Қавлаи таъолии إни аллоҳи лои истҳиии أни изрби Маслан алоиаҳи бдонки худоиро ъзу ҷли номҳои бузургвораст . Ва сифатҳои пок , номҳои некӯ ва сифатҳои писандида , номҳои азалӣ ва сифатҳои сармадӣ , худро бони сифатҳо бстўд ва дар пайғому номаи хеши он сифатҳо ва ахлқ намӯд . Аз онҳо яке ҳаёст аллоҳи таъолии бони мавсуфу исботи он дар оят ва дар хабари маълум . Оят онаст ки гуфт ҷли ҷалола : إни аллоҳи лои истҳиии أни изрби Маслан ҷой дигар гуфту аллоҳи лои истҳиии ман алҳақу хабар дурустаст аз Мустафои слъ ки рӯзӣ нишаста буд бо ёрон сухан мерафт дар миёни эшон се мард аз давр меомаданд рӯй буи дода , яке аз он се бикрони онҷоигаҳи наздик мардумон расед . Ҳам онҷо бинишаст , расӯл худо гуфт « астҳиии Фостҳиӣ аллоҳ манеҳ » ва ҳам дар хабараст ки « ани аллоҳи ҳеи Карим , истҳиии ман абдаи азои мади яда » алҳдиси ин сифати ҳаёу амсоли ин ҳар чаҳ дуруст шавад бнсўси китобу суннат воҷибаст бар бандаи худо ки чун он шунӯд ё хонд бар ному сифати бистаду забону дил аз маънии он хомӯш дорад ва аз дарёфт чигунагии он навмед бошад ки хирадро фаро дарёфт он бтклФу таъвил роҳ нест , мегуяд ҷли ҷалола :у лои иҳитўн ба уламо маънӣ онаст ки халқи бахуду бъқли худ вайро дар наёбанд , магар ки вайро бони сифат ки худ кард худроу бони ном ки худро баради худро бишносад , шинохтанӣу тасдиқӣу таслимии гардани ниҳода , ва нодир ёфта пазируфта ,у тӯҳмат бар ақли худ ниҳода , ҳар ки ин роҳ раваду биҷузи ин тариқи худро напасандад суннӣ ъқидтаст покизаи сирати писандидаи тариқат аз ӣнҷои кушояди чашмаи ҳикмату сидқи фаросату нури маърифат , ва ин манзалат касеро буд ки чун дигарон аз халқ шарм доранду қабул халқ талабанд вай аз ҳақ шарм дорад ,у қабули ҳақи талабад , ва аз ҳақ касе шарм дорад ки дар дил бенаӣ дорад ва дар сари ошноӣ , ва донад баҳри ҳол ки бошад ки аллоҳ буи нигаронаст ва бар кирдори ваии дидаи вару нигаҳи бон . Иқўли таъолии أи лами иълми бأни аллоҳи ирӣ

