То буд шахси одамиро ҷон
تا بود شخص آدمی را جان
Набӯд ҳирсро қиёсу карон
نبود حرص را قیاس و کران
Чун тааммул кунӣ набинӣ ҳеҷ
چون تامل کنی نبینی هیچ
Шараи бир кам зи ҳирси ҷавон
شره بیر کم ز حرص جوان
Гар бияндешадии зи охири кор
گر بیندیشدی ز آخر کار
Аз баду неки гунбади гардон
از بد و نیک گنبد گردان
На ниҳолии нишондӣ ба замин
نه نهالی نشاندی به زمین
На баннои براردӣ ба ҷаҳон
نه بنایی برآردی به جهان
Ҷумлаи куну фасоди олам ро
جمله کون و فساد عالم را
Чарх кардаст ногузири змон
چرخ کردست ناگزیر ضمان
Рӯзро дар пайаст зулмати шаб
روز را در پی است ظلمت شب
Судро дар пасаст бими зиён
سود را در پس است بیم زیان
Аз пас икдгри ҳамеи орад
از پس یکدگر همی آرد
Гуҳи зимистону гоҳи тобистон
گه زمستان و گاه تابستان
Ба чунин пӯшиш ва чунин девор
به چنین پوشش و چنین دیوار
Эҳтиёҷӣ набошадаш зинсон
احتیاجی نباشدش زینسان
Гар ба гармои нтобдии хуршед
گر به گرما نتابدی خورشید
Вар ба сармо наборадӣ борон
ور به سرما نباردی باران
Ранҷи гармоу шиддати сармо
رنج گرما و شدت سرما
Чун мусаллат шудаст бар гиҳон
چون مسلط شدست بر گیهان
Одамиро чаҳ чора аз ҷоеаст
آدمی را چه چاره از جاییست
Ки бадв бегазанд дорад ҷон
که بدو بی گزند دارد جان
Аз саранҷоми ҳеҷ ёд макун
از سرانجام هیچ یاد مکن
Ки муайянаст айшро нисён
که معینست عیش را نسیان
Каз пас ту нишаст халқ шавад
کز پس تو نشست خلق شود
Ин ҳамаи хонау ҳамаи бустон
این همه خانه و همه بستان
Оқибатгар ба пеши чашми оранд
عاقبت گر به پیش چشم آرند
Каси наёбади мазаи зи обу зи нон
کس نیابد مزه ز آب و ز نان
Вази зи вайрон шудани брондишнд
وز ز ویران شدن براندیشند
Накунанд инчи мавзеи ободон
نکنند ایچ موضع آبادان
Аз дарахтон дигарон барчин
از درختان دیگران برچین
Вази паии дигарон дарахти нишон
وز پی دیگران درخت نشان
Дар банноҳои мардумон биншин
در بناهای مردمان بنشین
Дод шодӣу хуррамии бустон
داد شادی و خرمی بستان
Шукру миннати худои олам ро
شکر و منت خدای عالم را
Ки маро дод аз ҳунари чандон
که مرا داد از هنر چندان
Ки ҳамаи мардумон ҳаме гӯйанд
که همه مردمان همی گویند
Ба ҳамаи гетии ошкору ниҳон
به همه گیتی آشکار و نهان
Саъди масъӯд роҳмон додаст
سعد مسعود راهمان دادست
Аз броът ки саъдро салмон
از براعت که سعد را سلمان