Қавлаи таъолӣ :у лақади ълмтми аллазӣнаи аътдўои мнкми фии алсбти ишорати бқҳр худовандасту бегонагон , чунонк дӯстонро навозандааст бегонагонро гӣрандааст , ва чунонк навохт ваии бнўохт дигарон намонад , гирифтани вай низ бигрифтан дигарон намонад . Ва аллоҳашад бأсо ваашад тнкилои аллоҳи сахти гиртар аз ҳама гирандагонаст , фурӯи барандаи ҷборонст , додхоҳи стмкоронст , шикананда комҳои бандагонаст , на аз касе ба бим , на кард вай бар вай товонаст , ки кирдигори ҷҳонёнст ва ҳаст кунанда эшонаст . Муошири алмуслимӣн аз бтши вай ҳарос гиреду эмини мншинид ! ки агар эшонро масхи зоҳир уқубат будаст ин умматро масхи ботин уқубатаст !у раби Алъоламин чун баришон хашм гирифт ранги эшон аз онҷо ки сӯратаст бгрдонид , агар барин уммат хашм гираду алъёзи биллоҳи ранги ӣнон аз рӯй сират бигардонад , агар эшонро бҷрми хеш рӯй сиёҳ гардонид ӣнонро бҷрми хеши дил сиёҳ кунад . Куллан бали рони алии қлўбҳм ва нақалб أФӣдтҳму أбсорҳм ва касеро ки имрӯзи ваии дили вай аз худ бигардонад бимаст ки фардо чун дар гӯр шавад рӯй вай аз қибла бигардонад , фардо рӯсиёҳ бошад . Абӯи исҳоқ Фзорӣ гуфт мардии пеши мо бисёр омадӣ ва як нима рӯй ваии пӯшида буд . Гуфтам чаро пӯшида ? гуфт агар амон диҳӣ бигӯям . Гуфтам туро амонаст . Фқол : канти нбошои ФдФнти амрأаҳи Фзҳбти Фнбштҳо ҳатто зарбати бедии илои аллФоФаҳи Фмддту ҷаълати темади ҳаии аизо . Фқлти أи туроҳо тғлбнӣ . Фҷсўти алии ркбтии Фмддти ФрФъти ядҳо Флтмтнии Фозои кашфи ани виҷҳаи Фозои асари хумси асобъи фии виҷҳа , қоли сами рддти алайҳои лФоФтҳоу азорҳо , сами рддти аллбну ҷаълати алии нафасии ани лои анбши мо ъшт . Қоли абӯи исҳоқи Фктбти илои алоўзоъии бзлки Фктби илои виҳки силаи ъмни моти ман аҳли алтўҳиду кони иўҷаҳи илои алқблаҳи أи ҳавл виҷҳаам тарки виҷҳаи илои алқблаҳ . Фсأлтаҳи ани злки Фқоли аксари злки ҳавли виҷҳаи ани алқблаҳи қоли Фктбти илои алоўзоъии бзлки Фктби илои إнои ллаҳу إнои إлиаҳи роҷъўни салосаи марот . Аммо ман ҳавли виҷҳаи ани алқблаҳи ?фонаи моти алии ғайри алснаҳ ,у إзи қоли Мӯсои лқўмаҳи إни аллоҳи иأмркми أни тзбҳўои бақараи ин қиссаи гов банӣ Исроилу зикри сифоти ваии дарин оёт аз лтоӣФи ҳикмату ҷавоҳири иззат қуръонаст ,у қуръони худ баҳр муҳӣтаст эй басои лؤлؤи шоҳвор ва дар шаби афрӯз ки дар қаъри ин баҳраст аммо касе бояд ки ҳар чаҳ раби алъзаҳ дар сифати гов банӣ Исроил гуфт аз рӯй ишорат дар сифот худ бинад ,у бон мақом расад то ғаввосии ин баҳрро бшоид . Ва он ъҷоӣби алзхоӣру дрри алғиб ӯро бахуд роҳ диҳад ,у ҷумлаи он сифоти дарин се оят мубин кард яке лои Форзу лои бикри дигари сФроءи Фоқъи лавнҳо сдигри лои злўли тсири алأрзи аввали лои Форзу ло бикр мегуяд на пайравии фурӯи рехта на навзодии норасида , яъне ки қадами ин ҷавонмардон дар доираи тариқати он гуҳ мустақӣм шавад ки скри шабобу шараи ҷавонии эшонро ҳиҷоб накунаду заъфи перӣ маъаттал надорад , на бинӣ ки Мустафои он гуҳи ваҳии буии пайваст ки на баҳоли сбии қариби аҳд буд ва на рӯзгори ваии боразли улумри расида буд . Агар тамомтар аз ин ҳоле будӣ ваҳй ба Сайид дар он ҳоли пайвастӣ , ҳар иродат ки бо скри шабоб қарин шавад ҳамеша аз роҳзанон ба бим буд ва кам уфтад ҷавонии нави иродат ки аз роҳзанон эмин шавад ва агар уфтад дар мамлакат азиз бошад Мустафо аз ӣнҷо гуфт ки « аҷаби рбкми ман шоби лӣси ?лаи сбўаҳ »

قوله تعالی: وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِینَ اعْتَدَوْا مِنْکُمْ فِی السَّبْتِ اشارت بقهر خداوند است و بیگانگان، چنانک دوستان را نوازنده است بیگانگان را گیرنده است، و چنانک نواخت وی بنواخت دیگران نماند، گرفتن وی نیز بگرفتن دیگران نماند. و اللَّه اشدّ بأسا و اشد تنکیلا اللَّه سخت‌گیرتر از همه گیرندگانست، فرو برنده جبارانست، دادخواه ستمکارانست، شکننده کامهای بندگانست، نه از کسی به بیم، نه کرد وی بر وی تاوانست، که کردگار جهانیانست و هست کننده ایشانست. معاشر المسلمین از بطش وی هراس گیرید و ایمن منشینید! که اگر ایشان را مسخ ظاهر عقوبت بودست این امت را مسخ باطن عقوبت است! و رب العالمین چون بریشان خشم گرفت رنگ ایشان از آنجا که صورت است بگردانید، اگر برین امت خشم گیرد و العیاذ باللّه رنگ اینان از روی سیرت بگرداند، اگر ایشان را بجرم خویش روی سیاه گردانید اینان را بجرم خویش دل سیاه کند. کَلَّا بَلْ رانَ عَلی‌ قُلُوبِهِمْ وَ نُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَ أَبْصارَهُمْ و کسی را که امروز وی دل وی از خود بگرداند بیم است که فردا چون در گور شود روی وی از قبله بگرداند، فردا روسیاه باشد. ابو اسحاق فزاری گفت مردی پیش ما بسیار آمدی و یک نیمه روی وی پوشیده بود. گفتم چرا پوشیده؟ گفت اگر امان دهی بگویم. گفتم ترا امانست. فقال: کنت نباشا فدفنت امرأة فذهبت فنبشتها حتی ضربت بیدی الی اللّفافة فمددت و جعلت تمدّ هی ایضا. فقلت أ تراها تغلبنی. فجثوت علی رکبتی فمددت فرفعت یدها فلطمتنی فاذا کشف عن وجهه فاذا اثر خمس اصابع فی وجهه، قال ثم رددت علیها لفافتها و ازارها، ثم رددت اللبن و جعلت علی نفسی ان لا انبش ما عشت. قال ابو اسحاق فکتبت الی الاوزاعی بذلک فکتب الیّ ویحک سله عمّن مات من اهل التوحید و کان یوجّه الی القبلة أ حوّل وجهه ام ترک وجهه الی القبلة. فسألته عن ذلک فقال اکثر ذلک حوّل وجهه عن القبلة قال فکتبت الی الاوزاعی بذلک فکتب الی إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ ثلاثة مرات. اما من حوّل وجهه عن القبلة فانه مات علی غیر السنة، وَ إِذْ قالَ مُوسی‌ لِقَوْمِهِ إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً این قصه گاو بنی اسرائیل و ذکر صفات وی درین آیات از لطائف حکمت و جواهر عزت قرآن است، و قرآن خود بحر محیط است ای بسا لؤلؤ شاهوار و درّ شب افروز که در قعر این بحر است اما کسی باید که هر چه رب العزة در صفت گاو بنی اسرائیل گفت از روی اشارت در صفات خود بیند، و بآن مقام رسد تا غواصی این بحر را بشاید. و آن عجائب الذخائر و درر الغیب او را بخود راه دهد، و جمله آن صفات درین سه آیت مبیّن کرد یکی لا فارِضٌ وَ لا بِکْرٌ دیگر صَفْراءُ فاقِعٌ لَوْنُها سدیگر لا ذَلُولٌ تُثِیرُ الْأَرْضَ اول لا فارِضٌ وَ لا بِکْرٌ میگوید نه پیروی فرو ریخته نه نوزادی نارسیده، یعنی که قدم این جوانمردان در دایره طریقت آن گه مستقیم شود که سکر شباب و شره جوانی ایشان را حجاب نکند و ضعف پیری معطل ندارد، نه بینی که مصطفی آن گه وحی بوی پیوست که نه بحال صبی قریب عهد بود و نه روزگار وی بارذل العمر رسیده بود. اگر تمامتر از این حالی بودی وحی به سید در آن حال پیوستی، هر ارادت که با سکر شباب قرین شود همیشه از راهزنان به بیم بود و کم افتد جوانی نو ارادت که از راهزنان ایمن شود و اگر افتد در مملکت عزیز باشد مصطفی از اینجا گفت که‌ «عجب ربکم من شاب لیس له صبوة»

