Қавлаи таъолӣ : ллаҳи мо фии алсмоўот ва мо фии алأрзи маликоу абдоъо ,у хлқоу ахтроъо , аўҷдҳми ман алъдм , Фмлкҳми малики ъзаҳу иқтидор , лои малики истифодау иктисоб , иФъли Фиҳми мо ишоءу иҳкми мо ирид . Мегуяд ҳар чаҳ дар осмонҳост ва дар заминҳо , ҳамаи малик худоӣаст , малики эҷоду иззат , на малики иктисобу виросат , он малик одамиёнаст ки бҳкми байъу ҳбт ё боктсобу виросат ҳосил шуд , лои ҷурми он ҳукм ки малики эшонро дуруст кард , ҳам он ҳукми ҳақи мамлук бар эшон воҷиб кард ,у малики худоӣ аз нест ҳаст карданаст , ва пас набӯд офаридан ва аз оғози нўсохтн , пас малики ваии бмлки кас монанда нест ,у касро биравӣ дар он ҳукм нест , ва ончӣ кунад дар офарӣдаи худ бҳҷти худовандии худ , аз вай додаст ва ситам нест . Бедод он бошад ки касе корӣ кунад ки он кори он касро нарасад ,у аллоҳро расад ҳар чаҳ кунад бҳҷти офаридагорӣу кирдигорӣу подшоҳӣ , ҷли султонау азми шаънау ъзи кбрёؤаҳу ҳақати клмтаҳу иллати ани дараки алъқўли ҳақиқата .

قوله تعالی: لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ ملکا و ابداعا، و خلقا و اختراعا، اوجدهم من العدم، فملکهم ملک عزة و اقتدار، لا ملک استفادة و اکتساب، یفعل فیهم ما یشاء و یحکم ما یرید. میگوید هر چه در آسمانهاست و در زمینها، همه ملک خدای است، ملک ایجاد و عزت، نه ملک اکتساب و وراثت، آن ملک آدمیانست که بحکم بیع و هبت یا باکتساب و وراثت حاصل شد، لا جرم آن حکم که ملک ایشان را درست کرد، هم آن حکم حق مملوک بر ایشان واجب کرد، و ملک خدای از نیست هست کردن است، و پس نبود آفریدن و از آغاز نوساختن، پس ملک وی بملک کس ماننده نیست، و کس را بروی در آن حکم نیست، و آنچه کند در آفریده خود بحجت خداوندی خود، از وی داد است و ستم نیست. بیداد آن باشد که کسی کاری کند که آن کار آن کس را نرسد، و اللَّه را رسد هر چه کند بحجت آفریدگاری و کردگاری و پادشاهی، جل سلطانه و عظم شأنه و عز کبریاؤه و حقت کلمته و علت عن درک العقول حقیقته.

Ллаҳи мо фии алсмоўот ва мо фии алأрз на бидон гуфт ки ту дил бидон бандӣ ва бидон машғӯли шӯй , локин то дил дар офаридагори он бандӣу сонеъро бинӣ , ҳамонаст ки гуфт « лои тсҷдўои ллшмсу лои ллқмру асҷдўои ллаҳи алзии хлқҳн » осмону замин ки офарид , назаргоҳи оммаи халқро офарид , то дар сунъ нигаранд ва аз сунъ бсонъ расанд . Ҳамонаст ки гуфт « أу лами инзрўои фии малакӯти алсмоўоту алأрз , қул анзрўои мо зои фии алсмоўоту алأрз . » бози аҳли хусӯсро манзалати бартари ниҳод , аз назари ибрат бо назар фикрат хонд , ва аз сунъ бо фикрат гардонид гуфт : أи Флои итдбрўни алқуръони бози Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?алау силамро аз дараҷаи хусӯси бргзрониду бҳқиқти афрод роҳ дод ва дар нуқтаи ҷамъ фурӯ оварад , то назари вай аз сунъу сифат бартар омад , бо вай гуфт « أи ламтар إлии рбк . » аввали манзили огоҳонст , дувуми ртбти ошноён , сеюм дараҷаи дӯстону наздикон . Аз аввал барқӣ тофт аз осмони иззат , раҳе дар огоҳӣ омад » пас насимӣ дамид аз боғи лутфи раҳе ошноӣ ёфт , пас шарбатӣ ёфт аз ҷоми дӯстӣ аз худӣ бихўд шуд , ҳама ӯро шуд . Огоҳии ҳол муздураст , ошноӣ сифат меҳмонаст , дӯстӣ нишон наздиконаст , муздуронро муздаст ,у меҳмононро назул ,у наздиконро роз , музди муздур дар хур муздураст , ва назул меҳмон дар хур мизбонаст , ва ӯ ки наздикаст худ ғарқа аёнаст .

لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ نه بدان گفت که تو دل بدان بندی و بدان مشغول شوی، لکن تا دل در آفریدگار آن بندی و صانع را بینی، همانست که گفت «لا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَ لا لِلْقَمَرِ وَ اسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِی خَلَقَهُنَّ» آسمان و زمین که آفرید، نظرگاه عامه خلق را آفرید، تا در صنع نگرند و از صنع بصانع رسند. همانست که گفت «أَ وَ لَمْ یَنْظُرُوا فِی مَلَکُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ، قُلِ انْظُرُوا ما ذا فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ.» باز اهل خصوص را منزلت برتر نهاد، از نظر عبرت با نظر فکرت خواند، و از صنع با فکرت گردانید گفت: أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ باز مصطفی صلّی اللَّه علیه و آله و سلم را از درجه خصوص برگذرانید و بحقیقت افراد راه داد و در نقطه جمع فرو آورد، تا نظر وی از صنع و صفت برتر آمد، با وی گفت «أَ لَمْ تَرَ إِلی‌ رَبِّکَ.» اول منزل آگاهانست، دوم رتبت آشنایان، سوم درجه دوستان و نزدیکان. از اول برقی تافت از آسمان عزت، رهی در آگاهی آمد» پس نسیمی دمید از باغ لطف رهی آشنایی یافت، پس شربتی یافت از جام دوستی از خودی بیخود شد، همه او را شد. آگاهی حال مزدور است، آشنایی صفت مهمانست، دوستی نشان نزدیکانست، مزدوران را مزد است، و مهمانان را نزل، و نزدیکان را راز، مزد مزدور در خور مزدور است، و نزل مهمان در خور میزبان است، و او که نزدیک است خود غرقه عیانست.

Ва إни тбдўои мо фии أнФскми أўи тхФўаҳи иҳосбкм ба аллоҳ шигарф омад кори он каси каши сару кор бо ӯст ! ҷалиласт он итоб ки итоб кунанда ӯст ! бҷони харид бояд он шумор ки шумор кунанда ӯст ! қадари ин хитоби он ҷавонмарди тариқат шблӣ донист ки мегуфт бори худоё чаҳ бошадгар гуноҳи оламёни ҷумла бар гардан шблӣ наҳй ? то фардо дар он хилватгоҳ дар ҳар гуноҳӣ бо ман шумор кунӣ ва бо туами сухан дароз гардад .

وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِی أَنْفُسِکُمْ أَوْ تُخْفُوهُ یُحاسِبْکُمْ بِهِ اللَّهُ شگرف آمد کار آن کس کش سر و کار با اوست! جلیل است آن عتاب که عتاب کننده اوست! بجان خرید باید آن شمار که شمار کننده اوست! قدر این خطاب آن جوانمرد طریقت شبلی دانست که میگفت بار خدایا چه باشد گر گناه عالمیان جمله بر گردن شبلی نهی؟ تا فردا در آن خلوتگاه در هر گناهی با من شمار کنی و با توام سخن دراز گردد.

