Пиргштаҳи ҷаҳон ба фазли хазон

پیرگشته جهان به فضل خزان

Шуд ба иқболи хоси шоҳи ҷавон

شد به اقبال خاص شاه جوان

Бўстонисти базми фаррух ӯ

بوستانیست بزم فرخ او

Бардаи мояи зи ртбти Нитсаон

برده مایه ز رتبت نیسان

Дидагонанд Настарани чеҳра

دیدگانند نسترن چهره

Мтрбоннди андалеби алҳон

مطربانند عندلیب الحان

Гулу лолаи сети бодаи сӯрӣ

گل و لاله ست باده سوری

Ёфта буии ину гӯнаи он

یافته بوی این و گونه آن

Дасти хоси малик чу абри баҳор

دست خاص ملک چو ابر بهار

Карда бар боғи мкрмти борон

کرده بر باغ مکرمت باران

Умдаи мамлакати рашид ки малик

عمده مملکت رشید که ملک

Зу биФрўхт чун зи меҳри ҷаҳон

زو بیفروخت چون ز مهر جهان

Онкии пешаши замонаи басту кушод

آنکه پیشش زمانه بست و گشاد

Хизмату мадҳро миёну даҳон

خدمت و مدح را میان و دهان

Дода даъвии ҷӯадро инсоф

داده دعوی جود را انصاف

Карда дарди ниёзро дармон

کرده درد نیاز را درمان

Шаби кинаши надидаи тобиши субҳ

شب کینش ندیده تابش صبح

Суди меҳраши надидаи буии зиён

سود مهرش ندیده بوی زیان

То турши гашт рӯй ҳайбат ӯ

تا ترش گشت روی هیبت او

Кунад шуд шери чархро дандон

کند شد شیر چرخ را دندان

Ҳар чаҳ вайрон кунад сиёсат ӯ

هر چه ویران کند سیاست او

Накунад рӯзгораши ободон

نکند روزگارش آبادان

Вончаҳ обод карда ҳиммат ӯ

وانچه آباد کرده همت او

Кард натавонадаши фалаки вайрон

کرد نتواندش فلک ویران

Кард ҷўдш чу мизбонӣ кард

کرد جودش چو میزبانی کرد

Орзӯҳои халқро меҳмон

آرزوهای خلق را مهمان

Зини сабаби теғ ҳимматаш кардаст

زین سبب تیغ همتش کردست

эй шигифтии ниёзро қурбон

ای شگفتی نیاز را قربان

эй сутӯдаи ҷавод ҳар маҷлис

ای ستوده جواد هر مجلس

Вай набарда савор ҳар майдон

وی نبرده سوار هر میدان

Тӯҳфаи баси бадеъӣ аз гардун

تحفه بس بدیعی از گردون

Ҳадяи баси шарифӣ аз гиҳон

هدیه بس شریفی از گیهان

Беҳтар аз хизмат ту нест паноҳ

بهتر از خدمت تو نیست پناه

Бартар аз мадҳат ту нест баён

برتر از مدحت تو نیست بیان

Сохта дар тан аз ҳавоӣ тавонад

ساخته در تن از هوای تواند

Ин мухолиф шуда чаҳор арқон

این مخالف شده چهار ارکان

Гар набӯдӣ зи ҳирси хизмати ту

گر نبودی ز حرص خدمت تو

Колбуд кӣ қабул кардӣ ҷон

کالبد کی قبول کردی جان

Равшан аз тести олами иқбол

روشن از تست عالم اقبال

Тоза аз тести равзаи эҳсон

تازه از تست روضه احسان

Мҳмдмтро зи ҷоҳи ту тамкин

محمدمت را ز جاه تو تمکین

Мкрмтро зи табъи ту имкон

مکرمت را ز طبع تو امکان

Аз сахои ту май бгриди абр

از سخای تو می بگرید ابر

Аз атои ту май бгриди кон

از عطای تو می بگرید کان

Пои қудрат кабӯд карду сиёҳ

پای قدرت کبود کرد و سیاه

Ба лагад рӯйу тораки кайвон

به لگد روی و تارک کیوان

Ҳар ки ҷӯяд зи дасти ту рӯзӣ

هر که جوید ز دست تو روزی

Нест мумкин ки бошадаш ҳурмон

نیست ممکن که باشدش حرمان

Вонкаҳи қурби ҷавори ҷоҳ ту дошт

وانکه قرب جوار جاه تو داشت

Ҳеҷ бокӣ надорад аз ҳдсон

هیچ باکی ندارد از حدثان

Вонкаҳ аз бأсу стўт ту бахаст

وانکه از بأس و سطوت تو بخست

Дод натавонадаши замонаи амон

داد نتواندش زمانه امان

