Дӯш то субҳдами ҳамаи шаби ман
دوش تا صبحدم همه شب من
Арза мекардаам сипоҳи сухан
عرضه می کرده ام سپاه سخن
Бештар зон сипоҳро дидам
بیشتر زان سپاه را دیدم
Аз либоси ҳунари бараҳнаи бадан
از لباس هنر برهنه بدن
Умарои сухан басӣ буданд
امرای سخن بسی بودند
Ин тафаҳҳус накарда бади иктн
این تفحص نکرده بد یکتن
Зин сипас кор ҳар яке ба сазо
زین سپس کار هر یکی به سزا
Созам ар хоҳад эзади зўолмн
سازم ار خواهد ایزد ذوالمن
БнхФтм чу шамъ то бинишаст
بنخفتم چو شمع تا بنشست
Зарди шамъи андарин сипеди лаган
زرد شمع اندرین سپید لگن
Ҳамаи шаби зини ду чашми тира чу шаб
همه شب زین دو چشم تیره چو شب
Пари кавокиби маро шудаи доман
پر کواکب مرا شده دامن
Ба аҷаб бар сари бенот алнъш
به عجب بر سر بنات النعش
Ҷамъ гашта басони наҷми пурН
جمع گشته بسان نجم پرن
Дами ман ҳамчуи бод дар озар
دم من همچو باد در آذر
Чашми ман ҳамчуи абр дар баҳман
چشم من همچو ابر در بهمن
Наргис ва гул шудам ки нгшоим
نرگس و گل شدم که نگشایم
Ҷуз ба бод ва ба оби чашму даҳан
جز به باد و به آب چشم و دهن
Суханам нест бар замонаи равон
سخنم نیست بر زمانه روان
Ҳамчу бар рӯй санги сахти арзан
همچو بر روی سنگ سخت ارزن
Норавоеи сухани ҳамеи тарсам
ناروایی سخن همی ترسم
Ки забон маро кунад алкн
که زبان مرا کند الکن
Хат мавҳум шуд зи борикӣ
خط موهوم شد ز باریکی
Андарин ҳабси фикрати равшан
اندرین حبس فکرت روشن
ё з мармар шудаст андеша
یا ز مرمر شدست اندیشه
Дар дили ҳамчуи чашмаи сӯзан
در دل همچو چشمه سوزن
Бас шигифтӣ набошад ар бошад
بس شگفتی نباشد ار باشد
Ранҷу тимори ман зи дониши ман
رنج و تیمار من ز دانش من
Бахти ман зер фазл шуд ночиз
بخت من زیر فضل شد ناچیز
Зонка бисёр гашт дар ҳар фан
زانکه بسیار گشت در هر فن
Хезад аз оҳани оташӣ ки чу об
خیزد از آهن آتشی که چو آب
намешавад зу гудохтаи оҳан
می شود زو گداخته آهن
Оҳанам бехилоф зонка ҳаме
آهنم بی خلاف زانکه همی
Дар дили хеши пурварами душман
در دل خویش پرورم دشمن
Ба ҳақиқати чароғро бикашад
به حقیقت چراغ را بکشد
Агар аз ҳад бурун равад равған
اگر از حد برون رود روغن
Нашавам хозеъи адуи ҳаргиз
نشوم خاضع عدو هرگز
Гарчи бар осмон кунад маскан
گرچه بر آسمان کند مسکن
Бози гунҷишкро баради фармон
باز گنجشک را برد فرمان
Шери рӯбоҳро наад гардан
شیر روباه را نهد گردن
Рост гардад сипеҳри кажи рафтор
راست گردد سپهر کژ رفتار
Ром гардад замонаи тавсан
رام گردد زمانه توسن
Бикунами кор ва кор фармоем
بکنم کار و کار فرمایم
Ҳастам андари ду ҷои теғу мусин
هستم اندر دو جای تیغ و مسن
Ҷавшанам гар шавад мнозъи теғ
جوشنم گر شود منازع تیغ
Теғи гирдам чу ӯ шавад ҷавшан
تیغ گردم چو او شود جوشن
Зон тани ман буд ҳаме ба ъно
زان تن من بود همی به عنا
Зон дили ман буд ҳаме ба ҳузн
زان دل من بود همی به حزن
Кандар афтод ҳаме ба табъи малол
کاندر افتاد همی به طبع ملال
Кандар ояд ҳаме ба умри шикан
کاندر آید همی به عمر شکن
