Қавлаи таъолӣ : إни аллазӣнаи омнўоу аллазӣнаи ҳодўои алоиаҳ , ҳар чанд ки кӯшиданд ва ранҷҳо дар диндорӣ кашиданд он аҳбори ҷуҳудону рҳбони тарсоён ,у чндонки тавонистанд дар роҳи муҷоҳидату риёзати рафтанду нафаси худро аз шаҳавоту мأлўФот боз доштанд ва аз дунёу дунёи дорони якборагӣ азлат гирифтанд ,у савмиъаҳо бар худ зиндон карданд , бо ӣнҳама ки карданд зойеъаст саъйҳои эшон , бал ки ҳақиқат худ онаст ки то ба Муҳамад имон наёранд ва ӯро брсолту набувват устувор нагиранд , он ибодатҳо нокарда карда гир ва он тоъатҳо нопазируфта . Равиши диндорону мақомоту аҳволи дӯстони ҳам бар ин нсқ ниҳоданд , то бақиятаӣ аз алойиқи бришонсти даъвӣ эшон дарёфт насим дӯстӣ ҳазёнаст . Алмкотби абди мо бқии алайҳи дарҳам .
قوله تعالی: إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ الَّذِینَ هادُوا الآیة، هر چند که کوشیدند و رنجها در دینداری کشیدند آن احبار جهودان و رهبان ترسایان، و چندانک توانستند در راه مجاهدت و ریاضت رفتند و نفس خود را از شهوات و مألوفات باز داشتند و از دنیا و دنیا داران یکبارگی عزلت گرفتند، و صومعهها بر خود زندان کردند، با اینهمه که کردند ضایع است سعیهای ایشان، بل که حقیقت خود آنست که تا به محمد ایمان نیارند و او را برسالت و نبوت استوار نگیرند، آن عبادتها ناکرده کرده گیر و آن طاعتها ناپذیرفته. روش دینداران و مقامات و احوال دوستان هم بر این نسق نهادند، تا بقیتی از علایق بریشانست دعوی ایشان دریافت نسیم دوستی هذیانست. المکاتب عبد ما بقی علیه درهم.
То ҳаст турои бензади ту такяи гуҳат
تا هست ترا بنزد تو تکیه گهت
Мағрури ду олимӣу кори тбҳт
مغرور دو عالمی و کار تبهت
Ту такя бар пиндошти худ занӣ , ва савдоҳо дар саргирӣ ва ғавғоҳо дар дил ,у сутури нафасро аз рондан ҳеҷ шаҳват боз нагирӣ , он гуҳи тамаъи дорӣ ки бо мардони роҳ дар майдони ҳақиқати гӯии занӣ , ҳайҳот ! !
تو تکیه بر پنداشت خود زنی، و سوداها در سر گیری و غوغاها در دل، و ستور نفس را از راندن هیچ شهوت باز نگیری، آن گه طمع داری که با مردان راه در میدان حقیقت گوی زنی، هیهات!!
То ту бар пушти сутурии бор ӯ бар ҷони тест
تا تو بر پشت ستوری بار او بر جان تست
Чун бтрк вай бигуфтӣ оташи андари бори зан
چون بترک وی بگفتی آتش اندر بار زن
Вари зчоаҳи ҷоҳи хоҳӣ то бар оеи мрдўор
ور زچاه جاه خواهی تا بر آیی مردوار
Чанг дар занҷири гавҳари вори анбари бори зан
چنگ در زنجیر گوهر وار عنبر بار زن
Ва إзи أхзнои мисоқкм бо ҳамаи аҳди баст ва аз ҳама паймон гирифту ҳама иҷобат карданд , аммо қавмии бтўъ иҷобат карданду қавмии бикра ӯ ки бтўъ иҷобат кард аён ӯро бор доду меҳри азали вайро даст гирифт , ва ӯ ки бикра иҷобат кард ҳақ бар вай бапушед то дар торикӣ ва бегонагӣ бимонад . Ин мисоқ бар умуми рӯзи аввал ва дар аҳд азал бирафт , ки аҳадят бар дилҳо мутаҷаллӣ шуд , якеро таҷаллии сиёсату иззат буд якеро таҷаллии лутфу каромати онҳо ки аҳл сиёсат буданд дар дарёии ҳайбати бмўҷи даҳшат ғарқ шуданд , хирадҳошони ҳайрону дилҳошони торик , гирди бегонагӣ бар рухсор эшон нишаста , доғи ҷудоӣ бар пешонии эшон ниҳода , ки أўлӣки аллазӣнаи лънҳми аллоҳи Фأсмҳму أъмии أбсорҳм . Ва онҳо ки аҳли лутф ва каромат буданд эшонро бзиўр инс биорасту бнўри тавҳиди биФрўхт , ва ин рақами тахсӣс бар носиаҳи давлат эшон кашид ки أўлӣки аллазӣнаи ҳудои аллоҳи Фбҳдоҳми ақтдаҳи оби ошноиро дар дили эшон ҷӯии бурӣдау заръи дӯстиро тухми саодати пари канда ,у миваи бстохиро дарахти давлати нишонда ,у дидори миннатро чароғи маърифати афрӯхта , ва он гуҳи ҳўолти ҳама бо фазлу раҳмат худ карда ва гуфта ки Флўи лои фазли аллоҳи алайкуму раҳматаи лукнатами ман алхосрин .