Вонкаҳ аз нусрати ту холӣ монад

وانکه از نصرت تو خالی ماند

Ба ҳазимати гурезад аз хизлон

به هزیمت گریزد از خذلان

Бар накӯи хоҳи ту зломи зёст

بر نکو خواه تو ظلام ضیاست

Бар бидонадяши ту ҳавои зиндон

بر بداندیش تو هوا زندان

Тунд кӯҳӣаст ҳзми ту ки фиканд

تند کوهی است حزم تو که فکند

Ларза бар кӯҳи Бобулу саҳлон

لرزه بر کوه بابل و سهلان

Тез теғӣаст азми ту кон ро

تیز تیغی است عزم تو کآن را

Нусрату фатҳ сайқаласту Фсон

نصرت و فتح صیقل است و فسان

Адлро ҷомаи исти ҳишмати ту

عدل را جامه ایست حشمت تو

Ки нгрдондши фалаки халқон

که نگرداندش فلک خلقان

Маликро номаи исти сирати ту

ملک را نامه ایست سیرت تو

Аз ҳунари сатр ва аз хиради унвон

از هنر سطر و از خرد عنوان

Сӯрат ҳар хабар ки дар гетӣ аст

صورت هر خبر که در گیتی است

Дидаи тадбири ту ба чашми аён

دیده تدبیر تو به چشم عیان

Ҳадаф ҳар яқин ки олами рост

هدف هر یقین که عالم راست

Дӯхтаи рои ту ба тири камон

دوخته رای تو به تیر کمان

Туе он роди кафи куҷои родӣ

تویی آن راد کف کجا رادی

Кардае бар ҳамаи ҷаҳони товон

کرده ای بر همه جهان تاوان

Ҷӯад ҳар дъўиӣӣ ки хоҳад кард

جود هر دعویئی که خواهد کرد

Ба зи каф ту несташ бурҳон

به ز کف تو نیستش برهان

Дар ҷаҳони ҷусти умеди неъмат ро

در جهان جست امید نعمت را

Ҷӯ ба даргоҳ ту наёфт нишон

جو به درگاه تو نیافت نشان

Чун дар он неъмат касӣр афтод

چون در آن نعمت کثیر افتاد

Баҳри кирдор азу надид карон

بحر کردار ازو ندید کران

Аз барои ту офарӣдаи магар

از برای تو آفریده مگر

Ҳар чаҳ некӣаст эзади субҳон

هر چه نیکی است ایزد سبحان

Ҳамаи илҳом эзадӣ бошад

همه الهام ایزدی باشد

Ҳар чаҳ дар халқ ту диҳанд нишон

هر چه در خلق تو دهند نشان

Гуфта ва карда туро лоиқ

گفته و کرده تو را لایق

Наси ахбору ояти қуръон

نص اخبار و آیت قرآن

Чун кунад тези дашнаи пайкор

چون کند تیز دشنه پیکار

Рӯзи бозори ханҷару пайкон

روز بازار خنجر و پیکان

Ба китф дар ҷаҳди дурахши ҳисом

به کتف در جهد درخش حسام

Ба ҷигар бар занад шаҳоби синон

به جگر بر زند شهاب سنان

Ин гарон сар шавад ба захми сабк

این گران سر شود به زخم سبک

Ваон сабк дил шавад ба захми гарон

وان سبک دل شود به زخم گران

Пуштро хам диҳад шиканҷи зира

پشت را خم دهد شکنج زره

Гӯшро кар кунад срири камон

گوش را کر کند صریر کمان

Тоб гирад ҳисом чун оташ

تاب گیرد حسام چون آتش

Сӯй боло кашад равон чу духон

سوی بالا کشد روان چو دخان

Бар ҳавои тарс марг бинагорад

بر هوا ترس مرگ بنگارد

Даҳани шеру дидаи събон

دهن شیر و دیده ثعبان

Ту барангезии офтоби ниҳод

تو برانگیزی آفتاب نهاد

Он ҳиўни ҳайкали фалаки ҷавлон

آن هیون هیکل فلک جولان

Дил надонад ки ӯ чаҳ хоҳад кард

دل نداند که او چه خواهد کرد

ӯ бидонад ки мечаҳ хоҳад рон

او بداند که می چه خواهد ران

Бод сокин кунӣ ба пойу рикоб

باد ساکن کنی به پای و رکاب

Кӯҳ гардон кунӣ ба дасту Аннан

کوه گردان کنی به دست و عنان

Ба кафи он обдори оташи захм

به کف آن آبدار آتش زخم

Коб ӯ дил кунад чу оташдон

کآب او دل کند چو آتشدان

Бизанӣ бар миёнаи мғФр

بزنی بر میانه مغفر

Бикашӣ то ба доман хуфтон

بکشی تا به دامن خفتان

Ва ин чунин муъҷизаи ту донеу бас

و این چنین معجزه تو دانی و بس

Шод бош эй сипаҳбади султон

شاد باش ای سپهبد سلطان

Подшои бўолмзФри иброҳӣм

پادشا بوالمظفر ابراهیم

Ки наёрад чу ӯ ҳазор қирон

که نیارد چو او هزار قران

Шуда зу тозаи азми Искандар

شده زو تازه عزم اسکندر

Монда зу зиндаи адли нўшрўон

مانده زو زنده عدل نوشروان

Хашм ӯ туфи оташи дӯзах

خشم او تف آتش دوزخ

Афв ӯ оби чашмаи ҳайвон

عفو او آب چشمه حیوان

Ҳар чаҳ андари ҷаҳон ҳама шоҳӣаст

هر چه اندر جهان همه شاهیست

Пеш ӯ бӯса дода шодравон

پیش او بوسه داده شادروان

Гашта бар бади сколи давлат ӯ

گشته بر بد سکال دولت او

Ҳар гулистон ки буд хорстон

هر گلستان که بود خارستان

Ҳосидаш дар саволи хушки даҳан

حاسدش در سؤال خشک دهن

Душманаш дар ҷавоби гунги забон

دشمنش در جواب گنگ زبان

Ҳар ки дил каҷ кунад бар ӯ гардад

هر که دل کج کند بر او گردد

Сӯхтаи дили ҳамчуи лолаи нӯъмон

سوخته دل همچو لاله نعمان

Вар ба бад бингарад бар ӯ гардад

ور به بد بنگرد بر او گردد

Чашм ӯ чашми наргис аз ирқон

چشم او چشم نرگس از یرقان

Гар зи идбори хеши тайифа Эй

گر ز ادبار خویش طایفه ای

Ба ҳавас гаштаанд бе сомон

به هوس گشته اند بی سامان

Аз саросемагӣ наме бенанд

از سراسیمگی نمی بینند

Коми ошуфтаи аждаҳои дмон

کام آشفته اژدهای دمان

Ту нигаҳ кун ки ҷони эшон ро

تو نگه کن که جان ایشان را

Чаҳ расонад ба оқибати туғён

چه رساند به عاقبت طغیان

Рамаро гург зуд дарёбад

رمه را گرگ زود دریابد

Чун кунад гуми радаи супурдаи шубон

چون کند گم رده سپرده شبان

Магар аз баҳри тавқи тоъати шоҳ

مگر از بهر طوق طاعت شاه

Гашта парвардаи гардани исён

گشته پرورده گردن عصیان

Магар аз баҳри ҳақи неъмати шоҳ

مگر از بهر حق نعمت شاه

Олимиро фурӯ хӯрд куфрон

عالمی را فرو خورد کفران

эй ҷаҳонро зи ту падед шуда

ای جهان را ز تو پدید شده

Ҳамаи осори рустами дастон

همه آثار رستم دستان

Ту басӣ бо ҳазор бабри шманд

تو بسی با هزار ببر شمند

Ту басӣ бо ҳазор шери жён

تو بسی با هزار شیر ژیان

Дил бар ин ва бар он мабанд ки чарх

دل بر این و بر آن مبند که چرخ

Ҳамаи ин маликро баради фармон

همه این ملک را برد فرمان

Кардаанд ахтарони сайёра

کرده اند اختران سیاره

Ба саботаши ҳазор соли змон

به ثباتش هزار سال ضمان

Ба сари оради тамоми зуд на дайр

به سر آرد تمام زود نه دیر

Лашкари шоҳи малики аилку хон

لشکر شاه ملک ایلک و خان

Бздўдаҳи ҳисоми об чу бод

بزدوده حسام آب چو باد

Бар чамани ҳала Эй фиканда хазон

بر چمن حله ای فکنده خزان

Боғро чун канори соили ту

باغ را چون کنار سایل تو

Пари з динор кард боди бузон

پر ز دینار کرد باد بزان

Ҳар чаҳ гардиши баҳор сӯзан кард

هر چه گردش بهار سوزن کرد

Тири моҳаш ҳаме кунад яксон

تیر ماهش همی کند یکسان

Ҳама аз дидаи худ биполояд

همه از دیده خود بپالاید

Духтари руз ба хонаи деҳқон

دختر رز به خانه دهقان

намебихоҳ ва ба хуррамӣ биншин

می بخواه و به خرمی بنشین

Вонкаҳи хоҳии з бандагон бинишон

