эй ниҳода бар миёни фарқи ҷони хештан

ای نهاده بر میان فرق جان خویشتن

Ҷисми мо зинда ба ҷону ҷони ту зинда ба тан

جسم ما زنده به جان و جان تو زنده به تن

Ҳар замони рӯҳи ту лухтӣ аз бадан камтар кунад

هر زمان روح تو لَختی از بدن کمتر کند

Гӯйии андари рӯҳи ту мзмр ҳаме гардад бадан

گویی اندر روح تو مضمر همی‌گردد بدن

Гар Неи кавкаб , чаро пайдо нагардӣ ҷуз ба шаб

گر نیی کوکب، چرا پیدا نگردی جز به شب؟

Вари Неи ошиқ , чарогаре ҳаме бар хештан

ور نیی عاشق، چرا گریی همی بر خویشتن؟

Кавкабии ореи валикини осмони тести мум

کوکبی، آری، ولیکن آسمان تُست موم

Ошиқии оре , валикин ҳаст маъшӯқати лаган

عاشقی، آری، ولیکن هست معشوقت لگن

Перҳан дар зери тани пӯшӣу пӯшад ҳар касе

پیرهن در زیر تن پوشی و پوشد هر کسی

Перҳан бар тан , ту тани пӯшии ҳаме бар перҳан

پیرهن بر تن، تو تن پوشی همی بر پیرهن

Чун бимирии оташи андар ту расад зиндаи шӯй

چون بمیری آتش اندر تو رسد زنده شوی

Чун шӯии бемор , беҳтари гардӣ аз гардан задан

چون شوی بیمار، بهتر گردی از گردن زدن

То ҳамеи хндӣ , ҳамегаре ва ин бас нодир аст

تا همی‌خندی، همی‌گریی و این بس نادر است

Ҳам ту маъшӯқӣу ошиқ , ҳам бутӣ ва ҳам шмн

هم تو معشوقی و عاشق، هم بتی و هم شمن

Бушковӣ бенавбаҳору пжмрӣ бе меҳргон

بشکفی بی نوبهار و پژمری بی مهرگان

Бгриӣ бедидагону бози хндӣ бе даҳан

بگریی بی‌ دیدگان و باز خندی بی‌ دهن

Ту марои Монӣ ва ман ҳам мари турои монами ҳаме

تو مرا مانی و من هم مر ترا مانم همی

Душман хешем ҳар ду дӯстдори анҷуман

دشمن خویشیم هر دو دوستدار انجمن

Хештан сӯзем ҳар ду , бар муроди дӯстон

خویشتن سوزیم هر دو، بر مراد دوستان

Дӯстон дар роҳатанд аз мо ва мо андари ҳузн

دوستان در راحتند از ما و ما اندر حزن

Ҳар ду гирёнем ва ҳар ду зард ва ҳар ду дар гудоз

هر دو گریانیم و هر دو زرد و هر دو در گداز

Ҳар ду сӯзонем ва ҳар ду фард ва ҳар ду мумтаҳан

هر دو سوزانیم و هر دو فرد و هر دو ممتحن

Ончии ман дар дили ниҳодам , бар сарати байнами ҳаме

آنچه من در دل نهادم بر سرت بینم همی

Вончаҳи ту бар сар наҳодӣ дар дилам дорад ватан

وانچه تو بر سر نهادی در دلم دارد وطن

Ашки ту чун дар ки бгдозӣ ва бар резӣ ба зар

اشک تو چون دُر که بگدازی و بر ریزی به زر

Ашки ман чун рехта бар зари ҳамеи барги саман

اشک من چون ریخته بر زر همی برگ سمن

Рӯй ту чун шнблиди нўшкФтаҳи бомдод

روی تو چون شنبلید نوشکفته بامداد

Ваон ман чун шнблиди пжмридаҳ дар чаман

وان من چون شنبلید پژمریده در چمن

Расм нохуфтан ба рӯзаст ва ман аз баҳри туро

رسم ناخفتن به روزست و من از بهر ترا

