Ҷаҳонро ақли роҳ корвон дид
جهان را عقل راه کاروان دید
Бзоътҳош хон устихон дид
بضاعتهاش خوان استخوان دید
Ҳамаи таркиби умраш дар фано ёфт
همه ترکیب عمرش در فنا یافت
Ҳамаи бунёди судаш бар зиён дид
همه بنیاد سودش بر زیان دید
Хирад хира шуд онҷо каз ҷаҳолат
خرد خیره شد آنجا کز جهالت
Гуруҳеро зи сонеъ бар гумон дид
گروهی را ز صانع بر گمان دید
Чаро шуд мункир сонеъ нагӯйӣ
چرا شد منکر صانع نگویی
Касе кӯи колбудро ақл ва ҷон дид
کسی کو کالبد را عقل و جان دید
Чунон чун бинии андари ойина рӯй
چنان چون بینی اندر آئینه روی
Баду неки ҷаҳони чашмам чунон дид
بد و نیک جهان چشمم چنان دید
Басии чашм серум дид ошкоро
بسی چشم سرم دید آشکارا
Ду чандон чашми сари андар ниҳон дид
دو چندان چشم سر اندر نهان دید
зи торикӣу меҳнат он надидам
ز تاریکی و محنت آن ندیدم
Ки битавонанд мардон ҷаҳон дид
که بتوانند مردان جهان دید
Агар ба байнам аз ҳар кас аҷаб нест
اگر به بینم از هر کس عجب نیست
Ба торикии фаровон ба тавон дид
به تاریکی فراوان به توان دید
зи сари ман аз он душман хабар ёфт
ز سر من از آن دشمن خبر یافت
Ки бар рӯем зи хӯни дил нишон дид
که بر رویم ز خون دل نشان دید
Гули зардам ба рух бар ғам аз он кошт
گل زردم به رخ بر غم از آن کاشت
Ки аз чашмами ду ҷӯии об равон дид
که از چشمم دو جوی آب روان دید
Сабк дар бута зад мискини танами даст
سبک در بوته زد مسکین تنم دست
Ки бар гардани гунаҳи бор гарон дид
که بر گردن گنه بار گران دید
зи ношоист кардан шармаш омад
ز ناشایست کردن شرمش آمد
Ки бар ду китфи худ бор гарон дид
که بر دو کتف خود بار گران دید
Фаровон бехирад кандар ҷаҳон ӯ
فراوان بی خرد کاندر جهان او
Ғаму шодии зи лаъли ин ва он дид
غم و شادی ز لعل این و آن دید
Хирад он дошт кӯи неку бади хеш
خرد آن داشت کو نیک و بد خویش
з эзад дид на аз осмон дид
ز ایزد دید نه از آسمان دید
Гул бе хори андари гулшани даҳр
گل بی خار اندر گلشن دهر
Ба чашми тези байн кӣ метавон дид
به چشم تیز بین کی می توان دید