Қавлаи таъолӣ :у исӣлўнки ани алмҳизи қул ҳўи أзии алоиаҳи каломи худованди ҳаким , ёди он кирдигори азим , мо ҷаддии номдори Карим , ёр ҳар заъифи мӯнис ҳар лҳиФ , моя ҳар дарвеш , умед ҳар навмед , далел ҳар гуми роҳ , дармондагону оҷизонро неки паноҳ , худовандӣ ки аз меҳрбонӣу неки худои ътоءи худ бар халқ резон кард , ва ҳар касро ончии салоҳу беҳинаи он кас дид он кард , бингар ки чаҳ кард аз фазл , ва чаҳ намӯд аз карами бойени занони оҷизи ранги заъифи ниҳод , малули табъ , чун донист ки бенят эшон бо заъфаст ,у табъи эшон бо малолат ,у тоқати давом хизмат надоранд , ва дар он халалҳо оранд , эшонро узрӣ падед кард , дар баъзе рӯзгор то лухтии тоъату гарони бории хизмат азишон биФтод , бе ихтиёри эшон , ва эшонро дар он ҷурмӣ на , боз чун рӯзгорӣ барояду нишоти биафзояд ,у орзӯии хизмату тоъат баришон тоза шавад , он узр бурӣда гардад ,у хитоби боз мутаваҷҷеҳ шавад . Инат накӯи корӣу меҳрбонӣ ! инат худовандӣу бандаи навозӣ ! азин аҷабтар ки эшонро дар он ҳол ки боздошт , аз хизмат боз дошт на аз махдум , то агар тан аз хизмат боз монад дил аз махдум боз намонад , эшонро дастурӣ зикр дод ҳам дар дили ҳам бар забону марҳамии ниҳод бончаҳ гуфт « أнои ҷлиси ман зкрнӣ » то навмед нашаванд , ва аз бисоти қурб ба ниўФтнд , чун аз хизмати бози монданд ки на ҳар ки расед худ бхдмту тоъат зоҳир расед , агар иллат расӣдани хизмати зоҳир будӣ аз саҳараи фиръавн чаҳ хизмат омад ? ва аз Иблиси маҳҷӯр чаҳ буд аз хизмат ки наомад ?

قوله تعالی: وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ الْمَحِیضِ قُلْ هُوَ أَذیً الآیة کلام خداوند حکیم، یاد آن کردگار عظیم، ما جدی نامدار کریم، یار هر ضعیف مونس هر لهیف، مایه هر درویش، امید هر نومید، دلیل هر گم راه، درماندگان و عاجزان را نیک پناه، خداوندی که از مهربانی و نیک خدایی عطاء خود بر خلق ریزان کرد، و هر کس را آنچه صلاح و بهینه آن کس دید آن کرد، بنگر که چه کرد از فضل، و چه نمود از کرم باین زنان عاجز رنگ ضعیف نهاد، ملول طبع، چون دانست که بنیت ایشان با ضعف است، و طبع ایشان با ملالت، و طاقت دوام خدمت ندارند، و در آن خللها آرند، ایشان را عذری پدید کرد، در بعضی روزگار تا لختی طاعت و گران باری خدمت ازیشان بیفتاد، بی اختیار ایشان، و ایشان را در آن جرمی نه، باز چون روزگاری برآید و نشاط بیفزاید، و آرزوی خدمت و طاعت بریشان تازه شود، آن عذر بریده گردد، و خطاب باز متوجه شود. اینت نکو کاری و مهربانی! اینت خداوندی و بنده نوازی! ازین عجبتر که ایشان را در آن حال که بازداشت، از خدمت باز داشت نه از مخدوم، تا اگر تن از خدمت باز ماند دل از مخدوم باز نماند، ایشان را دستوری ذکر داد هم در دل هم بر زبان و مرهمی نهاد بآنچه گفت «أنا جلیس من ذکرنی» تا نومید نشوند، و از بساط قرب به نیوفتند، چون از خدمت باز ماندند که نه هر که رسید خود بخدمت و طاعت ظاهر رسید، اگر علت رسیدن خدمت ظاهر بودی از سحره فرعون چه خدمت آمد؟ و از ابلیس مهجور چه بود از خدمت که نیامد؟

Эшонро бехизмат бар хонд , ва инро бо хизмат баранд , ин буд хост ӯ , ва чунин омад ҳукм ӯ , на брхўост ӯ эътироз ! на аз ҳукм ӯ эъроз , иФъли аллоҳи мо ишоءу иҳкми мо ирид .