قوله تعالی إِنَّ اللَّهَ لا یَسْتَحْیِی أَنْ یَضْرِبَ مَثَلًا الآیة بدانک خدای را عزّ و جلّ نامهای بزرگوار است. و صفتهای پاک، نامهای نیکو و صفتهای پسندیده، نامهای ازلی و صفتهای سرمدی، خود را بآن صفتها بستود و در پیغام و نامه خویش آن صفتها و اخلق نمود. از آنها یکی حیاست اللَّه تعالی بآن موصوف و اثبات آن در آیت و در خبر معلوم. آیت آنست که گفت جلّ جلاله: إِنَّ اللَّهَ لا یَسْتَحْیِی أَنْ یَضْرِبَ مَثَلًا جای دیگر گفت وَ اللَّهُ لا یَسْتَحْیِی مِنَ الْحَقِّ و خبر درست است از مصطفی صلع که روزی نشسته بود با یاران سخن میرفت در میان ایشان سه مرد از دور می‌آمدند روی بوی داده، یکی از آن سه بکران آنجایگه نزدیک مردمان رسید. هم آنجا بنشست، رسول خدا گفت «استحیی فاستحیی اللَّه منه» و هم در خبر است که‌ «ان اللَّه حیی کریم، یستحیی من عبده اذا مدّ یده» الحدیث این صفت حیا و امثال این هر چه درست شود بنصوص کتاب و سنت واجب است بر بنده خدا که چون آن شنود یا خواند بر نام و صفت بیستد و زبان و دل از معنی آن خاموش دارد و از دریافت چگونگی آن نومید باشد که خرد را فرا دریافت آن بتکلف و تأویل راه نیست، میگوید جلّ جلاله: وَ لا یُحِیطُونَ بِهِ عِلْماً معنی آنست که خلق بخود و بعقل خود وی را در نیابند، مگر که وی را بآن صفت که خود کرد خود را و بآن نام که خود را برد خود را بشناسد، شناختنی و تصدیقی و تسلیمی گردن نهاده، و نادر یافته پذیرفته، و تهمت بر عقل خود نهاده، هر که این راه رود و بجز این طریق خود را نپسندد سنّی عقیدت است پاکیزه سیرت پسندیده طریقت از اینجا گشاید چشمه حکمت و صدق فراست و نور معرفت، و این منزلت کسی را بود که چون دیگران از خلق شرم دارند و قبول خلق طلبند وی از حق شرم دارد، و قبول حق طلبد، و از حق کسی شرم دارد که در دل بینایی دارد و در سرّ آشنایی، و داند بهر حال که باشد که اللَّه بوی نگرانست و بر کردار وی دیده ور و نگه‌بان. یقول تعالی أَ لَمْ یَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ یَری‌

Фии алхбр « аъбди аллоҳи конки туроаи ?фони лами ткни туроаи ?фонаи ирок »

فی الخبر «اعبد اللَّه کانک تراه فان لم تکن تراه فانه یراک»

Бечораи одамӣ ки кушта ғифлатасту гирифтаи ҷаҳолат , аз халқ мешарм дорад ва аз аллоҳ шарм менадорад ,у раби Алъоламин бикраму ҳалами худ ин Фохўост мекунад ва мегуяд киу тхшии анносу аллоҳи أҳқи أн тхшоаҳ мегуяд аз мардуми шарми дорӣу аллоҳи сазовортар бон ки аз ваии шарми дорӣ .

بیچاره آدمی که کشته غفلت است و گرفته جهالت، از خلق می شرم دارد و از اللَّه شرم می ندارد، و ربّ العالمین بکرم و حلم خود این فاخواست میکند و میگوید که وَ تَخْشَی النَّاسَ وَ اللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشاهُ میگوید از مردم شرم داری و اللَّه سزاوارتر بآن که از وی شرم داری.

Иқўли аллоҳи ҷли ҷалола « мо ансФнии абдии идъўнии Фостҳиии ани ардау иъсинӣу лои истҳиии манӣ » .

یقول اللَّه جلّ جلاله «ما انصفنی عبدی یدعونی فاستحیی ان اردّه و یعصینی و لا یستحیی منی».

Дар хабараст ки фардо дар қиёмат чун бандаи бсрот боз гузарад нома дар даст вай ниҳанд меҳр бар он ниҳода , чун сари он боз кунад дар он навишта бинад бандаи ман феълати мо феълату лақади астҳиити ани азҳари алейк , Фозҳби фонии қади ғФрти лак . Қоли яҳёи бен маози фии ҳозои алхбри субҳони ман изнби алъбди Фистҳиии ҳў . »

در خبرست که فردا در قیامت چون بنده بصراط باز گذرد نامه در دست وی نهند مهر بر آن نهاده، چون سر آن باز کند در آن نوشته بیند بنده من فعلت ما فعلت و لقد استحییت ان اظهر علیک، فاذهب فانی قد غفرت لک. قال یحیی بن معاذ فی هذا الخبر سبحان من یذنب العبد فیستحیی هو.»

