Ҷудогонаи сӯзами з ҳар ахтарӣ
جداگانه سوزم ز هر اختری
Магар ҳаст ҳар ахтарии ахгарӣ
مگر هست هر اختری اخگری
Яке сахти сангам ки бикшод чарх
یکی سخت سنگم که بگشاد چرخ
зи чашми ман обии зи дили озарӣ
ز چشم من آبی ز دل آذری
Ҳамаи кор бозича гаштаст аз онк
همه کار بازیچه گشتست از آنک
Сипеҳраст монанди бозӣгарӣ
سپهرست مانند بازیگری
Гуҳӣ оризӣ созад аз сӯсанӣ
گهی عارضی سازد از سوسنی
Гуҳии дида Эй созад аз ъбҳрӣ
گهی دیده ای سازد از عبهری
Гуҳии зери симин сто ме шавад
گهی زیر سیمین ستا می شود
Гуҳии боз дар обгуни чодар
گهی باز در آبگون چادری
зи зоғии гуҳии дида бонӣ кунад
ز زاغی گهی دیده بانی کند
Гуҳ аз булбулии бози хунёгарӣ
گه از بلبلی باز خنیاگری
Гуҳ аз бод пӯён кунад моне
گه از باد پویان کند مانیی
Ки аз абр гирён кунад озрӣ
که از ابر گریان کند آزری
Баҳри хори чандон ҳаме гул диҳад
بهر خار چندان همی گل دهد
Куҷои як шукуфаи сет бар ърърӣ
کجا یک شکوفه ست بر عرعری
Ман аз ҷаври ин кўжпшти кабӯд
من از جور این کوژپشت کبود
Ҳаме башиканам ҳар замони дафтарӣ
همی بشکنم هر زمان دفتری
Чу таърих тимор хоҳам навишт
چو تاریخ تیمار خواهم نوشت
Ҷаҳон аз дил ман кунад мстрӣ
جهان از دل من کند مسطری
Ҳамоно ки ҷинси ғамами кондрўӣ
همانا که جنس غمم کاندروی
Ба ташдид меҳнат шудам мзмрӣ
به تشدید محنت شدم مضمری
Ба ман сарф гардад ҳамаи ранҷҳо
به من صرف گردد همه رنجها
Магари ранҷҳоро манам масдарӣ
مگر رنجها را منم مصدری
Диламгар зи андӯҳ баҳрӣ шудаст
دلم گر ز اندوه بحری شدست
Чаро мондам аз ашк дар Фрғрӣ
چرا ماندم از اشک در فرغری
Балои марои модари рӯзгор
بلای مرا مادر روزگار
Бзоиди ҳаме ҳар замони духтарӣ
بزاید همی هر زمان دختری
Нахурда яке соғар аз ғами тамом
نخورده یکی ساغر از غم تمام
Дамодами фарози орадами соғарӣ
دمادم فراز آردم ساغری
Ҳаводиси зи ман нгслд зонка ҳаст
حوادث ز من نگسلد زانکه هست
Якеро срондри дами дайгарӣ
یکی را سراندر دم دیگری
Марои даҳри сад шарбат талх дод
مرا دهر صد شربت تلخ داد
Ки биниҳодам андари даҳони шукрӣ
که بنهادم اندر دهان شکری
зи хорам агар болшӣ май наад
ز خارم اگر بالشی می نهد
Басои шаб ки кардам зи гули бистарӣ
بسا شب که کردم ز گل بستری
Тани аршади сипари пеши тири бало
تن ارشد سپر پیش تیر بلا
Пас ӯро забонӣаст чун ханҷарӣ
پس او را زبانیست چون خنجری
Замона надорад ба аз ман писар
زمانه ندارد به از من پسر
Ниҳонам чаҳ дорад чу бади духтарӣ
نهانم چه دارد چو بد دختری
Аз он мебитарсам ки мӯии сипед
از آن می بترسم که موی سپید
Кунун бар сар ман кунад мъҷрӣ
کنون بر سر من کند معجری
зи хӯни ҷигари ваз тпончаҳ марост
ز خون جگر وز طپانچه مراست
Чу лолаи рухӣ чун бунафшаи барӣ
چو لاله رخی چون بنفشه بری
На ранҷи маро дар табиат банӣ аст
نه رنج مرا در طبیعت بنی است
На кори маро аз ҷабалати сиррӣ
نه کار مرا از جبلت سری
На некии зи афъоли ман на бадӣ
نه نیکی ز افعال من نه بدی
На шохии дарахти маро на барӣ
نه شاخی درخت مرا نه بری
Танамро на рангӣ ва на ҷунбишӣ
تنم را نه رنگی و نه جنبشی
Буд дар вуҷӯди ин чунин пайкарӣ
بود در وجود این چنین پیکری
Агар бе арзи ҷавҳарӣ кас надид
اگر بی عرض جوهری کس ندید
Маро гӯ бибин бе арзи ҷавҳарӣ
مرا گو ببین بی عرض جوهری
Ба ҳирси сарве ки суд оядам
به حرص سرویی که سود آیدم
Забон кардаам гӯш ҳамчун харӣ
زبان کرده ام گوش همچون خری
Дар он танги зиндонам эй дӯстон
در آن تنگ زندانم ای دوستان
Ки ҳастам шабу рӯз чун чанбарӣ
که هستم شب و روز چون چنبری
Кро бошад андари ҷаҳони хона Эй
کرا باشد اندر جهان خانه ای
зи сангяш бомай зи хиштии дарӣ
ز سنگیش بامی ز خشتی دری
Дарав равзанӣ ҳаст чандон каз он
درو روزنی هست چندان کز آن
Яке нимаи байнами з ҳар ахтарӣ