ایشان را بی خدمت بر خواند، و این را با خدمت براند، این بود خواست او، و چنین آمد حکم او، نه برخواست او اعتراض! نه از حکم او اعراض، یفعل اللَّه ما یشاء و یحکم ما یرید.

Нсоؤкми ҳрси лаками алоиаҳ . . . Бандаро нафасасту дил , нафас аз олам суфлоасту асли он аз об ва хокаст ,у дил аз олам алавӣаст , яъне он латифаи раббонӣ ки мояи он нур покаст , нафасро мақом ғайбат омад ,у дилро мақоми шуҳуд ,у илайҳи алошораҳи бқўлаҳи слии аллоҳи алайҳу ?алау силам : « мо ман одамии алоу қалбаи байни асбъини ман асобъи аллоҳ » пас нафас ки дар ғайбат бимонад шаръ ӯро бо амсолу ашколи хеш мсокнт дод , ва бидон миннат бар ниҳод гуфт : нсоؤкми ҳрси лаками Фأтўои ҳрскми أнии шӣтми ҷой дигар гуфт Фонкҳўои мо тоби лаками ман алнсоء , ҷой дигар гуфт : лтскнўои إлиҳоу ҷаъли бинкми мўдаҳу раҳмаи ин ҳзўз ёфтану бомисолу ашколи гроӣидни насиб нафасаст ки дар вҳдаҳ ғайрат бимонадаст , аммо дил ки дар мақом мшоҳдтаст ҳаромаст ӯро ки бғирӣ гароед , ё худ бмхлўқӣ фурӯ ояд , ва то худро аз халқи бози набарду сари хеш аз ғайри ҳақи таҳорати надиҳад , дар таҳти ин клмт нашавад ки иҳби алмттҳрин . Раби Алъоламин дӯст дорад ин чунин поконро , ва эшонро мардон хонд онҷо ки гуфт : фӣаи риҷоли иҳбўни أни иттҳрўоу аллоҳи иҳби алмтҳрин .

نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ الآیة... بنده را نفس است و دل، نفس از عالم سفلی است و اصل آن از آب و خاکست، و دل از عالم علوی است، یعنی آن لطیفه ربانی که مایه آن نور پاک است، نفس را مقام غیبت آمد، و دل را مقام شهود، و الیه الاشارة بقوله صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم: «ما من آدمیّ الّا و قلبه بین اصبعین من اصابع اللَّه» پس نفس که در غیبت بماند شرع او را با امثال و اشکال خویش مساکنت داد، و بدان منت بر نهاد گفت: نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ جای دیگر گفت فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ، جای دیگر گفت: لِتَسْکُنُوا إِلَیْها وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً این حظوظ یافتن و بامثال و اشکال گرائیدن نصیب نفس است که در وهده غیرت بماندست، امّا دل که در مقام مشاهدت است حرام است او را که بغیری گراید، یا خود بمخلوقی فرو آید، و تا خود را از خلق باز نبرد و سرّ خویش از غیر حق طهارت ندهد، در تحت این کلمت نشود که یُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ. رب العالمین دوست دارد این چنین پاکان را، و ایشان را مردان خواند آنجا که گفت: فِیهِ رِجالٌ یُحِبُّونَ أَنْ یَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرِینَ.

Ва бдонки хбоӣси дарин сарои ҳукм бар ду қисмаст : яке хбс айнаст ки ҳаргизи бшстн пок нашавад , агар мурдории ҳазор бор ба баҳри муҳӣти фурӯи барии ҳаргиз пок нашавад , ки наҷосат ӯ Айнӣаст . Дигари хбс сифатаст , ва дар асли пок буд аммо наҷосатӣ бадв расад , ки чун башуе пок шавад , локини ин наҷосати ҳам бар ду қисмаст : баъзе хафиф ки бики об пок шавад , ва баъзе ғализ ки шустани бобу хок бибояд то пок шавад . Хбоӣс дар асли дайни ҳам ин тақсим дорад яке хбси айн ,аст ки ҳаргиз зоӣл нашавад , ва он хбс ширкаст ки нёмрзди إни аллоҳи лои иғФри أни ишрк ба , إнмои алмшркўни наҷис .