Пер тариқат гуфт : « шарми ҳисор дайнасту мояи имону нишони карам . Ва халқи дарин мақом бар се гуруҳанд : ғофилону оқилону орифон . Ғофилон аз халқ шарм доранд эшон золимонанд , оқилон аз фиришта шарм доранд эшон мқтсдоннд , орифон аз ҳақ шарм доранд эшон собиқонанд » . Ва гуфтаанд ҳаё бар ҳафт ваҷҳаст : ҳёءи ҷиноят чунонк ҳёءи одам ( ъ ) , он гуҳ ки дар зулат афтоду тоҷу ҳала аз ваии брбўднд , чун мутаворӣони азин гӯша бидон гӯша мешуд . Хитоб омад ки « ё одами أи Фророи мнои Фқоли ло , бали ҳёءи мнк » дувуми ҳёءи тақсир чунонк ҳёءи Фариштагони он гуҳ гӯйанд сбҳонки мо ъбдноки ҳақи ъбодтк . Сеюм ҳёءи иҷлоли чунон ки ҳёءи исрофили тсри бали бҷноҳиаҳи ҳёءи ман аллоҳи ъзу ҷл . Чаҳоруми ҳёءи карам чунонк ҳёءи Мустафо ( ъ ) кони истҳиии ман алсҳобаҳи азои дхлўои байтаи ани иқўли ?лаами ахрҷўо , Фқоли аллоҳи ъзу ҷл «у локини إзои дъитми Фодхлўои Фإзои тъмтми Фонтшрўоу лои мстأнсини лҳдис » панҷуми ҳёءи ҳишмат чунонк

پیر طریقت گفت: «شرم حصار دین است و مایه ایمان و نشان کرم. و خلق درین مقام بر سه گروه‌اند: غافلان و عاقلان و عارفان. غافلان از خلق شرم دارند ایشان ظالمان‌اند، عاقلان از فرشته شرم دارند ایشان مقتصدانند، عارفان از حق شرم دارند ایشان سابقان‌اند». و گفته‌اند حیا بر هفت وجه است: حیاء جنایت چنانک حیاء آدم (ع)، آن گه که در زلّت افتاد و تاج و حله از وی بربودند، چون متواریان ازین گوشه بدان گوشه می‌شد. خطاب آمد که «یا آدم أ فرارا منّا فقال لا، بل حیاء منک» دوم حیاء تقصیر چنانک حیاء فرشتگان آن گه گویند سبحانک ما عبدناک حق عبادتک. سوم حیاء اجلال چنان که حیاء اسرافیل تسر بل بجناحیه حیاء من اللَّه عزّ و جلّ. چهارم حیاء کرم چنانک حیاء مصطفی (ع) کان یستحیی من الصحابة اذا دخلوا بیته ان یقول لهم اخرجوا، فقال اللَّه عزّ و جلّ «وَ لکِنْ إِذا دُعِیتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَ لا مُسْتَأْنِسِینَ لِحَدِیثٍ» پنجم حیاء حشمت چنانک‌

Ҳёءи алии алайҳи ассаломи ҳайни сأли алмқдод ҳатто сأли расӯли аллоҳи слии аллоҳи алайҳу ?алау силами ани ҳукми алмзии лмкони Фотима .

حیاء علی علیه السّلام حین سأل المقداد حتی سأل رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم عن حکم المذی لمکان فاطمة.

Шашуми ҳёءи астҳқор чунонк ҳёءи Мӯсо ( ъ ) ҳайни қоли анаи лтързи лии алҳоҷаҳи ман алднёи Фостҳиии ани асأлк ё раб , Фқоли аллоҳи слнӣ ҳатто млҳи ъҷинку алафи шотк .

ششم حیاء استحقار چنانک حیاء موسی (ع) حین قال انّه لتعرض لی الحاجة من الدنیا فاستحیی ان اسألک یا ربّ، فقال اللَّه سلنی حتی ملح عجینک و علف شاتک.

