Тоҳири сқти алмалик сипеҳраст ва ҷаҳонаст

طاهر ثقت الملک سپهر است و جهانست

На рост нагуфтам ки на инаст ва на онаст

نه راست نگفتم که نه اینست و نه آنست

Неи не на сипеҳраст ки хуршед сипеҳр аст

نی نی نه سپهر است که خورشید سپهر است

Неи не на ҷаҳонаст ки иқбол ҷаҳонаст

نی نی نه جهانست که اقبال جهانست

Он чарх маҳаласт ки бо ҳалам заминаст

آن چرخ محلست که با حلم زمینست

Ваон пер замираст ки бо бахт ҷавонаст

وان پیر ضمیرست که با بخت جوانست

Ҳар бора ки зин карда шавад ҳиммат ӯ ро

هر باره که زین کرده شود همت او را

Андари майдони зери ду кафи зер ду ронаст

اندر میدان زیر دو کف زیر دو رانست

эй онкии сӯии давлати ту қосиди нусрат

ای آنکه سوی دولت تو قاصد نصرت

Пайваста ягонааст ва дугонаст ва се гонаст

پیوسته یگانه است و دوگانست و سه گانست

Шуд манфиати олами дасти ту ки он даст

شد منفعت عالم دست تو که آن دست

Конаст ва на конаст ки бахшанда конаст

کانست و نه کانست که بخشنده کانست

Шуд маслиҳати дунёи меҳри ту ки он меҳр

شد مصلحت دنیا مهر تو که آن مهر

Ҷонаст ва на ҷонаст физоянда ҷонаст

جانست و نه جانست فزاینده جانست

Саҳми ту аҷаб нест агар соъиқа тир аст

سهم تو عجب نیست اگر صاعقه تیر است

Зеро ки кафи ҳайбати ту барқ камонаст

زیرا که کف هیبت تو برق کمانست

Он кас ки чу гул нест ба дидори ту тоза

آن کس که چو گل نیست به دیدار تو تازه

Дар дидаи ш чун дидаи наргиси ирқонст

در دیده ش چون دیده نرگس یرقانست

Вонкс ки на чун мавриди вафодор ту бошад

وانکس که نه چون مورد وفادار تو باشد

Монанди дили лолаи дилаш дар хафақонаст

مانند دل لاله دلش در خفقانست

На бори ҷаҳон бар тани ту ҳеҷ нишаста аст

نه بار جهان بر تن تو هیچ نشسته است

На рози сипеҳр аз дили ту ҳеҷ ниҳонаст

نه راز سپهر از دل تو هیچ نهانست

Умеди ҷаҳони зинда ва дилшод бимонад

امید جهان زنده و دلشاد بماند

То давлати ту дар бар инсоф равонаст

تا دولت تو در بر انصاف روانست

Азмат на сбксорст ар чаҳ сабкаст ӯ

عزمت نه سبکسارست ار چه سبکست او

Ҳзмт на гронборст ар чанд гаронаст

حزمت نه گرانبارست ار چند گرانست

Бодӣаст шитоби ту каш аз кӯҳ рикобаст

بادیست شتاب تو کش از کوه رکابست

Кӯҳӣаст диранги ту каш аз бод Аннанаст

کوهیست درنگ تو کش از باد عنانست

Табъ ту замонаст ва заминаст ҳамеша

طبع تو زمانست و زمینست همیشه

Дар нафъ заминаст ва ба таъсир замонаст

در نفع زمینست و به تأثیر زمانست

Бар чарх муҳӣтаст магар олам рӯҳаст

بر چرخ محیط است مگر عالم روحست

Доранда даҳраст магар чарх каёнаст

دارنده دهر است مگر چرخ کیانست

Аз хотири тез ту шавад теғи ҳунари тез

از خاطر تیز تو شود تیغ هنر تیز

Пас хотири ту зинсон теғасту Фсонст

پس خاطر تو زینسان تیغست و فسانست

Аз рӯй ту ҳишмати ҳама чун наргис чашмаст

از روی تو حشمت همه چون نرگس چشمست

Дар мадҳи ту давлати ҳама чун лола даҳонаст

در مدح تو دولت همه چون لاله دهانست

Дар мадҳат судаст ва зиёнаст ба Малта

در مدحت سودست و زیانست به مالت

Судати ҳамаи судату зиёнат на зиёнаст

سودت همه سودت و زیانت نه زیانست

Гӯшаст ҳама чун садафи онро ки ниўшд

گوشست همه چون صدف آن را که نیوشد

Вонкс ки сарояд ҳама чун калак забонаст

وانکس که سراید همه چون کلک زبانست

эй онкии зи ҳавли ту дилу дидаи душман

ای آنکه ز هول تو دل و دیده دشمن

Бар оташ сӯзанда ва бар тира духонаст

بر آتش سوزنده و بر تیره دخانست

Гар фасл чаҳор омад ҳар соли ҷаҳон ро

گر فصل چهار آمد هر سال جهان را

Пас чун ки ҳамаи солаи маро фасл хазонаст

پس چون که همه ساله مرا فصل خزانست

Вари фасли хазони байнами доим ба чаҳ маънӣ

ور فصل خزان بینم دایم به چه معنی

Зиндони ман аз дидаи ман лола ситонаст

زندان من از دیده من لاله ستانست

На офату андӯҳи марои васф қиёс аст

نه آفت و اندوه مرا وصف قیاس است

На меҳнату тимори марои ҳаду кронст

نه محنت و تیمار مرا حد و کرانست

На дар дилам аз ранҷи таҳаммулро ҷойаст

نه در دلم از رنج تحمل را جایست