وآنکه خواهی ز بندگان بنشان

Дод гетӣ бидодӣ андари ҷӯад

داد گیتی بدادی اندر جود

Дод сармо з хаз ва май бустон

داد سرما ز خز و می بستان

Душманонро ба мавҷ марг андоз

دشمنان را به موج مرگ انداز

Дӯстонро ба авҷи чархи расон

دوستان را به اوج چرخ رسان

Лашкариро з муфлисӣ баркаш

لشکری را ز مفلسی برکش

Олимиро зи нестии бурҳон

عالمی را ز نیستی برهان

Марғзори нишотро бунёд

مرغزار نشاط را بنیاد

Ба вазири он ҳзбри ҳндстон

به وزیر آن هزبر هندستان

Онкӣ аз гавҳараш ба чарх расед

آنکه از گوهرش به چرخ رسید

Ртбти гавҳар банӣ шебон

رتبت گوهر بنی شیبان

Шарҳи аҳволи ман з ман бишинав

شرح احوال من ز من بشنو

Чаҳ шинавӣ аз фалон ва аз баҳмон

چه شنوی از فلان و از بهمان

Бандаам туро ба тўъ ва ба табъ

بنده ام تو را به طوع و به طبع

Брсидаҳи зи ту ба ном ва бенон

برسیده ز تو به نام و بنان

Мадҳати ту марои арӯси замир

مدحت تو مرا عروس ضمیر

Сифати ту марои нгорстон

صفت تو مرا نگارستان

Тӯҳфау ҳадяи миннати ҳамаи рӯз

تحفه و هدیه منت همه روز

Дарҷ дару тавилаи марҷон

درج در و طویله مرجان

Баси гарон май Фрўшмш ба баҳо

بس گران می فروشمش به بها

Гарчи ман май хуррам ба табъи арзон

گرچه من می خرم به طبع ارزان

Шарафи маҷлис ту ме хоҳам

شرف مجلس تو می خواهم

На кифояти ман аз баҳоии гарон

نه کفایت من از بهای گران

Гар ҷаҳонӣ ба соъатии бидиҳӣ

گر جهانی به ساعتی بدهی

Дар наёяд ба чашми ҷӯади ту он

در نیاید به چشم جود تو آن

Ҷомаи афзӯни диҳии зи симу зи зар

جامه افزون دهی ز سیم و ز زر

Ки буд бар айёрашони ҳамлон

که بود بر عیارشان حملان

Аз ту пеш худоӣ ме гӯям

از تو پیش خدای می گویم

Шукрҳои макорими алвон

شکرهای مکارم الوان

Нест чизеи ҷузи онкӣ аз баҳрам

نیست چیزی جز آنکه از بحرم

Ба гуҳар мавҷ зад замину замон

به گهر موج زد زمین و زمان

Шеър ман гашта фахр ҳар дафтар

شعر من گشته فخر هر دفتر

Ном ман гашта тоҷ ҳар девон

نام من گشته تاج هر دیوان

Ҳосидон гашта хосру хоӣб

حاسدان گشته خاسر و خائب

Душманони мондаи хирау ҳайрон

دشمنان مانده خیره و حیران

Ончӣ гуфтам ҳамаи ҳақиқати дон

آنچه گفتم همه حقیقت دان

Вончаҳ гӯям ҳамеи муҷози мадон

وآنچه گویم همی مجاز مدان

Шаб берӯзу дард бе доруаст

شب بی روز و درد بی داروست

Ҳасади дуну кӣнаи нодон

حسد دون و کینه نادان

То буд бар фалаки тулӯъу ғуруб

تا بود بر فلک طلوع و غروب

То буд дар замини макину макон

تا بود در زمین مکین و مکان

Бар ҳамаи ҷинси даст нусрат ёб

بر همه جنس دست نصرت یاب

Бар ҳамаи навъ ком наҳиммат рон

بر همه نوع کام نهمت ران

Дар шараф чун шараф битоб ва бигард

در شرف چون شرف بتاب و بگرد

Дар тараб чун ҷаҳони бпоу бимон

در طرب چون جهان بپا و بمان

Ба сухани абрўори лؤлؤи бор

به سخن ابروار لؤلؤ بار

Ба сахои мҳрўори зари афшон

به سخا مهروار زر افشان

Гӯши ту гуҳ ба лаҳни хунёгар

گوش تو گه به لحن خنیاگر

Ҳуши ту гуҳ ба қавл мадҳат хон

هوش تو گه به قول مدحت خوان

Бастаи пешати камари ду пикрўор

بسته پیشت کمر دو پیکروار

Бути мшкўӣу лаъибати Кошон

بت مشکوی و لعبت کاشان