Гар бихоҳад хдоигони замин
گر بخواهد خدایگان زمین
Шоҳи Маҳмӯди шаҳриёри змн
شاه محمود شهریار زمن
Подшоҳӣ ки зибдши гоҳи бор
پادشاهی که زیبدش گاه بار
Моҳу хуршеди ёрау грзн
ماه و خورشید یاره و گرزن
Навбаҳораст каз саховат ӯ
نوبهارست کز سخاوت او
Ҳаст бар никхўоаҳ ӯ гулшан
هست بر نیکخواه او گلشن
Соили базм ӯ сазад ҳотам
سایل بزم او سزد حاتم
Куштаи разм ӯ сазад баҳман
کشته رزم او سزد بهمن
Чун ялон дар вғои барангезад
چون یلان در وغا برانگیزد
Оташи размгоҳи рӯзи Фтн
آتش رزمگاه روز فتن
эй ба ҳангоми ҳалами сад аҳнФ
ای به هنگام حلم صد احنف
Вай ба ҳангоми ҳарби сад бежан
وی به هنگام حرب صد بیژن
Зер олой тести ҳзми хирад
زیر آلای تست حزم خرد
Дуни авсофи тести ғояти занн
دون اوصاف تست غایت ظن
Ботини душманам чу зоҳири зишт
باطن دشمنم چو ظاهر زشت
Ботини ман чу зоҳирами аҳсан
باطن من چو ظاهرم احسن
Авду чндн на ҳар ду хўшбўинд
عود و چندن نه هر دو خوشبویند
Бар замин ҳар дуро якеаст ватан
بر زمین هر دو را یکیست وطن
Чун ба оташ расанд ҳар ду ба ҳам
چون به آتش رسند هر دو به هم
Набӯд феъли авд чун чндн
نبود فعل عود چون چندن
Ростами ҳамчуи сарв дар ҳар боб
راستم همچو سرو در هر باب
Зон барам нест ҳамчуи сарви чаман
زان برم نیست همچو سرو چمن
Оташи шуғл ман наҷуста ҳануз
آتش شغل من نجسته هنوز
Дӯди азлами баромад аз равзан
دود عزلم برآمد از روزن
То чу борони ризои ту бчкд
تا چو باران رضای تو بچکد
Бар ман ва тоза дорадам чу саман
بر من و تازه داردم چو سمن
Ба худоӣ ки окнди сунъаш
به خدایی که آکند صنعش
Машк дар нофи оҳӯони хутан
مشک در ناف آهوان ختن
Ки агар ман шавам ба дониши пер
که اگر من شوم به دانش پیر
Ҳамчунон чун садаф ба дар адан
همچنان چون صدف به در عدن
Чун садаф дар ҳама ҷаҳон накунам
چون صدف در همه جهان نکنم
Ҷуз ба дарёии мадҳи ту маъдан
جز به دریای مدح تو معدن
Ки ҷуз аз ту ба ҳеҷ хизмату мадҳ
که جز از تو به هیچ خدمت و مدح
Тамаъ дорам зи халқи подошн
طمع دارم ز خلق پاداشن
Бар вафоти ҳифозу сўки хирад
بر وفات حفاظ و سوک خرد
Пораам боди ҷайбу пероҳан
پاره ام باد جیب و پیراهن
Вар набошад ба маъсияти розӣ
ور نباشد به معصیت راضی
Ба барам зонка рӯбаҳаст саман
به برم زانکه روبه است سمن
эй чу каъбаи вуҳушро ҳамаи амн
ای چو کعبه وحوش را همه امن
Халқро қасру даргаати мأмн
خلق را قصر و درگهت مأمن
Ният каъба карда бандаи ту
نیت کعبه کرده بنده تو
Бандаро зини мурод боз мазан
بنده را زین مراد باز مزن
То бихоҳад зи эзади омурзиш
تا بخواهد ز ایزد آمرزش
Пеш аз он каш шавад либоси кафан
پیش از آن کش شود لباس کفن
Бандади андари ризои яздони дил
بندد اندر رضای یزدان دل
Тани кушояди зи банди аҳрӣман
تن گشاید ز بند اهریمن
То фурӯзанд дар маҷуси озар
تا فروزند در مجوس آذر
То парастанд дар ҳнўди всн
تا پرستند در هنود وثن
Чархи малики ту бод бо хуршед
چرخ ملک تو باد با خورشید
Боғи лаҳви ту боди пари сӯсан
باغ لهو تو باد پر سوسن