Ҳафтуми ҳёء ҳақаст ҷли ҷалолау тақаддусати асмоؤаҳу тъолти сифотау қади мзии зикра .

هفتم حیاء حق است جلّ جلاله و تقدست اسماؤه و تعالت صفاته و قد مضی ذکره.

Киеви ткФрўни биллоҳ аз рӯй ишорат мегуяд эй гум карда сари риштаи хеш эй афтода дар чоҳи башарияти хеш , роҳи азин равшантар хоҳӣ чунк менарӯй ?

کَیْفَ تَکْفُرُونَ بِاللَّهِ از روی اشارت میگوید ای گم کرده سر رشته خویش ای افتاده در چاه بشریت خویش، راه ازین روشنتر خواهی چونک می نروی؟

Майдон азин кашидатар хоҳӣ чунк саворӣ накунӣ ? шамъи азин афрӯхтатар хоҳӣ чунк аз ҷода мебеафтӣ ? эй солҳо бар ту гузашта ва ҳануз бӯе ноёфта , эй бар ҳазор хон нишаста ва ҳануз гурусна ! эй ҳазорон либоси пӯшида ва ҳануз бараҳна . Мусулмонон ! майдон фарохаст саворон куҷоанд ? девон фурӯ ниҳоданд мтзлмон куҷоанд ? табиб ҳозираст беморон куҷоанд ? ҷамол дар кашфаст ошиқон куҷоанд ?

میدان ازین کشیده‌تر خواهی چونک سواری نکنی؟ شمع ازین افروخته تر خواهی چونک از جاده می‌بیفتی؟ ای سالها بر تو گذشته و هنوز بویی نایافته، ای بر هزار خوان نشسته و هنوز گرسنه! ای هزاران لباس پوشیده و هنوز برهنه. مسلمانان! میدان فراخست سواران کجااند؟ دیوان فرو نهادند متظلمان کجااند؟ طبیب حاضر است بیماران کجااند؟ جمال در کشف است عاشقان کجااند؟

Ва кантами أмўото Фأҳёкм мегуяд агар мурда будед зинда кардам чун ки нанигаред ? агар ҷоҳил будед доноатон кардам чун ки дар наёбед ? роҳатон намудем чаро менаравед ?

وَ کُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْیاکُمْ میگوید اگر مرده بودید زنده کردم چون که ننگرید؟ اگر جاهل بودید داناتان کردم چون که در نیابید؟ راهتان نمودم چرا می‌نروید؟

Пер тариқат гуфт « илоҳии банда бо ҳукми азал чун барояд ва ончӣ надорад чаҳ бояд ҷаҳд банда чист ? кори хост ту дорад банда биҷаҳад хеши наҷоти хеш кӣ тавонад ?

پیر طریقت گفت «الهی بنده با حکم ازل چون برآید و آنچه ندارد چه باید جهد بنده چیست؟ کار خواست تو دارد بنده بجهد خویش نجات خویش کی تواند؟

Сами имиткми сам иҳиикм гуфтаанд марг бар се қисмаст :у зиндагонӣ бар се қисм , марги лаънат ,у марги ҳасрат ,у марги каромат . Марги лаънати коФронросту марги ҳасрати ъосёнросту марги каромати мтқёнрост . Ва зиндагонии се қисмаст : яке зиндагонии бим , дигари зиндагонии умед , сеюм зиндагонии меҳри зиндагонии бим дар бар пайдо , зиндагонии умед дар хизмати пайдо , зиндагонии меҳр дар ёди пайдо . Зиндаи бими рӯзи марг ӯро эмин кунанд ки : أлои тхоФўоу лои тҳзнўо , зиндаи умедро рӯзи пасин Фо навозанд ки أбшрўои болҷнаҳи алтии кантами тўъдўн , зиндаи меҳрро аз дӯст бар бисоти карам дар маҷлиси инси ин каромат ояд ки арҷъии إлии рбки розӣаи Марзия .

