Ҳамеи гузашт ба майдони шоҳи кишвар
همی گذشت به میدان شاه کشور
Азими шахсеи қалъаи ситону сафдар
عظیم شخصی قلعه ستان و صفدر
Басони гардуни рафтору рангу феълаш
بسان گردون رفتار و رنگ و فعلش
Чу моҳ бар рӯй ойинаи мунаввар
چو ماه بر روی آئینه منور
Чу чарху ақдаши тобони басони анҷум
چو چرخ و عقدش تابان بسان انجم
Чу абру барқаши ғурон ба ҷои тундар
چو ابر و برقش غران به جای تندر
На боди лекин дар ҷанги боди савлат
نه باد لیکن در جنگ باد صولت
На кӯҳи лекин дар ҳамлаи кӯҳи пайкар
نه کوه لیکن در حمله کوه پیکر
Басони марказ бар маркази муъаллақ
بسان مرکز بر مرکز معلق
Ба зери гунбад чун гунбади мудаввар
به زیر گنبد چون گنبد مدور
Ба пои гирди براردи зи кӯҳи Бобул
به پای گرد برآرد ز کوه بابل
Ба ишки хоки براردи зи ҳсни хайбар
به یشک خاک برآرد ز حصن خیبر
Ба гоҳ рафтан монандаи сморӣ
به گاه رفتن ماننده سماری
Чаҳор поиш монанди чори лангар
چهار پایش مانند چار لنگر
Гуҳ давидан монанди асби тозӣ
گه دویدن مانند اسب تازی
Равандаи асбӣ аз некуии мусаввир
رونده اسبی از نیکویی مصور
Замини навардии зини хинги зевари асбӣ
زمین نوردی زین خنگ زیور اسبی
Ки ҳаст зевари асбони хинги зевар
که هست زیور اسبان خنگ زیور
Сарину гардану пушту буриши мсмн
سرین و گردن و پشت و برش مسمن
Миёни гардау пойу Рахши мзмр
میان گرده و پای و رخش مضمر
Ба гоҳ ҷустан монанди барқи ломъ
به گاه جستن مانند برق لامع
Гуҳ давидан монанди боди сарсар
گه دویدن مانند باد صرصر
Ба шакли чанбар ноўрдгоаҳ созад
به شکل چنبر ناوردگاه سازد
Вагар бихоҳӣ беруни ҷаҳди зи чанбар
وگر بخواهی بیرون جهد ز چنبر
Чу чарх меҳвар гардад ба гоҳи ҷавлон
چو چرخ محور گردد به گاه جولان
Чунонкӣ гардад зу хираи чархи меҳвар
چنانکه گردد زو خیره چرخ محور
На аз мؤхри пайдои варои мақдам
نه از مؤخر پیدا ورا مقدم
На аз мақдами пайдои варои мؤхр
نه از مقدم پیدا ورا مؤخر
Зўҳм пеш шавад ӯ гуҳ давидан
زوهم پیش شود او گه دویدن
Агар кунандаш бо ваҳми ҳеҷ ҳамбар
اگر کنندش با وهم هیچ همبر
Чунон дӯд чу дуоне баробар ӯ ро
چنان دود چو دوانی برابر او را
Ки пои беруни бунаади зи хати мстр
که پای بیرون بنهد ز خط مسطر
зи ҳеҷ чиз натарсад басони найза
ز هیچ چیز نترسد بسان نیزه
зи ҳеҷ бок надорад басони ханҷар
ز هیچ باک ندارد بسان خنجر
Чигуна ханҷарии он ханҷарӣ ки васфаш
چگونه خنجری آن خنجری که وصفش
Ҳаме нагунҷад касро ба хотири андар
همی نگنجد کس را به خاطر اندر
Сипеҳри сӯрати теғӣ ки аз саҳифаи ш
سپهر صورت تیغی که از صحیفه ش
Ба ҷои Зуҳрау тиру нуҷуми ду пайкар
به جای زهره و تیر و نجوم دو پیکر
Ҳазор кавкаб миррӣх гашта пайдо
هزار کوکب مریخ گشته پیدا
Ки ҳукмашон ҳама наҳсаст бар аду бар
که حکمشان همه نحسست بر عدو بر
Чу ваҳми лобуд андар шавад ба ҳар дил
چو وهم لابد اندر شود به هر دل
Чу ақли ночор андар шавад ба ҳар сар
چو عقل ناچار اندر شود به هر سر
зи гӯнаи гӯнаи ързҳости пари ҷавоҳир
ز گونه گونه عرضهاست پر جواهر
Вале ҷавоҳир ӯро арз чу ҷавҳар
ولی جواهر او را عرض چو جوهر
Чунин шунидам аз мардумони доно
چنین شنیدم از مردمان دانا
Ки май бснбди алмоси гўҳроўр
که می بسنبد الماس گوهرآور
Дараваст гавҳару алмоси табъи теғаш
دروست گوهر و الماس طبع تیغش
Чаро нснбди алмоси вори гавҳар
چرا نسنبد الماس وار گوهر
Чу чарху нураш монанди нури кавкаб
چو چرخ و نورش مانند نور کوکب
Чу обу феълаш монанди феъли озар
چو آب و فعلش مانند فعل آذر
зи нур ӯ шудаи рӯзи ҳасуди мзлм
ز نور او شده روز حسود مظلم
зи сФўтш шудаи айши адуи мукаддар
ز صفوتش شده عیش عدو مکدر
Чу васли шоҳ ҷаҳон ёфт ӯ зи шодӣ
چو وصل شاه جهان یافت او ز شادی
Арӯс вор биёрост тан ба зевар
عروس وار بیاراست تن به زیور
Чу наварӯсони зин рӯй доим акнӯн
چو نوعروسان زین روی دایم اکنون
Гуҳии либосаши аҳмар буд гуҳи ахзар
گهی لباسش احمر بود گه اخضر
Ҳар он танӣ ки бад-ӣни теғи гашт бе ҷон
هر آن تنی که بدین تیغ گشت بی جان
Набошад ӯро ҳавли накиру мункир
نباشد او را هول نکیر و منکر
Ғизоӣ ӯ ҳамаи мағзи адуӣ бе дайн
غذای او همه مغز عدوی بی دین
Либос ӯ ҳама аз хӯни марди кофар
لباس او همه از خون مرد کافر
Чу оташаст ва бисӯзад дили мухолиф
چو آتشست و بسوزد دل مخالف
Ваз об гардад афзӯни фурӯғи ахгар
وز آب گردد افزون فروغ اخگر
Ҳар онкии рӯзӣ дар даҳри гашти кушта
هر آنکه روزی در دهر گشت کشته
Азу талаб кунад ӯ ҷон ба рӯзи маҳшар
ازو طلب کند او جان به روز محشر
Агар надории бовари ҳамеи ҳадисам
اگر نداری باور همی حدیثم
Азуи барӣ ба гуҳи корзори кайфар
ازو بری به گه کارزار کیفر
Ҳамеша бошад азуи мамлакат ба равнақ
همیشه باشد ازو مملکت به رونق
Чу калак бошад бо ӯ ҳамеша ёвар
چو کلک باشد با او همیشه یاور
Чигуна калакии калакӣ казу бзоид
چگونه کلکی کلکی کزو بزاید
Ҳазор маънӣ чун зояд зи модар
هزار معنی چون زاید ز مادر
Чу ёри дилбари маъшӯқу сарви қомат
چو یار دلبر معشوق و سرو قامت
Чу марди бедили гирёну зарду лоғар
چو مرد بیدل گریان و زرد و لاغر
Чу кори гетии бастаи гиреҳи зи гетӣ
چو کار گیتی بسته گره ز گیتی
Чу ранги хуршеди рангаши зи тобиши хур
چو رنگ خورشید رنگش ز تابش خور
Басони моҳ ва чу пайдо шуд аз сипеҳраш
بسان ماه و چو پیدا شد از سپهرش
Ба нур маънӣ гардад сипеҳраши анвар
به نور معنی گردد سپهرش انور
Чу аз сипеҳр фурӯ шуд чу моҳи равшан
چو از سپهر فرو شد چو ماه روشن
Шавад сипеҳраши торӣу тираи як сар
شود سپهرش تاری و تیره یک سر
Ба ранги зар шудаи биморўор ва ӯ ро
به رنگ زر شده بیماروار و او را
зи машки болину зи сими ноби бистар
ز مشک بالین و ز سیم ناب بستر
Агар зи болин тира шавад сар ӯ ро
اگر ز بالین تیره شود سر او را
Валек таниш ба бистари ҳамаи мунаввар
ولیک تنش به بستر همه منور
зи бими онкии сар ӯ чу таниш гардад
ز بیم آنکه سر او چو تنش گردد
Ҳаме хизоб кунад сар ба машки азФр
همی خضاب کند سر به مشک اذفر
Басони мисатон аз раҳ равад ба як сӯ
بسان مستان از ره رود به یک سو
зи бодаи гӯйии хӯрдаи сети як ду соғар
ز باده گویی خورده ست یک دو ساغر
Аз онкӣ дар хам монанди рангу бӯяш
از آنکه در خم مانند رنگ و بویش
Ба ранги лаъли бадахшӣу буии анбар
به رنگ لعل بدخشی و بوی عنبر
Ба ҷомӣ аз вай гардад ғамии нишотӣ
به جامی از وی گردد غمی نشاطی
Ба ҷуръа аз вай гардад ҷбони диловар
به جرعه از وی گردد جبان دلاور
Ба ҷоми заррин ҳамчун гули муваҷҷаҳ
به جام زرین همچون گل موجه
Дарунаш аҳмар бошад бурунаши асФр
درونش احمر باشد برونش اصفر
Гуҳӣ чу марди Муъаммари валикин аз ӯ
گهی چو مرد معمر ولیکن از او
Шавад ба табъи ҷавони мардуми Муъаммар
شود به طبع جوان مردم معمر
Муайяни ман ба гуҳи мадҳи шоҳи олам
معین من به گه مدح شاه عالم
Ки ҳаст бар ҳамаи шоҳони даҳри сарвар
که هست بر همه شاهان دهر سرور
Амири ғозии Маҳмӯди сайфи давлат
امیر غازی محمود سیف دولت
Хдоигони ҷаҳони шоҳи додгустар
خدایگان جهان شاه دادگستر
Шаҳӣ ки дорад зоҳир чу поки ботин
شهی که دارد ظاهر چو پاک باطن
Шаҳӣ ки дорад мухбир чу хуби манзар
شهی که دارد مخبر چو خوب منظر
Мурод ӯро гашта қазои мтобъ
مراد او را گشته قضا متابع
Ҳавоӣ ӯро гашта қадари мусаххар
هوای او را گشته قدر مسخر
Замини зи поя тахташ фузуд ртбт
زمین ز پایه تختش فزود رتبت
Фалаки зи олӣ қадараш гирифт муфаххар
فلک ز عالی قدرش گرفت مفخر
Шудаи зи саҳмаши тории ҳазор хона
شده ز سهمش تاری هزار خانه
Шудаи зи номаши равшани ҳазор минбар
شده ز نامش روشن هزار منبر
Сипед гашта ба мадҳаши ҳазор хотир
سپید گشته به مدحش هزار خاطر
Сиёҳ гашта зи шукраши ҳазор дафтар
سیاه گشته ز شکرش هزار دفتر
Ба гоҳи бахшиш монанди ҳотами тай
به گاه بخشش مانند حاتم طی
Ба гоҳи кӯшиш монанди рустами зар
به گاه کوشش مانند رستم زر
На бо синонаши ҷавшан буд чу ҷавшан
نه با سنانش جوشن بود چو جوشن
На бо ҳисомаши мғФр буд чу мғФр
نه با حسامش مغفر بود چو مغفر
Ба хоб дид ғазанфари ҳисом ӯ зон
به خواب دید غضنفر حسام او زآن
з таб набошад холии тани ғазанфар
ز تب نباشد خالی تن غضنفر
зи бас ки шоҳон бӯсанд фарш ӯ ро
ز بس که شاهان بوسند فرش او را
Шудаст фаршаши зи осори лаби мҷдр
شدست فرشش ز آثار لب مجدر
Ба пеши хотир ӯ офтоби торӣ
به پیش خاطر او آفتاب تاری
Ба назд ҳиммат ӯ осмони муҳақар
به نزد همت او آسمان محقر
Шҳо зи адли ту чунон шудаст гетӣ
شها ز عدل تو چونان شدست گیتی
Ки боз ҷуфт шуд аз бим бо кабӯтар
که باز جفت شد از بیم با کبوتر
Шудаи нигуни зи наҳифи ту тоҷи касрӣ
شده نگون ز نهیب تو تاج کسری
Шудаи хароби зи бими ту қасри қайсар
شده خراب ز بیم تو قصر قیصر
Мунаввараст ба раъии ту ҳафт гардун
منور است به رأی تو هفت گردون
Музайянаст ба рӯй ту ҳафт кишвар
مزین است به روی تو هفت کشور
Фрохтаҳи сет барои ту чатру роят
فراخته ست برای تو چتر و رایت
Фурӯхта сет ба фари ту тахту афсар
فروخته ست به فر تو تخت و افسر
зи нур рӯй ту олам шудаст равшан
ز نور روی تو عالم شدست روشن
зи буии халқи ту гетӣ шудаи муаттар
ز بوی خلق تو گیتی شده معطر
Ҳамеи Сауд буд ҳукми наҷми Зуҳра
همی سعود بود حکم نجم زهره
Чу гашти рои ту шоҳо бирав муҷовир
چو گشت رای تو شاها برو مجاور
Баланди гардун бо ҳимматат замин аст
بلند گردون با همتت زمین است
Бузурги дарё бо факи тести Фрғр
بزرگ دریا با فک تست فرغر
зи зулфиқори ту он дидаанд шоҳон
ز ذوالفقار تو آن دیده اند شاهان
Ки халқи диданд аз зулфиқори ҳайдар
که خلق دیدند از ذوالفقار حیدر
Ба назд халқи зафари зон сутӯда бошад
به نزد خلق ظفر زآن ستوده باشد
Ки мари ҳисом ва синон турост раҳбар
که مر حسام و سنان تراست رهبر
Агар чаҳ шеър раҳе нест шаҳрёро
اگر چه شعر رهی نیست شهریارا
Ба лафзу маънӣ бо шеърҳо баробар
به لفظ و معنی با شعرها برابر
зи диқ мусаллам бошад зи айби холӣ
ز دق مسلم باشد ز عیب خالی
Набошад аз сухани ҳеҷ каси музаввар
نباشد از سخن هیچ کس مزور
Чу бандаи пеши ту мадҳат кунад ривоят
چو بنده پیش تو مدحت کند روایت
Даҳони банда ба мадҳат шавад мънбр
دهان بنده به مدحت شود معنبر
Ҳар он мдиҳ ки холӣ буд з науммат
هر آن مدیح که خالی بود ز نامت
Будаш маънии мнҳўлу лафзи абтар
بودش معنی منحول و لفظ ابتر
Сухан ба мадҳ ту нозад хдоигоно
سخن به مدح تو نازد خدایگانا
Чунонкии ахбор аз ҳошимии паямбар
چنانکه اخبار از هاشمی پیمبر
Накард шоҳои бандаи ҳеҷ васфи нодир
نکرد شاها بنده هیچ وصف نادر
Ки дар сифот маъонӣ нашуд мукаррар
که در صفات معانی نشد مکرر
Тамом кард яке мдҳтӣ чу бустон
تمام کرد یکی مدحتی چو بستان
зи вазну маънии лолаи зи лафзи ъбҳр
ز وزن و معنی لاله ز لفظ عبهر
Чунонкии рошидии устоди ин саноат
چنانکه راشدی استاد این صناعت
Кунад фазойили он пеши шаҳи муфассир
کند فضایل آن پیش شه مفسر
Бдиҳаҳ гуфта сети андари китобхона
بدیهه گفته ست اندر کتابخانه
Ба фари давлати шоҳаншаҳи Музаффар
به فر دولت شاهنشه مظفر
Бидон тариқ банно кардам ин ки гуяд
بدان طریق بنا کردم این که گوید
Ҳакими рошидии он фозили суханвар
حکیم راشدی آن فاضل سخنور
Равандаи шахсеи қалъаи гушойу сафдар
رونده شخصی قلعه گشای و صفدر