یکی نیمه بینم ز هر اختری
Дарин танги манфаз ҳаме бингарам
درین تنگ منفذ همی بنگرم
Ба рӯй фалаки рост чун аъўрӣ
به روی فلک راست چون اعوری
Шигифти онкӣ бо ин ҳама зинда ам
شگفت آنکه با این همه زنده ام
Тавонад чунин зист ҷоноўрӣ
تواند چنین زیست جاناوری
зи ҳоли ман эй саракашон огаҳед
ز حال من ای سرکشان آگهید
Бисозед бар покем маҳзарӣ
بسازید بر پاکیم محضری
Чаро мегузорад барин кӯҳсор
چرا می گذارد برین کوهسار
Чунон подшоҳии чунин гавҳарӣ
چنان پادشاهی چنین گوهری
Малики бўолмзФр ки зери фалак
ملک بوالمظفر که زیر فلک
Чу ӯ шаҳриёрӣ надид афсарӣ
چو او شهریاری ندید افسری
Сари афрози шоҳӣ ки иқбол ӯ
سر افراز شاهی که اقبال او
Дигаргуна зад маликро зеварӣ
دگرگونه زد ملک را زیوری
Замонаи мисолии фалаки ҳимматӣ
زمانه مثالی فلک همتی
Замини кадхудоеи ҷаҳони доварӣ
زمین کدخدایی جهان داوری
Сипеҳрӣ ки бо ҳиммат ӯ сипеҳр
سپهری که با همت او سپهر
Намояди чунон каз сурайёи срӣ
نماید چنان کز ثریا ثری
Ҷаҳонӣ ки дар зот ӯ аз ҳунар
جهانی که در ذات او از هنر
Баҷушад ба ҳар кишварии лашкарӣ
بجوشد به هر کشوری لشکری
Дар атрофи шоҳяши одии нхост
در اطراف شاهیش عادی نخاست
Ки на ҳайбаташ зад бар ӯ сарсарӣ
که نه هیبتش زد بر او صرصری
Сари гурз ӯ чун баровард сар
سر گرز او چون برآورد سر
Наёрад сар аз хат кашӣдан сиррӣ
نیارد سر از خط کشیدن سری
Яке ғунчаи гул буд пеши ӯй
یکی غنچه گل بود پیش اوی
Гар аз санги хоро буд мғФрӣ
گر از سنگ خارا بود مغفری
Ҳаме гуяд андари кафши зулфиқор
همی گوید اندر کفش ذوالفقار
Ҷаҳонро зи сар тоза шуд ҳайдарӣ
جهان را ز سر تازه شد حیدری
Дар офоқ бо зӯру бозуӣ ӯ
در آفاق با زور و بازوی او
Куҷо монад аз ҳснҳо хайбарӣ
کجا ماند از حصن ها خیبری
Аз он то намонад зи душманаши насл
از آن تا نماند ز دشمنش نسل
Набиняш душмани магари абтарӣ
نبینیش دشمن مگر ابتری
Савобу уқобаш ба ҳар бомдод
ثواب و عقابش به هر بامداد
Кунад саҳни майдон ӯ маҳшарӣ
کند صحن میدان او محشری
Чу фархундаи базмаши биҳиштӣ буд
چو فرخنده بزمش بهشتی بود
Шавад дар сахои даст ӯ кавсарӣ
شود در سخا دست او کوثری
зи хубон чу айвон баҳорӣ кунад
ز خوبان چو ایوان بهاری کند
з халъат шавад базм ӯ шштрӣ
ز خلعت شود بزم او ششتری
Чу анбар диҳад буии хуши халқ ро
چو عنبر دهد بوی خوش خلق را
Ки нФрўздши хашм чун миҷмарӣ
که نفروزدش خشم چون مجمری
Макун баси шигифтии зи халқаш аз онк
مکن بس شگفتی ز خلقش از آنک
Тиҳӣ нест дарёӣ аз анбарӣ
تهی نیست دریایی از عنبری
Нахонам ҳамеи офтобаш аз онк
نخوانم همی آفتابش از آنک
Ҷаҳон несташ нуқтаи ховарӣ
جهان نیستش نقطه خاوری
Ба аз рой ҳиндаст ҳар банда Эй
به از رای هندست هر بنده ای
Ба аз хон таркаст ҳар чокарӣ
به از خان ترکست هر چاکری
Шҳо шаҳрёрои киёи хсрўо
شها شهریارا کیا خسروا
Ки бартар набошад зи ту бартарӣ
که برتر نباشد ز تو برتری
Дарин банд бо банда он ме кунанд
درین بند با بنده آن می کنند
Ки ҳаргиз накарданд бо кофарӣ
که هرگز نکردند با کافری
Ту хуршед рое ва аз даври ман
تو خورشید رایی و از دور من
Ба умеди монда чу нилӯфарӣ
به امید مانده چو نیلوفری
Бпрўр ба ҳақи бандаро каз мулӯк
بپرور به حق بنده را کز ملوک
Ба гетӣ чу ту нест ҳақи парварӣ
به گیتی چو تو نیست حق پروری
Чу асбони тозӣ школм манеҳ
چو اسبان تازی شکالم منه
Ба талбису тазвир ҳар астарӣ
به تلبیس و تزویر هر استری
На чун бандаи як шоҳро модҳст
نه چون بنده یک شاه را مادحست
На чун сомрӣ дар ҷаҳони соҳирӣ
نه چون سامری در جهان ساحری
Шаҳи номҷўиӣ ва аз номи ту
شه نامجویی و از نام تو
Мубиноади холии ҷаҳони минбарӣ
مبیناد خالی جهان منبری
Шавад ҳафт кишвар ба фармони ту
شود هفت کشور به فرمان تو
Ғуломяти солор ҳар кишварӣ
غلامیت سالار هر کشوری