Сифат дигар хон сФроءи Фоқъи лавнҳо тсри алнозрини он ҷавонмардон ки дар ҳоли камоли башарияти қадам дар майдон тариқат ниҳоданд ва бидон мустақӣм шуданд , аҳадяти эшонро брнги дӯстӣ бар орад ,у ранги дӯстии ранг бирнгӣаст . Ҳар чаҳ ранги ранги омизонст азишон пок фурӯ шаведу нзънои мо фии сдўрҳми ман ғул то ҳамаи рӯҳ пок шавад , ниҳоди эшону маъонии ҳамаи як сифат гирад . Ҳар чашмӣ ки даришон нигарад равшан шавад , ҳар дилӣ ки дар кори эшон таъаммул кунад ошно гардад . Сафёни саврӣ бемор шуду далели ваии пеши табиби тарсои бурданд . Табиб дар он менагирист ва тааммул мекард , пас гуфт аҷаби ҳоле май байнами ин мардӣаст ки аз тарси худои ъзу ҷли ҷигари вай хӯн шудаст ва аз маҷрои оби берун омадааст , ин дайн ки вай бар онаст ҷуз ҳақ нест , ашҳади ани лои илоҳи алои аллоҳу ашҳади ани Муҳамади расӯли аллоҳи табиби тарсо чун дар далел вай нагирист ошнои гашти пас касе ки дар рӯй дӯстон ҳақ нигарад аз эътиқоди пок ва дар сирати эшон таъаммул кунад , аз меҳри дили худ чун шавад ? инаст ки мегуяд Фоқъи лавнҳо тсри алнозрини рангӣ ки нгрндгонро шод кунад ранги ошноӣ ва дӯстӣаст , имрӯзи эшонро брнги ошноӣу дӯстӣ бар орад , ва чаҳ рангаст азин накӯтар ? иқўли таъолӣ ва ман أҳсни ман аллоҳи сибғау фардои эшонро бнўри худ рангин кунад , кома

صفت دیگر خوان صَفْراءُ فاقِعٌ لَوْنُها تَسُرُّ النَّاظِرِینَ آن جوانمردان که در حال کمال بشریت قدم در میدان طریقت نهادند و بدان مستقیم شدند، احدیت ایشان را برنگ دوستی بر آرد، و رنگ دوستی رنگ بیرنگی است. هر چه رنگ رنگ آمیزانست ازیشان پاک فرو شوید وَ نَزَعْنا ما فِی صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تا همه روح پاک شود، نهاد ایشان و معانی همه یک صفت گیرد. هر چشمی که دریشان نگرد روشن شود، هر دلی که در کار ایشان تأمل کند آشنا گردد. سفیان ثوری بیمار شد و دلیل وی پیش طبیب ترسا بردند. طبیب در آن می‌نگریست و تامل میکرد، پس گفت عجب حالی می‌بینم این مردی است که از ترس خدای عز و جل جگر وی خون شدست و از مجرای آب بیرون آمده است، این دین که وی بر آنست جز حق نیست، اشهد ان لا اله الا اللَّه و اشهد ان محمد رسول اللَّه طبیب ترسا چون در دلیل وی نگریست آشنا گشت پس کسی که در روی دوستان حق نگرد از اعتقاد پاک و در سیرت ایشان تأمل کند، از مهر دل خود چون شود؟ اینست که میگوید فاقِعٌ لَوْنُها تَسُرُّ النَّاظِرِینَ رنگی که نگرندگان را شاد کند رنگ آشنایی و دوستی است، امروز ایشان را برنگ آشنایی و دوستی بر آرد، و چه رنگ است ازین نکوتر؟ یقول تعالی وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً و فردا ایشان را بنور خود رنگین کند، کما

Қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳу ?алау силам : « Фисбғўни бнўри арраҳмони ъзу ҷл »

قال النبی صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم: «فیصبغون بنور الرحمن عز و جل»

Сифат сеюм онаст ки гуфт : лои злўли тсири алأрзу лои тсқии алҳрси мусалламаи лои шайъаи фӣҳо по кунаду ҳунарӣу беҳрузу некӯи сирату рӯзи афзӯн , на бъиби расмёни олӯда , на бмқоми дуни ҳаматон фурӯи омада , на рақами дӯстии ағёр баришон кашида , на доғи асбоб баришон ниҳода , на султони башарият баришон даст ёфта , на қозии шаҳавот баришон ҳукмии ронда , на бошколу амсоли гроӣидаҳ , на бохтёру аҳтёли худ такя карда , чунонк маъбуд яке шиносанд мақсӯд яке донанду машҳӯди яке ,у мавҷӯди яке ,

صفت سوم آنست که گفت: لا ذَلُولٌ تُثِیرُ الْأَرْضَ وَ لا تَسْقِی الْحَرْثَ مُسَلَّمَةٌ لا شِیَةَ فِیها پا کند و هنری و بهروز و نیکو سیرت و روز افزون، نه بعیب رسمیان آلوده، نه بمقام دون همتان فرو آمده، نه رقم دوستی اغیار بریشان کشیده، نه داغ اسباب بریشان نهاده، نه سلطان بشریت بریشان دست یافته، نه قاضی شهوات بریشان حکمی رانده، نه باشکال و امثال گرائیده، نه باختیار و احتیال خود تکیه کرده، چنانک معبود یکی شناسند مقصود یکی دانند و مشهود یکی، و موجود یکی،