Бевсн бошам ҳамаи шаб , рӯз бошам бо всн

بی وسن باشم همه شب، روز باشم با وسن

Аз фироқ рӯй ту гаштам , адуии офтоб

از فراق روی تو گشتم عدوی آفتاب

Вази висолат бар шаби тории шдстми мФтнн

وز وصالت بر شب تاری شدستم مفتنن

Ман дигар ёрони худро озмудам хосу ом

من دگر یاران خود را آزمودم خاص و عام

Неи якишон роздору неи вФоондри ду тан

نی یکیشان رازدار و نی وفا اندر دو تن

Роздори ман туе , эй шамъи ёри ман туе

رازدار من تویی، ای شمع، یار من تویی

Ғмгсори ман туе ман зон ту , ту зон ман

غمگسار من تویی، من زان تو، تو زان من

Ту ҳамеи тобӣ ва ман бртў ҳаме хонам ба меҳр

تو همی‌تابی و من برتو همی‌خوانم به مهر

Ҳар шабӣ то рӯзи девони Абулқосими ҳасан

هر شبی تا روز دیوان ابوالقاسم حسن

Авестоади аўстодони замонаи унсурӣ

اوستاد اوستادان زمانه عنصری

Унсураш беайбу дил беғашу дайнаш бе Фтн

عنصرش بی‌عیب و دل بی‌غش و دینش بی‌فتن

Шеър ӯ чун табъ ӯ : ҳам бе такаллуфи ҳам бадеъ

شعر او چون طبع او: هم بی‌تکلف هم بدیع

Табъ ӯ чун шеър ӯ : ҳам бо малоҳати ҳам ҳасан

طبع او چون شعر او: هم با ملاحت هم حسن

Неъмати фирдавси як лафзи матинашро самар

نعمت فردوس یک لفظ متینش را ثمر

« ганҷи бодоўрд » як байти мдиҳшро саман

«گنج بادآورد» یک بیت مدیحش را ثمن

То ҳамеи хуонеи ту ашъораш , ҳамеи хоеи шукр

تا همی‌خوانی تو اشعارش، همی‌خایی شکر

То ҳамеи гӯйии ту абӣоташ , ҳамеи бӯеи саман

تا همی‌گویی تو ابیاتش، همی‌بویی سمن

Ҳалам ӯ чун кӯҳу андари кӯҳ ӯ Каҳфи амон

حلم او چون کوه و اندر کوه او کهف امان

Табъ ӯ чун баҳру андари баҳр ӯ дар Фтн

طبع او چون بحر و اندر بحر او دُر فِطَن

Назм ӯу лафз ӯу завқ ӯу вазн ӯ

نظم او و لفظ او و ذوق او و وزن او

Ҳар хитобаш , ҳар итобаш ҳар мдиҳш , ҳар сухан

هر خطابش، هر عتابش هر مدیحش، هر سخن

Гоҳи назму гоҳи насру гоҳи мадҳу гоҳи ҳаҷв

گاه نظم و گاه نثر و گاه مدح و گاه هجو

Рӯзи ҷаду рӯзи ҳазлу рӯзи калаку рӯзи ?дан

روز جد و روز هزل و روز کلک و روز دن

Дар бору мшкризу нӯши табъу заҳри феъл

دُربار و مشکریز و نوش‌طبع و زهرفعل

ҶонФрўзу длгшоу ғмздоу лҳўтн

جانفروز و دلگشا و غمزدا و لهوتن

Кўҷриру кӯи Фрздқ , кӯи зуҳайр ва кӯ лабед

کو جریر و کو فرزدق، کو زهیر و کو لبید

Рабаи ъҷоҷу дики алҷну сайфи зўизн

رؤبه عجاج و دیک الجن و سیف ذویزن

Кӯи ҳтиаҳ , кўомиаҳ , кӯи насибу кӯи каммият

کو حطیه، کو امیه، کو نصیب و کو کمیت

Ахтлу Башшори барад , он шоири аҳли Яман

اخطل و بشار برد، آن شاعر اهل یمن

Вази хуросон : бўшъибу бўзри он тарки кашӣ

وز خراسان: بوشعیب و بوذر آن ترک کشی

Ваон зрири порсӣ , ваон рӯдакии чнгзн

وان ضریر پارسی، وان رودکی چنگزن

Он ду гургоне ва ду розӣ ва ду влўолҷӣ

آن دو گرگانی و دو رازی و دو ولوالجی

Се сарахсӣ ва се кандар суғд бӯда мсткн

سه سرخسی و سه کاندر سغد بوده مستکن

Ибни ҳоне , ибни рӯмӣ , ибни мътзи ибни биз

ابن هانی، ابن رومی، ابن معتز ابن بیض

Диъбилу бўшис ва он фозил ки буд андари қарн

دعبل و بوشیص و آن فاضل که بود اندر قرن

Ваон хуҷастаи панҷ шоири кӯ , куҷо будандашон

وان خجسته پنج شاعر کو، کجا بودندشان

Ъзаҳу ъФроу ҳинд ва меҳу Лайлии скн

عزه و عفرا و هند و میه و لیلی سکن

Ваон ду амролқис ва он ду турфа , он ду нобиға

وان دو امرالقیس و آن دو طرفه، آن دو نابغه

Ваон ду ҳисон ва се аъшӣ ваон се ҳмод ва се зан

وان دو حسان و سه اعشی وان سه حماد و سه زن

Аз Бухорои панҷ ва панҷ аз Марв ва панҷ аз Балхи боз

از بخارا پنج و پنج از مرو و پنج از بلخ باز

Ҳафт Найшобӯрӣ ва се тӯсӣ ва се бўолҳсн

هفت نیشابوری و سه طوسی و سه بوالحسن

Гӯ фароз оянду шеър аўстодм бишинаванд

گو فراز آیند و شعر اوستادم بشنوند

То ғарӣзии равзаи бенанду табиии Настаран

تا غریزی روضه بینند و طبیعی نسترن

То бар он осори шеър хештан гарӣанд боз

تا بر آن آثار شعر خویشتن گریند باز

Неи бросору диёру расму атлолу дмн

نی بر آثار و دیار و رسم و اطلال و دمن

ӯ расӯли мурсали ин шоирони рӯзгор

او رسول مرسل این شاعران روزگار

Шеър ӯ фарқону маънояши сар то сари сунан

شعر او فرقان و معنایش سر تا سر سنن

Шеър ӯ фирдавсро монад , ки андар шеър ӯст

شعر او فردوس را ماند، که اندر شعر اوست

Ҳар чаҳ дар фирдавси моро ваъда карда зўолмнн

هر چه در فردوس ما را وعده کرده ذوالمنن

Кавсараст алфози ъзб ӯу маънии слсбил

کوثرست الفاظ عذب او و معنی سلسبیل

Зрқ ӯ анҳори хамру вазнаши анҳори лбн

ذوق او انهار خمر و وزنش انهار لبن

Лиззати анҳор хамр ӯст моро бе ҳисоб

لذت انهار خمر اوست ما را بی‌حساب

Роҳати арвоҳ лутф ӯст моро бе шҷн

راحت ارواح لطف اوست ما را بی‌شجن

Аз каф ӯ ҷӯади хезади вази дил ӯ мардумӣ

از کف او جود خیزد وز دل او مردمی

Аз таббати машки таббатӣ , вази адан дар адан

از تبت مشک تبتی، وز عدن در عدن

Вақти сулҳаш кас надонад мрғзн аз марғзор

وقت صلحش کس نداند مرغزن از مرغزار

Вақти хашмаш , кас надонад марғзор аз мрғзн

وقت خشمش، کس نداند مرغزار از مرغزن

Ҳимматаши об ва мъолӣаму бедории валад

همتش آب و معالی ام و بیداری ولد

Ҳикматаш ъаму ҷалолати холи вҳшёрии хутан

حکمتش عم و جلالت خال وهشیاری ختن

Зини фурӯтар шоирони даъвӣ ва зу маънии падед

زین فروتر شاعران دعوی و زو معنی پدید

Венаи ҳакямон дигар як фан ва ӯ бисёр фан

وین حکیمان دگر یک فن و او بسیار فن

Аз заған ҳаргиз наёяд фари асби роҳвор

از زغن هرگز نیاید فر اسب راهوار

Гарчи бошад чун сҳили асби овози заған

گرچه باشد چون صهیل اسب آواز زغن

Ҳбзои асбии мҳҷли мураккабии тозии нажод

حبذا اسبی محجل مرکبی تازی نژاد

Наъл ӯ парвини нишону сам ӯ хорои шикан

نعل او پروین نشان و سم او خارا شکن

Боркаш чун говмешу бонгзн чун нараҳ шер

بارکش چون گاومیش و بانگزن چون نره شیر

Гомзн чун жандаи пелу ҳамла бар чун каргадан

گامزن چون ژنده پیل و حمله‌بر چون کرگدن

Юзи ҷусту ранги хезу гурги пўӣу Ғарми так

یوزجست و رنگ‌خیز و گرگ‌پوی و غرم‌تک

Бабри ҷа , оҳӯи дуу рӯбоҳи ҳила , гӯри ?дан

ببرجه، آهودو و روباه‌حیله، گوردن

Чун забонии андари оташ , чун слҳФоаҳи андари об

چون زبانی اندر آتش، چون سلحفاة اندر آب

Чун нъоими дрбёбон , чун бҳоем дар қарн

چون نعایم در بیابان، چون بهایم در قرن

Роми зину хуши Аннану каши хирому тизгом

رام‌زین و خوش‌عنان و کش‌خرام و تیزگام

Шхи наварду роҳҷўӣу сайл бару кӯҳкан

شخ‌نورد و راه‌جوی و سیل‌بر و کوه‌کن

Пушт ӯу пой ӯу гӯш ӯу гарданаш

پشت او و پای او و گوش او و گردنش

Чун камон ва чун рмоҳ ва чун синон ва чун мҷн

چون کمان و چون رماح و چون سنان و چون مجن

Бар шавад бар бораи сангин , чу санги манҷаниқ

بر شود بر بارهٔ سنگین، چو سنگ منجنیق

Дар равад дар қаъри водӣ чун ба чоҳи андар , штн

در رود در قعر وادی چون به چاه اندر، شطن

Бар тарози охта пўиаҳ кунад чун анкабут

بر طراز آخته پویه کند چون عنکبوت

Брбдстии ҷой бар , ҷавлон кунад чун бобизан

بربدستی جای بر، جولان کند چون بابزن

Рахш бо ӯ лоғару шабдиз бо ӯ кндрў

رخش با او لاغر و شبدیز با او کندرو

Вирд бо ӯ арҷлу иҳмўм бо ӯ ажкҳн

ورد با او ارجل و یحموم با او اژکهن

Инчунин асбӣ тавонад баради беруни мрмро

اینچنین اسبی تواند برد بیرون مرمرا

Аз чунин водӣ , зи қоъии сҳмноку нишзн

از چنین وادی، ز قاعی سهمناک و نیشزن

Аз табаш гашта ғадираши ҳамчуи чашми аъамашон

از تبش گشته غدیرش همچو چشم اعمشان

Ваз аташ гашта мсилш чун гулӯии аҳриман

وز عطش گشته مسیلش چون گلوی اهرمن

Гашта рӯй бодия чун хонаи ҷавшангарон

گشته روی بادیه چون خانهٔ جوشنگران

Аз нишони сусмору нақши морони шикан

از نشان سوسمار و نقش ماران شکن

Ҳамчуи овози камони овои гиреҳгони андрў

همچو آواز کمان آوای گرگان اندرو

Ҳамчуи ҷаъди зангёни шохи гиёҳон , пуршикан

همچو جعد زنگیان شاخ گیاهان، پرشکن

Бар чунин асбии чунин даштии гузорам дар шабӣ

بر چنین اسبی چنین دشتی گذارم در شبی

Тира чун рӯзи қисосу танг чун рӯзи мҳн

تیره چون روز قصاص و تنگ چون روز محن