وَ إِذْ أَخَذْنا مِیثاقَکُمْ با همه عهد بست و از همه پیمان گرفت و همه اجابت کردند، اما قومی بطوع اجابت کردند و قومی بکره او که بطوع اجابت کرد عیان او را بار داد و مهر ازل وی را دست گرفت، و او که بکره اجابت کرد حق بر وی بپوشید تا در تاریکی و بیگانگی بماند. این میثاق بر عموم روز اول و در عهد ازل برفت، که احدیت بر دلها متجلی شد، یکی را تجلی سیاست و عزت بود یکی را تجلی لطف و کرامت آنها که اهل سیاست بودند در دریای هیبت بموج دهشت غرق شدند، خردهاشان حیران و دلهاشان تاریک، گرد بیگانگی بر رخسار ایشان نشسته، داغ جدایی بر پیشانی ایشان نهاده، که أُولئِکَ الَّذِینَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمی أَبْصارَهُمْ. و آنها که اهل لطف و کرامت بودند ایشان را بزیور انس بیار است و بنور توحید بیفروخت، و این رقم تخصیص بر ناصیه دولت ایشان کشید که أُولئِکَ الَّذِینَ هَدَی اللَّهُ فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ آب آشنایی را در دل ایشان جویی بریده و زرع دوستی را تخم سعادت پر کنده، و میوه بستاخی را درخت دولت نشانده، و دیدار منت را چراغ معرفت افروخته، و آن گه حوالت همه با فضل و رحمت خود کرده و گفته که فلو لا فضل اللَّه علیکم و رحمته لکنتم من الخاسرین.
Оре чун дарёии фазл бмўҷ ояд ҷӯии маъсиятро дар талотуми он амвоҷ савлат намонад . Довӯд пайғомбар гуфт « илоҳии ?утяти атбоءи ъбодки лидоўўнӣ , Фклҳми алейк длўнии Фбؤсои ллқонтини ман рҳмтк » гуфт худовандо гирди ҳамаи табибони олам бар омадам то дарди марои марҳамии созанди ҳамагони марои бтў роҳ намуданд , зиёнкору бенавои он кас ки аз раҳмат ту навмедаст . Фзили ъёз дар рӯзи арафа дар мавсими Арафоти бон халқ нагирист ва он сӯзу ниёз ва он нозу роз эшон дид , ҳар касе дар мавсими Арафоти бон халқ нагирист ва он сӯзу ниёз ва он нозу роз эшон дид , ҳар касе дигари дъоӣӣу дигар сноӣӣ мегуфт , дастҳо ҳамаи сӯии осмон ва чашмҳо гирён ва дилҳо сӯзон , Фзил гуфт « чаҳ байнед ва чаҳ ҳукм кунед ? агар ин ҳамаи халқи дасти ниёзи сӯии махлуқӣ дароз кунанду донагӣ сим хоҳанд азишон дареғ дорад ё на ? гуфтанд на гуфт бхдоиии худоӣ ки бандагонро бмғФрти худ навохтани бнздики ҳақ осонтараст аз он донагии сими он махлуқи бойени ҷамъи фаровон .
آری چون دریای فضل بموج آید جوی معصیت را در تلاطم آن امواج صولت نماند. داود پیغامبر گفت «الهی اتیت اطباء عبادک لیداوونی، فکلهم علیک دلّونی فبؤسا للقانطین من رحمتک» گفت خداوندا گرد همه طبیبان عالم بر آمدم تا درد مرا مرهمی سازند همگان مرا بتو راه نمودند، زیانکار و بینوا آن کس که از رحمت تو نومیدست. فضیل عیاض در روز عرفه در موسم عرفات بآن خلق نگریست و آن سوز و نیاز و آن ناز و راز ایشان دید، هر کسی در موسم عرفات بآن خلق نگریست و آن سوز و نیاز و آن ناز و راز ایشان دید، هر کسی دیگر دعائی و دیگر ثنائی میگفت، دستها همه سوی آسمان و چشمها گریان و دلها سوزان، فضیل گفت «چه بینید و چه حکم کنید؟ اگر این همه خلق دست نیاز سوی مخلوقی دراز کنند و دانگی سیم خواهند ازیشان دریغ دارد یا نه؟ گفتند نه گفت بخدایی خدای که بندگان را بمغفرت خود نواختن بنزدیک حق آسانتر است از آن دانگی سیم آن مخلوق باین جمع فراوان.