ثُمَّ یُمِیتُکُمْ ثُمَّ یُحْیِیکُمْ گفته‌اند مرگ بر سه قسم است: و زندگانی بر سه قسم، مرگ لعنت، و مرگ حسرت، و مرگ کرامت. مرگ لعنت کافرانراست و مرگ حسرت عاصیانراست و مرگ کرامت متقیانراست. و زندگانی سه قسم است: یکی زندگانی بیم، دیگر زندگانی امید، سوم زندگانی مهر زندگانی بیم در برّ پیدا، زندگانی امید در خدمت پیدا، زندگانی مهر در یاد پیدا. زنده بیم روز مرگ او را ایمن کنند که: أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا، زنده امید را روز پسین فا نوازند که أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ، زنده مهر را از دوست بر بساط کرم در مجلس انس این کرامت آید که ارْجِعِی إِلی‌ رَبِّکِ راضِیَةً مَرْضِیَّةً.

Пер тариқат гуфт « илоҳӣ эй сазои карам вае навозандаи олам ! на бо ҷуз ту шодӣаст на бо ёди ту ғам , хасмӣу шафиъӣу гувоҳӣу ҳукм . Ҳаргизи бинмои нафасӣ бо меҳри ту баҳам , озод шуда аз банди вуҷӯду адам , бози руста аз заҳмати лавҳу қалам , дар маҷлиси инси қадаҳи шодӣ бар дасти ниҳодаи дамодам » .

پیر طریقت گفت «الهی ای سزای کرم و ای نوازنده عالم! نه با جز تو شادیست نه با یاد تو غم، خصمی و شفیعی و گواهی و حکم. هرگز بینما نفسی با مهر تو بهم، آزاد شده از بند وجود و عدم، باز رسته از زحمت لوح و قلم، در مجلس انس قدح شادی بر دست نهاده دمادم».

Ҳўи алзии халқи лаками мо фии алأрзи ҷмиъои ҷой дигар гуфту схри лаками мо фии алсмоўот ва мо фии алأрз ҷмиъо манеҳ мегуяд ҳар чаҳ мамлакат заминаст ҳама барои шумо офарӣдааму мусаххар шумо кардам , ътоءи мо мухтасар набӯд , каромати мо дар ҳақи сӯхтагони мо срсрӣ набӯд , навохт моро дар ҳақи шумо ҳаргиз троҷъ набӯд , ва чунон нест ки бар мамлакати замин ақтсор кардам ки осмонҳоро ҳам аз баҳри назари шумоу нузҳати басари шумоу хазинаи рӯзии шумо рост кардам , бандаи ман ! чун қадам дар кӯии аҳд мо наҳй ту ндонӣ ки осмонёнроу заминёнро чаҳ бишорат расаду якдигарро чаҳ таҳният кунанд , он ман донам ки ман ҳар чизро донандааму баҳри каси рсндаҳу ҳўи бакули шайъи ءи алӣам .

هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْأَرْضِ جَمِیعاً جای دیگر گفت وَ سَخَّرَ لَکُمْ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ جَمِیعاً مِنْهُ میگوید هر چه مملکت زمین است همه برای شما آفریده‌ام و مسخر شما کردم، عطاء ما مختصر نبود، کرامت ما در حق سوختگان ما سرسری نبود، نواخت ما را در حق شما هرگز تراجع نبود، و چنان نیست که بر مملکت زمین اقتصار کردم که آسمانها را هم از بهر نظر شما و نزهت بصر شما و خزینه روزی شما راست کردم، بنده من! چون قدم در کوی عهد ما نهی تو ندانی که آسمانیان را و زمینیان را چه بشارت رسد و یکدیگر را چه تهنیت کنند، آن من دانم که من هر چیز را داننده‌ام و بهر کس رسنده وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ‌ءٍ عَلِیمٌ.