Ишорати хилватгоҳи бон хабараст ки Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам гуфт « мо мнкми ман аҳади алои сиклмаҳи раба , лӣси байнау байнаи тарҷумону лои ҳиҷоби иҳҷбаҳ » . Аъробе омад ва аз Мустафо пурсед ки фардои ҳисоби ман ки хоҳад кард ? расӯл гуфт аллоҳи шумор бандагон кунад аъробии баргашти бшодӣу ноз , ҳаме гуфт пас ман рустам , ?фони алкрими азои қадари ғФр .

اشارت خلوتگاه بآن خبر است که مصطفی صلّی اللَّه علیه و آله و سلم گفت «ما منکم من احد الا سیکلّمه ربه، لیس بینه و بینه ترجمان و لا حجاب یحجبه». اعرابیی آمد و از مصطفی پرسید که فردا حساب من که خواهد کرد؟ رسول گفت اللَّه شمار بندگان کند اعرابی برگشت بشادی و ناز، همی گفت پس من رستم، فان الکریم اذا قدر غفر.

Иҳосбкм ба аллоҳ гуфтаанд ин клмти танбеҳӣ азимаст касеро ки дар дил равшаноӣ дорад ва дар сари ошноӣ , чун медонад ки фардои ҳисоб вай хоҳанд кард ва аз он гуфтору кирдори ваии Фохўост , ки чаро рафт ва чун рафт , имрӯз бо худ ҳисоб хеш баргирад , ҳаракоту саканоту гуфтору кирдори хеш пос дорад . Мустафои слии аллоҳи алайҳу ?алау силам азинҷо гуфт « ҳосбўои анФскм қабл ани тҳосбўоу тҳиӣўои ллързи алокбр »

یُحاسِبْکُمْ بِهِ اللَّهُ گفته‌اند این کلمت تنبیهی عظیم است کسی را که در دل روشنایی دارد و در سر آشنایی، چون میداند که فردا حساب وی خواهند کرد و از آن گفتار و کردار وی فاخواست، که چرا رفت و چون رفت، امروز با خود حساب خویش برگیرد، حرکات و سکنات و گفتار و کردار خویش پاس دارد. مصطفی صلّی اللَّه علیه و آله و سلم ازینجا گفت‌ «حاسبوا انفسکم قبل ان تحاسبوا و تهیّئوا للعرض الاکبر»

Омн алрасул алоиаҳ . . . Таъзиму ташрифи расӯлро дар вақт мшоҳдт гуфт омн алрасул ва нагуфт . Омнт , чунин равад хитоби содоту мулӯк ки бар ваҷҳи таъзим буд , ҳамчунонк худро гуфт ҷли ҷалола дар абтдоءи сӯраи фотиҳаи алҳмди ллаҳ ва нагуфт алҳмди лӣ , таъзими нафаси худроу изҳори ъзу ҷалоли худро субҳонаи мо аъзами шаънаи омн алрасул лмои Фрғи ъзу ҷли ман зикри алоямону албъсу алҷнаҳу алнору алслоаҳу алзкоаҳу алқсосу алсёму алҳҷу алҷҳоду алнкоҳу алтлоқу алҳизу алъдаҳу алнФқаҳу алрзоъу алإилоءу алхлъу алмиросу алсдқоту алнзру албиъу алшрӣу алрбўоу аддӣну алрҳну зикри қасаси алонбёءу оёти қудрата , хатми алсўраҳи бзкри тасдиқи набӣа ъу алмؤмнини бҷмиъи злк , Фқол : омн алрасул бмои أнзли إлиаҳи ман рабау алмؤмнўни ин мадҳ ва саност бар пайғомбар ки ин аҳкомро баён кард ,у рисолати гузорад , ва бар муъминон ки он ҳамаи аҳкому ҳудӯду қасаси анбёء ва нишонҳои қудрату азимати аллоҳ ки ёд кардем бишнохтанд ва пазируфтанд ва устувор гирифтанд , ва азин бузургвортару ҷалилтар ки аллоҳи таъолӣ гувоҳӣ дод Мустафоро боямон вай , ва гувоҳӣ дод мؤмнонро боямон эшон , ин аз худои эшонро гувоҳӣаст ,у гувоҳии бонст ки имони ътоӣист , обу хоки куҷо буд ,у оламу одам чаҳ буд , ки ҷалоли аҳадии бъноити азалии бандаро боямон гувоҳӣ доду тоҷи дӯстӣ бар фарқи ваии ниҳод ?

آمَنَ الرَّسُولُ الآیة... تعظیم و تشریف رسول را در وقت مشاهدت گفت آمَنَ الرَّسُولُ و نگفت. آمنت، چنین رود خطاب سادات و ملوک که بر وجه تعظیم بود، همچنانک خود را گفت جل جلاله در ابتداء سورة فاتحة الْحَمْدُ لِلَّهِ و نگفت الحمد لی، تعظیم نفس خود را و اظهار عز و جلال خود را سبحانه ما اعظم شأنه آمَنَ الرَّسُولُ لمّا فرغ عز و جل من ذکر الایمان و البعث و الجنة و النار و الصلاة و الزکاة و القصاص و الصیام و الحج و الجهاد و النکاح و الطلاق و الحیض و العدة و النفقة و الرضاع و الإیلاء و الخلع و المیراث و الصدقات و النذر و البیع و الشری و الربوا و الدین و الرهن و ذکر قصص الانبیاء و آیات قدرته، ختم السورة بذکر تصدیق نبیّه ع و المؤمنین بجمیع ذلک، فقال: آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَیْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ این مدح و ثناست بر پیغامبر که این احکام را بیان کرد، و رسالت گزارد، و بر مؤمنان که آن همه احکام و حدود و قصص انبیاء و نشانهای قدرت و عظمت اللَّه که یاد کردیم بشناختند و پذیرفتند و استوار گرفتند، و ازین بزرگوارتر و جلیل تر که اللَّه تعالی گواهی داد مصطفی را بایمان وی، و گواهی داد مؤمنانرا بایمان ایشان، این از خدای ایشان را گواهیست، و گواهی بآنست که ایمان عطائیست، آب و خاک کجا بود، و عالم و آدم چه بود، که جلال احدی بعنایت ازلی بنده را بایمان گواهی داد و تاج دوستی بر فرق وی نهاد؟

Пер тариқат гуфт : эй худовандӣ ки раҳеро бераҳе бо худ байъат мекунӣ , раҳеро бе раҳеи гувоҳӣ боямон медиҳӣ , раҳеро бераҳе бар худ раҳмат май нависӣ , раҳеро бераҳе бо худ ақди дӯстӣ май бандӣ , сазад бандаи муъминро ки бинозад акнӯн каши ақди дӯстӣ бо худ ба баст ки мояи ганҷи дӯстии ҳама нураст ,у бори дарахти дӯстӣ ҳама сарвараст майдони дӯстии як дилро фарохаст , малики фирдавс бар дарахти дӯстӣ як шохаст .

پیر طریقت گفت: ای خداوندی که رهی را بی رهی با خود بیعت میکنی، رهی را بی رهی گواهی بایمان میدهی، رهی را بی رهی بر خود رحمت می‌نویسی، رهی را بی رهی با خود عقد دوستی می‌بندی، سزد بنده مؤمن را که بنازد اکنون کش عقد دوستی با خود به بست که مایه گنج دوستی همه نور است، و بار درخت دوستی همه سرورست میدان دوستی یک دل را فراخ است، ملک فردوس بر درخت دوستی یک شاخست.

Омн алрасул бмои أнзли إлиаҳи ман рабау алмؤмнўн ҳар ду имон овараданд ҳам расӯл ва ҳам муъминон , локини шатони мо ҳумо , имони муъминон аз роҳи истидлол ,у имони расӯл аз роҳи висол , имони эшон бавоситаи бурҳон ,у имони расӯли бмшоҳдаҳу аён ,у злки Фимо

آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَیْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ هر دو ایمان آوردند هم رسول و هم مؤمنان، لکن شتّان ما هما، ایمان مؤمنان از راه استدلال، و ایمان رسول از راه وصال، ایمان ایشان بواسطه برهان، و ایمان رسول بمشاهده و عیان، و ذلک فیما

Рӯй ан алнабӣ слии аллоҳи алайҳу ?алау силами қол « раъйати рабии ъзу ҷли бъинии лайлаи алмъроҷ , Фқоли лии рабӣ ё Муҳамад ! омн алрасул бмои анзли илайҳи ман раба ? қиллати нъм , қол ва ман ? қиллату алмؤмнўни кули омни биллоҳу малоикау кутубау русула ло нафарқ байни أҳди ман русулаи комаи фурқати алиҳўду алнсорӣ . Қолу қолўои мо зои қиллату қолўои смънои қўлку атънои амрки қоли сидқати сили тътаҳ , қиллат , « ғФронки рбноу إлики алмсир » қолу қади ғФрти лаку ломтк , сили тътаҳи қиллати рбнои лои тؤохзно إн насино أўи أхтأнои қоли лақади рифъати алхтоءу алнсёни ънку ани амтк ва мо асткрҳтми алайҳ , қоли қиллати рбноу лои таҳаммули ълинои إсрои комаи ҳмлтаҳи алии аллазӣнаи ман қблнои қоли злки лаку ломтк , қиллати рбноу лои тҳмлнои мо лои тоқаи лно ба қоли қади феълати злки бку бомтки сили тътаҳ . Қоли қиллати рбноу аъФи ънои ман алхсФу ағФри лнои ман алқзФу арҳмнои ман алмсхи أнти мавлонои Фонсрнои алии алқўми алкоФрини қоли қади феълати злки бку бомтк . »

روی ان النبی صلّی اللَّه علیه و آله و سلم قال «رأیت ربّی عز و جل بعینی لیلة المعراج، فقال لی ربی یا محمد! آمن الرسول بما انزل الیه من ربه؟ قلت نعم، قال و من؟ قلت و المؤمنون کل آمن باللّه و ملائکة و کتبه و رسله لا نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ کما فرّقت الیهود و النصاری. قال و قالوا ما ذا قلت و قالوا سمعنا قولک و اطعنا امرک قال صدقت سل تعطه، قلت، «غُفْرانَکَ رَبَّنا وَ إِلَیْکَ الْمَصِیرُ» قال و قد غفرت لک و لامتک، سل تعطه قلت رَبَّنا لا تُؤاخِذْنا إِنْ نَسِینا أَوْ أَخْطَأْنا قال لقد رفعت الخطاء و النسیان عنک و عن امتک و ما استکرهتم علیه، قال قلت ربنا وَ لا تَحْمِلْ عَلَیْنا إِصْراً کَما حَمَلْتَهُ عَلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِنا قال ذلک لک و لامّتک، قلت رَبَّنا وَ لا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِهِ قال قد فعلت ذلک بک و بامتک سل تعطه. قال قلت ربنا وَ اعْفُ عَنَّا من الخسف وَ اغْفِرْ لَنا من القذف وَ ارْحَمْنا من المسخ أَنْتَ مَوْلانا فَانْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ قال قد فعلت ذلک بک و بامتک.»

Ва сӣл алнабӣ слии аллоҳи алайҳу ?алау силами мо канти ҷоӣзтки лайлаи ърҷи бк ? қол « аътити фотиҳаи алкитобу хўотими сӯраи албқраҳу контои ман кнўзи арши арраҳмони лами иътҳои набии қаблӣ »

و سئل النبی صلّی اللَّه علیه و آله و سلم ما کانت جائزتک لیلة عرج بک؟ قال «اعطیت فاتحة الکتاب و خواتیم سورة البقرة و کانتا من کنوز عرش الرحمن لم یعطها نبیّ قبلی»