و بدانک خبائث درین سرای حکم بر دو قسم است: یکی خبث عین است که هرگز بشستن پاک نشود، اگر مرداری هزار بار به بحر محیط فرو بری هرگز پاک نشود، که نجاست او عینی است. دیگر خبث صفت است، و در اصل پاک بود اما نجاستی بدو رسد، که چون بشویی پاک شود، لکن این نجاست هم بر دو قسم است: بعضی خفیف که بیک آب پاک شود، و بعضی غلیظ که شستن بآب و خاک بباید تا پاک شود. خبائث در اصل دین هم این تقسیم دارد یکی خبث عین، است که هرگز زائل نشود، و آن خبث شرک است که نیامرزد إِنَّ اللَّهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ، إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ.

Инак ҷовид дар дӯзах бимонанд , аз онаст ки наҷосати эшон наҷосат айнаст , таҳорат пазир нест ,у биҳишти ҷузи ҷой покон нест , ва он хбси дигар дар дайни хбс сифатаст ва он хбс маъсиятаст , таҳорат пазираст , аммо ҳам бар ду қисмаст баъзе сғоир ва баъзе кабоир , сғоир хафифаст : бигузарӣ ки бар дӯзах кунад пок шавад : «у إни мнкми إлои воридҳо »у кабоир ғализаст : бигузарӣ пок нашавад , бештар бимонад , аммо ҷовид бинмоанд ки айн ӯ наҷис несту наҷосат ӯ таҳорат пазираст , агар дарин сарои боби тавба ва ҳасрат бишӯяд , пок шавад , ва агар дарин сарои таҳорати наёбади таҳури он сарои ҷазои ҷуз оташ бошад , то ба нсўздш пок нашавад , ва то пок нашавад бхдоўнд пок нарасад . « ани аллоҳи таъолии таййиби лои иқбли алои алтиб » бдоўд ъ ваҳй омад ки : « ё Довӯди тҳри лии битои искана » хонаи мо поки гардон то худованди хонаи бахона фурӯ ояд . Гуфт худовандо чигуна поки гардонам ? гуфт оташи ишқи дарави зан то ҳар чаҳ насаб мо надорад сӯхта шавад , пас бҷорўби ҳасрати брўб то агар чизеи мода буд аз ҳавои нафас ки ботши ишқ насухтааст ҷоруби ҳасраташи брўбд ки арӯси васли мо бо ҳавои нафаси ту бнсозд .

اینک جاوید در دوزخ بمانند، از آنست که نجاست ایشان نجاست عین است، طهارت پذیر نیست، و بهشت جز جای پاکان نیست، و آن خبث دیگر در دین خبث صفت است و آن خبث معصیت است، طهارت پذیرست، امّا هم بر دو قسم است بعضی صغایر و بعضی کبائر، صغایر خفیف است: بگذری که بر دوزخ کند پاک شود: «وَ إِنْ مِنْکُمْ إِلَّا وارِدُها» و کبائر غلیظ است: بگذری پاک نشود، بیشتر بماند، اما جاوید بنماند که عین او نجس نیست و نجاست او طهارت پذیرست، اگر درین سرای بآب توبه و حسرت بشوید، پاک شود، و اگر درین سرای طهارت نیابد طهور آن سرای جزا جز آتش باشد، تا به نسوزدش پاک نشود، و تا پاک نشود بخداوند پاک نرسد. «ان اللَّه تعالی طیّب لا یقبل الا الطیّب» بداود ع وحی آمد که: «یا داود طهر لی بیتا اسکنه» خانه ما پاک گردان تا خداوند خانه بخانه فرو آید. گفت خداوندا چگونه پاک گردانم؟ گفت آتش عشق درو زن تا هر چه نسب ما ندارد سوخته شود، پس بجاروب حسرت بروب تا اگر چیزی ماده بود از هوای نفس که بآتش عشق نسوخته است جاروب حسرتش بروبد که عروس وصل ما با هوای نفس تو بنسازد.