Дар ин ояти латифаи ист , нагуфт ( хлқкми лмои фии аларзи ҷмиъо ) ки гуфт халқи лаками мо фии алأрз яъне ки ҳар чаҳ мамлакати замин ва осмонаст аз баҳри ту офаридами бандаи ман !у туро аз баҳри худ офаридам , на бинӣ ки алӣ алхусус Мӯсоро гуфт . «у астнътки лнФсӣ »у алии алъмўми халқро гуфт ва мо хилқати алҷну алإнси إлои лиъбдўни қадари ин хитоб Мустафо донисту шукри ин неъмати ваии гузорад , ки он шаби қурбу каромат ки ки вайро босмони бурданд ҳар чаҳ оФрис буду мамолики кунин ҳамаи нисори қадами сидқ вай карданд , ва он меҳтари бгўшаҳи чашми бҳич боз нанигараст ва гуфт моро барои ин наёфаридаанд мо зоғи албср ва мо тғии нӯшаши бод ! бӯи язиди бастомӣ ки дар роҳи суннати Мустафо некӯ рафту адаби ҳазрати некӯ биҷой оварад гуфт : « лами азали ақтъи алмҳолк ҳатто ваҷдати алмамолик , сами таркати алмамолик ҳатто васлати илои шавоҳиди алмамолик , Фқлти алҷоӣзаҳи Фқоли қади вҳбти лаки клмои раъйат , қиллати анати алмроди қоли Фонои лаки комаи анати лӣ . »

در این آیت لطیفه ایست، نگفت (خلقکم لما فی الارض جمیعا) که گفت خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْأَرْضِ یعنی که هر چه مملکت زمین و آسمانست از بهر تو آفریدم بنده من! و ترا از بهر خود آفریدم، نه بینی که علی الخصوص موسی را گفت. «وَ اصْطَنَعْتُکَ لِنَفْسِی» و علی العموم خلق را گفت وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ قدر این خطاب مصطفی دانست و شکر این نعمت وی گزارد، که آن شب قرب و کرامت که که وی را بآسمان بردند هر چه آفریس بود و ممالک کونین همه نثار قدم صدق وی کردند، و آن مهتر بگوشه چشم بهیچ باز ننگرست و گفت ما را برای این نیافریده‌اند ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغی‌ نوشش باد! بو یزید بسطامی که در راه سنّت مصطفی نیکو رفت و ادب حضرت نیکو بجای آورد گفت: «لم ازل اقطع المهالک حتی وجدت الممالک، ثم ترکت الممالک حتی وصلت الی شواهد الممالک، فقلت الجائزة فقال قد وهبت لک کلّما رأیت، قلت انت المراد قال فانا لک کما انت لی.»

Пер тариқат гуфт : « илоҳӣ ! насимӣ дамид аз боғи дӯстии дилро фидо кардем бӯе ёфтем аз хазинаи дӯстии бподшоҳӣ бар сари олам Нидо кардем , барқӣ тофт аз машриқи ҳақиқати обу гул кам ингоштем ва ду гетии бгзоштим , як назар кардӣ дар он назар бсухтему бгдохтим , беафзой назарӣ ва ин сӯхтаро марҳами созу ғарқ шударо дарёб ки « мезадаро ҳам бамии доруу марҳам буд »у фии маъноаи аншд :

پیر طریقت گفت: «الهی! نسیمی دمید از باغ دوستی دل را فدا کردیم بویی یافتیم از خزینه دوستی بپادشاهی بر سر عالم ندا کردیم، برقی تافت از مشرق حقیقت آب و گل کم انگاشتیم و دو گیتی بگذاشتیم، یک نظر کردی در آن نظر بسوختیم و بگداختیم، بیفزای نظری و این سوخته را مرهم ساز و غرق شده را دریاب که «می زده را هم بمی دارو و مرهم بود» و فی معناه انشد: