Ҷаҳоно чаҳ бдмҳру бдхўи ҷаҳонӣ

جهانا چه بدمهر و بدخو جهانی

Чу ошуфтаи бозори бозоргонӣ

چو آشفته بازار بازارگانی

Ба дарди касони собирии андрўи ту

به درد کسان صابری اندرو تو

Ба бадномии хеши ҳамдостонӣ

به بدنامی خویش همداستانی

Ба ҳар кор кардам турои озмоиш

به هر کار کردم ترا آزمایش

Саросари фиребӣ , саросари зӣоне

سراسر فریبی، سراسر زیانی

Вагар озмоимти садбори дигар

و گر آزمایمت صدبار دیگر

Ҳамоне ҳамоне ҳамоне ҳамоне

همانی همانی همانی همانی

Ғбитри кас , он каш ғанӣтар кунӣ ту

غبیتر کس، آن کش غنیتر کنی تو

Фурӯтар кас , он каши ту бартари нишоне

فروتر کس، آن کش تو برتر نشانی

На умеди он коичи беҳтари шӯии ту

نه امید آن کایچ بهتر شوی تو

На армон он кам ту дили нгслонӣ

نه ارمان آن کم تو دل نگسلانی

Ҳамаи рӯз вайрон кунӣ кори мо ро

همه روز ویران کنی کار ما را

Натарсӣ ки як рӯзи вайрони Бамоне

نترسی که یک روز ویران بمانی

Ндонӣ ки вайрон шавад корўонгаҳ

ندانی که ویران شود کاروانگه

Чу бархезад омад шуд корвонӣ

چو برخیزد آمد شد کاروانی

Ту шоҳи бузургӣ ва мо ҳамчуи лашкар

تو شاه بزرگی و ما همچو لشکر

Валикини яке шоҳ бе посбонӣ

ولیکن یکی شاه بی‌پاسبانی

Якеро зи бен бистгонӣ набахше

یکی را ز بن بیستگانی نبخشی

Якеро дубораи диҳии бистгонӣ

یکی را دوباره دهی بیستگانی

Буд феъли девонагони ин саросар

بود فعل دیوانگان این سراسر

Бъмдои ту девонае ё ндонӣ

بعمدا تو دیوانه‌ای یا ندانی

Хурии халқро ва даҳонат набинам

خوری خلق را و دهانت نبینم

Хӯранда надидам бад-ӣн бе даҳоне

خورنده ندیدم بدین بی‌دهانی

Сетонеи ҳамеи зиндагонии зи мардум

ستانی همی زندگانی ز مردم

Азирои дарозат буд зиндагонӣ

ازیرا درازت بود زندگانی

Набошад касе холӣ аз офати ту

نباشد کسی خالی از آفت تو

Магар котФоқӣ кунад осмонӣ

مگر کاتفاقی کند آسمانی

Ту ҳар чанд зиштӣ кунӣ беш бо мо

تو هر چند زشتی کنی بیش با ما

Шавад бештар бо тӯмони меҳрбонӣ

شود بیشتر با تومان مهربانی

Ндонӣ ки мо ошиқонем вбидл

ندانی که ما عاشقانیم وبیدل

Ту маъшӯқи ммшўқи мо ошиқоне

تو معشوق ممشوق ما عاشقانی

Агар чанд ҷону тани мо гудозӣ

اگر چند جان و تن ما گدازی

Вагар чанд дайну дили мо сетоне

وگر چند دین و دل ما ستانی

Бночори икрўз ҳам бигузарӣ ту

بناچار یکروز هم بگذری تو

Агар чанд моро ҳаме бигузароне

اگر چند ما را همی‌بگذرانی

Маро ҳар замони пеши хуоне ва ҳар гуҳ

مرا هر زمان پیش خوانی و هر گه

Ки пеш ту оем зи пешам бароне

که پیش تو آیم ز پیشم برانی

Ба зарқи ту ин бор ғарра нигарадам

به زرق تو این بار غره نگردم

Гар Инҷилу тўроаҳ пешам бихонӣ

گر انجیل و توراة پیشم بخوانی

Харидор дорам ман аз ту басӣ ба

خریدار دارم من از تو بسی به

Чаро хизмат ту кунам ройгонӣ

چرا خدمت تو کنم رایگانی

Харидори ман тоҷи ъмронёнст

خریدار من تاج عمرانیانست

Ту худ ходими тоҷи умронӣоне

تو خود خادم تاج عمرانیانی

Раиси муаййиди алии Муҳамад

رئیس مؤید علی محمد

Каз эзад бақо хоҳамаш ҷовдонӣ

کز ایزد بقا خواهمش جاودانی

Ҳамон саҳм ӯ саҳми Исфандиёрӣ

همان سهم او سهم اسفندیاری

Ҳамон адл ӯ адли Нӯшервонӣ

همان عدل او عدل نوشیروانی

Шунидам ки Мӯсои умрони зи аввал

شنیدم که موسی عمران ز اول

Ба пайғамбарии аўФтод аз шабоне

به پیغمبری اوفتاد از شبانی

Бъмдои алии бен умрон ба охир

بعمدا علی بن عمران به آخر

Расад зини раёсат ба соҳибқиронӣ

رسد زین ریاست به صاحبقرانی

Ало эй раиси нафиси муаззам

الا ای رئیس نفیس معظم

Ки гуштосби тирӣу рустам камоне

که گشتاسب تیری و رستم کمانی

Касӣри алсўобу қалили алътобӣ

کثیر الثواب و قلیل العتابی

Сақили алркобу хафифи алънонӣ

ثقیل الرکاب و خفیف العنانی

На марди шаробӣ ки марди зарробӣ

نه مرد شرابی که مرد ضرابی

На марди таомӣ ки марди тъонӣ

نه مرد طعامی که مرد طعانی

Шунидам ки реги сияҳро ба гетӣ

شنیدم که ریگ سیه را به گیتی

Накарда сети каси ҳмрӣу бҳрмонӣ

نکرده‌ست کس حمری و بهرمانی

Ту дар рӯзи ҳиҷои сувидои ҷангӣ

تو در روز هیجا سویدای جنگی

Бкрдӣ ба шамшери ҳмрои қонӣ

بکردی به شمشیر حمرای قانی

Чу шамшери ту ранграз ман надидам

چو شمشیر تو رنگرز من ندیدم

Ки реги сияҳро кунад арғавонӣ

که ریگ سیه را کند ارغوانی

Агар ақл фонӣ нагардад , ту ақлӣ

اگر عقل فانی نگردد، تو عقلی

Вагар ҷон ҳамеша бимонад , ту ҷонӣ

وگر جان همیشه بماند، تو جانی

зи нодони гурезӣ , ба донои шитобӣ

ز نادان گریزی، به دانا شتابی

зи меҳнати раҳоне , ба давлати расонӣ

ز محنت رهانی، به دولت رسانی

Итобӣ кунам бо ту эй хоҷа бишинав

عتابی کنم با تو ای خواجه بشنو

Ба ҳақи карӣмӣ , ба ҳақи ҷавонӣ

به حق کریمی، به حق جوانی

Суханҳои манзуми шоири шунидан

سخنهای منظوم شاعر شنیدن

Буд сирату шимти хусравоне

بود سیرت و شیمت خسروانی

Агар чаҳ раҳеро ту кеҳтари навозӣ

اگر چه رهی را تو کهتر نوازی

Нпрҳизӣ аз дардисари вази гаронӣ

نپرهیزی از دردسر وز گرانی

Ман айдун чу бозам ки зии ту шитобам

من ایدون چو بازم که زی تو شتابم

Агар чанд аз дасти худ брпронӣ

اگر چند از دست خود برپرانی

Ман аз манзили даври қасд ту кардам

من از منزل دور قصد تو کردم

Чу қасд ироқӣ кунад қирвонӣ

چو قصد عراقی کند قیروانی

Нишастам бар он бисроки самоъӣ

نشستم بر آن بیسراک سماعی

Фрўҳштаҳи ду лаб , чу лФҷи забонӣ

فروهشته دو لب، چو لفج زبانی

Яке ҷаъди мӯе , ҳиўнии сбкрў

یکی جعد مویی، هیونی سبکرو

Ту гӯйии яке маҳмилии мўлтонӣ

تو گویی یکی محملی مولتانی

Ткоўри яке , хораи дарӣ , ки гуфтӣ

تکاور یکی، خاره‌دری، که گفتی

Чу юз аз замини брҷҳд , каши ҷаҳонӣ

چو یوز از زمین برجهد، کش جهانی

Забон дар миёни ду лаб чун нёмӣ

زبان در میان دو لب چون نیامی

Ки ногуҳ азу баркашӣ ҳиндӯоне

که ناگه ازو برکشی هندوانی

Буридам шаби тирау рӯзи равшан

بریدم شب تیره و روز روشن

Абои ранҷ бисёру баси нотавонӣ

ابا رنج بسیار و بس ناتوانی

Расидам ба наздики ту шеъри гӯйон

رسیدم به نزدیک تو شعر گویان

Чу наздики ҳорӯн , сриъи алғўонӣ

چو نزدیک هارون، صریع الغوانی

Ба умеди он то кунам хизмати ту

به امید آن تا کنم خدمت تو

Раҳои гирдам аз меҳнати ин ҷаҳонӣ

رها گردم از محنت این جهانی

Шунидам ки аъшӣ ба шаҳр Яман шуд

شنیدم که اعشی به شهر یمن شد

Сӯии ҳўзаҳи бен алии алимонӣ

سوی هوذة بن علی الیمانی

Бар ӯ хонд шеърӣ ба алфози тозӣ

بر او خواند شعری به الفاظ تازی

Ба ширини маъонӣу ширини забонӣ

به شیرین معانی و شیرین زبانی

Яке корвони уштур гшн додаш

یکی کاروان اشتر گشن دادش

Ҳар уштури басон киӣ аз калонӣ

هر اشتر بسان کهی از کلانی

Шунидам ки сӯии хсиб малик шуд

شنیدم که سوی خصیب ملک شد

Ба мдҳтгрии бўнўоси бен ҳоне

به مدحتگری بونواس بن هانی

Ба як байти мадҳати даҳонаш бёкнд

به یک بیت مدحت دهانش بیاکند

Ба ёқӯту биҷодаҳу бҳрмонӣ

به یاقوت و بیجاده و بهرمانی

Алии бен броҳим аз шаҳри Мӯсил

علی‌بن براهیم از شهر موصل

Биёмад ба Бағдод дар шеъри хуоне

بیامد به بغداد در شعر خوانی

Бидодаш ҳмонгаҳи рашиди Халифа

بدادش همانگه رشید خلیفه

Бўосли ду се бадара аз зари конӣ

بواصل دو سه بدره از زر کانی

Сӯии тоҷи умронёни ҳам бад-инсон

سوی تاج عمرانیان هم بدینسان

Биёмад манӯчеҳрии домғонӣ

بیامد منوچهری دامغانی

Ту зон подшоҳони ҳамеи нестӣ кам

تو زان پادشاهان همی‌نیستی کم

Аз он подшоҳони барӣ бе гумоне

از آن پادشاهان بری بی‌گمانی

Агар камтарии ту азишон ба неъмат

اگر کمتری تو ازیشان به نعمت

Ба ҳиммат аз эшон фузӯнии ту доне

به همت از ایشان فزونی تو دانی

На ман низ камтар аз он шоиронам

نه من نیز کمتر از آن شاعرانم

Ба боби мдиҳ ва ба боби маъонӣ

به باب مدیح و به باب معانی

Вагар камтарами ман аз эшон ба маънӣ

وگر کمترم من از ایشان به معنی

Аз онони фузунам ба ширини забонӣ

از آنان فزونم به شیرین زبانی

На низ аз ту он хоста чашм дорам

نه نیز از تو آن خواسته چشم دارم

Ки бошад бидон мари турои бозамонӣ

که باشد بدان مر ترا بازمانی

Ман аз ту ҳамеи мол тавзеъ хоҳам

من از تو همی مال توزیع خواهم

Бад-ӣни хосгонти ягону дугонӣ

بدین خاصگانت یگان و دوگانی

Биандеш аз он рӯз кандар мазолим

بیندیش از آن روز کاندر مظالم

Ба тавзеъ кардӣ марои мизбонӣ

به توزیع کردی مرا میزبانی

Касе кӯ кунад мизбонӣ касе ро

کسی کو کند میزبانی کسی را

Набояд ки бигурезад аз миҳмонӣ

نباید که بگریزد از میهمانی

Ало то баборади сиришки баҳорӣ

الا تا ببارد سرشک بهاری

Ало то бирӯяд гули бӯстонӣ

الا تا بروید گل بوستانی

Бизӣ боамонеу ҳури қабое

بزی با امانی و حور قبایی

Ба равад ғўонӣу лаҳни ағонӣ

به رود غوانی و لحن اغانی

Бар он вазни ин шеър гуфтам ки гуфта сет

بر آن وزن این شعر گفتم که گفته‌ست

Абўолшиси аъробии бостонӣ

ابوالشیص اعرابی باستانی

Ашоқку аллили млқии алҷрон

اشاقک و اللیل ملقی الجران

Ғроби инўҳи алии ғсни бон

غراب ینوح علی غصن بان