Паноҳи аскару ороиши мъскр
پناه عسکر و آرایش معسکر
МФоълни Фълотни мФоълни Фъ
مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع
зи вазн мҷтс бошад ба вазни камтар
ز وزن مجتث باشد به وزن کمتر
Хдоигонои имрӯзи рошидӣ ро
خدایگانا امروز راشدی را
Ба фари давлати султони абўолмзФр
به فر دولت سلطان ابوالمظفر
Расед шеър ба шеърӣ ва шуд ба гетӣ
رسید شعر به شعری و شد به گیتی
Чу ҷӯади кафи ту ашъор ӯ мшҳр
چو جود کف تو اشعار او مشهر
з шеър ӯст ҳамаи шеърҳои олам
ز شعر اوست همه شعرهای عالم
Чунонкӣ ҳаст ҳамаи феълҳо зи масдар
چنانکه هست همه فعل ها ز مصدر
Чу наср ӯ набӯд насри пари маъонӣ
چو نثر او نبود نثر پر معانی
Чу назм ӯ набӯд назми рӯҳ парвар
چو نظم او نبود نظم روح پرور
Агар набошад пешати раҳеи Мусаддиқ
اگر نباشد پیشت رهی مصدق
Вагар надории мари бандаро ту бовар
وگر نداری مر بنده را تو باور
Ҳадис кардан беҳшў ӯ нигаҳ кун
حدیث کردن بی حشو او نگه کن
Бад-ӣни қасида ки имрӯз хонда бингар
بدین قصیده که امروز خوانده بنگر
Диҳанд бешак аФозл бидон гувоҳӣ
دهند بی شک افاضل بدان گواهی
Агар ба фазлаш созад раҳяти маҳзар
اگر به فضلش سازد رهیت محضر
Ҳар онкии ёраши иқбол шоҳ бошад
هر آنکه یارش اقبال شاه باشد
Тариқи шеър буд назд ӯ муяссар
طریق شعر بود نزد او میسر
Хдоигоно май хур ба шоди комӣ
خدایگانا می خور به شاد کامی
Ба лаҳни чанг ва ба оромӣ ноӣу мзмр
به لحن چنگ و به آرامی نای و مزمر
Ба рӯй ҳурии рӯйиш чу нақши Монӣ
به روی حوری رویش چو نقش مانی
зи дасти туркии қадаш чу сарви кшмр
ز دست ترکی قدش چو سرو کشمر
Ба рӯй моҳи тамом ва ба чашми наргис
به روی ماه تمام و به چشم نرگس
Ба зулфи анбари ноб ва ба қади санавбар
به زلف عنبر ناب و به قد صنوبر
Ба оби рӯйиши нури ҷамоли пайдо
به آب رویش نور جمال پیدا
Ба хами чашмаши саҳари ҳалоли мзмр
به خم چشمش سحر حلال مضمر
Зиёди бодат аз бахт ҳар замони ъз
زیاد بادت از بخت هر زمان عز
Фузунати бодо дар малик ҳар замони фар
فزونت بادا در ملک هر زمان فر
Ҳамеша то зи замини брдмди бунафша
همیشه تا ز زمین بردمد بنفشه
Ҳамеша то з фалак мебитобад ахтар
همیشه تا ز فلک می بتابد اختر
Ба фару шодӣу лаҳв ва нишот биншин
به فر و شادی و لهو و نشاط بنشین
зи умру давлату шодии малик бар хур
ز عمر و دولت و شادی ملک بر خور
Ҳамеша давлати ту ёвару мусоид
همیشه دولت تو یاور و مساعد
Ҳамеша Носири ту эзади крўгр
همیشه ناصر تو ایزد کروگر
Замонаи рои туро гашта ҳамчуи банда
زمانه رای تو را گشته همچو بنده
Сипеҳри қадари баланди туро чу чокар
سپهر قدر بلند تو را چو چاکر
Ҳамеша чатри туро Яману фатҳи ҳамраҳ
همیشه چتر تو را یمن و فتح همره
Ҳамеша теғи туро насру саъд ҳамбар
همیشه تیغ تو را نصر و سعد همبر