تن

Биёмад яке номвари анҷуман

بیامد یکی نامور انجمن

Сарафрози перону афросйоб

سرافراز پیران و افراسیاب

Ҷаҳон карда монанди дарёии об

جهان کرده مانند دریای آب

Чу ҳумону лҳоку Фршидўрд

چو هومان و لهاک و فرشیدورد

Чу рӯйин перони савори набард

چو رویین پیران سوار نبرد

Чугар сиўзу шида ӣ нараҳ шер

چو گر سیوز و شیده ی نره شیر

Сарафрози фағфури гирди далер

سرافراز فغفور گرد دلیر

Сипоҳӣ аз он сон биёмад ба кин

سپاهی از آن سان بیامد به کین

Сияҳ карда аз наъли асбони замин

سیه کرده از نعل اسبان زمین

Ҳамеи пешрав буд баҳроми гирд

همی پیشرو بود بهرام گرد

Савори сарафроз бо дасти барад

سوار سرافراز با دست برد

Чу аз даври рустами сипаҳро бидид

چو از دور رستم سپه را بدید

Сӯии пилсм онгаҳе бингаред

سوی پیلسم آنگهی بنگرید

Бадв гуфт к-эии гирди лашкари шикан

بدو گفت کای گرد لشکر شکن

Нахезад чу ту гирд аз он анҷуман

نخیزد چو تو گرد از آن انجمن

Форуманд асби ткоўри зи кор

فروماند اسب تکاور ز کار

зи неруии пархоши ҷангии савор

ز نیروی پرخاش جنگی سوار

Ҳамон бозуу дасти гндоўрон

همان بازو و دست گندآوران

Чу хам камон гашта гурзи гарон

چو خم کمان گشته گرز گران

Забон ҳо шуд аз тишнагии чоки чок

زبان ها شد از تشنگی چاک چاک

Ҳама комҳо шуд пар аз гирду хок

همه کامها شد پر از گرد و خاک

Дигар онкии шаб низ наздик шуд

دگر آنکه شب نیز نزدیک شد

Ҳамеи рӯзи рухшанда торик шуд

همی روز رخشنده تاریک شد

Сипаҳдори лашкари барин сӯ кашид

سپهدار لشکر برین سو کشید

Чу дарёии ҷӯшони замини ?бардамӣад

چو دریای جوشان زمین بردمید

Надорад сипаҳбади ҳамеи ройу ҳуш

ندارد سپهبد همی رای و هوش

з ҳар бод ояд чу дарё ба ҷӯш

ز هر باد آید چو دریا به جوش

Ҳамон номдорони эрониён

همان نامداران ایرانیان

Ба найранги баста ба банди гарон

به نیرنگ بسته به بند گران

Надонам ки фарҷоми ин чун буд

ندانم که فرجام این چون بود

зи хӯн ки ин дашти гулгун буд

ز خون که این دشت گلگون بود