На дар танам аз хавфи рагамро зарабонаст

نه در تنم از خوف رگم را ضربانست

Гар хӯрданӣ ёбам ҳар ҳафта на ҳар рӯз

گر خوردنی یابم هر هفته نه هر روز

Аз дасти марои коса ва аз зону хонаст

از دست مرا کاسه و از زانو خوانست

Вари ҳеҷ ба зиндонбон гӯям ки чаҳ дорӣ

ور هیچ به زندانبان گویم که چه داری

Гуяд ки махӯр ҳеҷ ки моҳ рамазонаст

گوید که مخور هیچ که ماه رمضانست

Гӯямаш ки бемораму рӯи шарбату нони ор

گویمش که بیمارم و رو شربت و نان آر

Ханда занад ва гуяд худ кор дар онаст

خنده زند و گوید خود کار در آنست

Ҳар чанд ки маҳбӯсаст ин бандаи мискин

هر چند که محبوس است این بنده مسکین

Бенон назайд чун банда ҳайвонаст

بی نان نزید چون بنده حیوانست

Бадбахт касеам ки ба чандон зару неъмат

بدبخت کسی ام که به چندان زر و نعمت

Имрӯзи ҳамаи қиссаи ман қисса нонаст

امروز همه قصه من قصه نانست

Ҷуз каҷ наравад кори ман мудаббири манҳус

جز کج نرود کار من مدبر منحوس

Кин толеъи манҳусами кҷр ва саратонаст

کاین طالع منحوسم کجر و سرطانست

Бисёр сухан гуфт марои бахти пас онгаҳ

بسیار سخن گفت مرا بخت پس آنگه

Ҳар карда ки ӯ кард бидон гуфта ҳамонаст

هر کرده که او کرد بدان گفته همانست

Гар дил ба тамаъ бастам шеъраст бизоъат

گر دل به طمع بستم شعرست بضاعت

Вар аҳмақӣ кардам асл аз Ҳамадонаст

ور احمقی کردم اصل از همدانست

Имрӯзи марои сӯрати идбор аён шуд

امروز مرا صورت ادبار عیان شد

Назд ҳамагони сӯрати ин ҳол аёнаст

نزد همگان صورت این حال عیانست

Дар бандам ва ин банд з поем ки кушояд

در بندم و این بند ز پایم که گشاید

То чархи фалаки банди маро баста миёнаст

تا چرخ فلک بند مرا بسته میانست

Аз халқ чаҳ нолам ки ҳунари моя ранҷ аст

از خلق چه نالم که هنر مایه رنج است

Вази бахт чаҳ гарем ки ҷаҳон бар ҳдсонст

وز بخت چه گریم که جهان بر حدثانست

Дар зоти ман имрӯзи ҳаме ҳеҷ ндонанд

در ذات من امروز همی هیچ ندانند

Ки анвоъи суханро чаҳ баён ва чаҳ банност

که انواع سخن را چه بیان و چه بناست

Вази ман асарӣ нест ҷузи ин лафз ки гӯйанд

وز من اثری نیست جز این لفظ که گویند

Ин шеър бихонед ки ин шеър фалонаст

این شعر بخوانید که این شعر فلانست

Гетӣ чу змонӣ кунадам шод набошам

گیتی چو ضمانی کندم شاد نباشم

Зон рӯй ки ин гетии баси сусти змонст

زان روی که این گیتی بس سست ضمانست

Зин беш чаро гардуни бигузорадами аиро

زین بیش چرا گردون بگذاردم ایرا

Гардуни рамаи худро хунхора шубонаст

گردون رمه خود را خونخواره شبانست

Аз ҷумла худовандо дар ваҳм наёяд

از جمله خداوندا در وهم نیاید

Ки аҳволи ман бади рӯзи ӣнҷо ба чаҳ сонаст

که احوال من بد روز اینجا به چه سانست

Гар давлати ту бахти маро даст нагирад

گر دولت تو بخت مرا دست نگیرد

Аз меҳнати худ ҳар чаҳ бигӯям ҳазёнаст

از محنت خود هر چه بگویم هذیانست

Вар дар дили ту ҳеҷ бигирад сухани ман

ور در دل تو هیچ بگیرد سخن من

Дар кори халосам чаҳ хилоф ва чаҳ гумонаст

در کار خلاصم چه خلاف و چه گمانست

Конро ки ба ҷон бим кунад чархи ситамгар

کانرا که به جان بیم کند چرخ ستمگر

Нақшӣ ки кунад калаки ту маншур амонаст

نقشی که کند کلک تو منشور امانست

Шоистаи садри ту сано омаду номад

شایسته صدر تو ثنا آمد و نامد

Кони кас ки сано гуфтат донист ва надонист

کان کس که ثنا گفتت دانست و ندانست

Донист ки ҷузи муъҷиза гуфтанаш нишоед

دانست که جز معجزه گفتنش نشاید

Бисёр бакӯшед ки гуяд натавонист

بسیار بکوشید که گوید نتوانست

Ҳар гуфта ва ҳар карда ту давлату дайн ро

هر گفته و هر کرده تو دولت و دین را

Бар ҷоҳ далеласт ва бар иқбол нишонаст

بر جاه دلیل است و بر اقبال نشانست

Имкони ту бо тамкин ҳамчун тану ҷони бод

امکان تو با تمکین همچون تن و جان باد

То ҷону тан аз куну мкинст ва маконаст

تا جان و تن از کون و مکینست و مکانست

Чун кӯҳи матини бодӣ то кӯҳ матин аст

چون کوه متین بادی تا کوه متین است

Бо бахти қарини бодӣ то давр қиронаст

با بخت قرین بادی تا دور قرانست