Рӯй шастаи осмон ӯ ба оби лоҷувард

روی شسته آسمان او به آب لاجورد

Даст дар бастаи заминаш аз қӣр ва аз машки хутан

دست در بسته زمینش از قیر و از مشک ختن

Рост чун як қабза ва як хонаи қавсӣ буд

راست چون یک قبضه و یک خانه قوسی بود

Он бенот алнъши тобон бар сари кӯҳи Яман

آن بنات النعش تابان بر سر کوه یمن

Бар сипеҳри лоҷувардии сӯрат « съдолсъўд »

بر سپهر لاجوردی صورت «سعدالسعود»

Чун яке холи ақиқин , бар яке нилии зқн

چون یکی خال عقیقین، بر یکی نیلی ذقن

Чун се санги дигпоиаҳ « ҳқъаҳ » бар ҷавзои канор

چون سه سنگ دیگپایه «هقعه» بر جوزا کنار

Чун шарори дигпоиаҳи пеш ӯ хайли пурН

چون شرار دیگپایه پیش او خیل پرن

Асби ман дар шаби давон ҳамчун сафина дар халиҷ

اسب من در شب دوان همچون سفینه در خلیج

Ман бар ӯ собити чнончўни бодбони андари сФн

من بر او ثابت چنانچون بادبان اندر سفن

Гоҳаши андар шеб тозам , гоҳ тозам барфароз

گاهش اندر شیب تازم، گاه تازم برفراز

Чун касе кӯи гоҳи бозӣ бар нишинад бар расан

چون کسی کو گاه بازی بر نشیند بر رسن

Дар миёни маҳди чашми ман нхсбди Тифли хоб

در میان مهد چشم من نخسبد طفل خواب

То набинам рӯй он брҷиси рои Таҳамтан

تا نبینم روی آن برجیس‌رای تهمتن

То нагирам домани иқбол ӯ муҳкам ба чанг

تا نگیرم دامن اقبال او محکم به چنگ

То нбўсми хоки зерипоӣ ӯ , зўолтўл ва ман

تا نبوسم خاک زیر پای او، ذوالطول و من

эй манӯчеҳрии ҳамеи тарсам ки аз бидоншӣ

ای منوچهری همی‌ترسم که از بی‌دانشی

Хештанро ҳам ба дасти хештани дузии кафан

خویشتن را هم به دست خویشتن دوزی کفن

Онкии андари зери тоҷи гавҳару дебои шеър

آنکه اندر زیر تاج گوهر و دیبای شعر

Чуннигор озрст ва чун баҳори брҳмн

چون نگار آزرست و چون بهار برهمن

Баради хоҳии пеш ӯ нопарваридаи шеъри хеш ?

برد خواهی پیش او ناپروریده شعر خویش؟

Кард хоҳӣ дар маломати арзи худро мртҳн ?

کرد خواهی در ملامت عرض خود را مرتهن؟

Бар дами товус хоҳӣ кард нақшии хубтар ?

بر دم طاووس خواهی کرد نقشی خوبتر؟

Дар биҳишти адани хоҳии кишти шохи норван ?

در بهشت عدن خواهی کشت شاخ نارون؟

Онкии устодони гетӣ барҳазар бошанд азу

آنکه استادان گیتی برحذر باشند ازو

Ту ба нодонии Марви наздик ӯ , лотъҷлн

تو به نادانی مرو نزدیک او، لاتعجلن

Маҷлиси устоди ту чун оташии афрӯхтаи сет

مجلس استاد تو چون آتشی افروخته‌ست

Ту чнончўни уштур бе хостори андари ътн

تو چنان چون اشتر بی‌خواستار اندر عطن

Уштури нодони зи нодонии Фрўхсбд ба роҳ

اشتر نادان ز نادانی فروخسبد به راه

Беҳазар бошад аз он ширӣ ки ҳаст аштршкн

بی‌حذر باشد از آن شیری که هست اشترشکن